နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ (မြတ်စွာဘုရားအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော ဓမ္မဿ (တရားတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော သံဃဿ (သံဃာတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော မာတာပိတုဿ (မိဘနှစ်ပါးအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော အာစရိယဿ (ဆရာသမားတို့အား ကန်တော့ပါ၏)။
ဦးဇင်းတို့ ဒီကနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၉ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၇ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့မှာ "အမှန်တရားကို စောင့်ရှောက်ခြင်းနှင့် သာသနာ့အမွေ" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ တရားဓမ္မများ ဆွေးနွေးကြရအောင်။ ဒီကနေ့ ခေတ်ကာလဟာ သတင်းအချက်အလက်တွေ အင်မတန် မြန်ဆန်နေတဲ့အတွက် အမှန်နဲ့ အမှားကို ခွဲခြားဖို့ ခက်ခဲလာသလို၊ သာသနာတော်ကို ကြည်ညိုတဲ့နေရာမှာလည်း "ယုံကြည်မှု" တစ်ခုတည်းနဲ့ မလုံလောက်တော့ဘဲ "စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင် စောင့်ရှောက်မှု" ဆိုတာ အင်မတန် အရေးကြီးလာပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတ ပြတိုက်မှာလည်း ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့အခါ လက်တွေ့ကျတဲ့ မူဝါဒတွေ၊ စနစ်တွေနဲ့ ဆောင်ရွက်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အမှန်တရားကို စောင့်ရှောက်တဲ့နေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဒုကနိပါတ်၊ အဘိဓမ္မဝဂ် (မြန်မာပြန်၊ အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၇၉) မှာ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ဒွေမေ ဘိက္ခဝေ သဒ္ဓမ္မဿ သမ္မောသာယ အန္တရဓာနာယ သံဝတ္တန္တိ" ဆိုတဲ့ တရားတော်ကို အခြေခံကြည့်ရအောင်။ ရဟန်းတို့... တရားစစ် တရားမှန်တွေ ကွယ်ပျောက်စေတတ်တဲ့ အကြောင်းတရား နှစ်ပါးရှိတယ်၊ အဲဒါကတော့ "ဒုန္နိဟိတဉ္စ သုတ္တန္တံ ဒုဗ္ဗိဟိတေဟိ ပဒဗျဉ္ဇနေဟိ" ဆိုတဲ့အတိုင်း ပုဒ်ဗျည်း အက္ခရာတွေကို မမှန်မကန် ဖွင့်ဆိုတာနဲ့ အဆုံးအမတွေကို စနစ်တကျ မမှတ်သားထားတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို ဦးဇင်းတို့ ခေတ်သစ် နည်းပညာနဲ့ ကြည့်ရင် Data Integrity ပေါ့၊ အချက်အလက်တွေ မှားယွင်းသွားရင် အနှစ်သာရပါ ပျက်စီးသွားတတ်တာကို သတိပြုရပါမယ်။ ဒကာ ဒကာမတို့ ဆင်ခြင်ကြည့်ကြစို့... ဒီကနေ့ လူမှုကွန်ရက် Social Media တွေပေါ်မှာ သတင်းတစ်ခု ပျံ့နှံ့သွားပုံကို ကြည့်ရင် အင်မတန် ကြောက်ဖို့ကောင်းပါတယ်။ အချက်အလက် အစစ်အမှန်မဟုတ်ဘဲ စိတ်ကူးယဉ် ရေးသားချက်တွေ၊ အထောက်အထားမဲ့ ပြောဆိုချက်တွေကြောင့် သာသနာတော်မှာ ယုံကြည်မှုတွေ ပျက်ပြားရတာတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Case Record တွေထဲမှာဆိုရင် ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်တဲ့အခါမှာ သက်သေအထောက်အထား ခိုင်လုံမှုကို အင်မတန် ဦးစားပေးရပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးလိမ့်မယ်... "ဦးဇင်းဘုရား... ဘာလို့ ဒီလောက်တောင် အသေးစိတ် မှတ်တမ်းတွေ၊ စည်းကမ်းတွေ လုပ်နေရတာလဲ၊ ကြည်ညိုရင် ပြီးတာပဲ မဟုတ်လား" လို့ပေါ့။ အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင် ဓာတ်တော်ဆိုတာ သမိုင်းဝင် အမွေအနှစ် ဖြစ်သလို၊ သာသနာတော်ရဲ့ သက်သေခံချက်တွေလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ Policy Manual ထဲက Article 3.2 မှာ ဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်း "တာဝန်ခံမှုရှိသော စောင့်ရှောက်ခြင်း (Accountable Custodianship)" ဆိုတာ အရေးကြီးလာတာပါ။ ဓာတ်တော်တစ်ဆူကို လက်ခံရရှိပြီဆိုရင် Case-D65 မှာ သာဓကပြထားသလို DNA စစ်ဆေးမှုတွေ၊ Carbon-14 Dating တွေနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးတာမျိုး၊ သမိုင်းအထောက်အထား ရှာဖွေတာမျိုးတွေကို လုပ်ဆောင်ရပါတယ်။ ဒါဟာ သာသနာကို ဖျက်ဆီးတာမဟုတ်ဘဲ အမှန်တရားကို ခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဒီဃနိကာယ်၊ သီလက္ခန္ဓဝဂ်၊ ဗြဟ္မဇာလသုတ် (မြန်မာပြန်၊ စာမျက်နှာ ၁) မှာ ဟောထားတာ ရှိပါတယ်။ သူတစ်ပါးက သာသနာကို ကဲ့ရဲ့နေရင်လည်း စိတ်မဆိုးပါနဲ့၊ ချီးမွမ်းနေရင်လည်း ဝမ်းမသာပါနဲ့၊ အမှန်တရားကိုသာ သက်သေပြပါ တဲ့။ "ဣတိပိ နေတံ ဘူတံ၊ ဣတိပိ နေတံ တစ္ဆံ" ဒါဟာ အမှန်မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒါဟာ မဟုတ်ပါဘူးလို့ အကြောင်းပြချက်နဲ့တကွ ရှင်းပြရမယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Template-T130 (Verification Record) ဆိုတာ ဒီလို အမှန်တရားကို သက်သေပြဖို့အတွက် ဖန်တီးထားတဲ့ စနစ်တစ်ခုပါပဲ။
အေး... လောကမှာ အလုပ်လုပ်တဲ့အခါ မိသားစုဘဝမှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ရုံးလုပ်ငန်းခွင်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် အမှားအယွင်းဆိုတာ ရှိတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအမှားကို ဖုံးကွယ်ဖို့ ကြိုးစားတာက ပိုပြီး အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ Case Studies တွေထဲမှာ တွေ့ရတဲ့ MR. A နဲ့ MR. B တို့ရဲ့ ဖြစ်စဉ်ကို ကြည့်ရင် အချင်းချင်း ယုံကြည်မှုလွဲမှားပြီး အထောက်အထားတွေကို စနစ်တကျ မစစ်ဆေးခဲ့တဲ့အတွက် နောက်ပိုင်းမှာ ပြဿနာတွေ အများကြီး ကြုံခဲ့ရတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ ဦးဇင်းတို့အတွက် သင်ခန်းစာပဲ။ အလုပ်တစ်ခုကို လုပ်ရင် ကုသိုလ်ဖြစ်လို့ ဆိုပြီး စည်းမဲ့ကမ်းမဲ့ လုပ်လို့မရဘူး၊ စနစ်တကျရှိမှသာ ရေရှည်တည်တံ့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အခုခေတ် လူငယ်တွေ အနေနဲ့လည်း စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာ IT Manager တစ်ယောက်က Backup တွေ စနစ်တကျ မထားဘူး၊ Log File တွေ မမှတ်ထားဘူးဆိုရင် ပြဿနာတစ်ခုခု တက်လာတဲ့အခါ ဘယ်သူ့မှာ တာဝန်ရှိတယ်ဆိုတာ ရှာမရတော့ဘူး။ အဲဒီလိုပဲ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေမှာလည်း အလှူငွေကအစ၊ ဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်မှုအဆုံး Template-T230 လိုမျိုး Risk Assessment တွေ လုပ်ထားမှသာ အန္တရာယ်ကနေ ကာကွယ်နိုင်မှာပါ။ သာသနာတော်မှာ စေတနာဆိုတာ အခြေခံပေမယ့် "ပညာ" ဆိုတဲ့ စနစ်တကျ ဆင်ခြင်မှု မပါရင် အနှစ်သာရတွေ ပျောက်ဆုံးသွားတတ်ပါတယ်။
