"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့"
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
ယနေ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၁) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။ တနင်္ဂနွေနေ့ ဆိုတာ မိသားစုနဲ့ အနားယူရမယ့်နေ့၊ စီးပွားရှာဖွေမှုတွေ ခေတ္တရပ်နားရမယ့်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့အတွက် ဦးဇင်းတို့ ရွေးချယ်ထားတဲ့ ခေါင်းစဉ်ကတော့ "ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် စိတ်၏ လွတ်လပ်မှု" (Possession and Mental Freedom) ဖြစ်ပါတယ်။ လူတော်တော်များများက ထင်ကြတယ်၊ "ငါ ပိုင်ဆိုင်မှု များလေလေ၊ ငါ့ဘဝ လွတ်လပ်လေလေပဲ" လို့။ ဒါပေမယ့် လက်တွေ့မှာ ပြန်ကြည့်လိုက်ပါ။ တိုက်ကြီးကြီး ပိုင်တဲ့သူက အိမ်စောင့်ရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ကားအကောင်းစား ပိုင်တဲ့သူက ပွတ်တိုက်မိမှာ ကြောက်ရတဲ့ ဒုက္ခ၊ ရာထူးကြီး ပိုင်တဲ့သူက ပြုတ်ကျမှာ ကြောက်ရတဲ့ ဒုက္ခတွေနဲ့ "ပိုင်ဆိုင်မှုရဲ့ ကျွန်" ဖြစ်နေတတ်ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့မှာ "Financial Mindfulness" (ငွေကြေးဆိုင်ရာ သတိရှိမှု) နဲ့ ဗုဒ္ဓရဲ့ "ဓနသုတ်" ကို ပေါင်းစပ်ပြီး၊ စစ်မှန်တဲ့ ချမ်းသာဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို ဆွေးနွေးကြပါမယ်။
ဒီအကြောင်းအရာနဲ့ ပတ်သက်ရင် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ သတ္တကနိပါတ်၊ ဓနသုတ် မှာ ဘုရားရှင်က "ဥစ္စာဓန" (ရုပ်ဝတ္ထုချမ်းသာ) နဲ့ "အရိယဓန" (သူတော်ကောင်းဥစ္စာ) ကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး အခုလို ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါတယ်။
"သဒ္ဓါဓနံ သီလဓနံ၊ ဟိရိ ဩတ္တပ္ပိယံ ဓနံ။ သုတဓနဉ္စ စာဂေါ စ၊ ပညာ မေ သတ္တမံ ဓနံ။"
အနက်အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်ကတော့ - သဒ္ဓါဓနံ - ယုံကြည်ခြင်း 'သဒ္ဓါ' တည်းဟူသော ဥစ္စာ၊ သီလဓနံ - ကိုယ်ကျင့်သီလတည်းဟူသော ဥစ္စာ၊ ဟိရိ ဩတ္တပ္ပိယံ ဓနံ - မကောင်းမှု ပြုရမည်ကို ရှက်ခြင်း ကြောက်ခြင်းတည်းဟူသော ဥစ္စာ၊ သုတဓနဉ္စ - အကြားအမြင် ဗဟုသုတတည်းဟူသော ဥစ္စာ၊ စာဂေါ စ - ပေးကမ်းစွန့်ကြဲခြင်း 'စာဂ' တည်းဟူသော ဥစ္စာ၊ ပညာ - အမှန်ကိုသိမြင်သော ပညာတည်းဟူသော ဥစ္စာ၊ မေ - ဤဥစ္စာတို့သည်၊ သတ္တမံ - ခုနစ်ပါးမြောက် (ပြည့်စုံသော)၊ ဓနံ - (ရေ မီး မင်း ခိုးသူ မဖျက်ဆီးနိုင်သော) မြတ်သော ဥစ္စာ မည်၏။
သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဘုရားရှင်က ရွှေငွေ ရတနာတွေကို "မသုံးနဲ့" လို့ မဟောပါဘူး။ "မစွဲလမ်းနဲ့" လို့ ဟောတာပါ။ ရုပ်ဝတ္ထု ဥစ္စာဆိုတာ ရေ၊ မီး၊ မင်း၊ ခိုးသူ၊ အမွေခံဆိုး ဆိုတဲ့ ရန်သူမျိုးငါးပါးနဲ့ ဆက်ဆံနေရတယ်။ သူ့ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသမျှ ကာလပတ်လုံး စိတ်က "လုံခြုံရေး" (Security) အတွက် ပူပန်နေရတယ်။ ဒါပေမယ့် သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ ပညာ ဆိုတဲ့ ဥစ္စာတွေကတော့ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ ရှိတာမို့ ဘယ်သူမှ ခိုးယူလို့ မရဘူး။ အဲဒီ "လုံခြုံမှု" (Security) ကမှ စစ်မှန်တဲ့ "Mental Freedom" (စိတ်၏ လွတ်လပ်မှု) ကို ပေးစွမ်းနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီသဘောတရားကို ခေတ်သစ် စီးပွားရေး စိတ်ပညာ (Behavioral Finance) မှာ "The Ownership Paradox" (ပိုင်ဆိုင်မှု ဝိရောဓိ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပစ္စည်းတစ်ခုကို ဝယ်လိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက်၊ အဲဒီပစ္စည်းက ကိုယ့်ကို ပြန်ပြီး ပိုင်ဆိုင်သွားတယ်။ ဥပမာ - ဇိမ်ခံကား တစ်စီး ဝယ်လိုက်တယ်။ ကိုယ်က သူ့ကို မောင်းရတာထက်၊ သူ့ကို ဆေးထိုး၊ ဆီလဲ၊ အာမခံထား၊ ခြစ်မိမှာကြောက်နဲ့ ပြုစုနေရတာက ပိုများနေတတ်တယ်။ ဒါကြောင့် "Financial Mindfulness" ဆိုတာ ပိုက်ဆံ ဘယ်လောက်ရှိလဲ ဆိုတာထက်၊ ပိုက်ဆံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကိုယ့်စိတ်က ဘယ်လောက် လွတ်လပ်သလဲ ဆိုတာကို တိုင်းတာခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအချက်ကို ပိုပြီး ထင်ရှားစေဖို့အတွက် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ Case-W233 (The Weight of the Diamond Casket) ဆိုတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်ကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အစောပိုင်းတုန်းကပါ။ ဒကာမကြီး တစ်ယောက် (အမည်လွှဲ - ဒေါ်မြ) က ပြတိုက်ကို ရောက်လာပြီး၊ အလွန် တန်ဖိုးကြီးတဲ့ စိန်စီ ဓာတ်တော်ကြုတ် တစ်လုံး လာလှူတယ်။ တန်ဖိုးကအတော်ကြီးပုံရပါတယ်
ပြဿနာက လှူပြီးတဲ့ နေ့ကစပြီး ဖြစ်တာပါ။ ဒေါ်မြက နေ့တိုင်း ပြတိုက်ကို ဖုန်းဆက်တယ်။ "ဦးဇင်း... ကြုတ်လေး အဆင်ပြေရဲ့လား၊ သော့ခတ်ထားရဲ့လား၊ ဘယ်သူတွေ ကိုင်သေးလဲ" ဆိုပြီး မေးတယ်။ တစ်ပတ်လောက်နေတော့ လူကိုယ်တိုင် ရောက်လာပြီး "ဒီနေရာ မကောင်းဘူး၊ ဟိုနေရာ ရွှေ့ပါ"၊ "မီးရောင်က မလင်းဘူး" ဆိုပြီး ဝန်ထမ်းတွေကို လိုက်ညွှန်ကြားတော့တယ်။ ဝန်ထမ်းတွေလည်း စိတ်ညစ်၊ သူလည်း စိတ်ပင်ပန်းပေါ့။
သူ့ကို ကြည့်ရတာ လှူဒါန်းလိုက်လို့ ရတဲ့ "ပီတိ" (Joy) မရှိဘဲ၊ ပစ္စည်းပျောက်မှာ ကြောက်တဲ့ "မစ္ဆရိယ" (Stinginess/Attachment) နဲ့ သောက ရောက်နေတာကို တွေ့ရတယ်။ သူက ရုပ်ဝတ္ထုကိုသာ စွန့်လွှတ်လိုက်တာ၊ "ငါပိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ကို မစွန့်လွှတ်နိုင်သေးဘူး။ ဒါဟာ "Conditional Donation" (အနှောင်အဖွဲ့ပါသော လှူဒါန်းခြင်း) ဖြစ်နေတယ်။
ဒါနဲ့ ဦးဇင်းက Policy 5 (Community Engagement & Donor Relations) ရဲ့ Article 5.3 (The Principle of Complete Relinquishment) ကို အသုံးပြုပြီး ဖြေရှင်းရတယ်။ ဒီမူဝါဒက ဘာပြောလဲဆိုတော့ "လှူဒါန်းမှု မှန်သမျှသည် အပြီးအပိုင် စွန့်လွှတ်ခြင်း (Caga) ဖြစ်ရမည်။ အလှူရှင်သည် လှူဒါန်းပြီးပါက စီမံခန့်ခွဲမှု အာဏာကို ပြတိုက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးရမည်" တဲ့။
