Day: 107 | ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၃ | သင်္ကြန်အတက် (သန့်ရှင်းခြင်း) | ဝိသုဒ္ဓိမဂ်၊ ဝိသုဒ္ဓိ | Purification Technology
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနဲ့တကွ မိဘဆရာသမားတို့အား ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။ ယနေ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၆ ရက်၊ သာသနာနှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်၊ သင်္ကြန်အတက်နေ့ (Thingyan Atat Day) မှာ ကြွရောက်လာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့... ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သလိုက်ပါတယ်နော်။ မနက်ဖြန်ဆိုရင် ကမ္ဘာ့ဟေမိုဖီးလီးယားနေ့ (World Hemophilia Day) လည်း ဖြစ်တဲ့အတွက် သွေးရောဂါဝေဒနာ ခံစားနေရသူများ အပါအဝင် လူသားအားလုံး ရောဂါဘေး ကင်းဝေးပြီး၊ နှစ်သစ်မှာ ကျန်းမာသန့်ရှင်းသော ခန္ဓာကိုယ်နှင့် စိတ်ကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။
ဒီနေ့ တရားမဟောခင်မှာ နှစ်ဟောင်းက အညစ်အကြေးတွေကို အပြီးသတ် ဆေးကြောသန့်စင်တဲ့အနေနဲ့ 'ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ' (Touch) ကို အသုံးပြုပြီး ကမ္မဋ္ဌာန်းလေး တစ်ခု စီးဖြန်းကြည့်ကြရအောင်။ သင်္ကြန်အတက်နေ့ဆိုတော့ နောက်ဆုံးလက်ကျန် ရေတွေနဲ့ ပက်ဖျန်းကြတဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် ရေချိုးသန့်စင်တဲ့အခါ ရေက ကိုယ်ခန္ဓာကို လာထိတဲ့ အထိအတွေ့ကို သတိထားကြည့်ပါ။ "အေးတယ်... သိတယ်"၊ "ပူတယ်... သိတယ်"။ ရေက အသားကို ထိတာဟာ ရုပ်သဘော၊ သိလိုက်တာက နာမ်သဘော။ အဲဒီ အထိအတွေ့နဲ့အတူ "နှစ်ဟောင်းက အမှားတွေ၊ အညစ်အကြေးတွေ ဒီရေနဲ့အတူ ပါသွားပါစေ၊ ငါ့ရဲ့ စိတ်နှလုံးသား ဝိသုဒ္ဓိ (စင်ကြယ်ခြင်း) ဖြစ်ပါစေ" လို့ နှလုံးသွင်းလိုက်ပါ။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ရွှံ့တွေပေနေတဲ့ ခြေထောက်ကို ရေဆေးလိုက်ရင် ချက်ချင်း သန့်ရှင်းသွားသလိုမျိုး၊ တို့ရဲ့ စိတ်မှာ ကပ်ငြိနေတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသ အညစ်အကြေးတွေကိုလည်း "ဝိပဿနာ" ဆိုတဲ့ ရေစင်နဲ့ ဆေးကြောလိုက်ရင် ပကတိ ပြန်ပြီး ကြည်လင်သွားနိုင်ပါတယ်။ သင်္ကြန်အတက်နေ့ဆိုတာ သိကြားမင်း ပြန်တက်တာထက်၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်အဆင့်အတန်းက အနိမ့် (ကိလေသာ) ဘုံကနေ အမြင့် (အရိယာ) ဘုံကို "တက်" သွားဖို့ လိုပါတယ်။ ခဏလောက် ငြိမ်ငြိမ်လေး နှလုံးသွင်းပြီး စိတ်ကို သန့်ရှင်းရေး လုပ်ကြည့်ကြပါဦး။
