Day 270
Sept 27
ခရီးသွားလာခြင်းနှင့် ဓမ္မဗဟုသုတ
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ သုတသုတ်
Tourism Psychology T223 / Case-T270
Policy 7, Art. 7.2
"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
"နမော ဗုဒ္ဓဿ" - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော ဓမ္မဿ" - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော သံဃဿ" - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော မာတာပိတုဿ" - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော အာစရိယဿ" - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် (၂) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၇) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့။
ဒီနေ့ဟာ "ကမ္ဘာ့ခရီးသွားလာရေးနေ့" (World Tourism Day) ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာကြီးမှာ လူတွေဟာ နေရာဒေသအသစ်တွေကို သွားရောက်လည်ပတ်ဖို့၊ ဗဟုသုတ ရှာဖွေဖို့ အမြဲတမ်း စိတ်အားထက်သန်နေကြပါတယ်။ "ခရီးသွားခြင်းသည် စာအုပ်တစ်အုပ်ကို ဖတ်ရှုရခြင်းနှင့် တူသည်" လို့ ဆိုကြပါတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ ဦးဇင်းအနေနဲ့ ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည်တွေ၊ ဘုရားဖူးတွေဆီကို ရည်ရွယ်ပြီး "အိတ်ဖွင့်ပေးစာ" (Open Letter) တစ်စောင် ရေးသားဟောကြားချင်ပါတယ်။
ခေါင်းစဉ်ကတော့ "ခရီးသွားခြင်းနှင့် ဓမ္မဗဟုသုတ" ဖြစ်ပြီး၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်လာ "သုတသုတ်" (Suta Sutta) ကို ခေတ်သစ် "Tourism Psychology" (ခရီးသွားလာရေး စိတ်ပညာ) နဲ့ ပေါင်းစပ်ကာ၊ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ဧည့်သည်ဝန်ဆောင်မှု ဖြစ်ရပ် Case-T270 နဲ့ ချိန်ထိုး တင်ပြသွားပါမယ်။
ချစ်ခင်လေးစားရပါသော ဘုရားဖူး ဓမ္မမိတ်ဆွေများ၊ ခရီးသွား ဧည့်သည်တော်များ ခင်ဗျား -
သင်တို့ဟာ အခုအချိန်မှာ တစ်နေရာရာကို ခရီးထွက်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတာ ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သလို၊ ခရီးတစ်ခုကနေ ပြန်ရောက်လာခါစလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဦးဇင်း မေးချင်တဲ့ မေးခွန်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။ "သင်တို့ ခရီးထွက်တာ ဘာရည်ရွယ်ချက်နဲ့လဲ။"
ဓာတ်ပုံလှလှလေးတွေ ရိုက်ပြီး Facebook တင်ဖို့လား၊ ဒါမှမဟုတ် စိတ်အပန်းဖြေဖို့ သက်သက်လား။ ဒါတွေက မမှားပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင်ကတော့ ခရီးသွားခြင်း (သို့မဟုတ်) အကြားအမြင် ဗဟုသုတ ရှာဖွေခြင်းကို ဒီထက်ပိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခု ထားစေချင်ပါတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ ပတ္တကမ္မဝဂ်၊ သုတသုတ်မှာ ဘုရားရှင်က "သုတ" (အကြားအမြင် ဗဟုသုတ) ပြည့်စုံခြင်းရဲ့ အကျိုးကို ဒီလို ဟောကြားထားပါတယ်။
