"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့"
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
ယနေ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၁၂) ရက်၊ သောကြာနေ့ကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။ ဒီနေ့ဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံး အသိအမှတ်ပြုထားတဲ့ "International Youth Day" (အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူငယ်များနေ့) ဖြစ်ပါတယ်။ လူငယ်ဆိုတာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၊ သာသနာတစ်ခုရဲ့ အနာဂတ် အားအင်တွေပါ။ ဒါပေမယ့် ဒီအားအင်တွေဟာ "ထိန်းကျောင်းမှု" (Direction) နဲ့ "အာရုံစူးစိုက်မှု" (Focus) မရှိရင်တော့ ပေါက်ကွဲလွယ်တဲ့ ယမ်းအိုးတွေနဲ့ တူပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ ဩဂုတ်လရဲ့ Theme ဖြစ်တဲ့ "သမာဓိ" ကို လူငယ်တွေရဲ့ အနာဂတ်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး "လူငယ်နှင့် အနာဂတ်အာရုံစူးစိုက်မှု" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဆွေးနွေးဟောကြားလိုပါတယ်။ လူငယ်ဘဝမှာ အရေးကြီးဆုံးက ဘာလဲလို့ မေးရင်၊ ဦးဇင်းကတော့ "Focus" လို့ ဖြေပါမယ်။ ဘာဖြစ်ချင်တာလဲ၊ ဘယ်ကိုသွားနေတာလဲ ဆိုတဲ့ ပန်းတိုင်အာရုံ စူးစိုက်မှု မရှိရင် လူငယ်ဘဝဟာ လေလွင့်ရင်းနဲ့ ကုန်ဆုံးသွားတတ်လို့ပါပဲ။
ဒီအချက်ကို ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင်က လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက လူငယ်တွေ၊ လူရွယ်တွေ၊ နတ်သားတွေအတွက် လမ်းညွှန်ချက် ပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ဦးဇင်းတို့ နေ့စဉ် ရွတ်ဖတ်နေတဲ့ သုတ္တနိပါတ်၊ ခုဒ္ဒကပါဌပါဠိတော်၊ မင်္ဂလသုတ် မှာ ပါဝင်တဲ့ မင်္ဂလာတရားတော် တစ်ပါးပါပဲ။ ဘုရားရှင်က ကြီးပွားချမ်းသာခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်း (၃၈) ပါးကို ဟောတဲ့အခါ ဒီအချက်ကို ထည့်သွင်း ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။
"ပုဗ္ဗေ စ ကတပုညတာ၊ အတ္တသမ္မာပဏိဓိ စ။ ဧတံ မင်္ဂလမုတ္တမံ။"
ဒီဂါထာတော်ရဲ့ ဒုတိယအပိုဒ်ဖြစ်တဲ့ "အတ္တသမ္မာပဏိဓိ စ" ကို အထူးပြုပြီး ဆင်ခြင်ကြည့်ရအောင်။
အတ္တ - မိမိ၏ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး (မိမိဘဝ) ကို၊ သမ္မာ - အကျိုးရှိမည့်လမ်း၊ မှန်ကန်သောလမ်း၌၊ ပဏိဓိ စ - (ရည်မှန်းချက် ပန်းတိုင်ထား၍) ကောင်းစွာထားရှိခြင်း၊ ဆောက်တည်ခြင်းသည်လည်း၊ ဧတံ - ဤသို့ ဆောက်တည်ခြင်းသည်၊ မင်္ဂလမုတ္တမံ - မြတ်သော မင်္ဂလာ မည်ပေ၏။
သူတော်ကောင်းတို့ရေ... "အတ္တသမ္မာပဏိဓိ" ဆိုတာ ခေတ်သစ်စကားနဲ့ ပြောရင် "Strategic Future Focus" (မဟာဗျူဟာကျသော အနာဂတ်အာရုံစူးစိုက်မှု) ပါပဲ။ လေတိုက်ရာ လွင့်ပါသွားတဲ့ သစ်ရွက်ခြောက်လို မနေဘဲ၊ ပစ်မှတ်ကို ချိန်ရွယ်ထားတဲ့ မြားတစ်စင်းလို နေထိုင်တာကို ပြောတာပါ။ လူငယ်ဘဝမှာ ဒီ "ပဏိဓိ" (Setting Oneself) မရှိရင် ဘာဖြစ်တတ်လဲ။ ဂိမ်းဆိုင်ရောက်ရင် ဂိမ်းဆော့မယ်၊ သူငယ်ချင်း ခေါ်ရင် ဘီယာဆိုင် လိုက်သွားမယ်၊ TikTok ကြည့်ရင်း ညဉ့်နက်မယ်။ ကိုယ့်ဘဝကို ကိုယ်က Drive လုပ်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ ပတ်ဝန်းကျင် အာရုံတွေက ဆွဲခေါ်ရာ နောက်ကို ပါသွားတတ်ပါတယ်။
