နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
အပိုင်း (၁) စီမံကိန်းစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ဝိနည်း (၃) နိဒါန်း
ယနေ့ သာသနာနှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် ၁၁ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၅ ရက်နေ့မှာ ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ကို ဦးဇင်း ဟောကြားပေးမယ့် တရားတော်ကတော့ "စီမံကိန်းစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ဝိနည်း (၃)" အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဝိနည်းပိဋကတ်၊ စူဠဝဂ်ပါဠိတော်လာ ကျောင်းကံကမ္မဋ္ဌာန်း တည်ဆောက်ရေး နည်းလမ်းတွေကို ခေတ်သစ် Agile Methodology ခေါ်တဲ့ လျင်မြန်ဖြတ်လတ်သော စီမံခန့်ခွဲမှု ပညာရပ်တွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဆင်ခြင်ကြည့်ကြရအောင်။
စီမံကိန်းတစ်ခုကို အကောင်အထည်ဖော်တဲ့အခါမှာ အစကနေ အဆုံးအထိ ပုံသေကားချပ်ကြီးအတိုင်း သွားတာထက်၊ အခြေအနေနဲ့ အချိန်အခါအရ လိုအပ်သလို ပြောင်းလဲပြင်ဆင်နိုင်စွမ်း ရှိဖို့က အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေကို စီမံတဲ့အခါမှာ ဝိနည်းတော်တွေကို တစ်ပြိုင်တည်း အကုန်မပညတ်ဘဲ၊ အကြောင်းပေါ်လာမှ လိုအပ်သလို ဖြည့်စွက်ပြင်ဆင် (Agile Adaptation) ခဲ့တာဟာ အင်မတန် ထူးခြားတဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှု ပြယုဂ်တစ်ခုပါပဲ။
အပိုင်း (၂) စူဠဝဂ်လာ ကျောင်းဆောက်လုပ်ရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု
ဝိနည်းပိဋကတ်၊ စူဠဝဂ္ဂပါဠိတော်၊ သေနာသနက္ခန္ဓက (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ) မှာ ကျောင်းကန်ဇရပ်တွေ ဆောက်လုပ်တဲ့အခါ လိုက်နာရမယ့် စည်းကမ်းတွေကို အသေးစိတ် ဟောကြားထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အနာထပိဏ်သူဌေးကြီးက ဇေတဝန်ကျောင်းတော်ကို ဆောက်လုပ်တဲ့အခါ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရှင်သာရိပုတ္တရာ မထေရ်မြတ်ကို "နဝကမ္မအဓိဋ္ဌာယက" (စီမံကိန်းတာဝန်ခံ) အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ Agile Methodology ရဲ့ အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ 'Iterative Development' (တစ်ဆင့်ချင်းစီ စစ်ဆေးပြင်ဆင်ခြင်း) ကို ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။ ဘုရားရှင်ဟာ ကျောင်းဆောက်တဲ့အခါမှာ အကုန်လုံးကို တစ်ပြိုင်တည်း ဆောက်ခိုင်းတာမျိုးထက်၊ လိုအပ်တဲ့ အဆောက်အဦးတွေကို အဆင့်ဆင့် (Sprints) ခွဲပြီး လုပ်ဆောင်စေခဲ့ပါတယ်။ ဥပမာ - ညဉ့်ကျောင်း၊ နေ့ကျောင်း၊ ဂူကျောင်း စသည်ဖြင့် အမျိုးအစားအလိုက် လိုအပ်ချက်ပေါ်မူတည်ပြီး (User Requirements) စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲစေခဲ့တာဟာ ခေတ်သစ် စီမံကိန်းပညာရဲ့ အခြေခံပါပဲ။
အပိုင်း (၃) သွာဂတပြတိုက်၏ Agile Tracker (T222)
ဦးဇင်းတို့ Hswagata (သွာဂတ) ပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တဲ့ စီမံကိန်းတွေ (ဥပမာ- ဓာတ်တော်ပြပွဲ အသစ်တစ်ခု ပြင်ဆင်ခြင်း) မှာ Template-T222 (Agile Sprint Tracker & Project Board) ကို သုံးစွဲပါတယ်။ စီမံကိန်းတစ်ခုလုံးကို သေးငယ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်လေးတွေ (Backlog Tasks) အဖြစ် ခွဲလိုက်ပြီး၊ အပတ်စဉ် စစ်ဆေးပြင်ဆင်တဲ့ 'Sprint Review' စနစ်ကို သုံးပါတယ်။
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." Complexity Management လို့ ခေါ်ပါတယ်။ Policy 8, Art 8.4 အရ "Adaptive Project Governance" ဆိုတဲ့ မူဝါဒ ရှိပါတယ်။ ဓာတ်တော်စောင့်ရှောက်ရေးဆိုတာ မခန့်မှန်းနိုင်တဲ့ အခက်အခဲတွေ (ဥပမာ- ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှု သို့မဟုတ် နည်းပညာ အခက်အခဲ) ကြုံလာနိုင်တဲ့အတွက် Agile နည်းလမ်းနဲ့ လိုက်လျောညီထွေ ပြောင်းလဲနိုင်ဖို့ (Resilience) လိုအပ်ပါတယ်။ T222 ကို သုံးခြင်းအားဖြင့် တို့ရဲ့ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေဟာ ရပ်တန့်မသွားဘဲ အမြဲတမ်း 'On-track' ဖြစ်နေတာပါ။
