Day: 185 | July 3 | Plastic Free Day (ပလတ်စတစ်ကင်းစင်ရေး) | Vinaya, Asuci | Polymer Science
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၈ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ (၃) ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့။
မင်္ဂလာပါ သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီနေ့ဟာဆိုရင်ဖြင့် ဇူလိုင်လ (၃) ရက်နေ့၊ နိုင်ငံတကာ ပလတ်စတစ်အိတ် ကင်းစင်ရေးနေ့ (International Plastic Bag Free Day) ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံးက ဒီနေ့မှာ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ညစ်ညမ်းစေတဲ့၊ နှစ်ပေါင်းရာချီ မဆွေးမြေ့နိုင်တဲ့ ပလတ်စတစ် အန္တရာယ်ကို သတိပြုကြဖို့ လှုံ့ဆော်နေကြတဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ် တစ်ရက်ပါပဲ။ ဦးဇင်းတို့ Hswagata Museum ကြီးမှာလည်း ရှေးဟောင်းပစ္စည်းတွေကို ထိန်းသိမ်းတဲ့နေရာမှာ "Material Purity" (ရုပ်ဝတ္ထု သန့်စင်မှု) ကို အလွန် အလေးထားပါတယ်။ ရှေးဟောင်း ဓာတ်တော်ကြုတ်တွေ၊ ပုရပိုက်တွေကို ထိန်းသိမ်းတဲ့အခါ ဓာတုပစ္စည်း (Chemicals) တွေ၊ ပလတ်စတစ်တွေနဲ့ တိုက်ရိုက် မထိတွေ့စေဖို့ အထူး ဂရုစိုက်ရပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ပလတ်စတစ်ဆိုတာ ကြာလာရင် ဓာတ်ပြုပြီး အဆိပ်ငွေ့တွေ ထွက်နိုင်သလို၊ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကိုလည်း အကြီးအကျယ် ပျက်စီးစေလို့ပါပဲ။ ဒီနေ့မှာတော့ "Plastic Free" (ပလတ်စတစ် ကင်းစင်ရေး) ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ကို ယူပြီး၊ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်နှလုံးသားထဲမှာ ရှိနေတဲ့ မဆွေးမြေ့နိုင်တဲ့ ကိလေသာ ပလတ်စတစ်တွေကို ဘယ်လို ဖယ်ရှားမလဲဆိုတာ ဓမ္မနဲ့ ယှဉ်ပြီး ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပလတ်စတစ်ဆိုတာ ကြောက်စရာ ကောင်းပါတယ်။ မြေကြီးထဲ မြှုပ်ထားရင် နှစ်ပေါင်း ၄၀၀၊ ၅၀၀ လောက် မဆွေးမြေ့ဘဲ နေနိုင်တယ်။ ရေထဲ ပစ်ချရင်လည်း ငါးတွေ၊ လိပ်တွေ သေကျေပျက်စီးရတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ပလတ်စတစ်အိတ် တစ်လုံးကို သုံးလိုက်တာက ၅ မိနစ်၊ ၁၀ မိနစ်လောက်ပဲ ကြာမယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အိတ်ကလေးက ကမ္ဘာမြေကို ဒုက္ခပေးနေမှာက နှစ်ပေါင်း ၅၀၀ တဲ့။ ထို့အတူပါပဲ... ဦးဇင်းတို့ စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ဒေါသစိတ်ကလေး တစ်ခု၊ လောဘစိတ်ကလေး တစ်ခုဟာ ဖြစ်တာက မျက်စိတစ်မှိတ် လျှပ်တစ်ပြက် (Mind Moment) လေးပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ အကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးဆက် (Karmic Result) ကတော့ သံသရာ တစ်လျှောက်လုံး ဘဝပေါင်းများစွာ မဆွေးမြေ့ဘဲ ဒုက္ခပေးနေတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့မှာ "Physical Plastic" (ရုပ်ဝတ္ထု ပလတ်စတစ်) ကို လျှော့ချသလို၊ "Mental Plastic" (စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမှိုက်) တွေကိုလည်း ရှင်းထုတ်ပစ်ဖို့ လိုအပ်လှပါတယ်။
ကဲ... တရားတော်ကို မနာကြားမီ၊ သိပ္ပံနည်းကျ ပေါ်လီမာ (Polymer) ဖွဲ့စည်းပုံတွေအကြောင်း မဆွေးနွေးမီမှာ၊ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်ကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်သွားအောင်၊ စိတ်ထဲမှာ ရှုပ်ပွနေတဲ့ အမှိုက်တွေကို ရှင်းထုတ်လိုက်တဲ့ သဘောမျိုးနဲ့ "De-cluttering Meditation" (အမှိုက်ရှင်း သမထ) လေး တစ်ခုလောက် ပြုလုပ်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ရှုမှတ်မှာကတော့ "အာနာပါန" ကို အခြေခံပြီး၊ ထွက်လေ (Exhalation) တိုင်းမှာ စိတ်အညစ်အကြေးတွေ ပါသွားတယ်လို့ သဘောထားပြီး ရှုမှတ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သက်သောင့်သက်သာ ထိုင်လိုက်ပါ။ ခါးလေးကို ဆန့်ထားပါ။ မျက်လုံးကို မှိတ်ထားပါ။ စိတ်ကို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ထားပါ။ အခု ဝင်လေလေးကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ရှူသွင်းလိုက်ပါ။ ရှူသွင်းတဲ့အခါ "ကြည်လင်တဲ့ ဓမ္မစွမ်းအင်တွေ ဝင်လာတယ်" လို့ စိတ်က အာရုံပြုပါ။ ပြီးတော့ ထွက်လေကို ပြန်ထုတ်လိုက်ပါ။ ထွက်လေ ထုတ်တဲ့အခါမှာတော့ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ မကျေနပ်မှုတွေ၊ ပူလောင်မှုတွေ၊ လိုချင်တပ်မက်မှုတွေ အားလုံးဟာ "အငွေ့မည်းမည်း" (Dark Smoke) တွေ အနေနဲ့ နှာခေါင်းကနေ ထွက်သွားတယ်လို့ အာရုံပြုလိုက်ပါ။ ဝင်လေ... (ကြည်လင်မှု ဝင်လာတယ်)။ ထွက်လေ... (အမှိုက်တွေ ထွက်သွားတယ်)။ အိမ်ထဲက အမှိုက်တွေကို အိတ်နဲ့ ထုတ်ပစ်သလိုမျိုး၊ စိတ်ထဲက အမှိုက်တွေကို ထွက်လေနဲ့အတူ မှုတ်ထုတ်ပစ်လိုက်ပါ။
တစ်မိနစ်လောက် ဒီလိုလေး ဆက်လုပ်ပါ။ "ငါ့စိတ်ထဲမှာ ဘာအမှိုက်တွေ ကျန်သေးလဲ"။ မနက်က စိတ်တိုထားတာ ကျန်နေသလား။ ထုတ်ပစ်လိုက်ပါ။ မနေ့က စိတ်ညစ်စရာတွေ ကျန်နေသလား။ ထုတ်ပစ်လိုက်ပါ။ ပလတ်စတစ်အိတ်တွေ စုပုံနေရင် အိမ်ကျဉ်းကျပ်သလို၊ အကုသိုလ်တွေ စုပုံနေရင် စိတ်ကျဉ်းကျပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ထွက်လေတိုင်းမှာ "လွတ်.... တယ်..."၊ "ရှင်း.... တယ်..." လို့ စီးဆင်းသွားပါစေ။ စိတ်ကလေး တဖြည်းဖြည်း ပေါ့ပါးလာပြီ၊ ရှင်းလင်းလာပြီ ဆိုရင်တော့ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ပလတ်စတစ် သိပ္ပံနဲ့ ဓမ္မသဘောတရားတွေကို ဆက်လက် လေ့လာကြရအောင်။
ကဲ... သူတော်ကောင်းတို့ရေ၊ ဦးဇင်းတို့ အခု ပြောမယ့် အကြောင်းအရာကတော့ "Polymer Science" (ပေါ်လီမာ သိပ္ပံပညာ) ဆိုတဲ့ ခေတ်သစ် ဓာတုဗေဒ ပညာရပ် အကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပလတ်စတစ် ဆိုတာ ဘာလဲ။ သိပ္ပံပညာအရ ပြောရရင် ပလတ်စတစ်ဆိုတာ "Polymers" (ပေါ်လီမာ) တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ပစ္စည်းဖြစ်ပါတယ်။ Polymer ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ဂရိစကားလုံး "Poly" (အများကြီး) နဲ့ "Meros" (အစိတ်အပိုင်း) ဆိုတာကနေ လာတာပါ။ ဆိုလိုတာက မော်လီကျူး အသေးစားလေးတွေ (Monomers) အများကြီး ချိတ်ဆက်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ "ကွင်းဆက်ရှည်ကြီး" (Long Chain) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် - ပလတ်စတစ်အိတ်တွေမှာ အသုံးများတဲ့ Polyethylene (ပေါ်လီအီသလင်း) ကို ကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ သူက Ethylene (C2H4) ဆိုတဲ့ မော်လီကျူးလေးတွေ သန်းပေါင်းများစွာ လက်တွဲထားတာပါ။ ဒီမော်လီကျူးလေးတွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ချိတ်ဆက်တဲ့အခါ "Covalent Bond" (အီလက်ထရွန် မျှဝေသုံးစွဲတဲ့ နှောင်ကြိုး) နဲ့ ချိတ်ဆက်ထားပါတယ်။ ဒီ နှောင်ကြိုးက အင်မတန် ခိုင်မာပါတယ်။ ဘက်တီးရီးယားပိုးတွေ၊ ရေတွေ၊ လေတွေက ဒီနှောင်ကြိုးကို အလွယ်တကူ မဖြတ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ပလတ်စတစ်ဟာ နှစ်ပေါင်း ရာချီပြီး မဆွေးမြေ့နိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ သဘာဝ သစ်ရွက်တစ်ရွက်ကျတော့ Cellulose (ဆဲလ်လူးလို့စ်) နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပေမဲ့၊ သူ့ရဲ့ နှောင်ကြိုးတွေက ဖြတ်တောက်ရ လွယ်ကူတဲ့အတွက် မြေကြီးထဲ ရောက်ရင် ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ ဆွေးမြေ့သွားပါတယ်။ ပလတ်စတစ်ကျတော့ သူ့ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ (Structure) ကိုက "ငါ မပျက်စီးရဘူး" ဆိုတဲ့ သဘောမျိုးနဲ့ တင်းခံထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဓမ္မသဘောနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ရှင်းပြချင်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ "သံသရာ" (Samsara) ဆိုတာလည်း ပေါ်လီမာ ကွင်းဆက်ကြီးပါပဲ။ "အဝိဇ္ဇာ" (Ignorance) ဆိုတဲ့ Monomer လေးကနေ စလိုက်တာ၊ "သင်္ခါရ"၊ "ဝိညာဉ်"၊ "နာမ်ရုပ်" ဆိုပြီး တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ခိုင်မာတဲ့ "တဏှာ နှောင်ကြိုး" (Tanha Bond) တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားလိုက်တာ ဘဝပေါင်း မရေမတွက်နိုင်အောင် ရှည်လျားတဲ့ ကွင်းဆက်ကြီး ဖြစ်လာပါတယ်။ ပလတ်စတစ်က Carbon-Carbon Bond နဲ့ ချိတ်ဆက်ထားသလို၊ သတ္တဝါတွေက "တဏှာ-ဥပါဒါန်" (Craving-Clinging) Bond နဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတာပါ။ ဒီနှောင်ကြိုးက သာမန် ဉာဏ် (Bacteria level wisdom) နဲ့ ဖြတ်လို့ မရပါဘူး။ "မဂ္ဂဉာဏ်" (Path Wisdom) ဆိုတဲ့ အထူးနည်းပညာ (Advanced Technology) နဲ့မှ ဖြတ်တောက်လို့ ရနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို နောက်တစ်မျိုး ဥပမာပေးရရင်... လူတစ်ယောက် ဆေးလိပ်သောက်တဲ့ အကျင့် (Habit) ကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ ပထမဦးဆုံး ဆေးလိပ်တစ်လိပ် သောက်တာက "Monomer" (အစိတ်အပိုင်းလေး) တစ်ခုပါပဲ။ အဲဒီအချိန်မှာ ဖြတ်ရတာ လွယ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နေ့စဉ် ရက်ဆက် သောက်လာတဲ့အခါ၊ အဲဒီ အပြုအမူလေးတွေက တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဆက်စပ်ပြီး "Habit" (အကျင့်) ဆိုတဲ့ "Polymer Chain" ကြီး ဖြစ်သွားပါတယ်။ အဲဒီအခါကျတော့ "ငါ ဆေးလိပ်ဖြတ်ချင်တယ်" လို့ စိတ်ကူးရုံနဲ့ ဖြတ်လို့ မရတော့ပါဘူး။ နှောင်ကြိုးက ခိုင်သွားပြီ။ "Neuroplasticity" (ဦးနှောက် ပုံစံပြောင်းလဲမှု) အရ ဦးနှောက်ထဲမှာ လမ်းကြောင်းဟောင်းကြီး ဖြစ်သွားပြီ။ ပလတ်စတစ် ခွက်တစ်ခွက်ကို ပုံစံသွင်းပြီးရင် ပြန်ဖျက်ဖို့ ခက်သလို၊ စရိုက် (Character) တစ်ခု ဖြစ်သွားရင် ပြန်ပြင်ဖို့ အင်မတန် ခက်ခဲပါတယ်။
နောက်ထပ် သိပ္ပံအချက်အလက် တစ်ခုကတော့ "Microplastics" (မိုက်ခရို ပလတ်စတစ်) အန္တရာယ် ဖြစ်ပါတယ်။ ပလတ်စတစ်ဘူးကြီးတွေက နေပူ၊ လေတိုက်လို့ ဆွေးသွားတယ် ထင်ရပေမဲ့၊ တကယ်တမ်း ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သေးငယ်တဲ့ အမှုန်လေးတွေ (Microplastics) အဖြစ် ကွဲထွက်သွားပြီး ရေထဲ၊ မြေကြီးထဲ၊ နောက်ဆုံးတော့ ဦးဇင်းတို့ စားတဲ့ အစားအစာထဲအထိ ပြန်ရောက်လာပါတယ်။ ဒါဟာ ကြောက်စရာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။ မျက်စိနဲ့ မမြင်ရပေမဲ့ အန္တရာယ်က ရှိနေဆဲပါ။
ဒါကို ဓမ္မရှုထောင့်က ကြည့်မယ်ဆိုရင် "အနုသယ ကိလေသာ" (Latent Defilements) နဲ့ တူပါတယ်။ ယောဂီတစ်ယောက်က "ငါ အခု စိတ်မဆိုးပါဘူး၊ ငါ့စိတ်က အေးချမ်းနေပါတယ်" လို့ ထင်ရပေမဲ့၊ သူ့စိတ်ရဲ့ အနက်ရှိုင်းဆုံး နေရာမှာ ဒေါသ အနုသယ၊ လောဘ အနုသယ ဆိုတဲ့ "Micro-Kilesas" လေးတွေ ကိန်းအောင်းနေပါတယ်။ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် (ဥပမာ - တစ်ယောက်ယောက်က လာဆဲလိုက်ရင်) အဲဒီ အနုသယတွေက "ပရိယုဋ္ဌာန" (Active Defilement) အနေနဲ့ ပြန်ကြွတက်လာပါတယ်။ ပလတ်စတစ်ဘူးကြီး ပျောက်သွားပေမဲ့ မိုက်ခရိုပလတ်စတစ်တွေ ကျန်နေသလို၊ ရိုင်းစိုင်းတဲ့ အပြုအမူတွေ ပျောက်သွားပေမဲ့ စိတ်ထဲက အမြစ်တွယ်နေတဲ့ ကိလေသာတွေ မကုန်သေးရင် သံသရာက မလွတ်မြောက်နိုင်သေးပါဘူး။ Hswagata Museum ရဲ့ မူဝါဒမှာလည်း "Deep Cleaning" (နက်ရှိုင်းစွာ သန့်စင်ခြင်း) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ မျက်နှာပြင်သန့်ရုံ မဟုတ်ဘဲ၊ အတွင်းပိုင်း အက်ကြောင်းတွေထဲက ဖုန်မှုန့်တွေအထိ ရှင်းထုတ်ရပါတယ်။ ထို့အတူပါပဲ၊ သူတော်ကောင်းတို့လည်း ဒီနေ့ ပလတ်စတစ် ကင်းစင်ရေးနေ့မှာ "အိတ်မသုံးရုံ" သက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ့်စိတ်ထဲက မမြင်ရတဲ့ ကိလေသာ အမှုန်အမွှားလေးတွေကိုပါ ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ရှာဖွေ ဖယ်ရှားဖို့ ကြိုးစားကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့တွေ ရှေ့ပိုင်းမှာ "Polymer Science" (ပေါ်လီမာ သိပ္ပံပညာ) နဲ့ ပလတ်စတစ်ရဲ့ မဆွေးမြေ့နိုင်တဲ့ သဘောတရားကို နာကြားခဲ့ရပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ အခုအခါမှာတော့ ဒီသဘောတရားကို မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ ဝိနည်းပိဋကတ်တော်နဲ့ အဘိဓမ္မာ ဒေသနာတော်တွေနဲ့အညီ နှိုင်းယှဉ်လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ဇူလိုင်လ (၃) ရက်နေ့အတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ ပိဋကတ်တော် အကိုးအကားကတော့ ဝိနည်းပိဋကတ်၊ ပါရာဇိကကဏ်၊ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိသိက္ခာပုဒ်မှာ ပါဝင်တဲ့ "အသုစိ" (Asuci - မသန့်ရှင်းသော အရာ) ဆိုတဲ့ သဘောတရားနဲ့ ဒကာကြီးတို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ "Verse 94" (ရတနာသုံးပါး - ၅) ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေ့အတွက် သက်ဆိုင်တဲ့ ပါဠိတော် ဂါထာလေးကို ဦးစွာပထမ ပူဇော်ကြည့်ရအောင်။
"ခယံ ဝိရာဂံ အမတံ ပဏီတံ၊ ယဒဇ္ဈဂါ သကျမုနီ သမာဟိတော။
န တေန ဓမ္မေန သမတ္ထိ ကိဉ္စိ၊ ဣဒမ္ပိ ဓမ္မေ ရတနံ ပဏီတံ။" (Verse 94)
ဒီဂါထာလေးရဲ့ အနက်အဓိပ္ပာယ် (Nissaya) ကတော့ -
သမာဟိတော = တည်ကြည်သော စိတ်ရှိတော်မူသော၊ သကျမုနီ = သာကီဝင်မင်း၏ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားသည်။ ခယံ = (ကိလေသာတို့၏) ကုန်ရာလည်းဖြစ်သော၊ ဝိရာဂံ = (ရာဂတို့၏) ကင်းရာလည်းဖြစ်သော၊ အမတံ = (သေခြင်းကင်းသော) နိဗ္ဗာန်ဟူသော၊ ပဏီတံ = မွန်မြတ်သော၊ ယံ ဓမ္မံ = အကြင်တရားကို၊ အဇ္ဈဂါ = ဉာဏ်ဖြင့် တွေ့ရှိတော်မူခဲ့လေပြီ။ တေန ဓမ္မေန = ထိုတရားတော်နှင့်၊ သမံ = တူသော တရားသည်၊ ကိဉ္စိ = တစ်စုံတစ်ခုမျှ၊ န အတ္ထိ = မရှိတော့ပြီ။ ဣဒမ္ပိ ဓမ္မေ = ဤဓမ္မတရားတော်၌လည်း၊ ရတနံ = ရတနာမြတ်သည်၊ ပဏီတံ = မွန်မြတ်လှပါပေစွ။
ဒီဂါထာမှာ ပါတဲ့ "ခယံ" (ကုန်ရာ) နဲ့ "ဝိရာဂံ" (ကင်းရာ) ဆိုတဲ့ စကားလုံးတွေဟာ ဒီနေ့ ဦးဇင်းတို့ ပြောနေတဲ့ "Plastic Free" (ပလတ်စတစ် ကင်းစင်ရေး) နဲ့ တိုက်ရိုက် ဆန့်ကျင်ဘက် သဘောတရားကို ညွှန်ပြနေပါတယ်။ ပလတ်စတစ်ဆိုတာ "မကုန်နိုင်၊ မခန်းနိုင်၊ မဆွေးမြေ့နိုင်တဲ့" (Non-degradable) သဘောရှိပါတယ်။ ဓမ္မဆိုတာကတော့ "ကိလေသာ အညစ်အကြေးတွေကို ကုန်စင်သွားစေတဲ့" (Destruction of Impurities) သဘောရှိပါတယ်။
ဝိနည်းပိဋကတ်တော်မှာ "အသုစိ" ဆိုတာ မသန့်ရှင်းသော အရာ၊ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် အရာလို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ရဟန်းတော်များအနေနဲ့ ကျောင်းသင်္ခမ်း၊ သပိတ်၊ သင်္ကန်းတွေကို သန့်ရှင်းအောင် ထားရသလို၊ မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်ကိုလည်း "အသုစိ" ကင်းအောင် ထားရပါတယ်။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ ကမ္ဘာကြီးကို ညစ်ညမ်းစေတဲ့ ပလတ်စတစ် အမှိုက်တွေဟာ "Environmental Asuci" (ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အညစ်အကြေး) တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရဟန်းတော်တွေကို "အာဝါသမစ္ဆရိယ" (ကျောင်းနေရာကို ဝန်တိုခြင်း/စွဲလမ်းခြင်း) မဖြစ်ဖို့ ဟောကြားခဲ့သလို၊ ကိုယ်နေတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို သန့်ရှင်းအောင် ထားဖို့ "ဝတ်" (Duties) တွေလည်း ပညတ်ခဲ့ပါတယ်။ "Plastic Free" ဖြစ်အောင် နေထိုင်ခြင်းဟာ ဝိနည်းတော်လာ "သေခိယ" (ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ်) တွေနဲ့လည်း ညီညွတ်လှပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဥပမာတစ်ခုနဲ့ ရှင်းပြရရင်... အိမ်တစ်အိမ်မှာ အမှိုက်တွေ ပုံနေတာကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ အိမ်ရှင်က အမှိုက်တွေကို အိမ်ပြင်မထုတ်ဘဲ၊ ကော်ဇောအောက် ထိုးထည့်ထားမယ်၊ ဗီရိုထဲ ထည့်သိမ်းထားမယ် ဆိုရင် အပေါ်ယံ ကြည့်ရင်တော့ သန့်သလိုလို ရှိပေမဲ့၊ တကယ်တမ်းကျတော့ အိမ်ကြီးက "အသုစိ" အိမ်ကြီး ဖြစ်နေပါပြီ။ ပလတ်စတစ်အိတ်ကို မြေကြီးထဲ မြှုပ်လိုက်တာဟာလည်း ဒီသဘောပါပဲ။ အမှိုက်က ပျောက်မသွားပါဘူး။ ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့ "ကော်ဇောအောက်" မှာ ပုန်းနေတာပါ။ ထို့အတူပါပဲ၊ ယောဂီက ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်လာတဲ့ လောဘ၊ ဒေါသတွေကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ မပယ်ရှားဘဲ၊ "ငါ မသိချင်ယောင် ဆောင်လိုက်မယ်" ဆိုပြီး ဖိနှိပ်ထားတာ (Suppression) ဟာ ကိလေသာ ပလတ်စတစ်တွေကို မနောမြေကြီးထဲ မြှုပ်နှံလိုက်တာနဲ့ တူပါတယ်။ ကြာလာရင် အဲဒီ အမှိုက်တွေက အဆိပ်ငွေ့တွေ ထွက်ပြီး ဘဝတစ်ခုလုံးကို ဒုက္ခပေးလာပါလိမ့်မယ်။
ကဲ... အခုဆိုရင် ဦးဇင်းတို့ ဓမ္မသဘောတရားတွေကို နားလည်ပြီးပြီ ဆိုတော့၊ လက်တွေ့ကျတဲ့ "Vipassana Mechanism" (ဝိပဿနာ ယန္တရား) ဘက်ကို ကူးကြရအောင်။ ဒီနေ့အတွက် ဦးဇင်းတို့ အဓိကထား ရှုမှတ်ရမယ့် ရှုကွက် (Shu-kwet) ကတော့ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် စက်ဝိုင်းဒေသနာတော်ထဲက "အဝိဇ္ဇောဃ" (Avijjogha - Flood of Ignorance) ဆိုတဲ့ ရေအလျဉ်နဲ့ အဲဒီ အဝိဇ္ဇာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ "ဥပါဒါန်" (Clinging) သံယောဇဉ်ကို ဖြတ်တောက်တဲ့ နည်းလမ်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "အဝိဇ္ဇာ" (မသိမှု) ဆိုတာ ပလတ်စတစ် အလွှာပါးလေး တစ်ခုလို ဖုံးအုပ်ထားတတ်ပါတယ်။
ပထမအဆင့် "အဝိဇ္ဇာ ဖုံးလွှမ်းခြင်း" (Ignorance Covering): ပလတ်စတစ်အိတ်က အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို အလုံပိတ်ထားလိုက်ရင် လေမဝင်တော့သလို၊ အဝိဇ္ဇာက ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဉာဏ်မျက်စိကို ပိတ်ထားလိုက်တဲ့အခါ "အမှန်တရား" (Truth) ကို မမြင်တော့ပါဘူး။ ရုပ်နာမ်တွေ ဖြစ်ပျက်နေတာကို မမြင်ဘဲ၊ "ငါပဲ၊ သူပဲ၊ လှတယ်၊ ကောင်းတယ်" ဆိုတဲ့ အပေါ်ယံ ပညတ်တွေကိုပဲ မြင်နေရပါတယ်။ ဒါဟာ "Shrink Wrap" (လေစုပ် ပလတ်စတစ်) နဲ့ ထုပ်ပိုးထားသလို၊ အဝိဇ္ဇာနဲ့ ထုပ်ပိုးခံထားရတဲ့ စိတ်အခြေအနေပါပဲ။
ဒုတိယအဆင့် "တဏှာဖြင့် ဖွဲ့ချည်ခြင်း" (Craving Bond): အဝိဇ္ဇာ ဖုံးထားတဲ့ အာရုံကို "တဏှာ" နဲ့ သွားစွဲလမ်းပါတယ်။ ပလတ်စတစ်ကြိုးနဲ့ ချည်လိုက်သလိုပါပဲ။ သာမန်ကြိုးဆိုရင် ဆွေးသွားနိုင်ပေမဲ့၊ ပလတ်စတစ်ကြိုး (တဏှာ) ကတော့ မဆွေးမြေ့ပါဘူး။ "ငါ့ပစ္စည်း၊ ငါ့သားသမီး၊ ငါ့ရာထူး" ဆိုပြီး ချည်နှောင်ထားလိုက်တာ ဘဝပေါင်းများစွာ ကြာတဲ့အထိ မပြတ်တောက်တော့ပါဘူး။
တတိယအဆင့် "အဝိဇ္ဇောဃ၌ နစ်မြုပ်ခြင်း" (Sinking in the Flood): ပလတ်စတစ်အမှိုက်တွေ များလာရင် ရေစီးဆင်းမှုကို ပိတ်ဆို့ပြီး ရေကြီးရေလျှံ ဖြစ်စေသလို၊ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ သန္တာန်မှာလည်း အဝိဇ္ဇာအမှိုက်၊ တဏှာအမှိုက်တွေ များလာတဲ့အခါ သံသရာရေအလျဉ် (Flood of Existence) ထဲမှာ နစ်မြုပ်ပြီး ကူးမလွတ်နိုင် ဖြစ်ရပါတယ်။
ယောဂီရဲ့ တာဝန်က ဘာလဲ။ ယောဂီဆိုတာ "Waste Manager" (အမှိုက်ရှင်းသူ) ပါပဲ။ စိတ်ထဲမှာ "မသိစိတ်" (Delusion) ဝင်လာတာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် "ဩော်... အဝိဇ္ဇာ ပလတ်စတစ် ဖုံးသွားပါလား" လို့ သိလိုက်ရပါမယ်။ သိလိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် အဲဒီ ပလတ်စတစ်အလွှာက ပေါက်ပြဲသွားပါတယ်။ အဝိဇ္ဇာဆိုတာ "သိရင် ပျောက်တယ်" ဆိုတဲ့ သဘော ရှိပါတယ်။ မှောင်နေတဲ့ အခန်းထဲကို မီးထွန်းလိုက်သလိုပါပဲ။
