Day 273 Sept 30 စက်တင်ဘာလချုပ် အနုမောဒနာ (Audit) သုတ္တသင်္ဂဟ၊ နိဂုံး Mental Health & EQ Audit T260 / Case-M273 Policy 11, Art. 11.1

 

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -

"နမော ဗုဒ္ဓဿ" - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

"နမော ဓမ္မဿ" - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

"နမော သံဃဿ" - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

"နမော မာတာပိတုဿ" - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

"နမော အာစရိယဿ" - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

သာဓု... သာဓု... သာဓု...။

ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလကွယ်နေ့၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၃၀) ရက်၊ သောကြာနေ့။

ဒီနေ့ဟာ စက်တင်ဘာလရဲ့ နောက်ဆုံးရက်ဖြစ်သလို၊ မြန်မာလအရလည်း "လကွယ်နေ့" (ဥပုသ်နေ့) ဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွားရေးလောကမှာ လကုန်ရင် စာရင်းချုပ် (Audit) လုပ်ကြသလို၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာလည်း လကုန်တိုင်း "Kusala & Mental Health Audit" (ကုသိုလ်နှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး စာရင်းချုပ်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။

လကွယ်နေ့ဆိုတာ အမှောင်ဆုံးည ဖြစ်ပေမယ့်၊ လဆန်း ၁ ရက်နေ့ အလင်းရောင်အတွက် စတင် ပြင်ဆင်ရတဲ့ အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ တရားခေါင်းစဉ်ကို "စက်တင်ဘာလချုပ် အနုမောဒနာ (Audit)" လို့ ပေးထားပြီး၊ သုတ္တသင်္ဂဟကျမ်း၊ နိဂုံး (Epilogue) လာ သုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း သဘောတရားများကို ခေတ်သစ် EQ Audit နည်းပညာ၊ Case-M273 တို့နဲ့ ပေါင်းစပ်ကာ ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဦးစွာပထမ ရှေးဆရာတော်ကြီးများ စီရင်ခဲ့သော သုတ္တသင်္ဂဟကျမ်း၊ နိဂုံး (နိဂမန) မှာ ကျမ်းပြုပြီးဆုံးတဲ့အခါ ပြုခဲ့သမျှ ကုသိုလ်တွေကို ပြန်လည် သုံးသပ်ပြီး ဝမ်းမြောက်တဲ့ (အနုမောဒနာ) အလေ့အထ ရှိပါတယ်။ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင်လည်း ဝါကျွတ်တဲ့အခါ သံဃာတော်တွေကို "ငါဘုရားရဲ့ အပြုအမူတွေမှာ အပြစ်ရှိရင် ထောက်ပြကြပါ" (ပဝါရဏာ) လို့ မိန့်တော်မူလေ့ ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ "Self-Review" (မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည် စစ်ဆေးခြင်း) ပါပဲ။

ပါဠိတော်လာ ဂါထာတစ်ပုဒ်နဲ့ နှလုံးသွင်းကြည့်ရအောင် -

"ကတံ မေ ကုသလံ သဗ္ဗံ၊ အနုမောဒန္တု ပါဏိနော။ ... ဣမိနာ ပုညကမ္မေန၊ မာ မေ ဗာလသမာဂမော။"

(သုတ္တသင်္ဂဟ၊ နိဂုံး)

အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို "Monthly Audit" သဘောနဲ့ ယူဆကြည့်မယ်ဆိုရင် -

• ကတံ မေ ကုသလံ သဗ္ဗံ = ငါသည် (တစ်လတာလုံး) ပြုလုပ်ခဲ့သမျှသော ကုသိုလ်ကောင်းမှု အားလုံးကို။ (Asset Review)။

