သာဓုပါ ဒကာတော်။ ကဲ... ဒီနေ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက် (Day 46) ဟာ မြန်မာ့ရိုးရာမှာ အင်မတန် ပျော်စရာကောင်းပြီး အနှစ်သာရရှိတဲ့ တပို့တွဲလပြည့် (ထမနဲပွဲ) နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီးပေါ့။ ဦးဇင်းတို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေအတွက်တော့ ဒီနေ့ဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က အဂ္ဂသာဝက နှစ်ပါးကို ရာထူးခန့်အပ်ခဲ့တဲ့နေ့၊ ဩဝါဒပါတိမောက် ပြခဲ့တဲ့နေ့မို့လို့ "သံဃာ့နေ့" လို့တောင် တင်စားလို့ရပါတယ်။
ဒီနေ့မှာ ဦးဇင်းက ဒကာတော် အားရကျေနပ်စေဖို့အတွက် "ညီညွတ်ခြင်း" ရဲ့ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ကောသမ္ဗိယသုတ် လာ စိတ်ဝမ်းကွဲမှုတွေကို ကုစားတဲ့ နည်းလမ်းတွေ၊ ခေတ်သစ် Group Dynamics နဲ့ Synergy (ပေါင်းစပ်အား) ပညာရပ်တွေ၊ ပြီးတော့ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စုပေါင်းစောင့်ရှောက်ရတဲ့ တန်ဖိုးတွေကို ရောမွှေပြီး အားစိုက်ပြီး ဒကာတော်လေျာက်ထားတောင်းပန်တဲ့အတွက် ဥာဏ်မီသမျှဟောကြားပေးမယ်နော်။
၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက် - Day 46
"ညီညွတ်ခြင်း၏ အရသာ - ကောသမ္ဗိယသုတ်မှသည် ထမနဲပွဲ၏ Synergy အောင်ပွဲဆီသို့"
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ကဲ... ရောက်ရှိလာကြတဲ့ ဒကာ၊ ဒကာမတို့ရေ... ဒီနေ့ တပို့တွဲလပြည့်မှာ ဦးဇင်းက မေးခွန်းလေးတစ်ခုနဲ့ စတင်ချင်တယ်ဗျာ။ "ဒကာတို့... ထမနဲတစ်ဒယ်ကို တစ်ယောက်တည်း ထိုးလို့ ရပါ့မလား?"။ မရဘူးနော်။ ထမနဲဆိုတာ ဆန်၊ ဆီ၊ ဆား၊ မြေပဲ၊ နှမ်း၊ အုန်းသီး စတဲ့ အမယ်စုံကို လူအများက ညီညီညွတ်ညွတ်နဲ့ အားစိုက်ပြီး ထိုးကြမှသာ စားလို့ကောင်းတဲ့ "အရသာ" ဆိုတာ ထွက်လာတာလေ။ ဒါကို ခေတ်သစ် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာမှာ Synergy (ပေါင်းစပ်အား) လို့ ခေါ်တယ် ဒကာတို့ရဲ့။ $1 + 1 = 2$ မဟုတ်ဘဲ၊ စည်းလုံးရင် $1 + 1 = 3$ တို့၊ $5$ တို့ ဖြစ်သွားတာမျိုးပေါ့။
ဒါပေမဲ့ ဦးဇင်းတို့ သာသနာတော်မှာလည်း ကောသမ္ဗီပြည်မှာ ရဟန်းတွေ စိတ်ဝမ်းကွဲခဲ့ကြဖူးတယ်လေ။ အဲဒီမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က စည်းလုံးခြင်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့အတွက် ကောသမ္ဗိယသုတ် မှာ "သာရဏီယတရား ၆ ပါး" ကို ဟောကြားခဲ့တာပေါ့။
ကျမ်းကိုးပါဠိတော်လေးကို ဦးဇင်းနဲ့အတူ အာရုံစိုက်ပြီး နာယူကြည့်လိုက်ကြရအောင် -
ပါဠိတော်: "မေတ္တံ ကာယကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ၊ မေတ္တံ ဝစီကမ္မံ... မေတ္တာံ မနောကမ္မံ..."
