နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများ (သင်္ကြန်အတက်)

 နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -

နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။

နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

အပိုင်း (၁) နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများ နိဒါန်း

ယနေ့ သာသနာနှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် ၂ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၆ ရက်နေ့ဟာ မြန်မာတို့ရဲ့ ရိုးရာအတာသင်္ကြန် "အတက်နေ့" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ သင်္ကြန်ကာလရဲ့ နောက်ဆုံးနေ့၊ တစ်နည်းအားဖြင့် နှစ်ဟောင်းက အညစ်အကြေးတွေကို အပြီးတိုင် ဆေးကြောစွန့်ထုတ်ရမယ့်နေ့ပေါ့။ ဒီနေ့မှာ ဦးဇင်းအနေနဲ့ "နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများ" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်လာ သံဝရသုတ်ကို အခြေခံပြီး Emotional Release ခေါ်တဲ့ စိတ်လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အညစ်အကြေးများကို စွန့်ထုတ်ခြင်းအကြောင်း ဟောကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

သင်္ကြန်အတက်နေ့မှာ ရေတွေ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ပက်ကြသလိုပဲ၊ တို့ရဲ့ သတိတရားဟာလည်း စိတ်အိမ်ထဲမှာ ကပ်ငြိနေတဲ့ အကုသိုလ်မြူတေတွေကို အရှိန်အဟုန်နဲ့ တိုက်ထုတ်ပစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ နှစ်သစ်ကို ကူးပြောင်းတဲ့အခါမှာ အဝတ်အစားသစ်တွေ လဲရုံနဲ့ မပြီးပါဘူး၊ စိတ်ဓာတ်ဟောင်း၊ အညစ်အကြေးဟောင်းတွေကို အနောက်မှာ ထားရစ်ခဲ့နိုင်မှသာ "အတက်နေ့" ရဲ့ အနှစ်သာရကို အပြည့်အဝ ခံစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အပိုင်း (၂) သံဝရသုတ်လာ စောင့်စည်းခြင်းနှင့် စွန့်ထုတ်ခြင်း (The Filter of Restraint)

အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ သံဝရသုတ် (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၄၈၅ ခန့်) မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က အားထုတ်အပ်တဲ့ တရားလေးပါးကို ဟောကြားထားပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ - သံဝရပဓာန် (စောင့်စည်းခြင်း)၊ ပဟာနပဓာန် (စွန့်လွှတ်ခြင်း)၊ ဘာဝနာပဓာန် (ပွားများခြင်း) နဲ့ အနုရက္ခနပဓာန် (စောင့်ရှောက်ခြင်း) တို့ပါပဲ။

ဒီနေရာမှာ "ပဟာနပဓာန်" ဆိုတဲ့ စွန့်လွှတ်ခြင်းဟာ Emotional Release နဲ့ တိုက်ရိုက် သက်ဆိုင်ပါတယ်။ စိတ်ထဲမှာ ကာမဝိတက်၊ ဗျာပါဒဝိတက် စတဲ့ အကုသိုလ်အတွေးတွေ ပေါ်လာရင် အဲဒီအတွေးတွေကို "န အဓိဝါသေတိ၊ ပဇဟတိ၊ ဝိနောဒေတိ၊ ဗျန္တီကရောတိ၊ အနဘာဝံ ဂမေတိ" - လက်မခံဘဲ၊ စွန့်ပယ်ရမယ်၊ ဖျောက်ဖျက်ရမယ်၊ အဆုံးတိုင်အောင် ပြုရမယ်၊ နောက်ထပ် မဖြစ်ပေါ်အောင် လုပ်ရမယ်လို့ ဘုရားရှင်က ပြတ်ပြတ်သားသား မိန့်ကြားခဲ့တာပါ။ ဒါဟာ နှစ်ဟောင်းက အကုသိုလ်ဒေတာတွေကို အပြီးတိုင် Delete လုပ်ပစ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ပါပဲ။

အပိုင်း (၃) သွာဂတပြတိုက်၏ Emotional Waste Management (T162)

