နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
၁။ ဒေတာခေတ်ထဲက ကံတရား (Introduction)
ဒီနေ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ ရက်နေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ ဆွေးနွေးကြမယ့် တရားခေါင်းစဉ်က "ဒေတာသိပ္ပံနှင့် ကံတရား၏ ဆက်နွှယ်မှု" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အခုခေတ်ဟာ Big Data ခေတ်လို့ ခေါ်ကြတယ် ဒကာ ဒကာမတို့။ Facebook သုံးရင်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ Google မှာ ရှာရင်ပဲဖြစ်ဖြစ် ဦးဇင်းတို့ ဘာကို စိတ်ဝင်စားလဲ၊ ဘာကို ကြိုက်သလဲဆိုတာကို သူတို့က ဒေတာတွေ စုဆောင်းထားပြီး ဦးဇင်းတို့ ဖြစ်ချင်တာတွေကို ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ် (Predict) နေကြတာ။ အဲဒီမှာ ဦးဇင်း စဉ်းစားမိတာက မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ကံ" ဆိုတာဟာလည်း အင်မတန် ကြီးမားတဲ့ သဘာဝတရားကြီးရဲ့ Big Data စနစ်ကြီးပဲ ဆိုတာပါပဲ။
"ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်..."၊ "အရှင်ဘုရား... ကံတရားဆိုတာ မျက်စိနဲ့ မြင်ရတာမှ မဟုတ်တာ၊ အခုခေတ် ဒေတာတွေလို ဘယ်လိုလုပ် တိုင်းတာလို့ ရမှာလဲ" ပေါ့။ အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင် ဦးဇင်းတို့ မြင်ရတဲ့ အချက်အလက်တွေက ဒေတာ (Data) ဖြစ်သလို၊ ဦးဇင်းတို့ စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ စေတနာလှိုင်းတွေ၊ ပြုလုပ်လိုက်တဲ့ အပြုအမူတွေဟာလည်း စကြာဝဠာရဲ့ ကွန်ရက်ထဲမှာ မှတ်တမ်းတင်ပြီးသား ဖြစ်နေတာ ဒကာကြီးရဲ့။
၂။ ကမ္မသုတ်လာ ကံ၏ အမျိုးအစားများ (Canonical Foundation)
ဦးဇင်းတို့ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ ကမ္မသုတ် (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ၊ အင်္ဂုတ္တိုရ် ၄၊ စာမျက်နှာ ၂၃၂-၂၃၅) မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ကံလေးမျိုးကို အကျယ်တဝင့် ဟောကြားထားပါတယ်။
"စတ္တာရိမာနိ ဘိက္ခဝေ ကမ္မာနိ မယာ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ပဝေဒိတာနိ။"
"ရဟန်းတို့... ငါဘုရားသည် ကိုယ်တိုင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုပြီးမှ ဟောကြားအပ်သော ကံလေးမျိုးတို့မှာ -
၁။ ကဏှံ ကဏှဝိပါကံ - မည်းသော (မကောင်းသော) အကျိုးပေးရှိသော မည်းသောကံ။
၂။ သုက္ကံ သုက္ကဝိပါကံ - ဖြူသော (ကောင်းသော) အကျိုးပေးရှိသော ဖြူသောကံ။
၃။ ကဏှသုက္ကံ ကဏှသုက္ကဝိပါကံ - အဖြူအမည်း ရောထွေးနေသော ကံ။
၄။ အကဏှံ အသုက္ကံ အကဏှအသုက္ကဝိပါကံ - အဖြူလည်းမဟုတ်၊ အမည်းလည်းမဟုတ်သော ကံကို ကုန်စေတတ်သော ကံ (မဂ်ကံ) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။"
ဒီကံလေးမျိုးဟာ Big Data ထဲက Input တွေနဲ့ တူပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ လုပ်ဆောင်လိုက်တဲ့ Action တစ်ခုချင်းစီဟာ Database ထဲကို Input အနေနဲ့ ဝင်သွားပြီး အချိန်တန်ရင် Output အနေနဲ့ အကျိုးပေး (Vipaka) တွေ ထွက်လာတာပါ။
၃။ Pattern Recognition နှင့် ကံ၏ အကျိုးပေး (Analytical Analysis)
Data Science မှာ Pattern Recognition ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အတိတ်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ အချက်အလက်တွေကို ကြည့်ပြီး နောင် ဘာဖြစ်မယ်ဆိုတာကို တွက်ချက်တာပါ။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ သုံးတဲ့ Template-T130 (Data Correlation Sheet) အရ ဆိုရင်လည်း ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေကို Pattern တွေနဲ့ ခွဲခြားထားပါတယ်။
