နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ (မြတ်စွာဘုရားအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော ဓမ္မဿ (တရားတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော သံဃဿ (သံဃာတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော မာတာပိတုဿ (မိဘနှစ်ပါးအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော အာစရိယဿ (ဆရာသမားတို့အား ကန်တော့ပါ၏)။
ဒီကနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၃) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၀) ရက်နေ့ဟာ "အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပျော်ရွှင်မှုနေ့ (International Day of Happiness)" ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ ဒီကနေ့မှာ "ပျော်ရွှင်ခြင်းနှင့် စိတ်၏သန္တိ (Happiness & Inner Peace)" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဆွေးနွေးကြရအောင်။ ဒီနေ့မှာတော့ ပျော်ရွှင်မှုဆိုတာကို ခေတ်သစ် Positive Psychology ရှုထောင့်ကရော၊ ဓမ္မပဒ၊ သုခဝဂ်လာ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမတွေနဲ့ပါ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ "Build Peace" ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက်နဲ့ ချိတ်ဆက် ဟောကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒ၊ သုခဝဂ် (မြန်မာပြန်၊ ဂါထာ ၂၀၂) မှာ "နတ္ထိ ရာဂသမော အဂ္ဂိ၊ နတ္ထိ ဒေါသသမော ကလိ၊ နတ္ထိ ခန္ဓသမာ ဒုက္ခာ၊ နတ္ထိ သန္တိပရံ သုခမ်" လို့ ဟောကြားထားပါတယ်။ ရာဂနဲ့တူတဲ့ မီးမရှိဘူး၊ ဒေါသနဲ့တူတဲ့ အပြစ်မရှိဘူး၊ ခန္ဓာနဲ့တူတဲ့ ဆင်းရဲမရှိဘူး၊ "ငြိမ်းချမ်းမှု (သန္တိ) ထက်သာတဲ့ ပျော်ရွှင်မှု (သုခ) မရှိဘူး" တဲ့။ ဒါဟာ စစ်မှန်တဲ့ ပျော်ရွှင်မှုရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ပါပဲ။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... "ဦးဇင်းဘုရား... အခုခေတ်မှာက ပိုက်ဆံရှိမှ၊ ရာထူးရှိမှ ပျော်ကြတာလေ၊ ငြိမ်းချမ်းမှုဆိုတာကြီးက စားလို့ရတာလည်း မဟုတ်ဘူး၊ ဘယ်လိုလုပ် ပျော်ရွှင်မှုလို့ ပြောနိုင်မှာလဲ" လို့ပေါ့။ အေး... အဲဒါကို ခေတ်သစ် Positive Psychology ရဲ့ "Hedonic Treadmill" ဆိုတဲ့ သဘောတရားနဲ့ ကြည့်ရအောင်။ လူတွေဟာ ပြင်ပပစ္စည်းတွေနောက်ကို အဆက်မပြတ် လိုက်နေကြပေမယ့် ရလိုက်တဲ့ ပျော်ရွှင်မှုက ခေတ္တပဲ ခံပါတယ်။ ခဏနေရင် နောက်ထပ် အသစ်တစ်ခုကို ထပ်မက်မောပြန်တယ်။ ဒါကို ဘုရားရှင်က ရာဂမီးလို့ ဟောတာပါ။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ all cases studies ထဲက Case-B12 (Mr. B ရဲ့ ဖြစ်စဉ်) ကို ပြန်ကြည့်ရင် ဒါဟာ အင်မတန် ထင်ရှားပါတယ်။ Mr. B ဟာ သူ့ဆီမှာ ဓာတ်တော်တွေ အများကြီးရှိတယ်၊ ဓာတ်တော်တွေကတစ်ဆင့် နာမည်ကျော်ကြားမှုတွေ ရမယ်ဆိုတဲ့ "ပြင်ပပျော်ရွှင်မှု" နောက်ကို လိုက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလို လိုက်ရင်းနဲ့ စိတ်ထဲမှာ ငြိမ်းချမ်းမှု (Inner Peace) ပျောက်ဆုံးပြီး လိမ်လည်မှုတွေ၊ အတုအယောင် သက်သေတွေကို ဖန်တီးခဲ့ရတယ်။ အမှန်တရား ပေါ်ပေါက်လာတဲ့အခါမှာတော့ သူရှာဖွေခဲ့တဲ့ ပျော်ရွှင်မှုဟာ ပူလောင်မှုတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ သုခဝဂ်လာ "ဒေါသသမော ကလိ" ဆိုသလို အမှားတွေနဲ့ တည်ဆောက်တဲ့ ဘဝဟာ ပျော်ရွှင်မှု မရနိုင်ဘူးဆိုတာကို သက်သေပြနေတာပါ။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့အခါ "Build Peace" ဆိုတဲ့ Mission ကို အလေးထားရပါတယ်။ ဒါဟာ ပရိတ်သတ်တွေ ပြတိုက်ကို လာတဲ့အခါ စိတ်အေးချမ်းမှု ရစေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ Policy Article 3.2 မှာလည်း "Promoting a Culture of Peace and Calm" ဆိုတာကို ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ ဓာတ်တော်တွေကို