ဒီသဘောတရားကို ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြော သိပ္ပံပညာ (Neuroscience) အရ ကြည့်ရင် ပိုစိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းပါတယ်။ လူငယ်တွေ (အသက် ၂၅ နှစ်အောက်) ရဲ့ ဦးနှောက်မှာ Prefrontal Cortex (နဖူးသင်း ဦးနှောက်လွှာ) ဟာ အပြည့်အဝ မဖွံ့ဖြိုးသေးပါဘူး။ ဒီအပိုင်းက "Executive Function" (စီမံခန့်ခွဲမှု၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှု၊ စိတ်အလိုကို ထိန်းချုပ်မှု) ကို လုပ်ဆောင်တာပါ။ ဒါကြောင့် လူငယ်တွေဟာ စွမ်းအင် (Energy) အရမ်းရှိပေမယ့်၊ "ဘရိတ်" (Brake) နည်းနေတတ်တယ်။ ဒါကြောင့် "Youth Empowerment" (လူငယ်စွမ်းရည်မြှင့်တင်ခြင်း) ဆိုတာ သူတို့ကို လွှတ်ပေးထားရုံနဲ့ မရပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ ဦးနှောက်က မလုပ်နိုင်သေးတဲ့ "Focus Framework" (အာရုံစူးစိုက်မှု ဘောင်) ကို ပြင်ပကနေ ကူညီ တည်ဆောက်ပေးဖို့ လိုပါတယ်။
ဒီအချက်ကို သက်သေပြဖို့အတွက် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံခဲ့ရတဲ့ Case-Y224 (The Gamer to Guardian Transformation) အကြောင်းကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အစောပိုင်းတုန်းက ပြတိုက်မှာ စေတနာ့ဝန်ထမ်း (Volunteer) လာလုပ်တဲ့ "မောင်အောင်" (အမည်လွှဲ) ဆိုတဲ့ လူငယ်လေး တစ်ယောက် ရှိတယ်။ သူက IT ကျွမ်းကျင်တယ်၊ ဉာဏ်ကောင်းတယ်။ ဒါပေမယ့် ပြဿနာက သူက ဂိမ်း အရမ်းစွဲတယ်။ ရုံးချိန်အတွင်းမှာ ဂိမ်းခိုးဆော့တယ်။ ဓာတ်တော်မှတ်တမ်း ရေးခိုင်းရင် မပြီးဘူး။ အစည်းအဝေး ခေါ်ရင် ဖုန်းပွတ်နေတယ်။
သာမန် ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာဆိုရင်တော့ သူ့ကို "စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်မှု" နဲ့ အလုပ်ထုတ်လိုက်မှာပါ။ ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့က Policy 5 (Community & Youth Engagement) ရဲ့ Article 5.2 (Creating Future Custodians) ကို ကိုင်စွဲထားပါတယ်။ ဒီမူဝါဒက ဘာပြောလဲဆိုတော့ "လူငယ်ဆိုတာ ပြဿနာ မဟုတ်ဘူး၊ အလားအလာ (Potential) ဖြစ်တယ်။ သူတို့ကို အပြစ်ပေးမယ့်အစား လမ်းကြောင်းတည့်ပေး (Re-focus) ရမယ်" တဲ့။
ဒါနဲ့ ဦးဇင်းတို့က မောင်အောင်ကို ခေါ်ပြီး ဆူပူကြိမ်းမောင်းတာ မလုပ်ဘဲ၊ Template T215 (Youth Mentorship & Future Goal Log) တစ်စောင် ပေးလိုက်တယ်။ T215 ဆိုတာ လူငယ်တွေအတွက် "အတ္တသမ္မာပဏိဓိ" တည်ဆောက်ပေးတဲ့ ကိရိယာပါ။
အဲဒီ ဇယားထဲမှာ မေးခွန်း (၃) ခု ပါတယ်။
၁။ The 10-Year Vision: "နောက် ၁၀ နှစ်နေရင် မင်း ဘယ်နေရာမှာ ရှိချင်လဲ?" (သူ စဉ်းစားပြီး ဖြေတယ် - "IT ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် ဖြစ်ချင်တယ်")။
၂။ The Gap Analysis: "အခု မင်းဆော့နေတဲ့ ဂိမ်းက အဲဒီပန်းတိုင်ကို ရောက်ဖို့ ကူညီပေးလား?" (သူ ငြိမ်သွားတယ် - "မကူညီပါဘူး" လို့ ဖြေတယ်)။
၃။ The Current Mission: "ဒါဆိုရင် သွာဂတပြတိုက်မှာ ရှိနေတုန်း မင်းရဲ့ IT ပညာကို သုံးပြီး ဘယ်လို အတွေ့အကြုံ ယူမလဲ?"