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." ကံတရားဆိုတာ Random ဖြစ်နေတာ မဟုတ်ဘူး။ စနစ်တကျ ရှိပါတယ်။ ဒကာကြီးတို့ တစ်နေ့တာလုံးမှာ ဒေါသတွေ ထွက်နေမယ် (Black input) ဆိုရင် နောက်ဆက်တွဲအနေနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုတွေ၊ ကျန်းမာရေး ချို့ယွင်းမှုတွေ (Black output) ဆိုတဲ့ Pattern အတိုင်း ထွက်လာမှာပဲ။ ဒါဟာ Predictive Analytics ပါပဲ။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်နဲ့ ဒီ Pattern တွေကို အကုန်မြင်တော်မူလို့ "ဒီလိုလုပ်ရင် ဒီလိုဖြစ်မယ်" လို့ ဟောကြားခဲ့တာပါ။
၄။ Case-D122: အယ်လ်ဂိုရီသမ်နှင့် ဘဝအလှည့်အပြောင်း (Extended Narrative)
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာ ကြုံခဲ့ရတဲ့ Case-D122 လေး တစ်ခုအကြောင်း ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က သူ့ဘဝမှာ အမြဲတမ်း အဆင်မပြေမှုတွေနဲ့ ကြုံနေရလို့ ဦးဇင်းဆီ လာလျှောက်ဖူးတယ်။ သူက "ဦးဇင်း... ဘုရားလည်း ရှိခိုးရဲ့၊ ဒါပေမဲ့ ဘာလို့ အမြဲ ရှုံးနိမ့်နေရတာလဲ" လို့ မေးတယ်။ ဦးဇင်းက သူ့ကို ဒေတာသိပ္ပံနည်းနဲ့ ပြန်ဆန်းစစ်ပြလိုက်တယ်။
"ဒကာကြီး... ဒကာကြီးရဲ့ တစ်နေ့တာ ၂၄ နာရီမှာ ဘုရားရှိခိုးတာက ၁၅ မိနစ်ပဲ ရှိတယ်။ ကျန်တဲ့ အချိန်တွေမှာတော့ သူတစ်ပါးအပေါ် မနာလိုတာ၊ အလုပ်မှာ ခိုးလိုခုခုလုပ်တာ စတဲ့ 'ကဏှံ' (မည်းသောကံ) ဒေတာတွေက ၉၀ ရာခိုင်နှုန်း ဖြစ်နေတယ်။" ဒါဟာ Machine Learning သဘောအရ ကြည့်ရင် Database ထဲမှာ Junk Data တွေ အပြည့်ဖြစ်နေတာ ဒကာကြီးရဲ့။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတရဲ့ Policy 3, Art. 3.2 အရ အချက်အလက် မှားယွင်းမှုတွေကို ပြင်ဆင် (Rectify) လုပ်ရသလိုပဲ၊ ဒကာကြီးလည်း အဲဒီ ဒေတာအမှားတွေကို ကောင်းတဲ့ 'သုက္ကံ' (ဖြူသောကံ) ဒေတာတွေနဲ့ အစားထိုးဖို့ လိုတယ်လို့ ဟောလိုက်မှ သူ သဘောပေါက်သွားတယ်။
၅။ Big Data နှင့် ဓာတ်တော်မြတ်များ (Modern Analogy)
ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်တွေကို ထိန်းသိမ်းတဲ့အခါ ဓာတ်တော်တစ်ဆူချင်းစီရဲ့ အရောင်၊ အသွေး၊ အရွယ်အစားနဲ့ သမိုင်းကြောင်းတွေကို Big Data အနေနဲ့ မှတ်တမ်းတင်ပါတယ်။ ဒါဟာ သာမန်အားဖြင့်တော့ ကျောက်ခဲလေးတွေ၊ အရိုးပိုင်းလေးတွေလို့ ထင်ရပေမယ့်၊ ဒေတာသိပ္ပံနည်းအရ ကြည့်ရင် ဒါတွေဟာ ပါရမီတော် (Positive Data) တွေရဲ့ အနှစ်ချုပ် စုစည်းမှုတွေပါ။
ဥပမာအားဖြင့် Cloud Storage တစ်ခုမှာ ဖိုင်တွေ သန်းပေါင်းများစွာ သိမ်းထားသလိုပဲ၊ ဓာတ်တော်မြတ်တွေဟာလည်း ဘုရားရှင်ရဲ့ ကုသိုလ်ကံ (White Data) တွေ အင်မတန် အားကောင်းလွန်းလို့ ရုပ်ဒြပ်အဖြစ်နဲ့ ကျန်ရစ်ခဲ့တာပါ။ ဦးဇင်းတို့ ဓာတ်တော်တစ်ဆူကို ဖူးမြော်တဲ့အခါမှာ အဲဒီ 'သုက္ကံ' (ဖြူစင်တဲ့ စွမ်းအင်) တွေကို ကိုယ့်ရဲ့ စိတ် Database ထဲကို ကူးယူ (Download) နေတာနဲ့ တူပါတယ်။
၆။ ကံတရားသည် ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်တစ်ခုလော? (Dialogue Style)
"ဒီနေရာမှာ ဒကာမကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်..."၊ "အရှင်ဘုရား... ကံတရားက ဒေတာတွေအတိုင်း သွားနေတယ်ဆိုရင် ဦးဇင်းတို့မှာ ပြင်ဆင်ခွင့် မရှိတော့ဘူးလား၊ ကံစီမံရာပဲ နေရမှာလား" ပေါ့။