ဦးဇင်းက ဒေါ်မြကို ရုံးခန်းထဲ ခေါ်ပြီး Template T250 (Deed of Gift & Spiritual Relinquishment Log) ကို ပေးလိုက်တယ်။ T250 ဆိုတာ ရိုးရိုး ဂုဏ်ပြုလွှာ မဟုတ်ပါဘူး။ "စိတ်ကို လွတ်မြောက်စေတဲ့ စာချုပ်" ပါ။ အဲဒီမှာ လက်မှတ်ထိုးရမယ့် အချက်တွေက - ၁။ Physical Transfer: "ကျွန်ုပ်သည် ဤပစ္စည်းကို သွာဂတပြတိုက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ပါသည်။" ၂။ Mental Relinquishment: "ဤပစ္စည်းအပေါ် ထားရှိသော 'ငါပိုင်သည်' ဟူသော စွဲလမ်းမှုကို ယနေ့မှ စ၍ စွန့်လွှတ်ပါသည်။ ပြတိုက်၏ စီမံခန့်ခွဲမှုကို ကျေနပ်စွာ လက်ခံပါသည်။" ၃။ Intention Check: "ကျွန်ုပ်၏ ရည်ရွယ်ချက်သည် ကုသိုလ်ရယူရန် သက်သက်သာ ဖြစ်ပါသည်။"
ဒေါ်မြက အဲဒီ စာကြောင်းတွေကို ဖတ်ပြီး ခဏ ငြိမ်သွားတယ်။ မျက်ရည် ဝဲလာတယ်။ "ဦးဇင်းရယ်... တပည့်တော် မှားပါတယ်။ လှူပြီးမှ စိတ်မချ ဖြစ်နေတာ၊ တပည့်တော် စိတ်ကိုက မလွတ်လပ်သေးတာပါ" လို့ ဝန်ခံတယ်။ T250 မှာ လက်မှတ်ထိုးလိုက်တဲ့ အချိန်မှာ သူ့မျက်နှာပေါ်က စိုးရိမ်မှုတွေ ပျောက်ပြီး၊ ကြည်လင်တဲ့ အပြုံး ပေါ်လာတယ်။ "အခုမှပဲ တကယ် လှူရသလို ခံစားရတော့တယ်" တဲ့။ အဲဒီနေ့ကစပြီး သူ ဖုန်းမဆက်တော့ဘူး။ ပြတိုက်ကို လာရင်လည်း ကြုတ်ကို ကြည့်ပြီး ဝမ်းသာပီတိပဲ ဖြစ်တော့တယ်။ ဒါဟာ "Financial Mindfulness" ပါပဲ။ ပိုင်ဆိုင်မှုကို စွန့်လွှတ်လိုက်မှ စိတ်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ပြန်ရလိုက်တာပါ။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့လည်း ကိုယ့်အိမ်မှာ၊ ကိုယ့်ဘဝမှာ ဒီနည်းလမ်းကို သုံးကြည့်ပါ။ ၁။ Audit your Attachment: ကိုယ့်အိမ်က ပစ္စည်းတွေကို ကြည့်ပါ။ "ဒီပစ္စည်းက ငါ့ကို ပျော်ရွှင်မှု ပေးနေသလား၊ ဒါမှမဟုတ် ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုး ဖြစ်နေသလား" လို့ မေးပါ။ မလိုအပ်ဘဲ စိတ်ရှုပ်စေတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို လှူဒါန်းလိုက်ပါ၊ သို့မဟုတ် ရောင်းထုတ်လိုက်ပါ။ ၂။ Mental Donation: တကယ်လို့ မလှူနိုင်သေးရင်တောင်၊ စိတ်ထဲကနေ "ဒါ ငါ့ပစ္စည်း မဟုတ်ဘူး၊ သဘာဝတရားက ခဏ ငှားထားတာ" (Temporary Custody) လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ ပျက်စီးသွားရင် "ပိုင်ရှင် ပြန်ယူသွားတာပဲ" လို့ တွေးပါ။ ၃။ Invest in Noble Treasures: ငွေရှာသလိုမျိုး၊ သဒ္ဓါ၊ သီလ၊ ပညာ ကိုလည်း ရှာဖွေ စုဆောင်းပါ။ ဘဏ်ထဲက ငွေက ငွေကြေးဖောင်းပွရင် ကျသွားနိုင်ပေမယ့်၊ ကိုယ်ကျင့်သီလ ဆိုတဲ့ ဓနကတော့ ဘယ်တော့မှ တန်ဖိုးမကျပါဘူး။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားခဲ့တဲ့ "စာဂ" (စွန့်ကြဲခြင်း) ဆိုတာ ပစ္စည်းကို ပေးတာထက်၊ စိတ်ထဲက "တွယ်တာမှု" ကို ပေးလိုက်ခြင်းက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ ဒေါ်မြရဲ့ Case-W233 ကို သင်ခန်းစာယူပြီး၊ မိမိတို့ ရှာဖွေထားသမျှ ဥစ္စာဓနတွေကို "သတိ" နဲ့ စီမံခန့်ခွဲကာ၊ ပိုင်ဆိုင်မှုရဲ့ ကျွန်ဘဝမှ လွတ်မြောက်ပြီး စိတ်ချမ်းသာမှု၊ ကိုယ်ချမ်းသာမှု အစစ်အမှန်ကို ရရှိနိုင်ကြပါစေကုန် သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု" "ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု" "ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက The Office Of Siridantamahapalaka နေ့စွဲ - ၂၁ ဩဂုတ်လ ၂၀၂၂