စိတ်ကလေး သန့်ရှင်းကြည်လင်သွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ရဲ့ ခေါင်းစဉ်ဖြစ်တဲ့ "ဝိသုဒ္ဓိ (သန့်ရှင်းခြင်း/စင်ကြယ်ခြင်း)" ဆိုတဲ့ အကြောင်းအရာကို ခေတ်သစ် ဓာတုဗေဒအင်ဂျင်နီယာ (Chemical Engineering) နဲ့ သန့်စင်ခြင်း နည်းပညာ (Purification Technology) ရှုထောင့်ကနေ အရင်ဆုံး လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... စက်မှုလုပ်ငန်းတွေမှာ 'Raw Material' (ကုန်ကြမ်း) တစ်ခုကို တန်ဖိုးရှိတဲ့ 'Product' (ကုန်ချော) ဖြစ်လာအောင် လုပ်တဲ့အခါ "Purification Process" (သန့်စင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်) က အခရာပါပဲ။ ရေကို သန့်စင်ချင်ရင် Filtration (စစ်ထုတ်ခြင်း)၊ Distillation (ပေါင်းခံခြင်း)၊ Reverse Osmosis (ပြောင်းပြန် အော့စမောဆစ်) စတဲ့ အဆင့်ဆင့်သော စနစ်တွေကို ဖြတ်သန်းရပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ရွှံ့ရေကို သောက်ရေသန့် ဖြစ်အောင် လုပ်သလိုပါပဲ။ ပထမအဆင့်မှာ အမှိုက်ကြီးတွေကို စစ်ထုတ်ရတယ် (Sedimentation)။ ဒါက 'သီလ' နဲ့ တူတယ်။ ဒုတိယအဆင့်မှာ ပိုးမွှားတွေကို သတ်ရတယ် (Disinfection)။ ဒါက 'သမာဓိ' နဲ့ တူတယ်။ တတိယအဆင့်မှာ မျက်စိနဲ့မမြင်ရတဲ့ ဓာတုအဆိပ်အတောက်တွေကို ဖယ်ရှားရတယ် (Advanced Filtration)။ ဒါက 'ပညာ' နဲ့ တူတယ်။ အင်ဂျင်နီယာတွေက "Purity Level 99.9%" ရအောင် ကြိုးစားကြသလို၊ တို့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေကလည်း စိတ်ရဲ့ Purity Level ကို ၁၀၀% ရအောင် 'ဝိသုဒ္ဓိမဂ်' (The Path of Purification) နည်းပညာနဲ့ ကြိုးစားကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးစရာ ရှိတာက "အရှင်ဘုရား... စိတ်ကို ဘယ်လို စစ်ထုတ်မလဲ၊ စစ်ဇကာမှ မရှိတာ" ပေါ့။ ရှိပါတယ် ဒကာကြီး။ ဘုရားရှင် ပေးထားတဲ့ "သတိ" (Mindfulness) ဆိုတာ အကောင်းဆုံး စစ်ဇကာ (Filter) ပါပဲ။ အာရုံ ခြောက်ပါးကနေ ဝင်လာသမျှ အရာရာကို သတိနဲ့ စစ်လိုက်ရင်၊ အကုသိုလ် အနည်အနှစ်တွေ ကျန်ခဲ့ပြီး ကုသိုလ်ရေကြည်ပဲ စိတ်ထဲ ဝင်သွားမှာပါ။ သင်္ကြန်အတက်နေ့မှာ အရေးကြီးဆုံးက အဲဒီ "သတိစစ်ဇကာ" ကို အသစ်ပြန်လဲဖို့ (Filter Replacement) ပါပဲ။
အခု သိပ္ပံပညာက ပြတဲ့ Purification Process နဲ့ Filtration သဘောတရားတွေကို နားလည်ထားမှသာလျှင် ဘုရားရှင်ဟောတဲ့ 'ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါး' နဲ့ 'သုပ္ပဋိပန္န' ဂုဏ်တော်ရဲ့ အနှစ်သာရကို ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပိုပြီး ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ နှစ်သစ်ကူးချိန်မှာ စိတ်သစ်လူသစ် ဖြစ်အောင် ဘယ်လို သန့်စင်မလဲ ဆိုတာကို ပါဠိတော် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်တွေနဲ့ ဆက်ပြီး လေ့လာကြည့်ကြရအောင်...။