မြန်မာပြန် အနှစ်ချုပ်ကတော့ - "ငါ့ရှင်တို့... အချင်းချင်း မျက်မှောက်မှာရော၊ ကွယ်ရာမှာပါ မေတ္တာရှိတဲ့ အပြုအမူ (ကာယကမ္မ)၊ မေတ္တာရှိတဲ့ စကား (ဝစီကမ္မ)၊ မေတ္တာရှိတဲ့ အတွေး (မနောကမ္မ) တွေနဲ့ ဆက်ဆံကြရမယ်" တဲ့။
ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးလိမ့်မယ်... "အရှင်ဘုရား... ထမနဲထိုးတာနဲ့ ဒီမေတ္တာတရားတွေက ဘယ်လိုများ ဆိုင်လို့လဲဘုရား" လို့။
ဆိုင်တာမှ အင်မတန် ဆိုင်တာပေါ့ ဒကာကြီးရဲ့။ ထမနဲထိုးတဲ့အခါ တစ်ယောက်က ယောက်မကို ကိုင်၊ တစ်ယောက်က ဒယ်ကို ထိန်း၊ တစ်ယောက်က မီးထိုးရတာ။ အဲဒီအချိန်မှာ တစ်ယောက်ကိုတစ်ယောက် မကျေနပ်လို့ စကားကြမ်းတွေ ပြောနေမယ်၊ ကွယ်ရာမှာ အတင်းပြောနေမယ်ဆိုရင် အဲဒီထမနဲဟာ အရသာရှိပါ့မလား။ လူမှုဗေဒနဲ့ စိတ်ပညာမှာ Group Dynamics လို့ ခေါ်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုတွေမှာ "Cooperation" (ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု) မရှိရင် အလုပ်တစ်ခုဟာ ဘယ်တော့မှ မအောင်မြင်နိုင်ဘူး။
ဦးဇင်းတို့ Hswagata Museum မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့အခါ "ထမနဲစိတ်ဓာတ်" ကိုပဲ သုံးရတာ။ ဓာတ်တော်ဆိုတာ အင်မတန် နုနယ်ပြီး အဖိုးတန်တဲ့ အမွေအနှစ်တွေလေ။ ဒါတွေကို ထိန်းသိမ်းဖို့အတွက် သုတေသီတွေ၊ မှတ်တမ်းတင်သူတွေ၊ လုံခြုံရေးတွေ အားလုံးက ညီညွတ်ဖို့ လိုတယ်။ ဦးဇင်းတို့ The Office Of Siridantamahapalaka မှာ T101 မှ T250 Template တွေနဲ့ ဒေတာတွေ မှတ်တမ်းတင်တဲ့အခါမှာလည်း တစ်ယောက်က ရိုက်၊ တစ်ယောက်က စစ် (Verify) လုပ်ရတာ။ အဲဒီမှာသာ "မေတ္တာ" မပါရင် အမှားတွေ ပါသွားနိုင်တယ်လေ။
အခု ဒကာမကြီးတစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... "အရှင်ဘုရား... အချင်းချင်း ကွဲလွဲမှုတွေ ဖြစ်လာရင် ညီညွတ်အောင် ဘယ်လို ပြန်လုပ်ရမလဲဘုရား" လို့။
အေး... အဲဒါကို ကောသမ္ဗိယသုတ် ထဲက "သာဓာရဏဘောဂီ" တရားက အဖြေပေးထားတယ် ဒကာမကြီးရဲ့။ ကိုယ်ရတာလေးကို အတူတူ မျှဝေခံစားကြတာ (Sharing) ပေါ့။ ထမနဲထိုးပြီးရင်လည်း အားလုံးက ဝိုင်းပြီး စားကြတာမဟုတ်လား။ အဲဒီလိုပဲ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ဖူးမြော်ရတဲ့ ကုသိုလ်အရသာကိုလည်း အားလုံးက ညီညီညွတ်ညွတ် မျှဝေခံစားရမယ်။
စီမံခန့်ခွဲမှု (Management) မှာ Synergy ဆိုတာ "ပေါင်းစပ်ခြင်း၏ အစွမ်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတယ်။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ အေးရိပ်အောက်မှာ ဒကာတို့အားလုံးက စည်းလုံးခြင်းဆိုတဲ့ အားကို ထည့်လိုက်မယ်ဆိုရင်၊ အဲဒီက ထွက်လာတဲ့ ကုသိုလ်အရသာဟာ ထမနဲထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုပြီး ချိုမြိန်မှာ အမှန်ပဲပေါ့။
