နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
အပိုင်း (၁) ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် Letting Go နိဒါန်း
ယနေ့ သာသနာနှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် ၁ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၅ ရက်နေ့ဟာ မြန်မာတို့ရဲ့ ရိုးရာအတာသင်္ကြန် "အကြတ်နေ့" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မနေ့က အကျနေ့မှာ "လက်ရှိခဏ" ရဲ့ တန်ဖိုးကို တို့တွေ ဆင်ခြင်ခဲ့ကြပြီးပြီ။ ဒီနေ့ အကြတ်နေ့မှာတော့ စိတ်ထဲမှာ တင်းကျပ်နေတဲ့ အာဃာတတွေ၊ အမုန်းတရားတွေကို လွှတ်ချပြီး "ခွင့်လွှတ်ခြင်း" (Forgiveness Therapy) အကြောင်းကို သံယုတ္တနိကာယ်လာ အက္ကောသသုတ်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဦးဇင်း ဟောကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
"အကြတ်နေ့" ဆိုတာ သင်္ကြန်ကာလရဲ့ အလယ်ဗဟိုမှာ ရှိသလိုပဲ၊ တို့ရဲ့ ဘဝခရီးမှာလည်း အလယ်ဗဟိုကနေ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် လျှောက်လှမ်းနိုင်ဖို့ဆိုရင် တစ်ဖက်သားအပေါ် ထားရှိတဲ့ အမျက်ဒေါသတွေကို "Letting Go" လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ခွင့်လွှတ်တယ်ဆိုတာ တစ်ဖက်လူကို ကျေးဇူးပြုတာထက် ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်အိမ်ကို အကုသိုလ်အဆိပ်တွေကနေ ကာကွယ်လိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၂) အက္ကောသသုတ်နှင့် ဗုဒ္ဓ၏ တည်ငြိမ်မှု
သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ်၊ ဗြာဟ္မဏသံယုတ် (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၆၂ ခန့်) မှာ ပါရှိတဲ့ အက္ကောသသုတ်ဟာ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အင်မတန် အားကျစရာကောင်းတဲ့ သင်ခန်းစာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အက္ကောသဘာရဒွါဇ ပုဏ္ဏားဟာ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို ရိုင်းစိုင်းတဲ့ စကားလုံးတွေနဲ့ လာရောက် ဆဲရေးတိုင်းထွာပါတယ်။ အဲဒီအခါမှာ ဘုရားရှင်က ဒေါသတုံ့ပြန်ခြင်း မရှိဘဲ ပုဏ္ဏားကြီးကို အေးအေးဆေးဆေး မေးခွန်းတစ်ခု မေးပါတယ်။
"ပုဏ္ဏားကြီး... သင့်အိမ်ကို ဧည့်သည်လာတဲ့အခါ သင်က မုန့်တွေ၊ ခဲဖွယ်တွေနဲ့ တည်ခင်းဧည့်ခံတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီဧည့်သည်က သင်ကျွေးတဲ့ မုန့်တွေကို မစားဘဲ ပြန်သွားရင် အဲဒီမုန့်တွေဟာ ဘယ်သူ့ဥစ္စာ ဖြစ်မလဲ" လို့ မေးပါတယ်။ ပုဏ္ဏားကြီးက "ကျုပ်ဥစ္စာပဲ ဖြစ်မှာပေါ့" လို့ ပြန်ဖြေတဲ့အခါ၊ မြတ်စွာဘုရားက "အေး... အဲဒီလိုပဲ ပုဏ္ဏားကြီး... သင် ခုနက ဆဲရေးလိုက်တဲ့ စကားတွေကို ငါက လက်မခံတဲ့အတွက် အဲဒီစကားတွေဟာ သင့်ဆီမှာပဲ ပြန်တည်ရှိနေတာပါ" လို့ မိန့်ကြားပါတယ်။ ဒါဟာ အဆင့်မြင့်တဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ Filter စနစ် (Input Filtering) ပါပဲ။