ဖူးမြော်တဲ့အခါမှာ Template-T101 (Doctrinal Briefing Note) တွေနဲ့ တရားတော်ရဲ့ အနှစ်သာရကိုပါ သိရှိသွားရင် စိတ်ထဲမှာ "သန္တိသုခ" ဆိုတဲ့ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုမျိုး ရရှိသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အခုခေတ် လုပ်ငန်းခွင်က လူငယ်တွေအနေနဲ့ စဉ်းစားကြည့်စို့။ အလုပ်မှာ Stress တွေ များနေတာဟာ စိတ်ရဲ့ သန္တိ (Peace) ပျောက်ဆုံးနေလို့ပါ။ Positive Psychology မှာ "Flow State" ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အလုပ်တစ်ခုမှာ စိတ်ရောကိုယ်ပါ နှစ်မြှုပ်ပြီး အေးအေးချမ်းချမ်း လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ အခြေအနေပေါ့။ ဒါဟာ သာသနာမှာ "သမာဓိ" နဲ့ တူပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ၅ နှစ်တာ အစီရင်ခံစာ (5 Years Reports) ထဲက ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာမှာ "Success is safety and discipline" လို့ ဆိုထားတာဟာ စနစ်တကျ ရှိခြင်းကနေ ငြိမ်းချမ်းမှု ရစေတာကို ဆိုလိုတာပါ။ Template-T231 (Actions & Decisions Tracker) လိုမျိုး စနစ်တွေ သုံးပြီး အလုပ်လုပ်ရင် "ငါဘာလုပ်ရမလဲ" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်တွေ ကင်းဝေးပြီး ပျော်ရွှင်စွာ အလုပ်လုပ်နိုင်ပါတယ်။
ဒကာမကြီးတို့ မိသားစုဘဝမှာလည်း ဆင်ခြင်ကြည့်စို့။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပျော်ရွှင်မှုနေ့မှာ မိသားစုဝင်တွေ အချင်းချင်း မေတ္တာထားတာဟာ အကြီးမားဆုံးသော ပျော်ရွှင်မှုပါပဲ။ ဒါဟာ ၁၂ လစာ အနုမောဒနာ Theme ထဲက ဖေဖော်ဝါရီလ Theme "မေတ္တာ၊ မိသားစုနှင့် သာသနာ" ရဲ့ အနှစ်သာရပါပဲ။ အိမ်မှာ ငြိမ်းချမ်းနေရင် ပြင်ပမှာ ဘယ်လောက် ပင်ပန်းပါစေ ပြန်လာတဲ့အခါ သုခကို ခံစားရမှာပါ။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Case Record တွေမှာ တွေ့ရတဲ့ ပဋိပက္ခ (Conflicts) တွေကို ဖြေရှင်းတဲ့အခါ ဦးဇင်းတို့က Template-T227 (Conflict Chronology Log) တွေကို သုံးပြီး အေးအေးဆေးဆေး အချက်အလက်နဲ့ ဖြေရှင်းပါတယ်။ စိတ်တိုဒေါသထွက်ပြီး တုံ့ပြန်တာမျိုး မလုပ်ပါဘူး။ ဒါဟာ သုခဝဂ်လာ "ဝေရီနေသု အဝေရီနော ဝိဟရာမ" (ရန်ရှိသူတို့အလယ်မှာ ရန်ကင်းစွာ နေထိုင်ခြင်း) ဆိုတဲ့ ကျင့်စဉ်ပါပဲ။ ငြိမ်းချမ်းမှုကို တည်ဆောက်နိုင်သူဟာ ဘယ်လို အခြေအနေမှာမဆို ပျော်ရွှင်နိုင်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင် ပျော်ရွှင်မှုဆိုတာ တစ်စုံတစ်ခုကို ရရှိခြင်းထက်၊ တစ်စုံတစ်ခုကို ငြိမ်းအေးစေခြင်း (Peace) ကနေ ပိုပြီး ရရှိနိုင်ပါတယ်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ပျော်ရွှင်မှုနေ့မှာ ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့လည်း မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ထဲက ရာဂ၊ ဒေါသ မီးတွေကို သတိတရားနဲ့ ငြှိမ်းသတ်ပြီး စစ်မှန်တဲ့ "သန္တိသုခ" ကို ရှာဖွေကြပါလို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ အမှန်တရား (Truth) ကို လက်ကိုင်ထားပြီး ငြိမ်းချမ်းမှု (Peace) ကို တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ ဘဝကို ပျော်ရွှင်အောင် ပုံဖော်နိုင်ကြပါစေ။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော ပျော်ရွှင်ခြင်းနှင့် စိတ်၏သန္တိ တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြရတဲ့ ကုသိုလ်ကံ စေတနာအပေါင်းတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားအပ်တဲ့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ မြန်ဆန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ_မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ_ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု_တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၀) ရက်။
