နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ (မြတ်စွာဘုရားအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော ဓမ္မဿ (တရားတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော သံဃဿ (သံဃာတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော မာတာပိတုဿ (မိဘနှစ်ပါးအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော အာစရိယဿ (ဆရာသမားတို့အား ကန်တော့ပါ၏)။
ဒီကနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၇) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၈) ရက်နေ့ဟာ "အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးများနေ့" ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ ဒီကနေ့ "အမျိုးသမီးများ၏ ဉာဏ်ရည်နှင့် သာသနာ" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ တရားဓမ္မများ ဆွေးနွေးကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်မှာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ကဏ္ဍဟာ အင်မတန် အရေးကြီးသလို၊ သာသနာတော် တည်တံ့ပြန့်ပွားဖို့အတွက် အမျိုးသမီးထုရဲ့ ဉာဏ်ပညာနဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်တွေဟာ အဓိက ဒေါက်တိုင်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ဉာဏ်ရည်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြတ်စွာဘုရားရှင်က သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ်၊ ဣတ္ထိသုတ် (မြန်မာပြန်၊ စာမျက်နှာ ၃၈) မှာ ဟောကြားခဲ့တာ ရှိပါတယ်။ ကောသလမင်းကြီးက သမီးတော်ဖွားမြင်လို့ စိတ်မကောင်းဖြစ်နေတဲ့အခါ ဘုရားရှင်က "ဣတ္ထိပိ ဟိ သေတ္ထာ ပေါသ၊ ဇနိန္ဒ သဟိမေမိနိ၊ မေဓာဝိနီ သီလဝတီ" လို့ မိန့်ကြားခဲ့ပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ "မင်းကြီး... အချို့သော အမျိုးသမီးတွေဟာ အမျိုးသားတွေထက်တောင် သာလွန်ထူးကဲနိုင်ပါတယ်၊ ဉာဏ်ပညာရှိပြီး သီလနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ အမျိုးသမီးဟာ မြတ်ပါတယ်" တဲ့။
ဒါကို ဦးဇင်းတို့ ခေတ်သစ် စီမံခန့်ခွဲမှု (Management) ရှုထောင့်ကကြည့်ရင် "Gender Inclusivity" ပေါ့။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံမှာလည်း အမျိုးသမီးတွေရဲ့ သိမ်မွေ့တဲ့ ဉာဏ်ရည်၊ အသေးစိတ် မှတ်သားနိုင်တဲ့ အရည်အချင်းတွေကို အင်မတန် အသုံးချရပါတယ်။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တဲ့အခါ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ စိတ်ရှည်သည်းခံမှုဟာ အင်မတန် အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ပါဝင်နေတာပါ။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... "ဦးဇင်းဘုရား... သာသနာမှာ အမျိုးသမီးတွေက ဉာဏ်ပညာနဲ့ ဘယ်လောက်အထိ အကျိုးပြုနိုင်လို့လဲ" လို့ပေါ့။ အေး... အဲဒါကို သာဓကတွေနဲ့ ကြည့်ရင် သိသာပါတယ်။ သာသနာတော်မှာ "ဧတဒဂ်" ဘွဲ့ထူးရတဲ့ အမျိုးသမီးသူတော်စင်တွေ အများကြီး ရှိပါတယ်။ ဥပမာ- ခေမာထေရီမကြီးဆိုရင် ပညာကြီးမားတဲ့နေရာမှာ ဧတဒဂ်ရခဲ့သလို၊ ဝိသာခါကျောင်းအမကြီးဆိုရင်လည်း သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲနိုင်တဲ့ ဉာဏ်ရည် (Institutional Intelligence) ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Case Studies တွေကို ပြန်ကြည့်ရင်လည်း သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်က မှန်ကန်ခဲ့တာတွေ ရှိပါတယ်။ Case-B12 (Internal Log) ထဲမှာဆိုရင် ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်တဲ့အခါ အမျိုးသားတွေက ယေဘုယျဆန်ဆန် ကြည့်တတ်ပေမယ့် အမျိုးသမီးတွေကတော့ အသေးစိတ် ဒေတာတွေကို ပိုပြီး စေ့စေ့စပ်စပ် ရှိတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါဟာ ဦးဇင်းတို့ အသုံးပြုနေတဲ့ Template-T230 (Evidence Verification Record) မှာ အချက်အလက်တွေ မှန်ကန်ဖို့အတွက် အင်မတန် ထောက်ကူပြုပါတယ်။