ကိုင်း... ရှေ့မှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "Purification Technology" (သန့်စင်ခြင်း နည်းပညာ) အရ ရေကို အဆင့်ဆင့် စစ်ထုတ်ပြီး သန့်ရှင်းအောင် လုပ်တဲ့အကြောင်း ပြောခဲ့ပြီးပြီနော်။ အခု အဲဒီအချက်ကို တို့ဘုရားရှင်ရဲ့ ထင်ရှားလှတဲ့ "ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါး" (The Seven Stages of Purification) နဲ့ ချိန်ထိုးပြီး အနှစ်သာရကို ရှာကြည့်ကြရအောင်။ ဝိသုဒ္ဓိမဂ် ကျမ်းကြီးမှာ စိတ်ကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်အောင် လုပ်တဲ့ အဆင့် (၇) ဆင့်ကို ရထား ၇ စင်း (Ratha Vinita) နဲ့ ဥပမာပေးထားပါတယ်။
၁။ သီလ ဝိသုဒ္ဓိ (ကိုယ်ကျင့်သီလ စင်ကြယ်ခြင်း) - ဒါဟာ ရေစစ် (Sediment Filter) နဲ့ တူတယ်။ အကြမ်းစား အကုသိုလ် အနည်အနှစ်တွေကို စစ်ထုတ်တာ။
၂။ စိတ္တ ဝိသုဒ္ဓိ (စိတ် စင်ကြယ်ခြင်း) - ဒါဟာ ကာဗွန်ဖစ်တာ (Carbon Filter) နဲ့ တူတယ်။ စိတ်ရဲ့ လှုပ်ရှားမှု (Agitation) နဲ့ အနံ့အသက်တွေကို ဖယ်ရှားပြီး တည်ငြိမ်အောင် လုပ်တာ။
၃။ ဒိဋ္ဌိ ဝိသုဒ္ဓိ (အယူ စင်ကြယ်ခြင်း) - ဒါဟာ အမြှေးပါးစစ်စနစ် (Membrane Filtration) နဲ့ တူတယ်။ "ငါ" ဆိုတဲ့ အမှားအစွဲ (Micro-pollutants) တွေကို စစ်ထုတ်တာ။
ဒီလို အဆင့်ဆင့် သန့်စင်သွားမှသာ နောက်ဆုံးမှာ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ အသန့်ရှင်းဆုံး ရေစင် (Ultra-pure Water) ကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးရဲ့ (၁၆) ပုဒ်မြောက် (Verse 16) ဖြစ်တဲ့ သံဃာ့ဂုဏ်တော် "သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော" (မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား သံဃာတော်အပေါင်းသည် ကောင်းစွာ ကျင့်တော်မူပါပေ၏) ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်နဲ့ သင်္ကြန်အတက်နေ့ကို ချိတ်ဆက်ကြည့်ရအောင်။ 'သုပ္ပဋိပန္န' ဆိုတာ အညစ်အကြေးကင်းအောင် "ကောင်းစွာ ကျင့်ကြံခြင်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ သံဃာတော်တွေဟာ ဝိသုဒ္ဓိလမ်းကြောင်း (Purification Pipeline) အတိုင်း တိတိကျကျ လျှောက်လှမ်းနေသူတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်္ကြန်အတက်နေ့မှာ သိကြားမင်း တက်တာ မတက်တာထက်၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်အဆင့်အတန်းက အကုသိုလ်နယ်ပယ်ကနေ ကုသိုလ်နယ်ပယ်ကို "တက်" သွားဖို့ (Ascending to Purity)၊ "သုပ္ပဋိပန္န" ဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြုပြီး ကိုယ့်စိတ်ကို အဆင့်မြှင့်တင်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။
