Day 273 Sept 30 စက်တင်ဘာလချုပ် အနုမောဒနာ (Audit) သုတ္တသင်္ဂဟ၊ နိဂုံး Mental Health & EQ Audit T260 / Case-M273 Policy 11, Art. 11.1
"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
"နမော ဗုဒ္ဓဿ" - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော ဓမ္မဿ" - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော သံဃဿ" - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော မာတာပိတုဿ" - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော အာစရိယဿ" - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလကွယ်နေ့၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၃၀) ရက်၊ သောကြာနေ့။
ဒီနေ့ဟာ စက်တင်ဘာလရဲ့ နောက်ဆုံးရက်ဖြစ်သလို၊ မြန်မာလအရလည်း "လကွယ်နေ့" (ဥပုသ်နေ့) ဖြစ်ပါတယ်။ စီးပွားရေးလောကမှာ လကုန်ရင် စာရင်းချုပ် (Audit) လုပ်ကြသလို၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာလည်း လကုန်တိုင်း "Kusala & Mental Health Audit" (ကုသိုလ်နှင့် စိတ်ကျန်းမာရေး စာရင်းချုပ်ခြင်း) ကို ပြုလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။
လကွယ်နေ့ဆိုတာ အမှောင်ဆုံးည ဖြစ်ပေမယ့်၊ လဆန်း ၁ ရက်နေ့ အလင်းရောင်အတွက် စတင် ပြင်ဆင်ရတဲ့ အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့ တရားခေါင်းစဉ်ကို "စက်တင်ဘာလချုပ် အနုမောဒနာ (Audit)" လို့ ပေးထားပြီး၊ သုတ္တသင်္ဂဟကျမ်း၊ နိဂုံး (Epilogue) လာ သုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း သဘောတရားများကို ခေတ်သစ် EQ Audit နည်းပညာ၊ Case-M273 တို့နဲ့ ပေါင်းစပ်ကာ ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးစွာပထမ ရှေးဆရာတော်ကြီးများ စီရင်ခဲ့သော သုတ္တသင်္ဂဟကျမ်း၊ နိဂုံး (နိဂမန) မှာ ကျမ်းပြုပြီးဆုံးတဲ့အခါ ပြုခဲ့သမျှ ကုသိုလ်တွေကို ပြန်လည် သုံးသပ်ပြီး ဝမ်းမြောက်တဲ့ (အနုမောဒနာ) အလေ့အထ ရှိပါတယ်။ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင်လည်း ဝါကျွတ်တဲ့အခါ သံဃာတော်တွေကို "ငါဘုရားရဲ့ အပြုအမူတွေမှာ အပြစ်ရှိရင် ထောက်ပြကြပါ" (ပဝါရဏာ) လို့ မိန့်တော်မူလေ့ ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ "Self-Review" (မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည် စစ်ဆေးခြင်း) ပါပဲ။
ပါဠိတော်လာ ဂါထာတစ်ပုဒ်နဲ့ နှလုံးသွင်းကြည့်ရအောင် -
"ကတံ မေ ကုသလံ သဗ္ဗံ၊ အနုမောဒန္တု ပါဏိနော။ ... ဣမိနာ ပုညကမ္မေန၊ မာ မေ ဗာလသမာဂမော။"
(သုတ္တသင်္ဂဟ၊ နိဂုံး)
အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို "Monthly Audit" သဘောနဲ့ ယူဆကြည့်မယ်ဆိုရင် -