• အနုမောဒန္တု = ဝမ်းမြောက်နိုင်ကြပါစေ။ (Celebrating Success)။

• ဣမိနာ ပုညကမ္မေန = ဤကောင်းမှုကြောင့် (နောင်လများတွင်)။

• မာ မေ ဗာလသမာဂမော = လူမိုက်တို့နှင့် မပေါင်းဖော်ရပါလို။ (Risk Mitigation for Future)။

ခေတ်သစ် စီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ စိတ်ပညာမှာ "Emotional Audit" ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ "ဒီလထဲမှာ ငါ ဘယ်လောက် စိတ်ဖိစီးခဲ့လဲ၊ ဘယ်လောက် ပျော်ရွှင်ခဲ့လဲ" ဆိုတာကို စာရင်းရှင်းတမ်း (Balance Sheet) ဆွဲတာပါ။ စီးပွားရေးမှာ အရှုံးပေါ်ရင် ပြန်ပြင်လို့ရသလို၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာ "အကုသိုလ် အရှုံး" ပေါ်နေရင်လည်း လကွယ်နေ့မှာ "Reset" ချပြီး ပြန်ပြင်ရပါမယ်။

ဒီသဘောတရားကို လက်တွေ့ ဘယ်လို လုပ်ဆောင်သလဲ။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ဒီနေ့ လကုန်ရက်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ Case-M273 (The Burnout Audit) ကို တင်ပြပါမယ်။

ဖြစ်စဉ်: ပြတိုက်ရဲ့ အကြီးတန်း ဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ "ကိုအောင်" (အမည်လွှဲ) ဟာ ဒီလ စက်တင်ဘာလ တစ်လလုံး အလုပ်တွေ အရမ်းကြိုးစားခဲ့တယ်။ "Applied Psychology" စီးရီးအတွက် Template တွေ ပြင်ဆင်ရတာ၊ ဧည့်သည်တွေ ကိုင်တွယ်ရတာနဲ့ သူ နားချိန်မရှိဘူး။

ဒီနေ့ (၃၀) ရက်နေ့ မနက်မှာတော့ သူ ပေါက်ကွဲပါလေရော။ အငယ်တန်း ဝန်ထမ်းလေး တစ်ယောက် ကော်ဖီမှောက်တာကို အော်ဟစ်ဆဲဆိုမိတယ်။ ပြီးတော့ သူ့အခန်းထဲမှာ ထိုင်ပြီး ခေါင်းငိုက်စိုက် ကျနေတယ်။

"ဦးဇင်း... တပည့်တော် စိတ်ဓာတ်ကျနေပြီ။ တစ်လလုံး ကြိုးစားခဲ့တာ ဒီနေ့မှ ဒေါသထွက်မိလို့ သဲထဲရေသွန် ဖြစ်သွားပြီလား" လို့ မေးတယ်။

ဦးဇင်းက Policy 11, Article 11.1 (Monthly Performance & Wellness Review) အရ သူ့ကို Template T260 (Monthly Emotional Balance Sheet) ပေးပြီး စစ်ဆေးခိုင်းလိုက်တယ်။

T260 Mental Audit Process (စာရင်းစစ်ဆေးခြင်း):

အပိုင်း (က) - Liabilities (ပေးရန်တာဝန်/အကုသိုလ်စာရင်း):

• ကိုအောင်က ရေးတယ်: "ဒီနေ့ မနက် ဒေါသထွက်မိခြင်း၊ (၁၅) ရက်နေ့တုန်းက ဧည့်သည်ကို စိတ်မရှည်ခြင်း။" (စုစုပေါင်း Error ၂ ခု)။

အပိုင်း (ခ) - Assets (ရပိုင်ခွင့်/ကုသိုလ်စာရင်း):

• ဦးဇင်းက သူ့ကို ပြန်သတိပေးတယ်: "ကိုအောင်... ဒီလထဲမှာ ကိုအောင် ကူညီလိုက်တဲ့ ဧည့်သည် ဘယ်နှယောက်လဲ။" (ကိုအောင်: ရာချီရှိမယ်ထင်တယ် ဘုရား။)