ဒီမေးခွန်းတွေ ဖြေပြီးတဲ့အခါ မောင်အောင်ရဲ့ မျက်လုံးထဲမှာ အာရုံစူးစိုက်မှု (Focus) အသစ်တစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ ဦးဇင်းတို့က သူ့ကို "ဂိမ်း မဆော့နဲ့" လို့ မတားတော့ဘူး။ အစားထိုး တာဝန်တစ်ခု ပေးလိုက်တယ်။ "မင်းက IT သမားဆိုတော့၊ ဓာတ်တော်တွေကို 3D Scan ဖတ်ပြီး Digital Archive လုပ်တဲ့ ပရောဂျက်ကို ဦးဆောင်ပေးပါ" လို့ ပေးလိုက်တယ်။ အံ့ဩစရာပဲ... ဂိမ်းဆော့တုန်းက အာရုံစူးစိုက်သလိုမျိုး၊ ဒီပရောဂျက်ပေါ်မှာ သူ နေ့မအိပ် ညမအိပ် အာရုံစိုက်တော့တာပဲ။ ၃ လ အတွင်းမှာ နိုင်ငံတကာ အဆင့်မီ Digital Archive တစ်ခု ထွက်လာတယ်။ သူလည်း ဂိမ်းစွဲတာ ပျောက်သွားတယ်။ ဒါဟာ သူ့ရဲ့ စွမ်းအင်ကို ဖျက်ဆီးလိုက်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ လမ်းကြောင်းလွှဲပေးလိုက်တာ (Redirecting Energy) ဖြစ်ပါတယ်။ "အတ္တသမ္မာပဏိဓိ" ဖြစ်သွားတာပါ။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့ထဲက လူငယ်တွေ၊ ဒါမှမဟုတ် လူငယ် သားသမီးရှိတဲ့ မိဘတွေ အနေနဲ့ ဒီဖြစ်စဉ်ကနေ သင်ခန်းစာ ယူနိုင်ပါတယ်။ လူငယ်တွေကို "ဖုန်းမကြည့်နဲ့" လို့ ပြောမယ့်အစား၊ "ကြည့်စရာ ပိုကောင်းတဲ့၊ ပိုအကျိုးရှိတဲ့ ပစ်မှတ်" (Higher Purpose) ကို ပေးပါ။
လက်တွေ့ ကျင့်သုံးနိုင်မယ့် နည်းလမ်း (၃) ခုကိုလည်း မှာကြားလိုပါတယ်။
၁။ Define the 'Why': လူငယ်တွေက "ဘာလုပ်" ဆိုတာထက် "ဘာကြောင့်လုပ်ရမှာလဲ" ဆိုတာကို ပိုစိတ်ဝင်စားတယ်။ သူတို့လုပ်နေတဲ့ အလုပ်ရဲ့ တန်ဖိုးကို မြင်အောင် ပြပါ။
၂။ Use Template T215 Logic: ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မေးပါ။ "ငါ အခု လုပ်နေတဲ့ အလုပ်က၊ ငါ သွားချင်တဲ့ အနာဂတ်ဆီကို ပို့ပေးနေလား၊ ဆွဲထားနေလား"။
၃။ Digital Fasting: တစ်နေ့မှာ အနည်းဆုံး (၁) နာရီလောက် ဖုန်းနဲ့ အင်တာနက်ကို ပိတ်ပြီး၊ ကိုယ့်အနာဂတ်အတွက် စာဖတ်တာ၊ တရားထိုင်တာ၊ ကျွမ်းကျင်မှု တစ်ခုခု လေ့ကျင့်တာမျိုး လုပ်ပါ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား ဟောကြားခဲ့တဲ့ "အတ္တသမ္မာပဏိဓိ" ဆိုတဲ့ မင်္ဂလာတရားဟာ ယနေ့ခေတ် လူငယ်တွေအတွက် အကောင်းဆုံး လမ်းပြကြယ် ဖြစ်ပါတယ်။ အနာဂတ်ဆိုတာ ရောက်လာမှ ပြင်ဆင်ရတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ယခုလက်ရှိ ခဏမှာ "အာရုံစူးစိုက်မှု" (Focus) ဆိုတဲ့ မျိုးစေ့ကို ချပြီး တည်ဆောက်ယူရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ယနေ့ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ လူငယ်များနေ့မှာ၊ မြန်မာလူငယ်၊ ကမ္ဘာ့လူငယ် အားလုံး အာရုံမှားတွေနောက် မျောပါခြင်း မရှိဘဲ၊ မိမိတို့ ဘဝကို မှန်ကန်စွာ တည်ဆောက်နိုင်တဲ့ "မင်္ဂလာလူငယ်" များ ဖြစ်ကြပါစေကုန် သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၁၂ ဩဂုတ်လ ၂၀၂၂