ကတံ မေ ကုသလံ သဗ္ဗံ = ငါသည် (တစ်လတာလုံး) ပြုလုပ်ခဲ့သမျှသော ကုသိုလ်ကောင်းမှု အားလုံးကို။ (Asset Review)။
အနုမောဒန္တု = ဝမ်းမြောက်နိုင်ကြပါစေ။ (Celebrating Success)။
ဣမိနာ ပုညကမ္မေန = ဤကောင်းမှုကြောင့် (နောင်လများတွင်)။
မာ မေ ဗာလသမာဂမော = လူမိုက်တို့နှင့် မပေါင်းဖော်ရပါလို။ (Risk Mitigation for Future)။
ခေတ်သစ် စီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ စိတ်ပညာမှာ "Emotional Audit" ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ "ဒီလထဲမှာ ငါ ဘယ်လောက် စိတ်ဖိစီးခဲ့လဲ၊ ဘယ်လောက် ပျော်ရွှင်ခဲ့လဲ" ဆိုတာကို စာရင်းရှင်းတမ်း (Balance Sheet) ဆွဲတာပါ။ စီးပွားရေးမှာ အရှုံးပေါ်ရင် ပြန်ပြင်လို့ရသလို၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာ "အကုသိုလ် အရှုံး" ပေါ်နေရင်လည်း လကွယ်နေ့မှာ "Reset" ချပြီး ပြန်ပြင်ရပါမယ်။
ဒီသဘောတရားကို လက်တွေ့ ဘယ်လို လုပ်ဆောင်သလဲ။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ဒီနေ့ လကုန်ရက်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ Case-M273 (The Burnout Audit) ကို တင်ပြပါမယ်။
ဖြစ်စဉ်: ပြတိုက်ရဲ့ အကြီးတန်း ဝန်ထမ်းတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ "ကိုအောင်" (အမည်လွှဲ) ဟာ ဒီလ စက်တင်ဘာလ တစ်လလုံး အလုပ်တွေ အရမ်းကြိုးစားခဲ့တယ်။ "Applied Psychology" စီးရီးအတွက် Template တွေ ပြင်ဆင်ရတာ၊ ဧည့်သည်တွေ ကိုင်တွယ်ရတာနဲ့ သူ နားချိန်မရှိဘူး။
ဒီနေ့ (၃၀) ရက်နေ့ မနက်မှာတော့ သူ ပေါက်ကွဲပါလေရော။ အငယ်တန်း ဝန်ထမ်းလေး တစ်ယောက် ကော်ဖီမှောက်တာကို အော်ဟစ်ဆဲဆိုမိတယ်။ ပြီးတော့ သူ့အခန်းထဲမှာ ထိုင်ပြီး ခေါင်းငိုက်စိုက် ကျနေတယ်။
"ဦးဇင်း... တပည့်တော် စိတ်ဓာတ်ကျနေပြီ။ တစ်လလုံး ကြိုးစားခဲ့တာ ဒီနေ့မှ ဒေါသထွက်မိလို့ သဲထဲရေသွန် ဖြစ်သွားပြီလား" လို့ မေးတယ်။
ဦးဇင်းက Policy 11, Article 11.1 (Monthly Performance & Wellness Review) အရ သူ့ကို Template T260 (Monthly Emotional Balance Sheet) ပေးပြီး စစ်ဆေးခိုင်းလိုက်တယ်။
T260 Mental Audit Process (စာရင်းစစ်ဆေးခြင်း):
အပိုင်း (က) - Liabilities (ပေးရန်တာဝန်/အကုသိုလ်စာရင်း):
ကိုအောင်က ရေးတယ်: "ဒီနေ့ မနက် ဒေါသထွက်မိခြင်း၊ (၁၅) ရက်နေ့တုန်းက ဧည့်သည်ကို စိတ်မရှည်ခြင်း။" (စုစုပေါင်း Error ၂ ခု)။
အပိုင်း (ခ) - Assets (ရပိုင်ခွင့်/ကုသိုလ်စာရင်း):
ဦးဇင်းက သူ့ကို ပြန်သတိပေးတယ်: "ကိုအောင်... ဒီလထဲမှာ ကိုအောင် ကူညီလိုက်တဲ့ ဧည့်သည် ဘယ်နှယောက်လဲ။" (ကိုအောင်: ရာချီရှိမယ်ထင်တယ် ဘုရား။)