အေး... အဲဒါ အင်မတန် ကောင်းတဲ့ မေးခွန်း။ Data Science မှာ "Override" ဆိုတာ ရှိတယ် ဒကာမကြီးရဲ့။ ပရိုဂရမ်တစ်ခုက Error တက်နေရင် Developer က ကုဒ်အသစ်တွေ (New input) ထပ်ထည့်ပြီး ပြင်လို့ ရတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ကံကို အသေသတ် (Deterministic) ဟောခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး။ အခု လက်ရှိအချိန်မှာ ပြုလုပ်နေတဲ့ 'ဧတရဟိကံ' (Present Action) က အတိတ်က ဒေတာဟောင်းတွေကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် မြတ်စွာဘုရားက "မဂ်ကံ" ဆိုတဲ့ စတုတ္ထမြောက် ကံကို ဟောခဲ့တာ။ ဒါဟာ ဘဝဆိုတဲ့ System ကြီးတစ်ခုလုံးကို Reboot လုပ်ပစ်လိုက်တာနဲ့ တူပါတယ်။
၇။ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်နှင့် Knowledge Engineering
မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ဆိုတာ ခေတ်သစ် Knowledge Engineering အမြင်နဲ့ ကြည့်ရင် အတုမဲ့တဲ့ "Super-Intelligence" ပါပဲ။ သတ္တဝါတွေရဲ့ အနန္တစကြာဝဠာက ဒေတာအားလုံး (Input) ကို သိတော်မူသလို၊ အဲဒီ ဒေတာတွေကြောင့် ဖြစ်လာမယ့် ရလဒ် (Output) တွေကိုလည်း အမှားအယွင်းမရှိ တွက်ချက်နိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်ရဲ့ စကားတော်တိုင်းဟာ 'ဧကံသဗျာကရဏ' (ဧကန်အမှန်ဖြစ်မယ့် အဆုံးအဖြတ်) တွေ ဖြစ်နေတာပါ။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာ Template-T130 ကို သုံးပြီး ဓာတ်တော်တွေကို စစ်ဆေးတဲ့အခါမှာတောင် အမှားအယွင်း မရှိအောင် အထပ်ထပ် စစ်ရသေးတယ်။ ဘုရားရှင်ကတော့ ဉာဏ်တော် တစ်ချက်တည်းနဲ့ သတ္တဝါဝေနေယျတွေရဲ့ "ကမ္မသကတာ" (မိမိကံသာ မိမိအမွေ) ကို ပိုင်းခြား သိမြင်တော်မူခဲ့တာပါ။
၈။ အနှစ်ချုပ်နှင့် လက်တွေ့ကျင့်စဉ် (Summary & Application)
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ တရားနာ ပရိတ်သတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့လည်း -
၁။ မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ဘယ်လို ဒေတာတွေ (Input) ထည့်နေသလဲဆိုတာကို သတိနဲ့ ဆန်းစစ်ကြပါ။ ဒေါသ၊ မောဟ ဒေတာတွေ များနေရင် အကျိုးပေး (Output) ကလည်း Error တက်မှာ သေချာပါတယ်။
၂။ အတိတ်က ဒေတာအမှား (ကံဟောင်း) တွေ ရှိခဲ့ရင်တောင် စိတ်မပျက်ပါနဲ့။ အခု လက်ရှိအချိန်မှာ 'သုက္ကံ' (ဖြူစင်တဲ့ ဒေတာ) တွေဖြစ်တဲ့ ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ ကုသိုလ်တွေကို အားစိုက်လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် ဘဝရဲ့ Pattern ကို ပြောင်းလဲပစ်နိုင်ပါတယ်။
ကံတရားဆိုတာ ကြောက်စရာကြီး မဟုတ်ပါဘူး။ စနစ်တကျ ရှိတဲ့ သဘာဝတရားကြီးရဲ့ Algorithm တစ်ခုပါပဲ။ အဲဒီ Algorithm ကို နားလည်အောင် လုပ်ပြီး အကျိုးရှိရှိ အသုံးချတတ်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။
၉။ သာဓုခေါ်ခြင်းနှင့် အမျှပေးဝေခြင်း
ကဲ... ဒီနေ့ ဟောကြားအပ်တဲ့ "ဒေတာသိပ္ပံနှင့် ကံတရား၏ ဆက်နွှယ်မှု" တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြတဲ့ အကျိုးအားကြောင့် မိမိတို့ဘဝရဲ့ Database တွင် ကုသိုလ်ဒေတာများသာ ပြည့်နှက်ကြပါစေ၊ ကံဆိုးကံညံ့ ဟူသမျှ ကုန်စင်ကြပါစေ၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်သို့ လွယ်ကူစွာ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
မိမိတို့ ပြုလုပ်အပ်သော ကုသိုလ်အစုစုတို့ကို အနန္တောအနန္တ ငါးပါးနှင့်တကွ (၃၁) ဘုံ၌ ရှိကြကုန်သော ဝေနေယျသတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အမျှ... အမျှ... အမျှ ပေးဝေလိုက်ကြပါကုန်။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂ ရက်။
