"စည်းလုံးခြင်းနဲ့ ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ် - သမဂ္ဂသုတ်မှသည် Social Cohesion အောင်ပွဲဆီသို့"
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ကဲ... ရောက်ရှိလာကြတဲ့ ဒကာ၊ ဒကာမတို့ရေ... ဒီနေ့ ပြည်ထောင်စုနေ့မှာ ဦးဇင်းက မေးခွန်းလေးတစ်ခုနဲ့ စတင်ချင်တယ်ဗျာ။ "ဒကာတို့... အိမ်တစ်အိမ်၊ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ ဒါမှမဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ အင်အားအကြီးဆုံးအရာက ဘာလဲ?" လို့ မေးရင် ဘယ်လိုဖြေကြမလဲ။ ငွေကြေးလား၊ လက်နက်လား၊ ဒါမှမဟုတ် ပညာလား။ ဦးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကတော့ "စည်းလုံးခြင်း" (သမဂ္ဂ) ဟာ အကြီးမားဆုံးသော အင်အားပဲလို့ ဟောကြားခဲ့တယ်လေ။
ဒါကို ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဣတိဝုတ္တကပါဠိတော်၊ သမဂ္ဂသုတ် မှာ ဘုရားရှင်က စည်းလုံးခြင်းရဲ့ အကျိုးကျေးဇူးကို အခုလို လင်္ကာလေးနဲ့ လှလှပပ ဟောကြားထားတာ ဒကာတို့ရဲ့။
ကျမ်းကိုးပါဠိတော်လေးကို ဦးဇင်းနဲ့အတူ သေချာနာယူကြည့်လိုက်ကြရအောင်နော် -
ပါဠိတော်: "သုခါ သံဃဿ သာမဂ္ဂီ၊ သမဂ္ဂါနံ အနုဂ္ဂဟော။ သမဂ္ဂရတော ဓမ္မဋ္ဌော၊ ယောဂက္ခေမာ န ဓံသတိ။"
မြန်မာပြန် အနှစ်ချုပ်ကတော့ - "အဖွဲ့အစည်း (သံဃာ) ရဲ့ စည်းလုံးခြင်းဟာ ချမ်းသာကို ပေးစွမ်းနိုင်တယ်။ စည်းလုံးသူတွေကို အထောက်အကူပြုတာဟာလည်း ချမ်းသာခြင်းရဲ့ အကြောင်းပဲ။ စည်းလုံးခြင်းမှာ ပျော်မွေ့ပြီး တရားသဖြင့် နေတဲ့သူဟာ ဘေးကင်းရာ နိဗ္ဗာန်ကနေ ဘယ်တော့မှ မလျှောကျဘူး" တဲ့။
ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးလိမ့်မယ်... "အရှင်ဘုရား... ပြည်ထောင်စုနေ့မှာ ဒီတရားက ဘယ်လိုများ သက်ရောက်မှု ရှိမှာလဲဘုရား" လို့။
ဆိုင်တာမှ အင်မတန် ဆိုင်တာပေါ့ ဒကာကြီးရဲ့။ ခေတ်သစ် Sociology (လူမှုဗေဒ) မှာ Social Cohesion ဆိုတဲ့ စကားလုံးရှိတယ်လေ။ အဲဒါက "လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုမှာရှိတဲ့ လူတွေဟာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ယုံကြည်မှုရှိရှိ၊ မျှဝေခံစားမှုရှိရှိနဲ့ စည်းစည်းလုံးလုံး နေထိုင်ခြင်း" ကို ပြောတာ။ လူမှုရေးအရ စည်းလုံးမှုရှိတဲ့ နိုင်ငံဟာ ဘယ်လို စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း၊ ဘယ်လို ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါမျိုးကိုမဆို အောင်မြင်စွာ ကျော်လွှားနိုင်တယ်လို့ သိပ္ပံပညာက ဆိုပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ Hswagata Museum မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့အခါ "စည်းလုံးခြင်း" က နံပါတ် (၁) ပဲ။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေဆိုတာ "Unitary Force" (စည်းလုံးစေတဲ့ စွမ်းအား) တွေပဲလေ။ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဓာတ်တော်တစ်ဆူကို ဖူးမြော်တဲ့အခါ ရှမ်း၊ ဗမာ၊ ကချင်၊ ကရင် စတဲ့ လူမျိုးပေါင်းစုံဟာ "ငါတို့ဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေပဲ" ဆိုတဲ့ ဘုံတန်ဖိုး (Shared Value) တစ်ခုအောက်မှာ စုစည်းသွားကြတာ။ ဒါဟာ Social Cohesion ရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်ပဲ။ ဦးဇင်းတို့ The Office Of Siridantamahapalaka မှာ T101 မှ T250 Template တွေနဲ့ ဒေတာမှတ်တမ်းတွေ လုပ်တဲ့အခါမှာလည်း အဖွဲ့သားတွေအားလုံး စိတ်တူကိုယ်တူ ညီညီညွတ်ညွတ် လုပ်ကြလို့သာ ဒီလောက်ခက်ခဲတဲ့ အလုပ်ကြီးက အောင်မြင်နေတာပေါ့။