အပိုင်း (၃) သွာဂတပြတိုက်၏ Forgiveness Template-T160
ဦးဇင်းတို့ Hswagata (သွာဂတ) ပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တဲ့အခါ အဖွဲ့အစည်းအတွင်းမှာရော၊ ပြင်ပပရိတ်သတ်နဲ့ ဆက်ဆံတဲ့အခါမှာပါ ပဋိပက္ခတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း Template-T160 (Conflict Resolution & Forgiveness Record) ကို သုံးစွဲရပါတယ်။ အချင်းချင်း စိတ်ဝမ်းကွဲမှု ဖြစ်လာရင် "ဘယ်သူက ဘာပြောလို့" ဆိုတာထက် "ငါ ဒါကို လက်ခံမှာလား" ဆိုတာကို အရင်ဆုံး Audit လုပ်ခိုင်းပါတယ်။
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." တစ်ဖက်လူရဲ့ ဒေါသကို ကိုယ်က လက်ခံလိုက်တာနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ ဦးနှောက်ထဲမှာ Cortisol ဓာတ်တွေ ထွက်လာပြီး စိတ်ဖိစီးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပါတယ်။ Policy 10, Art 10.4 အရ "Emotional Decontamination" ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အညစ်အကြေးတွေ စိတ်ထဲ မဝင်အောင် တားဆီးသလိုမျိုး၊ တစ်ဖက်လူရဲ့ မကောင်းတဲ့ စကားတွေကို ကိုယ့်ရဲ့ စိတ် Database ထဲ မသွင်းမိအောင် Forgiveness Therapy နဲ့ Cleansing လုပ်ရပါတယ်။
အပိုင်း (၄) Case-L105 နှင့် အာဃာတ၏ အန္တရာယ်
Case-L105 အရ သွာဂတပြတိုက်က ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ဟာ အရင်က လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်ဟောင်းတစ်ယောက်ရဲ့ အပြစ်တင်စကားကို စိတ်ထဲမှာ ၃ နှစ်လောက် တေးမှတ်ထားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအာဃာတကြောင့် သူဟာ ညတိုင်း အိပ်မပျော်ဘဲ ကျန်းမာရေးတွေ ထိခိုက်လာပါတယ်။ ဒါဟာ မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတဲ့ "ပူလောင်သော မီးကို လက်နဲ့ ကိုင်ထားသူ" နဲ့ တူပါတယ်။
အက္ကောသသုတ်မှာ မြတ်စွာဘုရားက "အက္ကောဓေန ဇိနေ ကောဓံ" - အမျက်မထွက်ခြင်းဖြင့် အမျက်ထွက်သူကို အောင်နိုင်ရမယ်လို့ မိန့်ပါတယ်။ Case-L105 က ဝန်ထမ်းဟာ Template-T160 အရ "ခွင့်လွှတ်ခြင်း လေ့ကျင့်ခန်း" ကို လုပ်ဆောင်ပြီး အတိတ်က စကားတွေကို လွှတ်ချလိုက်တဲ့အခါမှသာ သူ့ရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ စိတ်ချမ်းသာမှုဟာ သိသိသာသာ ပြန်လည် ကောင်းမွန်လာပါတယ်။ ခွင့်လွှတ်ခြင်းဆိုတာ တစ်ဖက်လူအတွက် မဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အနှောင်အဖွဲ့က လွှတ်ပေးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၅) စိတ်၏ ခံနိုင်ရည်အား (Resilience & Letting Go)
အကြတ်နေ့မှာ တို့တွေ သည်းခံခြင်း (Khanti) ကို အထူး လေ့ကျင့်သင့်ပါတယ်။ ခေတ်သစ်စိတ်ပညာမှာ 'Emotional Resilience' လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပြင်ပက လှုံ့ဆော်မှုတွေ (ရေပက်တာ၊ ဆဲဆိုတာ၊ အနှောင့်အယှက်ပေးတာ) ကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်း ရှိခြင်းပါ။ Policy 10, Art 10.4 အရ သွာဂတရဲ့ ဝန်ထမ်းတွေဟာ ဓာတ်တော်တွေကို စောင့်ရှောက်ရင်းနဲ့ ပြင်ပက ဝေဖန်မှုတွေကို "ခွင့်လွှတ်ခြင်း Filter" နဲ့ တုံ့ပြန်ဖို့ လေ့ကျင့်ထားရပါတယ်။
"ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... အရှင်ဘုရား... ခွင့်လွှတ်လိုက်ရင် ကိုယ်ကပဲ အမြဲ အလျှော့ပေးနေရသလို ဖြစ်မနေဘူးလား" လို့။ အေး... အဲဒါ အယူအဆ အမှားပါ။ ခွင့်လွှတ်တာဟာ အားနည်းတာ မဟုတ်ဘူး၊ အားကြီးတာပါ။ ကိုယ့်စိတ်ကို ကိုယ် ထိန်းချုပ်နိုင်တာဟာ ကမ္ဘာမှာ အကြီးမားဆုံးသော အောင်နိုင်မှုပဲလို့ မြတ်စွာဘုရားက ဟောပါတယ်။ ခွင့်လွှတ်လိုက်ခြင်းအားဖြင့် ကိုယ့်ရဲ့ စွမ်းအင် (Energy) တွေကို မလိုအပ်တဲ့ အငြင်းပွားမှုတွေမှာ မကုန်ဆုံးစေတော့ဘဲ အရေးကြီးတဲ့ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေမှာ ပိုပြီး အာရုံစိုက်နိုင်ပါတယ်။
အပိုင်း (၆) အာရုံကြော သိပ္ပံနှင့် ခွင့်လွှတ်ခြင်း (Neuroscience of Forgiveness)
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." ခွင့်မလွှတ်နိုင်တဲ့အခါ ဦးနှောက်ရဲ့ Amygdala က အမြဲတမ်း 'Fight-or-Flight' အခြေအနေမှာ ရှိနေပါတယ်။ ဒါဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ခုခံအားစနစ် (Immune System) ကို အားနည်းစေပါတယ်။ ခွင့်လွှတ်လိုက်တဲ့အခါမှာတော့ Prefrontal Cortex က ပိုပြီး အလုပ်လုပ်လာပြီး စိတ်ဟာ တည်ငြိမ်အေးချမ်း (Vipassana Awareness) သွားပါတယ်။
သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Audit-Y2022 အရ စွမ်းဆောင်ရည် အကောင်းဆုံး ဝန်ထမ်းတွေဟာ "ခွင့်လွှတ်နိုင်စွမ်း" အမြင့်ဆုံးသူတွေ ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ သူတို့ဟာ မလိုအပ်တဲ့ Drama တွေကို စိတ်ထဲ မသွင်းတဲ့အတွက် သူတို့ရဲ့ အသိဉာဏ် (Wisdom) ဟာ အမြဲတမ်း ကြည်လင်နေပါတယ်။ ဒါဟာ အကြတ်နေ့မှာ တို့တွေ သင်ယူရမယ့် "စိတ်ကို အကြတ်မခံဘဲ လွှတ်ချနည်း" ပါပဲ။
အပိုင်း (၇) ဓာတ်တော်မြတ်များနှင့် ငြိမ်းချမ်းသော နှလုံးသား
ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ဖူးမြော်တဲ့အခါ ဘုရားရှင်ရဲ့ မေတ္တာတော်ကို အာရုံပြုပါ။ ဘုရားရှင်ဟာ သူ့ကို သတ်ဖို့ ကြိုးစားတဲ့ ဒေဝဒတ်ကိုတောင် ခွင့်လွှတ်ခဲ့တယ်၊ ရိုင်းစိုင်းတဲ့ အက္ကောသဘာရဒွါဇကိုတောင် မေတ္တာနဲ့ ဆုံးမခဲ့တယ်။ တို့တွေဟာ ဘုရားတပည့်သားသမီးတွေ ဖြစ်ကြတဲ့အတွက် ဒီအတာသင်္ကြန်မှာ ဘုရားရှင်ရဲ့ ခွင့်လွှတ်ခြင်း အမွေကို ခံယူကြရပါမယ်။
သွာဂတပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်တွေကို စောင့်ရှောက်ရတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ကမ္ဘာကြီး ငြိမ်းချမ်းဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုတာ တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ နှလုံးသားထဲက ခွင့်လွှတ်ခြင်းကနေ စတာပါ။ Template-T160 အရ တို့ရဲ့ စိတ်မှတ်တမ်းမှာ အမုန်းတရား Entry တွေကို ဖျက်ထုတ်ပြီး (Delete Data)၊ မေတ္တာ Entry တွေနဲ့ အစားထိုးလိုက်တဲ့အခါ ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ အေးရိပ်ကို အစစ်အမှန် ခံစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၈) အကြတ်နေ့အတွက် Forgiveness Feedback