ကိုင်း... အခု ဝိပဿနာ ရှုကွက်ဘက်ကို တိုးကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ရဲ့ အဓိက အာရုံက 'ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ' (အတွေ့အာရုံ) ကို အသုံးပြုပြီး သန့်ရှင်းခြင်းသဘောကို ရှုမှတ်ဖို့ပဲ။ သင်္ကြန်ရေ နောက်ဆုံးပက်ချိန်၊ သို့မဟုတ် နှစ်သစ်ကူး ရေချိုးချိန်မှာ ဒီနည်းကို သုံးပါ။
ရှုကွက်မှာ အဆင့် (၅) ဆင့် ရှိတယ်။ (၁) ဒွါရ - ကာယဒွါရ (ကိုယ်)။ (၂) အာရုံ - ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ (ရေ၏ အေးမှု/ပူမှု/မာမှု/ပျော့မှု)။ (၃) ဝိညာဉ် - ကာယဝိညာဉ် (ထိသိစိတ်)။ (၄) ဖဿ - ရေနှင့် ကိုယ် ထိတွေ့မှု။ (၅) ဝိသုဒ္ဓိ - စင်ကြယ်သွားခြင်းကို နှလုံးသွင်းမှု။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ရေခွက်နဲ့ လောင်းချလိုက်လို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ရေထိသွားတဲ့အခါ "ငါ အေးတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။
၁။ ရေက ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိတယ် (ရုပ်နဲ့ ရုပ် ထိတာ)။
၂။ အေးတဲ့ သဘောလေး ပေါ်လာတယ် (တေဇောဓာတ် လျော့နည်းမှု)။
၃။ "အေးတယ်... သိတယ်" (နာမ်)။
ရေက အညစ်အကြေး (Dirt) ကို ဆေးကြောသွားတာကို မြင်အောင်ကြည့်ပါ။ အဲဒီလိုပဲ... "ငါ့ရဲ့ အတိတ်က ဒေါသတွေ၊ လောဘတွေ ဒီရေနဲ့အတူ ပါသွားပါစေ" လို့ စိတ် (Mind) ကိုပါ တပြိုင်နက်တည်း ဆေးကြောလိုက်ပါ။ Chemical Process မှာ ဓာတ်ကူပစ္စည်း (Catalyst) ထည့်လိုက်ရင် သန့်စင်မှု မြန်ဆန်သလို၊ "သတိ" (Sati) ဆိုတဲ့ ဓာတ်ကူပစ္စည်း ထည့်လိုက်ရင် ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေ ချက်ချင်း စင်ကြယ်သွားပါလိမ့်မယ်။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးစရာ ရှိတာက "အရှင်ဘုရား... ရေချိုးရုံနဲ့ စိတ်ဖြူစင်ပါ့မလား" ပေါ့။ ရိုးရိုး ရေချိုးရင် မဖြူစင်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ "ရေချိုးခြင်း" ဆိုတဲ့ လုပ်ရပ်ကို "အာရုံ" (Object) ယူပြီး၊ ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ပေါင်းစပ်လိုက်ရင် (Cognitive Reframing) ဖြူစင်ပါတယ်။ "ရေသည် အညစ်အကြေးကို မတွယ်တာသလို၊ ငါ၏ စိတ်သည်လည်း ကိလေသာကို မတွယ်တာစေရ" လို့ နှလုံးသွင်းလိုက်ရင် အဲဒီ ရေချိုးချိန်လေးဟာ တရားအားထုတ်ချိန် ဖြစ်သွားတာပါပဲ။
ဒိဋ္ဌိဖြုတ်ဟောစဉ်ကို ဆက်ကြည့်ရအောင်။ လူတွေမှာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတာ အမြဲ ကပ်ပါနေတယ်။ "ငါ ရေချိုးတယ်၊ ငါ သန့်ရှင်းသွားပြီ" ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ဒိဋ္ဌိပဲ။ တကယ်တော့ 'ငါ' မရှိဘူး။ ရေဓာတ် (အာပေါ) က မြေဓာတ် (ပထဝီ - ခန္ဓာကိုယ်) ကို ဆေးကြောနေတာပဲ ရှိတယ်။
မျက်လှည့်ပြသူရဲ့ ဥပမာကို သုံးကြည့်စို့။ မျက်လှည့်ဆရာက ညစ်ပတ်နေတဲ့ အဝတ်ကို ဖြူအောင် လုပ်ပြသလိုမျိုး၊ 'ပညာ' ကလည်း ညစ်နွမ်းနေတဲ့ စိတ်ကို ဖြူစင်အောင် လုပ်ပေးနိုင်တယ်။ တကယ်တော့ 'ညစ်နွမ်းခြင်း' ဆိုတာ စိတ်မှာ ခဏလာကပ်တဲ့ ဧည့်သည် (Agantuka) ပါ။ စိတ်ရဲ့ မူလသဘော (Original Mind) က ကြည်လင်ပါတယ်။ ရေဆေးလိုက်ရင် အဝတ်က မူလအတိုင်း ပြန်ဖြူသလို၊ ဝိပဿနာရှုလိုက်ရင် စိတ်က မူလအတိုင်း ပြန်ကြည်ပါတယ်။ "ညစ်တာလည်း ငါမဟုတ်၊ ဖြူတာလည်း ငါမဟုတ်၊ ဖြစ်စဉ် (Process) မျှသာ" လို့ သိရင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ်။
သဿတဒိဋ္ဌိ ဆိုတာကတော့ "ငါ အခု သန့်ရှင်းသွားပြီ၊ နောက်ထပ် မညစ်ပတ်တော့ဘူး" လို့ ထင်တာ။ မဟုတ်ပါဘူး။ ရေချိုးပြီးရင် ပြန်ညစ်ဦးမှာပဲ။ ကိလေသာဆိုတာလည်း ပြန်ဝင်လာတတ်တယ်။ ဒါကြောင့် နေ့တိုင်း ရေချိုးသလို နေ့တိုင်း တရားရှုရမယ်။ အမြဲမပြတ် သန့်စင်နေရမယ် (Continuous Purification)။ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဆိုတာကတော့ "သင်္ကြန်ရေနဲ့ ဆေးလိုက်ရင် မကောင်းမှုတွေ အကုန်ပါသွားပြီ၊ ဘာမှ တွေးပူစရာ မလိုတော့ဘူး" လို့ ကံ-ကံ၏အကျိုးကို ပေါ့ပေါ့တန်တန် ယူတာ။ မဟုတ်ဘူး... ရေက ကိုယ်ကိုပဲ ဆေးတာ၊ စိတ်ထဲက ကံအညစ်အကြေး (Karmic Residue) ကိုတော့ ဉာဏ်နဲ့ ဆေးမှ စင်မှာ။ အကြောင်းအကျိုးကို သိရင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
အလုပ်ပေး ရှုကွက်အနေနဲ့ ပြောရရင်... "သင်္ကြန်အတက်နေ့မှာ အတိတ်က အမှားတွေကို သင်ခန်းစာယူ၊ စိတ်သစ်လူသစ် ဖြစ်ပါစေ"။ ရေထိတိုင်း "သန့်ရှင်းခြင်း... သန့်ရှင်းခြင်း" လို့ မှတ်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို ရေလောင်းချလိုက်တိုင်း "ငါ့ရဲ့ မာနတွေ ကျသွားပါစေ၊ ငါ့ရဲ့ ဒေါသတွေ အေးသွားပါစေ" လို့ အဓိဋ္ဌာန်ပြုပါ။ "ဝိသုဒ္ဓိ" (စင်ကြယ်မှု) ကို ဦးတည်ပြီး နှစ်သစ်ကို တက်လှမ်းပါ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခု ဦးပဉ္ဇင်း ဟောခဲ့တဲ့ 'Visuddhi' (သန့်စင်ခြင်း) သဘောတရား၊ Purification Technology နဲ့ ဝိသုဒ္ဓိမဂ်လမ်းစဉ်တွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချရမလဲဆိုတာ ပိုပြီး မျက်စိထဲ မြင်သွားအောင် တို့ Hswagata ပြတိုက်ရဲ့ သင်္ကြန်အတက်နေ့ မှတ်တမ်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Case-2507 (Template T190) လေးကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒါကတော့ ပြတိုက်ရဲ့ "နှစ်သစ်ကူး သန့်ရှင်းရေး" (New Year Cleansing) လုပ်ငန်းခွင်မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်လေးပေါ့။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သင်္ကြန်အတက်နေ့ ညနေပိုင်း၊ နှစ်သစ်မကူးခင် နာရီပိုင်းအလိုမှာပေါ့။ ပြတိုက်ရဲ့ ပရဝုဏ်ထဲမှာ စေတနာ့ဝန်ထမ်းအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့က စေတီတော်ရင်ပြင်ကို ဆေးကြောသန့်စင်ဖို့ ရောက်လာကြတယ်။ သူတို့က "အတက်ချိန် မရောက်ခင် အပြီးဆေးရမယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်လောကြီးမှုနဲ့ အလုပ်လုပ်ကြတာ။ ရေပိုက်တွေ ဆွဲ၊ တံမြက်စည်းတွေ လှဲနဲ့ အလုပ်ရှုပ်နေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပြဿနာက သူတို့ရဲ့ "ရေ" မှာ မဟုတ်ဘဲ "စိတ်" မှာ ဖြစ်နေတယ်။
အချိန်မီမပြီးမှာ စိုးရိမ်တဲ့အတွက် အချင်းချင်း အော်ဟစ်ငေါက်ငမ်းကြတယ်၊ "မြန်မြန်လုပ်လေကွာ၊ နင့်ကြောင့် နောက်ကျတော့မယ်" ဆိုပြီး အပြစ်တင်ကြတယ်။ တချို့ဆိုရင် စိတ်တိုပြီး ရေပုံးတွေကို ဆောင့်ချကြတယ်။ ကြည့်စမ်း... စေတီတော်ကို ရေနဲ့ ဆေးကြောနေပေမဲ့၊ သူတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာတော့ "ဒေါသ" (Anger) ဆိုတဲ့ အညစ်အကြေးတွေ၊ "လောဘ" (Greed/Haste) ဆိုတဲ့ အညစ်အကြေးတွေ ပေကျံနေပြီ။ ဒါဟာ Engineering လို ပြောရင် "Contaminated Process" (ညစ်ညမ်းမှု ပါဝင်နေသော လုပ်ငန်းစဉ်) ဖြစ်နေပါပြီ။
ဒီနေရာမှာ တို့ပြတိုက်ရဲ့ Policy 15 (Maintenance & Hygiene) နဲ့ Article 15.5 ဖြစ်တဲ့ "ဘာသာရေးဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းမှုနှင့် စိတ်ထားစင်ကြယ်မှု စံချိန်စံညွှန်း" (Ritual Purification & Spiritual Standards) ကို အသက်သွင်းရမယ့် အချိန်ပဲ။ ဦးပဉ္ဇင်းက အဲဒီနေရာကို ရောက်သွားပြီး သူတို့အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်ကို ခေါ်လိုက်တယ်။ "ဒကာတို့... ခဏ ရပ်လိုက်ကြပါ။ မင်းတို့ ဆေးနေတာ စင်ကြယ်ဖို့လား၊ ညစ်ညမ်းဖို့လား" လို့ မေးခွန်းထုတ်လိုက်တယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ဦးပဉ္ဇင်းက ဆက်ပြီး "သင်္ကြန်အတက်နေ့ဆိုတာ အနိမ့်ကနေ အမြင့်ကို တက်ရမှာ။ မင်းတို့က ဒေါသတွေနဲ့ လုပ်နေရင် အမြင့်ကို မရောက်ဘဲ အပါယ် (အနိမ့်) ကို ဆင်းနေသလို ဖြစ်မယ်။ ရေနောက်နဲ့ ဆေးရင် ကြမ်းပြင် မပြောင်သလို၊ စိတ်နောက်နဲ့ လုပ်ရင် ကုသိုလ်မရဘူး" လို့ ရှင်းပြလိုက်တယ်။ ပြီးတော့ သူတို့ကို (၅) မိနစ်လောက် ငြိမ်ငြိမ်လေး ထိုင်ခိုင်း၊ "အာနာပါန" ရှုခိုင်းပြီး စိတ်ကို အရင် "Filter" (စစ်ထုတ်) လုပ်ခိုင်းလိုက်တယ်။