• "T223 Template နဲ့ ပညာပေးခဲ့တာ ဘယ်နှကြိမ်လဲ။" (ကိုအောင်: အကြိမ် ၂၀ လောက် ရှိမယ်။)

• "ကဲ... စာရင်းချုပ်ကြည့်။ အကုသိုလ်က (၂) ခု၊ ကုသိုလ်က (၁၀၀) ကျော်။ ခင်ဗျား ရှုံးသလား၊ မြတ်သလား။"

ကိုအောင် မျက်လုံး ပြူးသွားတယ်။ "ဟာ... ဟုတ်သားပဲ။ တပည့်တော်က ဟိုအမှား (၂) ခုကိုပဲ အာရုံစိုက်ပြီး၊ ကျန်တဲ့ ကုသိုလ်တွေကို မေ့နေတာကိုး" တဲ့။

ဒါကို စိတ်ပညာမှာ "Negativity Bias" (အဆိုးမြင်ဘက်သို့ ယိမ်းခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ လူတွေက အကောင်း (၁၀၀) ကို မေ့ပြီး၊ အဆိုး (၁) ခုကိုပဲ စွဲလမ်းနေတတ်တယ်။ Audit လုပ်လိုက်တော့မှ "Net Profit" (အသားတင်အမြတ်) ကို မြင်ပြီး စိတ်သက်သာရာ ရသွားတယ်။

ဦးဇင်းက သူ့ကို နည်းလမ်းတစ်ခု ပေးလိုက်တယ်။ "ကိုအောင်... လကွယ်နေ့ နေဝင်ချိန်မှာ အဲဒီ အမှား (၂) ခုကို စာရွက်ပေါ်ရေးပြီး မီးရှို့လိုက် (Symbolic Reset)။ ပြီးရင် မနက်ဖြန် အောက်တိုဘာ (၁) ရက်နေ့ကို စာမျက်နှာသစ် အနေနဲ့ စလိုက်တော့" လို့။

စက်တင်ဘာလချုပ် သုံးသပ်ချက် (September Review):

ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့... ဒီလ "Applied Psychology" စီးရီးတစ်လျှောက်မှာ ဦးဇင်းတို့ ဘာတွေ လေ့လာခဲ့ကြသလဲ။

• ဓာတ်တော်နှင့် Chemistry: ယုံကြည်မှုကြောင့် ဦးနှောက်ဓာတုဗေဒ ပြောင်းလဲပုံ။

• EQ & Social Skills: မေတ္တာဖြင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုပုံ။

• Information & Translation: သတင်းအချက်အလက်ကို ပညာဖြင့် စစ်ဆေးပုံ။
  ဒီ ဗဟုသုတတွေ (Assets) ဟာ ဒကာကြီးတို့ရဲ့ "စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘဏ်စာရင်း" (Spiritual Bank Account) ထဲမှာ အပ်ငွေတွေ အဖြစ် ရှိနေပါပြီ။

ဒီနေ့ လကုန်ရက်မှာ အားလုံးပဲ ကိုယ့်စိတ်ကို Audit လုပ်ကြပါစို့။

၁။ Acknowledge: ဒီလထဲမှာ ငါ ဘာတွေ မှားခဲ့လဲ။ (ဝန်ခံပါ၊ မငြင်းပါနဲ့)။

၂။ Appreciate: ဒီလထဲမှာ ငါ ဘယ်လောက် သည်းခံခဲ့လဲ၊ ဘယ်လောက် လှူဒါန်းခဲ့လဲ။ (ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကျေးဇူးတင်ပါ)။