"ဗဟုဿုတာ ဓမ္မဓရာ၊ ... ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ။"
(အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ သုတသုတ်)
အနက်အဓိပ္ပာယ်ကတော့ -
ဗဟုဿုတာ = များသော အကြားအမြင် (ဗဟုသုတ) ရှိကြကုန်၏။ (Traveler who sees much)။
ဓမ္မဓရာ = ထိုဗဟုသုတကို နှလုံးသွင်း၍ ဆောင်ထားနိုင်ကြကုန်၏။
ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ = အယူအမြင်အားဖြင့် ကောင်းစွာ ထိုးထွင်း၍ သိကြကုန်၏။ (Deep Insight through Experience)။
ခရီးသွားတယ် ဆိုတာ မျက်စိနဲ့ မြင်ရုံ (Sightseeing) မဟုတ်ဘဲ၊ ဉာဏ်နဲ့ မြင်အောင် ကြည့်ခြင်း (Insight-seeing) ဖြစ်ရပါမယ်။ ခေတ်သစ် Tourism Psychology မှာ ခရီးသွားခြင်းကို နှစ်မျိုး ခွဲခြားထားပါတယ်။
၁။ Hedonic Tourism: ပျော်ရွှင်မှု သက်သက်၊ အစားကောင်းစား၊ ဓာတ်ပုံရိုက်၊ ပြီးရင် မေ့ပျောက်သွားမယ့် ခရီးစဉ်။ (ရေတို ပျော်ရွှင်မှု)။
၂။ Eudaimonic Tourism: အဓိပ္ပာယ် ပြည့်ဝသော ခရီးစဉ်။ ဒေသတစ်ခုရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုကို လေ့လာတယ်၊ ကိုယ့်ဘဝအတွက် သင်ခန်းစာ ယူတယ်။ ပြန်လာရင် လူတစ်ယောက် ပြောင်းလဲသွားတယ်။ (ရေရှည် တန်ဖိုး)။
ဒီကွာခြားချက်ကို ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ မကြာသေးမီက ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ Case-T270 (The Selfie Tourist vs The Seeker) နဲ့ ဥပမာ ပေးချင်ပါတယ်။
ဖြစ်စဉ် (Case Narrative):
လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက ပြတိုက်ကို နိုင်ငံခြားသား ဧည့်သည်အဖွဲ့ (၂) ဖွဲ့ ရောက်လာတယ်။
ပထမအဖွဲ့က "Selfie Group" လို့ပဲ ဆိုကြပါစို့။ သူတို့က ဘတ်စ်ကားပေါ်က ဆင်းတာနဲ့ ဖုန်းတွေ ထုတ်၊ ဓာတ်တော်တိုက် ရှေ့မှာ ပို့စ် (Pose) မျိုးစုံပေးပြီး ဓာတ်ပုံရိုက်ကြတယ်။ ဓာတ်တော်တွေကို သေချာ မကြည့်ဘူး။ ဆိုင်းဘုတ်တွေ မဖတ်ဘူး။ (၁၅) မိနစ်လောက် နေပြီးတော့ "Next stop!" (နောက်တစ်နေရာ သွားမယ်) ဆိုပြီး ထွက်သွားကြတယ်။ သူတို့အတွက် သွာဂတပြတိုက်ဟာ "Background Image" တစ်ခုထက် မပိုပါဘူး။
ဒုတိယအဖွဲ့ကျတော့ လူငယ် ကျောင်းသားအဖွဲ့လေး။ သူတို့ကို ဦးဆောင်လာတာက ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်က လေ့ကျင့်ပေးထားတဲ့ ဧည့်လမ်းညွှန် (Guide) တစ်ယောက်။ ဒီလမ်းညွှန်က Policy 7, Article 7.2 (Educational Tours & Visitor Engagement) အရ Template T223 (Visitor Educational Journey Log) ကို ကိုင်ထားတယ်။
T223 ဆိုတာ ဧည့်သည်တွေကို "ကြည့်ရုံ" (Look) မဟုတ်ဘဲ "လေ့လာ" (Learn) ဖြစ်အောင် ဆွဲဆောင်တဲ့ စနစ်ပါ။
T223 Application (လက်တွေ့ အသုံးချပုံ):
