"ဧပြီလချုပ် အနုမောဒနာ (Audit)"
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
အပိုင်း (၁) ဧပြီလချုပ် အနုမောဒနာ (Audit) နိဒါန်း
ယနေ့ သာသနာနှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလကွယ်နေ့၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက်နေ့မှာ ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ကို ဦးဇင်း ဟောကြားပေးမယ့် တရားတော်ကတော့ "ဧပြီလချုပ် အနုမောဒနာ (Audit)" ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ဟာ လကွယ်နေ့ဖြစ်သလို၊ ဧပြီလရဲ့ နောက်ဆုံးရက်လည်း ဖြစ်တာကြောင့် တို့တွေ တစ်လတာလုံး ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ကုသိုလ်တွေ၊ အလုပ်တွေကို ပြန်လည်ဆန်းစစ် (Performance Audit) လုပ်ပြီး သုတ္တသင်္ဂဟလာ နိဂုံးချုပ် အဆုံးအမတွေနဲ့အတူ အနုမောဒနာ ပြုကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
လောကမှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ လချုပ်၊ နှစ်ချုပ် စာရင်းစစ်သလိုမျိုးပဲ၊ တို့ရဲ့ သာသနာပြုလုပ်ငန်းနဲ့ စိတ်ဓာတ်ရေးရာမှာလည်း "ဘာတွေ တိုးတက်ခဲ့သလဲ၊ ဘာတွေ ပြင်ဆင်ရမလဲ" ဆိုတာကို Audit လုပ်ဖို့ အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာလည်း ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့ နေရာမှာ ဒီလအတွင်း ဘယ်လို အောင်မြင်မှုတွေ ရှိခဲ့သလဲ၊ ဘယ်လို စိန်ခေါ်မှုတွေကို ကျော်ဖြတ်ခဲ့သလဲဆိုတာကို ဓမ္မနဲ့ သိပ္ပံ ပေါင်းစပ်ပြီး ပြန်လည် သုံးသပ်ကြည့်ကြရအောင်။
အပိုင်း (၂) သုတ္တသင်္ဂဟနှင့် နိဂုံးချုပ် ဆန်းစစ်ခြင်း
သုတ္တန္တပိဋက၊ ခုဒ္ဒကနိကာယ၊ သုတ္တသင်္ဂဟပါဠိတော် (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ) ရဲ့ နိဂုံးပိုင်းမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ တရားတော်တွေကို စနစ်တကျ စုစည်းပြီး အနှစ်ချုပ် ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဓိက အနှစ်သာရကတော့ "သဗ္ဗပါပဿ အကရဏံ၊ ကုသလဿ ဥပသမ္ပဒါ၊ သစိတ္တ ပရိယောဒပနံ" - မကောင်းမှုကို ရှောင်၊ ကောင်းမှုကို ဆောင်၊ မိမိစိတ်ကို ဖြူစင်အောင် ထားဆိုတဲ့ အချက် ၃ ချက်ပါပဲ။
ဒီနေရာမှာ Performance Audit ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။ တို့တွေ ဧပြီလ တစ်လလုံးမှာ ဒီအချက် ၃ ချက်နဲ့ ညီအောင် နေထိုင်နိုင်ခဲ့ရဲ့လား။ Audit ဆိုတာ အမှားရှာတာထက် "မှန်ကန်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ ရှိနေဖို့" (Alignment with Values) ကို စစ်ဆေးတာပါ။ သုတ္တသင်္ဂဟက တို့ကို ပေးတဲ့ နိဂုံးချုပ် သင်ခန်းစာကတော့ တို့ရဲ့ ဘဝမှတ်တမ်း (The Record of Life) ကို ကုသိုလ်တွေနဲ့ပဲ အဆုံးသတ်နိုင်ဖို့ အမြဲ သတိနဲ့ စစ်ဆေးနေရမယ် ဆိုတာပါပဲ။ လကွယ်နေ့မှာ အမှောင်ကနေ အလင်းကို ကူးပြောင်းဖို့ ပြင်ဆင်သလိုမျိုး၊ တို့ရဲ့ စိတ်ကိုလည်း ဧပြီလရဲ့ အညစ်အကြေးတွေကနေ သန့်စင်ပြီး မေလအတွက် ပြင်ဆင်ကြရပါမယ်။