ဒကာ၊ ဒကာမတို့လည်း ဒီနေ့ အကြတ်နေ့မှာ အောက်ပါအတိုင်း လက်တွေ့ ကျင့်သုံးကြည့်ကြပါ -
၁။ "မုန့်မစားဘဲ နေပါ" (Refuse the Gift) - တစ်ဖက်လူက ရိုင်းစိုင်းတာ၊ ဒေါသထွက်တာ လုပ်လာရင် အက္ကောသသုတ်လာအတိုင်း အဲဒီလက်ဆောင်ကို ကိုယ်က လက်မခံဘဲ သူ့ဆီမှာပဲ ရှိပါစေလို့ ဆင်ခြင်ပါ (Mental Filtering)။
၂။ "လွှတ်ချလိုက်ပါ" (Letting Go) - စိတ်ထဲမှာ တေးမှတ်ထားတဲ့ အတိတ်က အနာဟောင်းတွေကို T160 အရ Audit လုပ်ပြီး "တော်ပြီ... ဒါဟာ ငါ့အတွက် မလိုအပ်တဲ့ ဝန်ထုတ်ပဲ" လို့ တွေးပြီး လွှတ်ချလိုက်ပါ (Data Purging)။
၃။ "သင်္ကြန်ရေနဲ့ မေတ္တာရောပါ" - သူတစ်ပါးကို ရေပက်တဲ့အခါ "ကိုယ့်အပေါ် အမှားလုပ်ခဲ့သူတွေရော၊ အားလုံးပဲ အေးချမ်းပါစေ" လို့ ခွင့်လွှတ်ခြင်း စိတ်ကလေးနဲ့ ပက်ဖျန်းပါ (Metta Infusion)။
ဒါဟာ Policy 10, Art 10.4 ရဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ Application ပါပဲ။ စိတ်ထဲမှာ ဘာအာဃာတမှ မရှိတော့တဲ့အခါ စိတ်ဟာ လေထဲမှာ ပျံဝဲနေတဲ့ ငှက်ကလေးလို ပေါ့ပါးသွားပါလိမ့်မယ်။ အကြတ်နေ့မှာ စိတ်ကို "မကြတ်" စေဘဲ "လွှတ်" ပေးလိုက်ခြင်းဟာ အကြီးမားဆုံးသော မင်္ဂလာပါပဲ။
အပိုင်း (၉) နိဂုံးချုပ်နှင့် သာဓုအနုမောဒနာ
ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် Letting Go" တရားတော်ရဲ့ အနှစ်ချုပ်ကတော့ - အက္ကောသသုတ်လာအတိုင်း တစ်ဖက်လူရဲ့ ဒေါသကို လက်မခံဘဲ မေတ္တာနဲ့ တုံ့ပြန်ခြင်းဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ရော၊ သူတစ်ပါးကိုပါ ကာကွယ်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ သင်္ကြန်အကြတ်နေ့မှာ တို့ရဲ့ စိတ်အိမ်ကို အမုန်းတရားတွေကနေ ဆေးကြောသန့်စင်ပြီး စင်ကြယ်အေးမြတဲ့ နှလုံးသားနဲ့ နှစ်သစ်ကို ကြိုဆိုကြရအောင်။
ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့လည်း ခွင့်လွှတ်ခြင်းတည်းဟူသော ဆေးတော်ကို မှီဝဲခြင်းဖြင့် စိတ်၏ အနှောင်အဖွဲ့ဟူသမျှမှ ကင်းဝေးကာ၊ အေးချမ်းသာယာသော ဘဝပိုင်ရှင်များ ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော ဓမ္မဒါန ကုသိုလ်ကမ္မ၊ နာယူကြသော ဓမ္မဿဝန ကုသိုလ်ကမ္မ အစုစုတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားတောင့်တအပ်သော မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်၊ နိဗ္ဗာန်မြတ်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ လျင်မြန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ - မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ - ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု - တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၅ ရက် (Day 105)