၃။ Adjust: နောက်လမှာ ဘာတွေ ပြင်မလဲ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... စက်တင်ဘာလ ကုန်ဆုံးသွားပေမယ့်၊ ပြုခဲ့သမျှ ကုသိုလ်တရားတွေကတော့ နိဗ္ဗာန်ရောက်သည်အထိ ပါဝင်နေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတိတ်က အမှားများကို သင်ခန်းစာယူ၊ အတိတ်က အကောင်းများကို ဝမ်းမြောက်ရင်း၊ မနက်ဖြန်မှ စတင်မည့် လသစ်ကို စိတ်သစ်၊ လူသစ်၊ အားအင်သစ်များဖြင့် ဖြတ်သန်းနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

စက်တင်ဘာလ ပြီးပါပြီ။

Applied Psychology စီးရီး ပြီးဆုံးပါပြီ။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု။

သာဓု... သာဓု... သာဓု...။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum

နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၃၀) ရက်

International Translation Day "ဘာသာပြန်ခြင်းနှင့် နားလည်မှု" (Translation and Understanding)"အရဏဝိဘင်္ဂသုတ်" (Arana-vibhanga Sutta) and Cross-Cultural Psychology

 Day 273

Sept 30

ဘာသာပြန်ခြင်းနှင့် နားလည်မှု

မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ အရဏဝိဘင်္ဂသုတ်

Cross-Cultural Psychology T235 / Case-L273

Policy 4, Art. 4.4

"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။

အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -

"နမော ဗုဒ္ဓဿ" - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

"နမော ဓမ္မဿ" - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

"နမော သံဃဿ" - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

"နမော မာတာပိတုဿ" - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

"နမော အာစရိယဿ" - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

သာဓု... သာဓု... သာဓု...။

ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် (၅) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၃၀) ရက်၊ သောကြာနေ့။

ဒီနေ့ဟာ "အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘာသာပြန်နေ့" (International Translation Day) ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ဘာသာစကားတွေ ကွဲပြားနေပေမယ့် "အဓိပ္ပာယ်" (Meaning) ကတော့ တစ်ခုတည်း ရှိတတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဓမ္မနယ်ပယ်မှာ စကားလုံး တစ်လုံးကို မှားယွင်းစွာ ဘာသာပြန်လိုက်တာနဲ့၊ အယူအဆတွေ လွဲချော်သွားနိုင်ပါတယ်။

ဒီနေ့ တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "ဘာသာပြန်ခြင်းနှင့် နားလည်မှု" (Translation and Understanding) ဖြစ်ပြီး၊ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားခဲ့တဲ့ "အရဏဝိဘင်္ဂသုတ်" (Arana-vibhanga Sutta) လာ ဘာသာစကားဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်ကို ခေတ်သစ် Cross-Cultural Psychology (ယဉ်ကျေးမှုကူးလူးခြင်းဆိုင်ရာ စိတ်ပညာ) နဲ့ ပေါင်းစပ်ကာ၊ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ဘာသာပြန်ပြဿနာ Case-L273 ကို အခြေခံ၍ ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဦးစွာပထမ ဘုရားရှင်က မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ အရဏဝိဘင်္ဂသုတ်မှာ ဘာသာစကားနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစွန်းမရောက်ဖို့ (Middle Way of Language) ဒီလို မိန့်တော်မူပါတယ်။

"ဇနပဒနိရုတ္တိံ နာဘိနိဝေသေယျ၊ သမညံ နာတိဓာဝေယျ။"

(မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ အရဏဝိဘင်္ဂသုတ်၊ စာမျက်နှာ - ၂၈၃)

အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို "Translation Science" ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ရအောင် -