ဦးဇင်းတို့ Hswagata (သွာဂတ) ပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ထိန်းသိမ်းတဲ့အခါ ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ အညစ်အကြေးတွေ၊ အမှုန်အမွှားတွေကို စနစ်တကျ စွန့်ထုတ်ရပါတယ်။ ဒါကို လုပ်ငန်းခွင်မှာတော့ Waste Management လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒီလိုပဲ စောင့်ရှောက်သူတွေရဲ့ စိတ်ထဲက အညစ်အကြေးတွေကို စွန့်ထုတ်ဖို့အတွက် Template-T162 (Emotional Release & Mental Purge Log) ကို သုံးစွဲရပါတယ်။

"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." စိတ်ထဲမှာ ဖိနှိပ်ထားတဲ့ ဒေါသတွေ၊ ဝမ်းနည်းမှုတွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အဆိပ်အတောက်တွေအဖြစ် ကျန်ရစ်တတ်ပါတယ်။ Policy 9, Art 9.5 အရ "Mental Hygiene & De-stressing" ဆိုတဲ့ မူဝါဒ ရှိပါတယ်။ ဓာတ်တော်စောင့်ရှောက်သူဟာ နှစ်ဟောင်းက အဆင်မပြေမှုတွေကို စွန့်မထုတ်နိုင်ရင် အသစ်ဝင်လာမယ့် ကုသိုလ်အာရုံတွေအတွက် နေရာ (Buffer Space) မရှိတော့ပါဘူး။ ဒါကြောင့် T162 အရ တစ်နှစ်တာလုံးက စိတ်ညစ်ညူးစရာတွေကို ဒီသင်္ကြန်အတက်နေ့မှာ အပြီးတိုင် Clear လုပ်ခိုင်းတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အပိုင်း (၄) Case-E106 နှင့် အဆိပ်သင့်သော စိတ်လှုပ်ရှားမှုများ

Case-E106 အရ သွာဂတမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ဒကာမကြီးတစ်ယောက်ဟာ သူ့ရဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေအပေါ်မှာ မနာလိုစိတ် (ဣဿာ) တွေ ဝင်နေခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအညစ်အကြေးကို သူမစွန့်ထုတ်နိုင်တဲ့အတွက် ဓာတ်တော်တွေကို ဖူးမြော်ရပေမယ့် စိတ်ထဲမှာ ပူလောင်နေခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ သံဝရသုတ်က ပြတဲ့ "ပဟာန" (စွန့်လွှတ်မှု) အားနည်းနေတာပါ။

သူမဟာ Template-T162 ကို သုံးပြီး သူမရဲ့ စိတ်အခြေအနေကို Auditing လုပ်လိုက်တဲ့အခါ၊ အဲဒီမနာလိုစိတ်ဟာ သူမကိုပဲ ပြန်ဖျက်ဆီးနေတာကို သိမြင်သွားပါတယ်။ သင်္ကြန်အတက်နေ့မှာ သူမဟာ အဲဒီအကုသိုလ်တွေကို "ပဇဟတိ" - စွန့်ပယ်လိုက်ပြီး၊ မေတ္တာတရားနဲ့ အစားထိုးလိုက်တဲ့အခါမှသာ စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရရှိသွားပါတယ်။ "ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... အရှင်ဘုရား... စွန့်ထုတ်လိုက်ရုံနဲ့ တကယ်ပဲ ပျောက်သွားမှာလား" လို့။ အေး... သိရုံနဲ့တင် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျသွားပြီး၊ သတိနဲ့ ပယ်သတ်ရင်တော့ အမြစ်ပြတ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အပိုင်း (၅) အကုသိုလ်မြူတေများကို စစ်ထုတ်ခြင်း (Filtering the Impurities)