အပိုင်း (၃) သွာဂတပြတိုက်၏ Monthly Audit-M04 Report
ဦးဇင်းတို့ Hswagata (သွာဂတ) ပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ထိန်းသိမ်းတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေကို တစ်လတစ်ကြိမ် Performance Audit လုပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း Audit-M04 (Monthly Performance Audit Report - April 2022) ကို စနစ်တကျ ပြုစုရပါတယ်။ ဒီ Audit မှာ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ တည်ငြိမ်မှု၊ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ ဝိနည်းလိုက်နာမှုနဲ့ သုတေသနလုပ်ငန်းတွေရဲ့ တိုးတက်မှုကို အသေးစိတ် စစ်ဆေးပါတယ်။
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." Quality Assurance (QA) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ Policy 10, Art 10.2 အရ "Rigorous Evaluation & Accountability" ဆိုတဲ့ မူဝါဒ ရှိပါတယ်။ ဓာတ်တော်စောင့်ရှောက်သူဟာ ကိုယ့်အလုပ်ကို ကိုယ် Audit မလုပ်ရင် အမှားအယွင်းလေးတွေဟာ စုပုံလာပြီး ရေရှည်မှာ စနစ်တစ်ခုလုံး (Sustainability) ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ M04 Audit အရ ဧပြီလအတွင်းမှာ ဓာတ်တော်ထိန်းသိမ်းမှုနှုန်း (Preservation Accuracy) ဟာ ၉၉.၉ ရာခိုင်နှုန်း ရှိခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ တို့တွေ အပ္ပမာဒတရားကို လက်ကိုင်ထားခဲ့ကြလို့ပါပဲ။
အပိုင်း (၄) Case-A120 နှင့် Audit ၏ အကျိုးကျေးဇူး
Case-A120 အရ သွာဂတမှာ ဧပြီလအတွင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ သင်္ကြန်ကာလ ဓာတ်တော်ပြပွဲရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ကို Audit လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အစပိုင်းမှာ လူအင်အား စီမံခန့်ခွဲမှု (Staffing) မှာ အခက်အခဲလေးတွေ ရှိခဲ့ပေမယ့်၊ Audit-M04 အရ အဲဒီအားနည်းချက်ကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ချက်ချင်း ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါဟာ သုတ္တသင်္ဂဟကပြတဲ့ "ပညဝန္တ" (ပညာရှိသူ) ရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံပါပဲ။ ပညာရှိဆိုတာ အမှားကို ဖုံးကွယ်သူမဟုတ်ဘဲ၊ အမှားကို Audit လုပ်ပြီး သင်ခန်းစာယူကာ ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် ပြုပြင်သူ ဖြစ်ပါတယ်။ "ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... အရှင်ဘုရား... ကုသိုလ်လုပ်နေတာပဲ၊ ဘာလို့ Audit လုပ်ပြီး တွက်ချက်နေရဦးမှာလဲ" လို့။ အေး... ကုသိုလ်ဆိုတာလည်း စနစ်တကျ လုပ်မှ ပိုပြီး အကျိုးကျေးဇူး (Impact) ကြီးမားတာပါ။ စနစ်မကျတဲ့ ကုသိုလ်ဟာ အလေအလွင့် များတတ်ပါတယ်။ Audit လုပ်ခြင်းဟာ တို့ရဲ့ စေတနာတွေကို အထိရောက်ဆုံး ဖြစ်အောင် Filter လုပ်ပေးလိုက်တာပါပဲ။
အပိုင်း (၅) စိတ်၏ Quality Control နှင့် အနုမောဒနာ (Soul Auditing)