• ဇနပဒနိရုတ္တိံ = ဒေသစွဲ ဝေါဟာရကို။ (Regional Dialect)။

• နာဘိနိဝေသေယျ = (ငါ့စကားမှ အမှန်ဟု) အယူမသည်းရာ။ (Do not cling dogmatically)။

• သမညံ = အများလက်ခံ သုံးစွဲသော စကားကို။ (Common Usage)။

• နာတိဓာဝေယျ = လွန်ဆန်၍ မပြောဆိုရာ။ (Do not override accepted norms)။

ဥပမာ - ဘုရားရှင်လက်ထက်က "ခွက်" ဆိုတဲ့ ပစ္စည်းတစ်ခုတည်းကို တချို့က "ပါတိ" ခေါ်တယ်၊ တချို့က "ပိဋ္ဌံ" ခေါ်တယ်။ ဘုရားရှင်က "သူတို့ ဆိုလိုတာ ဒါပါပဲလား" လို့ အနက်ကို သိရင် ပြီးတာပဲ၊ စကားလုံးကို သွားမငြင်းနဲ့လို့ ဆိုပါတယ်။

ခေတ်သစ်မှာ ဒါကို "Dynamic Equivalence" (သဘောတရား တူညီမှုကို ဦးစားပေး ဘာသာပြန်ခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ စာလုံးချင်း (Word-for-Word) မတူရင်တောင်၊ ခံစားချက် (Feeling) တူဖို့က အဓိက ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသဘောတရားကို လက်တွေ့ ဘယ်လို ကျင့်သုံးမလဲ။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ နိုင်ငံခြားသားတွေနဲ့ ကြုံတွေ့ရတဲ့ Case-L273 (The "Suffering" Misunderstanding) ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

ဖြစ်စဉ်: ဥရောပက လာတဲ့ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည် တစ်ယောက်က ပြတိုက်က ထုတ်ဝေတဲ့ လက်ကမ်းစာစောင်ကို ဖတ်ပြီး မျက်မှောင်ကြုတ်နေတယ်။ သူက ဦးဇင်းကို လာမေးတယ်။

"Your religion is very pessimistic. Why is everything 'Suffering'?" (ခင်ဗျားတို့ ဘာသာက အဆိုးမြင်လိုက်တာ။ ဘာလို့ အရာရာကို 'ဆင်းရဲခြင်း' လို့ ပြောနေတာလဲ) တဲ့။

သူဖတ်လိုက်တဲ့ စာသားက "Life is Dukkha" (ဘဝသည် ဒုက္ခဖြစ်၏)။ အင်္ဂလိပ်လို "Suffering" လို့ ပြန်ထားတော့၊ သူနားလည်တာက "နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်း" လို့ပဲ နားလည်တယ်။ "ကျွန်တော် အခု ပျော်နေတာပဲ၊ ဘာလို့ Suffering ဖြစ်ရမှာလဲ" ဆိုပြီး ငြင်းတယ်။

ဒါဟာ "Lost in Translation" (ဘာသာပြန် လွဲချော်မှု) ပြဿနာပါ။ ပါဠိစကား "ဒုက္ခ" ဟာ "Suffering" ထက် ပိုကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ "မပြည့်စုံခြင်း၊ စိတ်တိုင်းမကျခြင်း၊ အလိုမပြည့်ခြင်း" (Unsatisfactoriness) ဆိုတဲ့ သဘောတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

ဦးဇင်းက Policy 4, Article 4.4 (Dhamma Translation & Linguistic Integrity) အရ Template T235 (Translation Quality & Context Log) ကို အသုံးပြုပြီး သူ့ကို ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။

The T235 Explanation (T235 ရှင်းလင်းချက်):

၁။ Contextualize (ရှုထောင့် ညှိခြင်း):

ဦးဇင်း: "ဒကာကြီး... ကားအသစ်တစ်စီး ဝယ်လိုက်တယ်။ ပျော်တယ်နော်။ ဒါပေမဲ့ ဒီကားက ဘယ်တော့မှ မပျက်ဘဲ နေပါ့မလား။"

ဧည့်သည်: "ပျက်မှာပေါ့။"

ဦးဇင်း: "အဲဒီ 'ပျက်စီးတတ်တဲ့ သဘော'၊ ထာဝရ စိတ်ချလို့ မရတဲ့ သဘောကို ဗုဒ္ဓက 'Dukkha' လို့ ခေါ်တာ။ နာကျင်နေမှ မဟုတ်ဘူး။ မခိုင်မြဲတာကိုက ဒုက္ခသစ္စာပဲ။"