ဒါကို နောက်တစ်မျိုး ဥပမာပေးရရင်... ပင်လယ်လိပ်တစ်ကောင်က ရေထဲမျောနေတဲ့ ပလတ်စတစ်အိတ်ကို မြင်ပြီး "ဒါ ငါးဖမ်းပိုက်ကောင် (Jellyfish) ပဲ၊ စားလို့ရတယ်" လို့ ထင်ပြီး စားလိုက်မိတယ်။ ဒါဟာ "သညာဝိပ္ပလ္လာသ" (Perception Distortion) ပါ။ တကယ်တမ်း စားလိုက်တော့ အစာအိမ်ထဲမှာ ပိတ်ဆို့ပြီး ဒုက္ခရောက်ရတယ်။ ဦးဇင်းတို့လည်း ဒီလိုပါပဲ။ လောကကြီးက အာရုံတွေကို "ချမ်းသာတယ်၊ ကောင်းတယ်" လို့ ထင်ပြီး (Jellyfish ထင်ပြီး) လိုက်စားမိတယ်။ တကယ်တမ်းကျတော့ အဲဒါတွေက "အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ" (Plastic Waste) တွေ ဖြစ်နေပါတယ်။ ယောဂီက ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ "ဒါ အစာ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါ အဆိပ် (Plastic)" ဆိုတာကို ခွဲခြားသိမြင်လိုက်ခြင်း အားဖြင့် စားချင်တဲ့စိတ် (တဏှာ) ကို ဖြတ်တောက်လိုက်နိုင်ပါတယ်။
ဘယ်လို ရှုမှတ်မလဲ။ (How to Practice):
၁။ အာရုံတစ်ခု ပေါ်လာရင် (ဥပမာ - လှပတဲ့ အဆင်းတစ်ခု မြင်ရင်)၊ စိတ်ထဲမှာ "လိုချင်တယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ကလေး ဖြစ်လာမယ်။
၂။ အဲဒီ လိုချင်စိတ်ကို "Plastic Bond" (ပလတ်စတစ် နှောင်ကြိုး) လို့ ရှုမြင်လိုက်ပါ။
၃။ "ဒီစိတ်က ငါ့ကို ချည်နှောင်နေပါလား၊ ဒီအာရုံက မဆွေးမြေ့ဘဲ ငါ့စိတ်ထဲမှာ အကြာကြီး ဒုက္ခပေးမယ့် အရာပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။
၄။ အဲဒီလို ဆင်ခြင်လိုက်တာနဲ့ တပ်မက်မှု (Attachment) လျော့သွားပြီး၊ စိတ်က လွတ်လပ်မှု (Freedom) ကို ခံစားရပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ "Plastic Free Mind" (ပလတ်စတစ် ကင်းစင်သော စိတ်) ဖြစ်သွားတာပါပဲ။
ဒီနေ့အတွက် Hswagata Policy နဲ့ ချိတ်ဆက်ရရင်... Policy Ref: Pol 27, Art 27.2 မှာ "Environmental Stewardship and Waste Management" (ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးနှင့် အမှိုက်စီမံခန့်ခွဲမှု) အကြောင်း ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ Hswagata Museum အတွင်းမှာ "Single-use Plastic" (တစ်ခါသုံး ပလတ်စတစ်) သုံးစွဲမှုကို တားမြစ်ထားပြီး၊ သဘာဝပစ္စည်းတွေကိုသာ သုံးစွဲဖို့ ညွှန်ကြားထားပါတယ်။ ထို့အတူ ယောဂီဟာလည်း ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ကိလေသာ အမှိုက်" တွေ မဖြစ်အောင်၊ ဖြစ်ပြီးသား အမှိုက်တွေကိုလည်း စနစ်တကျ စွန့်ပစ်ဖို့ (Pahana) မူဝါဒ ချမှတ် ကျင့်သုံးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့၊ အိမ်က အမှိုက်ကိုတော့ နေ့တိုင်း ပစ်ကြပါရဲ့။ စိတ်ထဲက အမှိုက်ကိုရော ပစ်ဖြစ်ကြရဲ့လား။ ပလတ်စတစ်အိတ် တစ်လုံးကို မသုံးဘဲ နေလိုက်ခြင်းဟာ ကမ္ဘာမြေကို သက်တမ်းရှည်စေသလို၊ အကုသိုလ်စိတ် တစ်ခုကို မဖြစ်စေဘဲ တားဆီးလိုက်ခြင်းဟာလည်း ကိုယ့်ရဲ့ သံသရာခရီးကို ဖြူစင်စေပါတယ်။ "အသုစိ" (မသန့်ရှင်းမှု) တွေကို ဖယ်ရှားပြီး "ဝိသုဒ္ဓိ" (စင်ကြယ်မှု) ဆီကို သွားကြပါစို့။
ဦးဇင်းတို့တွေ "Polymer Science" (ပေါ်လီမာ သိပ္ပံပညာ) နဲ့ "Plastic Free" (ပလတ်စတစ် ကင်းစင်ရေး) အကြောင်းကို ဓမ္မရှုထောင့်ကနေ လေ့လာခဲ့ပြီးပါပြီ။ အခုအခါမှာတော့ ဒီသဘောတရားကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို ကျင့်သုံးမလဲ၊ ဦးဇင်းတို့ Hswagata Museum မှာ လက်တွေ့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်လေးတစ်ခုနဲ့ ယှဉ်ပြီး လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။ ဒီဖြစ်ရပ်လေးကတော့ Case ID: Case-2585 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ "The Eternal Flower" (မညှိုးပန်း၏ အန္တရာယ်) ဆိုတဲ့ ဖြစ်ရပ်လေးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဝါဆိုလ နီးကပ်လာတဲ့ အချိန်ပေါ့။ Hswagata Museum မှာ ဓာတ်တော်ပူဇော်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ပြင်ဆင်နေကြတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ "ဒေါ်မြတ်" (အမည်လွှဲ) ဆိုတဲ့ စေတနာရှင် အလှူရှင်ကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ ဒေါ်မြတ်က သာမန် လက်ဗလာနဲ့ လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အင်မတန် ကြီးကျယ်ခမ်းနားတဲ့ "ပန်းအိုးကြီး" တစ်လုံးကို သယ်ဆောင်လာပါတယ်။ အဲဒီပန်းတွေက သဘာဝပန်းတွေ မဟုတ်ဘဲ၊ နိုင်ငံခြားက မှာယူထားတဲ့ အဆင့်မြင့် ပလတ်စတစ် ပန်းတွေ (High-grade Polymer Flowers) ဖြစ်ပါတယ်။ ကြည့်လိုက်ရင် အစစ်အတိုင်းပဲ၊ အရောင်တွေက တောက်ပြောင်နေပြီး လုံးဝ မညှိုးနွမ်းနိုင်ပါဘူး။ ဒေါ်မြတ်က "အရှင်ဘုရား... ဒီပန်းတွေက ရာသက်ပန် မညှိုးဘူး။ ဘုရားရှေ့မှာ အမြဲတမ်း လှနေမှာ။ ဒါကြောင့် တပည့်တော် ကုသိုလ်ယူပါရစေ" ဆိုပြီး ပူဇော်ချင်ကြောင်း လျှောက်ထားပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ တာဝန်ကျနေတဲ့ "မသီတာ" ဆိုတဲ့ ဧည့်ကြိုဝန်ထမ်းလေး အခက်တွေ့ပါတော့တယ်။ သူက ပြတိုက်ရဲ့ "Environmental Policy" ကို သိထားတယ်။ ပြတိုက်ထဲမှာ ပလတ်စတစ် ပစ္စည်းတွေ၊ အထူးသဖြင့် ဓာတုဗေဒ အခိုးအငွေ့ (Chemical Off-gassing) ထွက်နိုင်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ဓာတ်တော်ခန်းထဲ မသွင်းရဘူးလို့ တားမြစ်ထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒေါ်မြတ်ကလည်း အလှူရှင်ကြီး ဖြစ်နေတော့ သူ ငြင်းရခက်နေတယ်။ "လက်ခံလိုက်ရင် မူဝါဒ ချိုးဖောက်ရာ ရောက်မယ်။ ငြင်းလိုက်ရင် အလှူရှင် စိတ်ဆိုးမယ်" ဆိုပြီး "ဝိစိကိစ္ဆာ" (သံသယ) နဲ့ ဗျာများနေပါတယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ ဦးဇင်း ရောက်လာပြီး အခြေအနေကို သုံးသပ်မိပါတယ်။ ဦးဇင်းက ဒေါ်မြတ်ကို ပြုံးပြပြီး ဧည့်ခန်းကို ဖိတ်ခေါ်လိုက်ပါတယ်။ ပြီးတော့ ဦးဇင်းက ဒေါ်မြတ်ကို Hswagata Museum Policy Ref: Pol 27, Article 27.2 ကို ရှင်းပြပါတယ်။ အဲဒီ မူဝါဒမှာ "Environmental Stewardship and Material Purity: Offerings within the relic chamber shall be of natural, biodegradable materials (fresh flowers, water, light) to maintain the atmospheric purity and prevent chemical degradation of ancient artifacts." (ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေးနှင့် ရုပ်ဝတ္ထု သန့်စင်မှု - ဓာတ်တော်ခန်းအတွင်း ပူဇော်သက္ကာရများသည် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို ဓာတုဓာတ်ပြုမှုမှ ကာကွယ်ရန်နှင့် လေထုသန့်စင်မှု ရှိစေရန် သဘာဝပစ္စည်းများ (လတ်ဆတ်သော ပန်း၊ ရေ၊ မီး) သာ ဖြစ်ရမည်) လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။
ဦးဇင်းက ဒေါ်မြတ်ကို ဓမ္မသဘောလေးပါ ထပ်ဆင့် ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။ "ဒကာကြီး... ပလတ်စတစ်ပန်းက မညှိုးဘူး ဆိုတာ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူက 'အနိစ္စ' သဘောကို မဆောင်ဘူး။ ဘုရားရှင်က ပန်းပူဇော်တဲ့အခါ 'ပုပ္ဖံ မိလာယာတိ' (ပန်းသည် ညှိုးနွမ်းပျက်စီး၏၊ ဤခန္ဓာကိုယ်သည်လည်း ထို့အတူသာတည်း) ဆိုပြီး မမြဲခြင်းတရားကို ဆင်ခြင်စေချင်တာပါ။ ပလတ်စတစ်ပန်းက မညှိုးတော့ 'နိစ္စ' (မြဲတယ်) ဆိုတဲ့ အယူမှား (Vippallasa) ကိုတောင် ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒီပလတ်စတစ်တွေက နှစ်ကြာလာရင် အမှုန်အမွှားတွေ (Microplastics) ထွက်ပြီး ဓာတ်တော်ကြုတ်တွေကို ညစ်ညမ်းစေနိုင်ပါတယ်" လို့ မေတ္တာနဲ့ ရှင်းပြလိုက်ပါတယ်။
ဒေါ်မြတ်ဟာ သဘောပေါက်သွားပါတယ်။ "မှန်လိုက်တာ ဘုရား။ တပည့်တော်က လှတာပဲ ကြည့်မိတယ်။ အနိစ္စသဘောနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးကို မတွေးမိလိုက်ဘူး" ဆိုပြီး သူ့ရဲ့ ပလတ်စတစ်ပန်းတွေကို ပြန်သိမ်းသွားပါတယ်။ အဲဒီအစား ဈေးကနေ ဝယ်လာတဲ့ မွှေးကြိုင်လတ်ဆတ်တဲ့ "စပယ်ပန်း" လေးတွေကို ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ လဲလှယ် ပူဇော်သွားပါတယ်။ အဲဒီ စပယ်ပန်းလေးတွေက ညနေကျတော့ ညှိုးသွားပေမဲ့၊ ဒေါ်မြတ်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာတော့ "အမှန်တရားကို သိလိုက်ရတဲ့ ပီတိ" ကတော့ မညှိုးနွမ်းဘဲ ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ဥပမာတစ်ခုနဲ့ ထပ်ပြီး ရှင်းပြချင်ပါတယ်။ လူတစ်ယောက်က ဗိုက်ဆာနေတဲ့ သူတောင်းစားကို အစာကျွေးချင်တယ်။ သူက "ထမင်းကျွေးရင် ကုန်သွားမှာပဲ" ဆိုပြီး၊ စားလို့မရတဲ့ "ပလတ်စတစ် ထမင်းတု" (Display Food) ကို သွားပေးရင် ကုသိုလ် ရပါ့မလား။ မရပါဘူး။ သူတောင်းစားအတွက် အကျိုးမရှိလို့ပါပဲ။ ထို့အတူပါပဲ၊ ဘုရားရှင်ကို ပူဇော်တဲ့အခါမှာလည်း "အစစ်အမှန်" (Authenticity) နဲ့ "စွန့်လွှတ်မှု" (Sacrifice) က အရေးကြီးပါတယ်။ ပလတ်စတစ်ပန်းက "အတု" ပါ။ သဘာဝပန်းက "အစစ်" ပါ။ အတုနဲ့ ပူဇော်ရင် အတုအယောင် အကျိုးပဲ ရတတ်ပါတယ်။ အစစ်နဲ့ ပူဇော်မှ စစ်မှန်တဲ့ ဉာဏ်ပညာကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီဖြစ်ရပ်ကနေ ဦးဇင်းတို့ ဘာသင်ယူရသလဲ။ "Plastic Free" ဆိုတာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိန်းသိမ်းတာ သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်နေသဘောထား (Mindset) ကိုပါ "အစစ်အမှန်" ဘက်ကို ဦးလှည့်ပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါ်မြတ်ဟာ ပလတ်စတစ်ပန်းကို စွန့်လွှတ်လိုက်တဲ့ အချိန်မှာ၊ သူ့စိတ်ထဲက "အပေါ်ယံ အလှကို မက်မောတဲ့ တဏှာ" ကိုပါ တစ်ပါတည်း စွန့်လွှတ်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောကြားလိုတာကတော့... ဒီနေ့ ဇူလိုင်လ (၃) ရက်၊ ပလတ်စတစ် ကင်းစင်ရေးနေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး သုံးသပ်ကြည့်ရအောင်။
ပထမအချက် - လောကကြီးမှာ မဆွေးမြေ့နိုင်တဲ့ ပလတ်စတစ် အမှိုက်တွေ ဒုက္ခပေးနေတာဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ"။
ဒုတိယအချက် - အဲဒီ ပလတ်စတစ်တွေကို သုံးစွဲချင်တဲ့၊ အလွယ်လိုက်ချင်တဲ့၊ အပေါ်ယံလှချင်တဲ့ တဏှာဟာ "သမုဒယသစ္စာ"။
တတိယအချက် - ပလတ်စတစ် အန္တရာယ်ကို သိမြင်ပြီး ရှောင်ကြဉ်လိုက်တာ၊ စိတ်ထဲက ကိလေသာ အမှိုက်တွေကို ဖယ်ရှားလိုက်တာဟာ "မဂ္ဂသစ္စာ"။
စတုတ္ထအချက် - အမှိုက်ကင်းစင်ပြီး သန့်ရှင်းသွားတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ စိတ်နှလုံးသားဟာ "နိရောဓသစ္စာ" (Temporary Cessation) ပါပဲ။
ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့အတွက် ဒီနေ့ "Work Assignment" (အိမ်စာ) လေး တစ်ခု ပေးချင်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "The 3-Item Purge" (၃ ခု စွန့်ပစ်ခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
၁။ ရုပ်ဝတ္ထုပိုင်းဆိုင်ရာ: ကိုယ့်အိမ်၊ ကိုယ့်ပတ်ဝန်းကျင်မှာ မလိုအပ်ဘဲ သိမ်းထားတဲ့ ပလတ်စတစ် ပစ္စည်း ၃ ခု (ဥပမာ - ပလတ်စတစ်အိတ်ဟောင်း၊ ဘူးခွံ၊ ကွဲနေတဲ့ ပစ္စည်း) ကို ဒီနေ့ စွန့်ပစ်လိုက်ပါ။ (Recycle လုပ်ရင် ပိုကောင်းပါတယ်)။
၂။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ: ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ မဆွေးမြေ့ဘဲ ကျန်နေတဲ့ "အငြိုးအတေး" ၃ ခု (ဥပမာ - လွန်ခဲ့တဲ့ ၁ နှစ်က ရန်ဖြစ်ထားတာ၊ ငယ်ငယ်က မကျေနပ်တာ) ကို ရှာဖွေပြီး "ဒီနေ့ ငါ ဒါကို စွန့်လွှတ်လိုက်ပြီ" လို့ နှလုံးသွင်းပြီး မေတ္တာပို့လိုက်ပါ။
ဒီလို လုပ်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် သင့်ရဲ့ အိမ်ရော၊ သင့်ရဲ့ စိတ်ရော "Plastic Free" ဖြစ်ပြီး ပေါ့ပါးလန်းဆန်းသွားတာကို လက်တွေ့ ခံစားရပါလိမ့်မယ်။
ဦးဇင်းတို့ Hswagata Museum ကြီးကလည်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိန်းသိမ်းတဲ့ "Green Museum" တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက် ရပ်တည်သွားပါမယ်လို့ ကတိပြုရင်း၊ သူတော်ကောင်းတို့ အားလုံးလည်း ကိလေသာ အမှိုက်၊ ပလတ်စတစ် အန္တရာယ်မှ ကင်းဝေးပြီး၊ ဖြူစင်သန့်ရှင်းသော နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - July 3, 2024
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