အဘိဓမ္မပိဋကတ်၊ ပုဂ္ဂလပညတ် (စာမျက်နှာ ၉) မှာ "သမ္ပဇည" (ဆင်ခြင်တုံတရား) အကြောင်း ပါပါတယ်။ ဒါဟာ စိတ်ရဲ့ Quality Control ပါပဲ။ ဧပြီလအတွင်းမှာ တို့တွေ ဒေါသ ဘယ်နှစ်ကြိမ် ဖြစ်ခဲ့သလဲ၊ မေတ္တာ ဘယ်နှစ်ကြိမ် ပွားခဲ့သလဲဆိုတာကို Audit လုပ်ကြည့်ပါ။
[Image showing a checklist of mental qualities (Metta, Karuna, Sati) against a calendar]
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." Self-Reflection Neuroscience လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ အပြုအမူကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းဟာ ဦးနှောက်ရဲ့ Prefrontal Cortex ကို ပိုမိုအားကောင်းစေပြီး စိတ်လှုပ်ရှားမှုတွေကို ပိုမို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း (Self-regulation) ရှိလာစေပါတယ်။ Policy 10, Art 10.2 မှာ ဝန်ထမ်းတွေကို "End-of-Month Reflection" လုပ်ဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ ကောင်းတာတွေ လုပ်ခဲ့ရင် "အနုမောဒနာ" (ဝမ်းမြောက်ခြင်း) ပြုပါ၊ အားနည်းချက် ရှိခဲ့ရင်တော့ "နောင်တ" မရဘဲ "ပြင်ဆင်လိုစိတ်" (Corrective Action) နဲ့ ရှေ့ဆက်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၆) သုတ္တသင်္ဂဟလာ နိဂုံးချုပ် မင်္ဂလာ
သုတ္တသင်္ဂဟရဲ့ နိဂုံးမှာ "သဗ္ဗမင်္ဂလံ" - အလုံးစုံသော မင်္ဂလာတွေနဲ့ ပြည့်စုံဖို့ ဆုတောင်းပေးထားပါတယ်။ မင်္ဂလာရှိတဲ့ဘဝဆိုတာ Audit လုပ်စရာ အမှားတွေ နည်းသထက် နည်းလာတဲ့ ဘဝပါပဲ။ ဧပြီလဟာ အတာသင်္ကြန်နဲ့အတူ နှစ်ဟောင်းကို နှုတ်ဆက်ပြီး နှစ်သစ်ကို ကြိုဆိုခဲ့တဲ့ လဖြစ်တာကြောင့်၊ ဒီလရဲ့ နိဂုံးမှာ တို့တွေဟာ စင်ကြယ်တဲ့ စိတ်မှတ်တမ်း (Clean Audit Report) နဲ့ အဆုံးသတ်နိုင်ဖို့ လိုပါတယ်။
သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Audit-Y2022 အရ တို့ရဲ့ ဧပြီလ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေဟာ ပရိတ်သတ်တွေဆီကို ဓမ္မအသိဉာဏ်တွေ အများကြီး ဖြန့်ဝေနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ အကြီးမားဆုံးသော "ဓမ္မမင်္ဂလာ" ပါပဲ။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စောင့်ရှောက်ရင်းနဲ့ တို့တွေဟာ ကိုယ့်ရဲ့ စရိုက်လက္ခဏာ (Character) တွေကိုလည်း Audit လုပ်ပြီး ပိုမို နူးညံ့သိမ်မွေ့လာအောင် ပြုပြင်နိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါဟာ သုတ္တသင်္ဂဟက လိုလားတဲ့ ပန်းတိုင်ပါပဲ။
အပိုင်း (၇) ဓာတ်တော်မြတ်များ - အမြဲတမ်း စစ်ဆေးပြီးသား အမှန်တရားများ
ဓာတ်တော်မြတ်တွေဟာ "စစ်ဆေးပြီးသား အမှန်တရားတွေ" (Audited Truths) ပါပဲ။ သူတို့ဟာ ဘုရားရှင်ရဲ့ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတွေကို ရုပ်ဝတ္ထု သက်သေအဖြစ် Audit လုပ်ပြီးသား ရလဒ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်တော်တွေကို ဖူးမြော်တဲ့အခါ တို့ရဲ့ စိတ်ကို ဓာတ်တော်တွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးကြည့်ပါ။
သွာဂတပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်တွေကို Audit-M04 စနစ်နဲ့ စောင့်ရှောက်ခြင်းဟာ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်တွေကို အသိဉာဏ်နဲ့ ထပ်ဆင့် ပူဇော်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ တည်ငြိမ်မှုက တို့ကို "မင်းတို့ရဲ့ စိတ်ကိုလည်း ဒီလိုပဲ တည်ငြိမ်အောင် Audit လုပ်ပါ" လို့ သွန်သင်နေပါတယ်။ ဧပြီလရဲ့ လကွယ်ညမှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို အာရုံပြုပြီး တို့ရဲ့ တစ်လတာ ကုသိုလ်တွေကို အနုမောဒနာ ပြုကြရပါမယ်။
အပိုင်း (၈) ဧပြီလချုပ် Audit အတွက် Practical Feedback
ဒကာ၊ ဒကာမတို့လည်း ဒီနေ့ လကွယ်နေ့မှာ မိမိတို့ရဲ့ ဧပြီလမှတ်တမ်းကို အောက်ပါအတိုင်း Audit လုပ်ကြည့်ကြပါ -
၁။ "ကုသိုလ်စာရင်းစစ်ပါ" - ဒီလအတွင်းမှာ လုပ်ခဲ့တဲ့ ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ ကုသိုလ် ၃ ခုကို ပြန်စဉ်းစားပြီး ဝမ်းမြောက်နုမော သာဓုခေါ်ပါ (M04 Anumodana Style)။
၂။ "အမှားကို Debug လုပ်ပါ" - စိတ်ထဲမှာဖြစ်ခဲ့တဲ့ အကုသိုလ် အမှားတစ်ခုကို ရှာပါ၊ ပြီးရင် "မေလမှာ ဒါမျိုး မဖြစ်အောင် ဘယ်လို Filter လုပ်မလဲ" လို့ အစီအစဉ်ဆွဲပါ (Corrective Action)။
၃။ "နိဂုံးချုပ် ဆုတောင်းပါ" - ဧပြီလရဲ့ ကုသိုလ်အစုစုကို အမျှပေးဝေပြီး၊ နှစ်သစ်ရဲ့ ဒုတိယမြောက်လမှာ ပိုမို စနစ်ကျတဲ့၊ သတိရှိတဲ့သူ ဖြစ်ပါစေကြောင်း အဓိဋ္ဌာန်ပြုပါ (Policy 10 Application)။
ဒါဟာ တို့ဘဝရဲ့ System ကို "Continuous Improvement" ဖြစ်အောင် Audit လုပ်လိုက်တာပါပဲ။ စစ်ဆေးမှု ရှိတဲ့ဘဝဟာ တိုးတက်ဖို့ လမ်းစ ရှိပါတယ်။
အပိုင်း (၉) နိဂုံးချုပ်နှင့် သာဓုအနုမောဒနာ
ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ဧပြီလချုပ် အနုမောဒနာ (Audit)" တရားတော်ရဲ့ အနှစ်ချုပ်ကတော့ - သုတ္တသင်္ဂဟလာ အနှစ်သာရတွေနဲ့အညီ မိမိတို့ရဲ့ အလုပ်နဲ့ စိတ်ဓာတ်ကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်ပြီး၊ ကောင်းတာကို ဆက်လုပ်၊ မှားတာကို ပြင်ဆင်ကာ အနုမောဒနာ ပြုကြဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ Audit လုပ်ခြင်းဟာ တို့ကို ပိုမို မြင့်မြတ်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဖြစ်လာစေမှာပါ။
ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့လည်း ဧပြီလအတွင်း ပြုပြုသမျှ ကုသိုလ်အစုစုတို့အတွက် ဝမ်းမြောက်နုမော သာဓုခေါ်နိုင်ကြပြီး၊ မေလသစ်တွင် ပိုမိုစင်ကြယ်သော၊ ပိုမိုစနစ်ကျသော ကုသိုလ်ရှင်များ ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ - မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ - ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု - တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၃၀ ရက် (Day 120)