ဦးဇင်းတို့ Case Studies တွေထဲမှာဆိုရင် စိတ်ဝမ်းကွဲနေတဲ့ မိသားစုတွေ၊ အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စုပေါင်းပြီး ပူဇော်စောင့်ရှောက်ရင်းနဲ့ ပြန်လည်သင့်မြတ်သွားကြတာတွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေဆီကရတဲ့ "မေတ္တာလှိုင်း" တွေက လူတွေရဲ့ ဒေါသကို ငြိမ်းစေလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ တပို့တွဲလပြည့်မှာ ဒကာတို့လည်း ထမနဲကို ညီညီညွတ်ညွတ် ထိုးကြသလို၊ ကိုယ့်ဘဝရဲ့ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေကိုလည်း ညီညွတ်ခြင်းအရသာနဲ့ တန်ဆာဆင်ကြပါဦး။
ကဲ... ဒီနေ့ တရားပွဲလေးကို အင်မတန် ဝေဝေဆာဆာနဲ့ အနှစ်ချုပ်ရရင်တော့ -
ညီညွတ်ခြင်းဆိုတာ နှုတ်ကပြောရုံနဲ့ မရပါဘူး။ ကောသမ္ဗိယသုတ် က ပြတဲ့အတိုင်း ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ် သုံးပါးလုံးမှာ မေတ္တာဓာတ်တွေ ကိန်းဝပ်နေရပါမယ်။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ဗဟိုပြုပြီး တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး ဖေးမကူညီကြပါ။ ခေတ်သစ် Group Dynamics ရဲ့ အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ Synergy ကို ဓမ္မနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး အင်အားကြီးမားတဲ့ သာသနာပြုအဖွဲ့အစည်းတွေကို တည်ဆောက်ကြပါ။ အဲဒီလို လုပ်နိုင်မယ်ဆိုရင် ဒကာတို့ရဲ့ ဘဝဟာ ထမနဲလိုပဲ အမြဲတမ်း အရသာရှိပြီး အေးချမ်းနေမှာ အမှန်ပဲပေါ့ ဒကာတို့ရေ။
တပို့တွဲလပြည့်မှာ အားလုံးပဲ ညီညွတ်ခြင်းရဲ့ အရသာကို အပြည့်အဝ ခံစားနိုင်ကြပါစေ၊ ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ အေးရိပ်အောက်မှာ သာသနာပြုရင်း ဩဝါဒပါတိမောက်ရဲ့ အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ "မကောင်းမှုရှောင်၊ ကောင်းမှုဆောင်၊ စိတ်ကိုဖြူအောင်ထား" ဆိုတဲ့ လမ်းစဉ်အတိုင်း စည်းလုံးစွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးဇင်းက အနုမောဒနာပြုရင်း ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်ဗျာ။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
Ashin Dhammasami (Dhamma Talk By)
Custodian of the Buddha Tooth Relics
Director, Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
Date: 15 February 2022