သံဝရသုတ်ရဲ့ အနှစ်သာရကတော့ "စောင့်စည်းခြင်း" (Restraint) ပါပဲ။ အာရုံငါးပါးကနေ အကုသိုလ်တွေ မဝင်အောင် Gateway တွေကို ပိတ်ထားရပါမယ်။ သင်္ကြန်အတက်နေ့မှာ ဆူညံသံတွေ၊ အရက်သေစာတွေ၊ စိတ်လှုပ်ရှားစရာတွေ များပြားနေတဲ့အချိန်မှာ တို့ရဲ့ ဣန္ဒြေတွေကို စောင့်စည်းခြင်းဟာ အကြီးမားဆုံးသော "သံဝရ" ပါပဲ။

"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." Sensory Overload လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အာရုံတွေ အရမ်းများလာရင် ဦးနှောက်က မစီမံနိုင်တော့ဘဲ Error တက်တတ်ပါတယ်။ Policy 9, Art 9.5 အရ တို့တွေဟာ "Digital & Physical Detox" လုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ သင်္ကြန်အတက်နေ့ရဲ့ ဆူညံမှုတွေကြားမှာ ခဏလောက် ငြိမ်သက်ပြီး ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်လှုပ်ရှားမှု (Emotions) တွေကို လေ့လာကြည့်ခြင်းဟာ အဆင့်မြင့်တဲ့ Filter တစ်ခုကို တပ်ဆင်လိုက်တာနဲ့ တူပါတယ်။

အပိုင်း (၆) စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့မှ လွတ်မြောက်ခြင်း (The Final Release)

Emotional Release ဆိုတာ တကယ်တော့ အတိတ်က အဖြစ်အပျက်တွေအပေါ်မှာ ထားရှိတဲ့ "ခံစားချက် အစွဲအလမ်း" တွေကို လွှတ်ချလိုက်တာပါ။ တို့တွေဟာ အဖြစ်အပျက်ကို မမေ့နိုင်ပေမယ့်၊ အဲဒီအပေါ်မှာ နာကျင်နေတဲ့ ခံစားချက်ကိုတော့ "စွန့်ထုတ်" လို့ ရပါတယ်။

သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Audit-Y2022 အရ အောင်မြင်တဲ့ ဝန်ထမ်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ စိတ်ကို အမြဲတမ်း 'Zero-base' လုပ်နိုင်ကြသူတွေပါ။ နှစ်ဟောင်းက အောင်မြင်မှုတွေကိုလည်း မသာယာဘူး၊ ရှုံးနိမ့်မှုတွေကိုလည်း မညည်းတွူဘူး။ သံဝရသုတ်လာအတိုင်း "အနုရက္ခနပဓာန်" - ရပြီးသား ကုသိုလ်တွေကို စောင့်ရှောက်ရင်းနဲ့၊ မလိုတဲ့ အညစ်အကြေးတွေကိုတော့ အတက်နေ့မှာ အပြီးတိုင် မျောပါသွားစေပါတယ်။ ဒါဟာ စိတ်ကို Reformat လုပ်ပြီး အသစ်ပြန်စတင်ခြင်း (New Beginning) ပါပဲ။

အပိုင်း (၇) ဓာတ်တော်မြတ်များ၏ သန့်စင်မှုနှင့် တို့၏နှလုံးသား

ဓာတ်တော်မြတ်တွေဟာ ဘယ်လောက်ပဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပါစေ၊ သန့်စင်တောက်ပနေကြတာဟာ အညစ်အကြေးတွေ ကပ်ငြိမှု မရှိလို့ပါပဲ။ တို့ရဲ့ နှလုံးသားကိုလည်း ဓာတ်တော်မြတ်တွေလို တောက်ပစေချင်ရင် အမုန်းတရား၊ အာဃာတ၊ မနာလိုမှုဆိုတဲ့ မြူတေတွေကို အမြဲ ဆေးကြောနေရပါမယ်။

သွာဂတပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်တွေကို Registry T162 အရ Emotional Auditing လုပ်ပြီး စောင့်ရှောက်ရခြင်းဟာ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ ဂုဏ်တော်ကို ကိုယ်တိုင် ခံစားနိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ထဲမှာ အညစ်အကြေးရှိနေရင် ဓာတ်တော်ကို ဖူးပေမယ့် ဘုရားကို မမြင်နိုင်ပါဘူး။ အတက်နေ့မှာ အဲဒီ အတားအဆီးတွေကို ဖယ်ရှားလိုက်ခြင်းဖြင့် ဘုရားရှင်ရဲ့ တရားအလင်းရောင်ဟာ တို့ရဲ့ စိတ်ထဲကို တိုက်ရိုက် စီးဝင်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အပိုင်း (၈) အတက်နေ့အတွက် Emotional Release Feedback

ဒကာ၊ ဒကာမတို့လည်း ဒီနေ့ အတက်နေ့မှာ အောက်ပါအတိုင်း နောက်ဆုံးစစ်ထုတ်မှုကို လုပ်ကြည့်ကြပါ -

၁။ "အညစ်အကြေး လွှတ်ထုတ်ပါ" (Mental Purge) - နှစ်ဟောင်းက စိတ်ညစ်စရာ အဖြစ်အပျက် ၃ ခုကို စာရွက်ပေါ်မှာ ရေးပါ၊ ပြီးရင် "ငါ ဒါတွေကို နှစ်ဟောင်းမှာ ထားရစ်ခဲ့ပြီ" လို့ ဆုံးဖြတ်ပြီး စာရွက်ကို ဖျက်ဆီးပစ်ပါ (T162 Exercise)။

၂။ "သံဝရ တည်ဆောက်ပါ" - အတက်နေ့ရဲ့ ဆူညံမှုတွေကြားမှာ စိတ်မပါသွားအောင် ဣန္ဒြေကို ထိန်းပါ (သံဝရပဓာန်)။

၃။ "မေတ္တာရေစင် ပက်ဖျန်းပါ" - ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ရော၊ သူတစ်ပါးကိုပါ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနဲ့အတူ နှစ်သစ်အတွက် စင်ကြယ်တဲ့ ဆုတောင်းတွေကို ပြုပါ (Policy 9 Style)။

ဒါဟာ တို့ဘဝရဲ့ Emotional Database ကို နောက်ဆုံးအဆင့် Cleansing လုပ်လိုက်တာပါပဲ။ အတက်နေ့မှာ ရေတွေ အကုန်ကုန်အောင် ပက်သလိုမျိုး၊ တို့ရဲ့ အကုသိုလ်တွေကိုလည်း အကုန်ကုန်အောင် စွန့်ထုတ်ပစ်ဖို့ လိုပါတယ်။

အပိုင်း (၉) နိဂုံးချုပ်နှင့် သာဓုအနုမောဒနာ

ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးများ" တရားတော်ရဲ့ အနှစ်ချုပ်ကတော့ - သံဝရသုတ်လာအတိုင်း မကောင်းမှုကို စောင့်စည်းပြီး၊ ရှိပြီးသား အကုသိုလ်တွေကို အပြီးတိုင် စွန့်ထုတ်ခြင်းဟာ စစ်မှန်တဲ့ သင်္ကြန်အတက် ကုသိုလ်ပါပဲ။ နှစ်ဟောင်းမှာ အညစ်အကြေးတွေကို ထားရစ်ခဲ့ပြီး၊ နှစ်သစ်မှာတော့ စင်ကြယ်တောက်ပတဲ့ စိတ်နှလုံးနဲ့ ခြေလှမ်းသစ်တွေကို စတင်ကြရအောင်။

ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့လည်း နှစ်ဟောင်းမှ အညစ်အကြေးဟူသမျှမှ ကင်းဝေးကာ၊ နှစ်သစ်တွင် မင်္ဂလာအပေါင်းနှင့် ပြည့်စုံသော၊ အေးချမ်းသာယာသော ဘဝသစ်ကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု

ဗုဒ္ဓသာသနံ - မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်

စိရံ - ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး

တိဌတု - တည်ပါစေသတည်း။

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၆ ရက် (Day 106)