"T223 Template နဲ့ ပညာပေးခဲ့တာ ဘယ်နှကြိမ်လဲ။" (ကိုအောင်: အကြိမ် ၂၀ လောက် ရှိမယ်။)
"ကဲ... စာရင်းချုပ်ကြည့်။ အကုသိုလ်က (၂) ခု၊ ကုသိုလ်က (၁၀၀) ကျော်။ ခင်ဗျား ရှုံးသလား၊ မြတ်သလား။"
ကိုအောင် မျက်လုံး ပြူးသွားတယ်။ "ဟာ... ဟုတ်သားပဲ။ တပည့်တော်က ဟိုအမှား (၂) ခုကိုပဲ အာရုံစိုက်ပြီး၊ ကျန်တဲ့ ကုသိုလ်တွေကို မေ့နေတာကိုး" တဲ့။
ဒါကို စိတ်ပညာမှာ "Negativity Bias" (အဆိုးမြင်ဘက်သို့ ယိမ်းခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ လူတွေက အကောင်း (၁၀၀) ကို မေ့ပြီး၊ အဆိုး (၁) ခုကိုပဲ စွဲလမ်းနေတတ်တယ်။ Audit လုပ်လိုက်တော့မှ "Net Profit" (အသားတင်အမြတ်) ကို မြင်ပြီး စိတ်သက်သာရာ ရသွားတယ်။
ဦးဇင်းက သူ့ကို နည်းလမ်းတစ်ခု ပေးလိုက်တယ်။ "ကိုအောင်... လကွယ်နေ့ နေဝင်ချိန်မှာ အဲဒီ အမှား (၂) ခုကို စာရွက်ပေါ်ရေးပြီး မီးရှို့လိုက် (Symbolic Reset)။ ပြီးရင် မနက်ဖြန် အောက်တိုဘာ (၁) ရက်နေ့ကို စာမျက်နှာသစ် အနေနဲ့ စလိုက်တော့" လို့။
စက်တင်ဘာလချုပ် သုံးသပ်ချက် (September Review):
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့... ဒီလ "Applied Psychology" စီးရီးတစ်လျှောက်မှာ ဦးဇင်းတို့ ဘာတွေ လေ့လာခဲ့ကြသလဲ။
ဓာတ်တော်နှင့် Chemistry: ယုံကြည်မှုကြောင့် ဦးနှောက်ဓာတုဗေဒ ပြောင်းလဲပုံ။
EQ & Social Skills: မေတ္တာဖြင့် ဆက်သွယ်ပြောဆိုပုံ။
Information & Translation: သတင်းအချက်အလက်ကို ပညာဖြင့် စစ်ဆေးပုံ။
ဒီ ဗဟုသုတတွေ (Assets) ဟာ ဒကာကြီးတို့ရဲ့ "စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘဏ်စာရင်း" (Spiritual Bank Account) ထဲမှာ အပ်ငွေတွေ အဖြစ် ရှိနေပါပြီ။
ဒီနေ့ လကုန်ရက်မှာ အားလုံးပဲ ကိုယ့်စိတ်ကို Audit လုပ်ကြပါစို့။
၁။ Acknowledge: ဒီလထဲမှာ ငါ ဘာတွေ မှားခဲ့လဲ။ (ဝန်ခံပါ၊ မငြင်းပါနဲ့)။
၂။ Appreciate: ဒီလထဲမှာ ငါ ဘယ်လောက် သည်းခံခဲ့လဲ၊ ဘယ်လောက် လှူဒါန်းခဲ့လဲ။ (ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကျေးဇူးတင်ပါ)။
၃။ Adjust: နောက်လမှာ ဘာတွေ ပြင်မလဲ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... စက်တင်ဘာလ ကုန်ဆုံးသွားပေမယ့်၊ ပြုခဲ့သမျှ ကုသိုလ်တရားတွေကတော့ နိဗ္ဗာန်ရောက်သည်အထိ ပါဝင်နေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အတိတ်က အမှားများကို သင်ခန်းစာယူ၊ အတိတ်က အကောင်းများကို ဝမ်းမြောက်ရင်း၊ မနက်ဖြန်မှ စတင်မည့် လသစ်ကို စိတ်သစ်၊ လူသစ်၊ အားအင်သစ်များဖြင့် ဖြတ်သန်းနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
စက်တင်ဘာလ ပြီးပါပြီ။
Applied Psychology စီးရီး ပြီးဆုံးပါပြီ။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၃၀) ရက်