၂။ Dynamic Translation (သဘောတရား ဘာသာပြန်ခြင်း):

ဦးဇင်းက သူ့ကို စကားလုံး ပြောင်းပေးလိုက်တယ်။ "Suffering" အစား "Imperfect" (မပြည့်စုံခြင်း) သို့မဟုတ် "Stress" (ဖိစီးမှု) လို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ လို့။

အဲဒီတော့မှ သူက "Ah, now I get it! It's about 'Instability' (မတည်ငြိမ်မှု) right?" လို့ သဘောပေါက်သွားတယ်။ သူ့မျက်နှာက တင်းမာမှု လျော့သွားပြီး၊ "ဒါဆိုရင် လက်ခံလို့ ရပါတယ်" ဆိုပြီး ပြုံးသွားတယ်။

ဒီ Case-L273 မှာ ဦးဇင်းတို့ သင်ခန်းစာ ယူရမှာက -

၁။ Words are Finger, Not Moon: စကားလုံးဆိုတာ လမင်းကို ညွှန်ပြတဲ့ လက်ညှိုးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လက်ညှိုးကို လို့ ထင်ပြီး မစွဲလမ်းပါနဲ့။ (ဇနပဒနိရုတ္တိံ နာဘိနိဝေသေယျ)။

၂။ Listen to Intention: တစ်ဖက်သား ဘာပြောချင်လဲ ဆိုတဲ့ "စေတနာ" ကို နားထောင်ပါ။ စကားလုံး မှားနေရင်တောင် အဓိပ္ပာယ်ကို ဖမ်းယူပါ။

ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့... ကျွန်ုပ်တို့ အားလုံးဟာ ဘာသာပြန်သမားတွေပါပဲ။

• ကိုယ့်ခံစားချက်ကို သူများ နားလည်အောင် ဘာသာပြန်နေရတယ်။

• သူများရဲ့ အပြုအမူကို ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ဘာသာပြန်နေရတယ်။

  အိမ်မှာ လင်မယား ရန်ဖြစ်တာ၊ ရုံးမှာ အထင်လွဲတာတွေဟာ "Translation Error" တွေပါပဲ။ သူက "ပင်ပန်းတယ်" လို့ ပြောတာကို၊ ကိုယ်က "ငါ့ကို ငြိုငြင်တယ်" လို့ ဘာသာပြန်မှားရင် ပြဿနာ တက်ပြီ။

ဒီနေ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘာသာပြန်နေ့မှာ ကိုယ့်ရဲ့ "စိတ်ဘာသာပြန်စက်" (Mental Translator) ကို Upgrade လုပ်ကြပါစို့။

၁။ Pause: သူပြောတာကို ချက်ချင်း မဆုံးဖြတ်နဲ့။

၂။ Clarify: "မင်း ဆိုလိုတာ ဒါလား" လို့ ပြန်မေးပါ။

၃။ Accept: စကားလုံး မလှပေမယ့် စေတနာ လှရင် လက်ခံလိုက်ပါ။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... သစ္စာလေးပါး တရားတော်ကို နားလည်တယ် ဆိုတာလည်း ပညတ်စကားလုံးတွေကို ကျော်လွန်ပြီး၊ ပရမတ် သဘောတရားကို "ဘာသာပြန်" တတ်ခြင်းပါပဲ။ အားလုံးသော ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့သည် အပေါ်ယံ စကားလုံးများ၏ အနှောင်အဖွဲ့မှ လွတ်မြောက်ပြီး၊ နက်နဲသော ဓမ္မအနှစ်သာရကို မိမိတို့၏ နှလုံးသားဖြင့် မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန် နားလည်နိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု။

သာဓု... သာဓု... သာဓု...။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum

နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၃၀) ရက်