အပိုင်း (၄) Case-A115 နှင့် Agile ပြောင်းလဲမှု၏ အကျိုးရလဒ်
Case-A115 အရ သွာဂတမှာ ဓာတ်တော်ပြခန်းအသစ်တစ်ခုကို ဆောက်လုပ်တဲ့အခါ မူလ Plan အရ မှန်ဘောင်တွေ တပ်ဆင်ဖို့ စီစဉ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ပထမအပတ် Sprint Review (T222 Check) မှာ အလင်းပြန်မှုနှုန်း (Light Refraction) က ဓာတ်တော်တွေကို ကြည်ညိုဖို့ အဟန့်အတား ဖြစ်နေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။
အကယ်၍ Agile မဟုတ်ဘဲ ပုံသေသွားတဲ့ Waterfall စနစ်ဆိုရင် အကုန်ပြီးမှ သိမှာဖြစ်လို့ အများကြီး ဆုံးရှုံးသွားမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဖွဲ့သားတွေဟာ Agile နည်းလမ်းအရ ချက်ချင်း 'Pivot' လုပ်ပြီး Anti-glare Glass တွေနဲ့ ပြောင်းလဲတပ်ဆင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ စူဠဝဂ်မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရဟန်းတွေ အဆင်မပြေမှု တစ်ခုခု ကြုံရတဲ့အခါ "အနုဇာနာမိ ဘိက္ခဝေ" - ရဟန်းတို့... ငါဘုရား ခွင့်ပြုတော်မူ၏ ဆိုပြီး အခြေအနေအရ လိုအပ်သလို ဖြည့်စွက်ခွင့်ပြုပေးတဲ့ (Incremental Changes) သဘောနဲ့ တထပ်တည်းပါပဲ။ စီမံကိန်းအောင်မြင်ဖို့ဆိုတာ အမှန်တရားကို မျက်ကွယ်မပြုဘဲ လိုအပ်သလို ပြုပြင်ရဲတဲ့ သတ္တိ ရှိရပါမယ်။
အပိုင်း (၅) အပြန်အလှန် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း (Collaboration vs Hierarchy)
Agile Methodology မှာ 'Cross-functional Teams' ခေါ်တဲ့ ကဏ္ဍစုံက ပညာရှင်တွေ စုပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုကို အလေးပေးပါတယ်။ ဝိနည်းတော်မှာလည်း သံဃာ့ကိစ္စတွေကို ဆောင်ရွက်တဲ့အခါ "သံဃသမ္မုတိ" (သံဃာ့သဘောတူညီချက်) နဲ့ လုပ်ဆောင်ရတာဟာ အင်မတန် အဆင့်မြင့်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (Team Collaboration) ပါပဲ။
[Image showing a Kanban board with tasks moving from 'To Do' to 'Done' in a temple setting]
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." Decentralized Decision Making လို့ ခေါ်ပါတယ်။ Policy 8, Art 8.4 မှာ ဝန်ထမ်းတွေကို ကိုယ့်လုပ်ငန်းကဏ္ဍအတွင်းမှာ လွတ်လပ်စွာ ဆုံးဖြတ်ပိုင်ခွင့် (Empowerment) ပေးထားပါတယ်။ ဓာတ်တော်စောင့်ရှောက်သူဟာ အထက်က အမိန့်ကိုပဲ စောင့်မနေဘဲ၊ လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အခြေအနေ (Real-time Situation) အရ အကောင်းဆုံးကို Agile နည်းနဲ့ ဆုံးဖြတ်ရပါတယ်။ ဒါဟာ ဝိနည်းတော်လာ "ယထာဗလ" (အင်အားရှိသလောက်) နဲ့ "ယထာဓမ္မ" (တရားသဖြင့်) စီမံခန့်ခွဲခြင်းပါပဲ။
အပိုင်း (၆) သတိပဋ္ဌာန်နှင့် စီမံကိန်း၏ အရည်အသွေး (Quality & Mindfulness)
"ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... အရှင်ဘုရား... မြန်မြန်လုပ်ရတဲ့ Agile စနစ်က အမှားများမသွားနိုင်ဘူးလား" လို့။ အေး... အဲဒါကြောင့် "သတိ" (Mindfulness) က အရေးကြီးတာပါ။ Agile ရဲ့ 'Continuous Inspection' ဆိုတာ ဓမ္မနည်းအရဆိုရင် "သမ္ပဇည" (ဆင်ခြင်တုံတရား) နဲ့ အလုပ်လုပ်တာပါပဲ။
သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Audit-Y2022 အရ စီမံကိန်းတွေမှာ အမှားနည်းရခြင်းဟာ 'Daily Stand-up' ခေါ်တဲ့ နေ့စဉ် ညှိနှိုင်းမှုတွေမှာ သတိနဲ့ အလုပ်လုပ်ကြလို့ပါ။ Template-T222 မှာ 'Blockers' (အဟန့်အတားများ) ကို နေ့စဉ် မှတ်တမ်းတင်ရပါတယ်။ စိတ်ထဲမှာရှိတဲ့ အဟန့်အတား (နီဝရဏ) တွေကို တရားအားထုတ်ရင်း ဖယ်ရှားသလိုမျိုး၊ စီမံကိန်းမှာရှိတဲ့ အဟန့်အတားတွေကိုလည်း Agile နည်းနဲ့ နေ့စဉ် ရှင်းလင်းသွားခြင်းဟာ အရည်အသွေးကို အာမခံချက် ပေးလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၇) ဓာတ်တော်မြတ်များ - အမြဲတမ်း လန်းဆန်းသော စီမံကိန်းများ
ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စောင့်ရှောက်ခြင်းဟာ ဘယ်တော့မှ ပြီးဆုံးသွားမှာမဟုတ်တဲ့ "အမြဲတမ်းစီမံကိန်း" (Evergreen Project) ပါပဲ။ ဓာတ်တော်တွေဟာ တို့ကို "ပြောင်းလဲခြင်း" ဆိုတဲ့ သင်ခန်းစာကို ပေးနေသလိုမျိုး၊ တို့ရဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုတွေကလည်း ခေတ်စနစ်အရ လန်းဆန်းနေဖို့ (Agile Renewal) လိုအပ်ပါတယ်။
သွာဂတပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်တွေကို စောင့်ရှောက်ရခြင်းရဲ့ အနှစ်သာရဟာ "ဝိနည်း" ဆိုတဲ့ စည်းကမ်းပေါ်မှာ "Agile" ဆိုတဲ့ လျင်မြန်မှုနဲ့ ပေါင်းစပ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တို့တွေဟာ အတိတ်က နည်းလမ်းတွေကို လေးစားသလို၊ အနာဂတ်က နည်းပညာတွေကိုလည်း ရဲရဲဝံ့ဝံ့ အသုံးချရပါမယ်။ ဒါမှသာ သာသနာပြုစီမံကိန်းတွေဟာ အဟုန်မပြတ် တိုးတက်နေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၈) စီမံကိန်းစီမံခန့်ခွဲမှုအတွက် Practical Feedback
ဒကာ၊ ဒကာမတို့လည်း မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေမှာ Agile စိတ်ဓာတ်ကို အောက်ပါအတိုင်း သုံးကြည့်ကြပါ -
၁။ "အဆင့်ဆင့် ခွဲလုပ်ပါ" (Iterative Steps) - ကြီးမားတဲ့ အလုပ်ကြီးကို တစ်ပြိုင်တည်း မလုပ်ဘဲ၊ တစ်ပတ်စာ စီမံကိန်းလေးတွေ ခွဲပြီး လုပ်ကြည့်ပါ (T222 Sprint Style)။
၂။ "ပြန်လည်ဆန်းစစ်ပါ" (Inspect & Adapt) - အလုပ်တစ်ခုပြီးတိုင်း "ဘာတွေ ကောင်းခဲ့လဲ၊ ဘာတွေ ပြင်ရမလဲ" လို့ Audit လုပ်ပါ (ဝိနည်းတော်လာ သံဝရ)။
၃။ "ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပါ" - ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း မလုပ်ဘဲ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တွေရဲ့ အကြံဉာဏ် (Feedback) ကို ယူပြီး ပေါင်းစပ်လုပ်ဆောင်ပါ (Policy 8 Application)။
ဒါဟာ တို့ဘဝရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုစနစ် (Operations) ကို "Efficient & Effective" ဖြစ်အောင် Upgrade လုပ်လိုက်တာပါပဲ။ စနစ်တကျ ရှိတဲ့ ဝိနည်းနဲ့ လျင်မြန်တဲ့ Agile တို့ ပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့အခါ ဘယ်စီမံကိန်းမဆို အောင်မြင်မှုဟာ မလွဲဧကန် ဆိုက်ရောက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၉) နိဂုံးချုပ်နှင့် သာဓုအနုမောဒနာ
ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "စီမံကိန်းစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ဝိနည်း (၃)" တရားတော်ရဲ့ အနှစ်ချုပ်ကတော့ - စူဠဝဂ်လာ စနစ်တကျ ရှိမှုတွေကို အခြေခံပြီး၊ ခေတ်သစ် Agile နည်းလမ်းတွေနဲ့ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေကို ပိုမို ထိရောက်အောင် ဆောင်ရွက်ကြဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ စည်းကမ်းရှိခြင်း (Vinaya) နဲ့ ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်း ရှိခြင်း (Agility) ဟာ အောင်မြင်မှုရဲ့ ဒေါက်တိုင်နှစ်ခုပါပဲ။
ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့လည်း စနစ်ကျသော စီမံခန့်ခွဲမှုများ၊ လျင်မြန်ဖြတ်လတ်သော အသိဉာဏ်များဖြင့် မိမိတို့၏ ဘဝနှင့် လုပ်ငန်းများကို အောင်မြင်စွာ တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ - မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ - ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု - တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၂၅ ရက် (Day 115)