အခုခေတ် IT နဲ့ လုပ်ငန်းခွင်မှာ ကြည့်ရင်လည်း အမျိုးသမီးတွေဟာ Software Engineering မှာဖြစ်ဖြစ်၊ Data Analysis မှာဖြစ်ဖြစ် ထူးချွန်နေကြတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတရဲ့ Policy Article 3.2 မှာ "Fairness and Non-discrimination" ကို အခြေခံထားတာဟာ အရည်အချင်းရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတွေကို သာသနာပြုလုပ်ငန်းမှာ နေရာပေးဖို့ ရည်ရွယ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ "Multi-tasking" လုပ်နိုင်တဲ့ စွမ်းရည်ဟာ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေမှာ အင်မတန် လိုအပ်တဲ့ အင်အားတစ်ခုပါ။
မိသားစုဘဝမှာလည်း ဒကာမကြီးတို့ ဆင်ခြင်ကြည့်ကြစို့။ မိခင်တစ်ယောက်ရဲ့ ဉာဏ်ပညာဟာ သားသမီးတွေကို သာသနာနဲ့ နီးစပ်အောင် လုပ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ "၁၂ လစာ အနုမောဒနာ" Theme ထဲက ဖေဖော်ဝါရီလမှာ ပြောခဲ့သလို "မိဘက လက်တွေ့လုပ်ပြတာဟာ သားသမီးအတွက် အကောင်းဆုံး သာသနာအမွေ" ပါပဲ။ အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ဉာဏ်ရည်ဆိုတာ ပြဿနာကို ဖြေရှင်းရုံတင် မဟုတ်ဘဲ မေတ္တာနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး ဖြေရှင်းတတ်တာကို ဦးဇင်းတို့ Case Studies တွေက သက်သေပြနေပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတာ တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒါကတော့ "အသိဉာဏ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ ယုံကြည်မှု" (Wisdom-based Faith) ပါပဲ။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ပဉ္စကနိပါတ်၊ သဒ္ဓါသုတ် (မြန်မာပြန်၊ စာမျက်နှာ ၃၈) မှာ "ပညာဝတော ခေါ ဘိက္ခဝေ သဒ္ဓါ သဒ္ဓမ္မေ တိဌတိ" လို့ ဟောထားပါတယ်။ ပညာရှိတဲ့သူရဲ့ ယုံကြည်မှုမှသာ တရားစစ် တရားမှန်မှာ တည်တံ့နိုင်တာပါ။ ဒါကြောင့် အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့ မိမိတို့ရဲ့ ဉာဏ်စွမ်းကို အသုံးပြုပြီး သာသနာတော်ရဲ့ အနှစ်သာရကို ရှာဖွေဖို့ လိုပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ၅ နှစ်တာ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်း "Women in Leadership" ကဏ္ဍကို မြှင့်တင်ခြင်းအားဖြင့် သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေမှာ ပိုပြီး သိမ်မွေ့တဲ့၊ စနစ်ကျတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေ ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာမှာလည်း "Collective Responsibility" (စုပေါင်းတာဝန်ယူမှု) အနေနဲ့ အလေးထား ဖော်ပြထားပါတယ်။ အမျိုးသားရော အမျိုးသမီးပါ လက်တွဲလုပ်မှသာ သာသနာ့အမွေကို ခိုင်ခိုင်မာမာ စောင့်ရှောက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒီကနေ့ တရားနာ ပရိတ်သတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့လည်း အမျိုးသမီးတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်ရည်ကို အသိအမှတ်ပြုကြပါ၊ မိမိတို့ကိုယ်တိုင်လည်း ဉာဏ်ပညာကို အခြေခံတဲ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှုတွေကို လုပ်ဆောင်ကြပါ။ အထူးသဖြင့် အမျိုးသမီးငယ်တွေအနေနဲ့ ခေတ်ပညာတင်မကဘဲ သာသနာတော်ရဲ့ အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ ဓမ္မဗဟုသုတတွေကိုလည်းTemplate-T101 (Doctrinal Briefing) လိုမျိုး စနစ်တကျ လေ့လာဆည်းပူးကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော အမျိုးသမီးများ၏ ဉာဏ်ရည်နှင့် သာသနာ တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြရတဲ့ ကုသိုလ်ကံ စေတနာအပေါင်းတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားအပ်တဲ့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ မြန်ဆန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ_မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ_ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု_တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၈) ရက်။