အခု ဒကာမကြီးတစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... "အရှင်ဘုရား... စည်းလုံးချင်ပေမယ့် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အယူအဆတွေ ကွဲနေရင် ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲဘုရား" လို့။
အေး... အဲဒါကို သမဂ္ဂသုတ် က အဖြေပေးထားတယ်လေ။ "သမဂ္ဂရတော ဓမ္မဋ္ဌော" တဲ့။ စည်းလုံးခြင်းမှာ ပျော်မွေ့ရုံတင် မဟုတ်ဘဲ "တရားသဖြင့် နေထိုင်ခြင်း" (ဓမ္မ) ဆိုတဲ့ မဏ္ဍိုင် ရှိရမယ်။ အယူအဆ ကွဲပြားတာဟာ သဘာဝပဲ ဒကာမကြီးရယ်၊ ဒါပေမဲ့ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် မေတ္တာ၊ ကရုဏာဆိုတဲ့ တရားတွေနဲ့ ဆက်ဆံမယ်ဆိုရင် အဲဒီကွဲပြားမှုတွေဟာ အင်အား (Diversity as Strength) ဖြစ်သွားတာပေါ့။
စီမံခန့်ခွဲမှု (Management) ရှုထောင့်က ကြည့်ရင်လည်း အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ Group Dynamics က အရမ်းအရေးကြီးတယ်။ စည်းလုံးမှုမရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်းဟာ "Internal Friction" (အတွင်းပိုင်း ပွတ်တိုက်မှု) တွေကြောင့် စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းသွားတတ်တယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်စီမံကိန်းမှာ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စည်းလုံးမှုကို ISO 9001 စံနှုန်းတွေထက် ပိုပြီး အလေးထားတာ။ စည်းလုံးခြင်းရှိမှသာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ရေရှည် (Sustainability) စောင့်ရှောက်နိုင်မှာ မဟုတ်လား။
ဦးဇင်းတို့ Case Studies တွေထဲမှာဆိုရင် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ကာကွယ်ခဲ့ကြတဲ့ မင်းကောင်းမင်းမြတ်တွေဟာ "ပြည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်" အပြည့်ရှိခဲ့ကြတာကို တွေ့ရတယ်။ သူတို့ဟာ ဓာတ်တော်တွေကို ဗဟိုပြုပြီး တိုင်းရင်းသားအားလုံးကို စုစည်းခဲ့ကြတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း သာသနာဟာ ဒီနေ့အထိ တည်တံ့နေတာပေါ့။ ဒီနေ့ ပြည်ထောင်စုနေ့မှာ ဒကာတို့လည်း ကိုယ့်ရဲ့ မိသားစု၊ ကိုယ့်ရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ "စည်းလုံးခြင်းရဲ့ သံတမန်" တွေ ဖြစ်အောင် ကြိုးစားကြပါဦး။
ကဲ... ဒီနေ့ တရားပွဲလေးကို ဝေဝေဆာဆာ အနှစ်ချုပ်ရရင်တော့ -
စည်းလုံးခြင်းဆိုတာ ချမ်းသာခြင်းရဲ့ အရင်းအမြစ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ဖူးမြော်ရင်း ဘုရားရှင်ရဲ့ "သမဂ္ဂ" အဆုံးအမကို နှလုံးသွင်းပါ။ လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ အယူအဆ ကွဲပြားမှုတွေကို မေတ္တာတရားနဲ့ ပေါင်းကူးပြီး Social Cohesion ခိုင်မာတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းကြီးတစ်ခုကို တည်ဆောက်ကြပါ။ အဲဒီလို လုပ်နိုင်မယ်ဆိုရင် ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီးဟာ ကမ္ဘာမှာ အေးချမ်းသာယာဆုံး နိုင်ငံတစ်ခု ဖြစ်လာမှာ အမှန်ပဲပေါ့ ဒကာတို့ရေ။
ပြည်ထောင်စုနေ့မှာ နိုင်ငံသားအားလုံး စည်းလုံးခြင်းရဲ့ အရသာကို ခံစားနိုင်ကြပါစေ၊ ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ အေးရိပ်အောက်မှာ သာသနာပြုရင်း ညီညွတ်ခြင်းအင်အားနဲ့ အောင်မြင်မှုအပေါင်းကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးဇင်းက အနုမောဒနာပြုရင်း ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်ဗျာ။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
(Dhamma Talk By)
Ashin Dhammasami
Custodian of the Buddha Tooth Relics
Founder, Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
Date: 12 February 2022