လမ်းညွှန်က ကျောင်းသားတွေကို ဓာတ်တော်တစ်ခုချင်းစီရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို ရှင်းပြတယ်။ "ဒီဓာတ်တော်က သီရိလင်္ကာက ကြွလာတာ၊ ဒီဓာတ်တော်က စစ်ပွဲတွေကြားကနေ ဘယ်လို လွတ်မြောက်လာတာ" စသဖြင့် ပြောပြတယ်။ ပြီးတော့ မေးခွန်းလေးတွေ မေးတယ်။ "မင်းတို့သာ ဒီဓာတ်တော်ကို ထိန်းသိမ်းရမယ်ဆိုရင် ဘယ်လို ကာကွယ်မလဲ။"
ကျောင်းသားတွေက စိတ်ဝင်တစားနဲ့ မှတ်စုတွေ ထုတ်ရေးကြတယ်။ တချို့က ဓာတ်တော်တွေကို ကြည့်ပြီး မျက်ရည်ဝဲကြတယ်။ "လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၂၅၀၀ က ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးရဲ့ မေတ္တာကို အခုထိ ခံစားရတယ်" လို့ ပြောကြတယ်။
ပြန်ခါနီးမှာ ကျောင်းသားတစ်ယောက်က T223 Feedback Form မှာ ရေးသွားတယ် - "This visit changed my view on leadership and sacrifice." (ဒီခရီးစဉ်က ခေါင်းဆောင်မှုနဲ့ ပေးဆပ်ခြင်းအပေါ် ကျွန်တော့်အမြင်ကို ပြောင်းလဲစေခဲ့ပါတယ်)။
ဒီ Case-T270 ကို ကြည့်ရင် "သုတ" (ဗဟုသုတ) ဆိုတာ ကိုယ်တိုင် ရှာဖွေမှ ရတယ်ဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။ ပထမအဖွဲ့ကလည်း လာတာပဲ၊ ဒါပေမဲ့ သူတို့ရသွားတာက Digital File (ဓာတ်ပုံ) တွေပဲ။ ဒုတိယအဖွဲ့ကတော့ "ဓမ္မဓရာ" (တရားအသိ) ကို ရသွားတယ်။ ဒါဟာ Eudaimonic Tourism ပါပဲ။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့... ခရီးသွားတယ်ဆိုတာ တကယ်တော့ "ဘုရားဖူး" (Pilgrimage) ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်ပါတယ်။ "Pilgrimage" ဆိုတာ အပြင်ပန်း ခရီး (Outer Journey) သွားရင်းနဲ့၊ အတွင်းစိတ် ခရီး (Inner Journey) ကိုပါ သွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘုရားဖူးသွားရင် ဒီအချက် (၃) ချက်ကို သတိပြုပါ -
၁။ Observe (လေ့လာပါ): ရောက်တဲ့နေရာရဲ့ သဘာဝ၊ လူနေမှု၊ သမိုင်းကို "သုတ" အနေနဲ့ မှတ်သားပါ။
၂။ Reflect (ဆင်ခြင်ပါ): "ဒီနေရာတွေ၊ ဒီအဆောက်အအုံတွေတောင် တစ်နေ့ ပျက်စီးရတာပဲ၊ ငါ့ဘဝလည်း ဒီလိုပါလား" လို့ အနိစ္စသဘော ဆင်ခြင်ပါ။
၃။ Connect (ဆက်စပ်ပါ): ကိုယ်တွေ့ခဲ့တဲ့ လူတွေ၊ နေရာတွေအပေါ် မေတ္တာထားပါ။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 7 မှာ "ဧည့်သည်တိုင်းသည် အိမ်ပြန်ရောက်သောအခါ ဉာဏ်ပညာ တစ်ခုခု ပါသွားစေရမည်" လို့ ရည်မှန်းထားပါတယ်။ T223 Template ဟာ ဧည့်သည်တွေရဲ့ ခရီးစဉ်ကို အနှစ်သာရ ရှိစေဖို့ ဒီဇိုင်းဆွဲထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... ဤအိတ်ဖွင့်ပေးစာကို ဖတ်ရှုနေသော ခရီးသွား ဓမ္မမိတ်ဆွေများ ခင်ဗျား။ သင်တို့ရဲ့ ခရီးစဉ်တိုင်းဟာ ပျော်ရွှင်စရာ ကောင်းရုံသာမက၊ ဘဝအတွက် အသိဉာဏ် ဗဟုသုတ တိုးပွားစေသော၊ ကုသိုလ်တရားများ တိုးပွားစေသော "ဓမ္မခရီးစဉ်" များ ဖြစ်ကြပါစေ။ ခြေလှမ်းတိုင်းမှာ သတိရှိပြီး၊ ရောက်လေရာ အရပ်တိုင်းမှာ မေတ္တာဖြန့်ကြက်နိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
လေးစားစွာဖြင့် -
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၇) ရက်