စိတ်တွေ ငြိမ်ပြီး ကြည်လင်သွားတော့မှ သန့်ရှင်းရေးကို ပြန်စခိုင်းတယ်။ ဒီတစ်ခါမှာတော့ သူတို့ဟာ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် ပြုံးပြုံးရွှင်ရွှင်နဲ့၊ ရေတစ်ခွက် လောင်းတိုင်း "သန့်ရှင်းပါစေ"၊ တံမြက်စည်း တစ်ချက် လှဲတိုင်း "ငြိမ်းချမ်းပါစေ" ဆိုတဲ့ မေတ္တာစိတ်နဲ့ လုပ်ဆောင်ကြတယ်။ အလုပ်လည်း ပြီးတယ်၊ စိတ်လည်း ချမ်းသာတယ်။ ဒါဟာ "ဝိသုဒ္ဓိ" (စင်ကြယ်ခြင်း) နည်းပညာကို လက်တွေ့ အသုံးချလိုက်တာပါပဲ။
ဒီဖြစ်ရပ်ကနေ တို့ ဘာသင်ခန်းစာ ရသလဲဆိုတော့... "နှစ်သစ်ကူးချိန်မှာ စိတ်သစ်လူသစ် ဖြစ်ပါစေ" ဆိုတာ အဝတ်အစားသစ် ဝတ်ရုံနဲ့ မရပါဘူး။ စိတ်အစဉ်ကို "ဝိသုဒ္ဓိမဂ်" လမ်းကြောင်းပေါ် တင်ပေးမှ ရမှာပါ။ အလုပ်တစ်ခု လုပ်ရင် ရလဒ် (Output) ကိုပဲ မကြည့်ဘဲ၊ လုပ်နေတဲ့ စိတ်အခြေအနေ (Process Quality) ကိုပါ စစ်ဆေးတတ်မှသာ စစ်မှန်တဲ့ "အတက်နေ့" ဖြစ်မှာပါ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
ကိုင်း... ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ပြန်ပြီး ခြုံငုံကြည့်ကြရအောင်။
ကိလေသာ အညစ်အကြေးများကြောင့် ပူလောင်ရခြင်း၊ မသန့်ရှင်းသော စိတ်ဖြင့် နေရခြင်းသည် 'ဒုက္ခသစ္စာ' ပဲ။
အဲဒီ အညစ်အကြေးတွေကို တွယ်တာတဲ့ တပ်မက်မှု၊ ကိုယ့်စိတ်ကို မပြုပြင်ချင်တဲ့ ပျင်းရိမှုတွေဟာ 'သမုဒယသစ္စာ' ပဲ။
အကုသိုလ် အညစ်အကြေး အားလုံး ကင်းစင်ပြီး၊ ပကတိ ကြည်လင်သန့်ရှင်းသွားတဲ့ နိဗ္ဗာန်ဓာတ်ဟာ 'နိရောဓသစ္စာ' ပေါ့။
အဲဒီ စင်ကြယ်မှုကို ရဖို့အတွက် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဆိုတဲ့ ဝိသုဒ္ဓိ ၇-ပါး လမ်းစဉ်ဟာ 'မဂ္ဂသစ္စာ' ပဲ ဖြစ်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့လည်း သင်္ကြန်အတက်နေ့၊ နှစ်သစ်ကူး အချိန်အခါသမယမှာ အတိတ်က အညစ်အကြေးတွေကို သင်ခန်းစာယူပြီး၊ အနာဂတ်အတွက် ဖြူစင်တဲ့ စိတ်နှလုံးသားကို တည်ဆောက်ကြပါ။ မနက်ဖြန် ကျရောက်မယ့် ကမ္ဘာ့ဟေမိုဖီးလီးယားနေ့ (World Hemophilia Day) ကိုလည်း ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့်၊ သွေးသားတွေ သန့်စင်ကျန်းမာသလို၊ စိတ်နှလုံးသားတွေလည်း ရောဂါကင်းစင်ပြီး "ဝိသုဒ္ဓိ" ဖြစ်ကြပါစေ။
ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများ ကင်းစင်ပြီး၊ နှစ်သစ်တွင် ကျက်သရေမင်္ဂလာ အပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံကာ နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၁၆ ဧပြီ ၂၀၂၃
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