နောက်ထပ် အချက်တစ်ခုကတော့ "ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှု" ပါပဲ။ သုတ္တန္တပိဋက၊ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသ၊ အနင်္ဂဏသုတ် (မြန်မာပြန်၊ စာမျက်နှာ ၃၅) မှာ "ကိလေသာ မရှိတဲ့သူဟာ မိမိကိုယ်မိမိ ကိလေသာ မရှိဘူးလို့ အမှန်အတိုင်း သိတယ်" လို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒါဟာ Transparency (ပွင့်လင်းမြင်သာမှု) ပါပဲ။ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ Policy Manual အရ သတင်းအချက်အလက်တွေကို ထုတ်ပြန်တဲ့အခါမှာ ဖြစ်စေ၊ ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ အကြောင်းကို ပြောပြတဲ့အခါမှာဖြစ်စေ "မဟုတ်တာကို အဟုတ်မလုပ်ဖို့၊ မရှိတာကို အရှိမလုပ်ဖို့" အင်မတန် သတိထားရပါတယ်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာမှာလည်း ဦးဇင်းတို့ ရိုးသားစွာ ဝန်ခံခဲ့တာတွေ ရှိပါတယ်။ အခက်အခဲတွေ၊ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ဖုံးကွယ်မထားဘဲ မှတ်တမ်းတင်ထားတာဟာ နောင်လာနောက်သားတွေအတွက် အဖိုးတန်တဲ့ သမိုင်းသင်ခန်းစာ ဖြစ်လာမှာပါ။
ဒကာ ဒကာမတို့... ဒီကနေ့ တရားရဲ့ အနှစ်ချုပ်ကို ပြောရရင် သာသနာတော်ကို ချစ်မြတ်နိုးတယ်ဆိုတာ ဝတ်ပြုရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး။ သာသနာ့အမွေအနှစ်တွေကို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်တာ၊ အမှန်တရားကို သက်သေအထောက်အထားနဲ့ စောင့်ရှောက်တာဟာလည်း အင်မတန် မြတ်တဲ့ သာသနာပြုလုပ်ငန်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်ဖြစ်တဲ့ "Protect Dhātu, Offer Dhamma, Build Peace" ဆိုတဲ့အတိုင်း ဓာတ်တော်ကို စောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့် တရားတော်ကို ဖော်ဆောင်ပြီး ငြိမ်းချမ်းမှုကို တည်ဆောက်ကြရမှာပါ။
ဒါကြောင့် မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာလည်း အမှန်တရားကို မြတ်နိုးကြပါ၊ အချက်အလက်တွေကို စနစ်တကျ ရှိအောင် ကြိုးစားကြပါ၊ သံသယဖြစ်ဖွယ် သတင်းတွေကို ဆင်ခြင်တုံတရားနဲ့ ဝေဖန်ပိုင်းခြားကြပါ။ ဒါမှသာ မိမိတို့ရဲ့ ဘဝဟာလည်း တည်ငြိမ်မယ်၊ သာသနာတော်အတွက်လည်း အကျိုးရှိတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေ ဖြစ်လာကြမှာပါ။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော အမှန်တရားကို စောင့်ရှောက်ခြင်း တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြရတဲ့ ကုသိုလ်ကံ စေတနာအပေါင်းတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားအပ်တဲ့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ မြန်ဆန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ_မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ_ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု_တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်။
