Day 315 Nov 11 အဖွဲ့အစည်းအတွင်း မျှဝေခြင်းယဉ်ကျေးမှု (Sharing Culture within the Organization) သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဂါထာဝဂ်၊ ဝနသံယုတ် (သို့မဟုတ်) ဝိနည်းမဟာဝဂ် (သာရာဏီယဓမ္မ) Sharing Economy (Access over Ownership) T230 (Evidence Assessment & Verification Record) / Case-S315 Policy 10, Article 10.1 (Internal Harmony & Dispute Resolution)
"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"ဝန္ဒာမိ စေတိယံ သဗ္ဗံ သဗ္ဗဌာနေသု ပတိဋ္ဌိတံ၊ သရီရဓာတု မဟာဗောဓိံ ဗုဒ္ဓရူပံ သဗ္ဗံ သဒါ။"
(အရပ်လေးမျက်နှာ၊ အရပ်တစ်ပါး၌ တည်ရှိကုန်သော စေတီပုထိုး၊ ဓာတ်တော်၊ ဗောဓိညောင်ပင်၊ ရုပ်ပွားတော် အားလုံးတို့ကို အခါခပ်သိမ်း ဘုရားတပည့်တော် ရှိခိုးပါ၏။)
"ဝန္ဒာမိ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟာပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။"
(ဤ သွာဂတ မည်သော ကျောင်းတိုက်၌ တည်ရှိကုန်သော ဓာတ်တော်တို့ကို ဘုရားတပည့်တော် ရှိခိုးပါ၏။ ထိုဓာတ်တော်တို့ကို စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ လုံခြုံစေခြင်း၊ သယ်ဆောင်ပူဇော်ခြင်း ကိစ္စရပ်များကို ဘုရားတပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟာပါလက သည် ရိုသေစွာ ဆောင်ရွက်ပါ၏။)
"သဗ္ဗေ ဝန္ဒာမိ တေ အဟံ။"
(ထိုစေတီ၊ ဓာတ်တော်၊ ဗောဓိ၊ ရုပ်ပွားတော် အားလုံးတို့ကို ဘုရားတပည့်တော်သည် ရှိခိုးပါ၏။)
"အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"
"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။
သည်းခံခြင်းနေ့ (Tolerance Day)၊ ဘာသာပေါင်းစုံ ချစ်ကြည်ရေးနေ့နှင့် တိုက်ဆိုင်နေသော ဤအခါသမယတွင် မတူကွဲပြားမှုများကို နားလည်လက်ခံနိုင်ကြပါစေ။
ယနေ့ ဦးဇင်းတို့ ဟောကြားမည့် တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "အဖွဲ့အစည်းအတွင်း မျှဝေခြင်းယဉ်ကျေးမှု" ဖြစ်ပါတယ်။ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၊ သာသနာတစ်ခု တည်တံ့ခိုင်မြဲဖို့ဆိုတာ "စည်းလုံးညီညွတ်မှု" (Unity) ရှိဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီညီညွတ်မှုရဲ့ အဓိကအခြေခံအုတ်မြစ်ကတော့ ပိုင်ဆိုင်မှုတွေကို မျှဝေသုံးစွဲခြင်း (Sharing) ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်ကို ဘုရားရှင်က "သာရာဏီယဓမ္မ" (ချစ်ခင်လေးစားမှုကို ဖြစ်စေသော တရား) ခြောက်ပါးမှာ အတိအလင်း ထည့်သွင်းဟောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒီအတွက် အခြေခံရမယ့် ပါဠိတော်ကတော့ သံယုတ္တနိကာယ်နှင့် ဝိနည်းပိဋက၊ မဟာဝဂ်မှာ လာရှိတဲ့ ညီညွတ်ရေးတရားများထဲက "ယေ တေ လာဘာ ဓမ္မိကာ... အပ္ပမတ္တကမ္ပိ သာဓာရဏဘောဂီ ဟောတိ" ဆိုတဲ့ အချက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အနက်ဖွင့်ကြည့်ရအောင်။
"ယေ တေ လာဘာ ဓမ္မိကာ - တရားသဖြင့် ရရှိလာသော လာဘ်လာဘတို့သည် ရှိကုန်၏ (သပိတ်တလုံး ဆွမ်းတမျှသော်လည်း)၊ အပ္ပမတ္တကမ္ပိ - အနည်းငယ်မျှကိုလည်း၊ သာဓာရဏဘောဂီ - သီလတူသော သီတင်းသုံးဖော်တို့နှင့် ဆက်ဆံလျက် (မခွဲခြားဘဲ) မျှဝေသုံးစွဲလေ့ရှိသည်၊ ဟောတိ - ဖြစ်၏။"
ဆိုလိုတာက သံဃာ့အဖွဲ့အစည်းမှာ "ငါ့ပစ္စည်း၊ ငါ့ဟာ" ဆိုတာ မရှိဘဲ "သံဃိက" (အများပိုင်) သဘောထားနဲ့ မျှဝေသုံးစွဲရမယ်လို့ ဆိုလိုတာပါ။ ခေတ်သစ်စီးပွားရေးလောကမှာ ဒီသဘောတရားကို "Sharing Economy" (မျှဝေစီးပွားရေးစနစ်) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ Uber တို့၊ Airbnb တို့လို လုပ်ငန်းတွေ အောင်မြင်လာတာဟာ "Ownership" (ပိုင်ဆိုင်ခြင်း) ထက် "Access" (လက်လှမ်းမီသုံးစွဲခွင့်) ကို ဦးစားပေးလို့ပါပဲ။ အရင်က လူတိုင်း ကားပိုင်မှ သွားလို့ရမယ်လို့ ထင်ကြတယ်။ အခုတော့ ကားမပိုင်လည်း App လေးတစ်ခုနဲ့ မျှဝေသုံးစွဲ (Ride-sharing) လို့ ရနေပါပြီ။ ဒါဟာ အရင်းအမြစ် (Resources) တွေကို အလေအလွင့်မရှိ (Efficiency) သုံးစွဲနည်းပါပဲ။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးကောင်းမေးနိုင်ပါတယ်။ "ဦးဇင်း... အပြင်မှာတော့ ဟုတ်ပါပြီ။ ရုံးခန်းထဲမှာ၊ ကျောင်းတိုက်ထဲမှာကျတော့ ကိုယ့်ပစ္စည်း ကိုယ်သိမ်းထားတာ ပိုမကောင်းဘူးလား" လို့။ ဒီမေးခွန်းအတွက် သွာဂတပြတိုက်မှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ Case-S315 ကို နမူနာပြချင်ပါတယ်။
ဖြစ်စဉ်ကတော့ ပြတိုက်ရဲ့ သုတေသနဌာနခွဲတစ်ခုမှာ "ငါ့အလှူရှင်က လှူထားတာ" ဆိုပြီး တန်ဖိုးကြီး စာရွက်စာတမ်းဖတ် စက်ကိရိယာ (High-speed Scanner) တစ်လုံးကို ဌာနမှူးတစ်ယောက်က သော့ခတ်သိမ်းထားပါတယ်။ အခြားဌာနက လာငှားရင် "ဒါ ငါတို့ဌာနပိုင်တယ်၊ မပေးနိုင်ဘူး" ဆိုပြီး ငြင်းလွှတ်လေ့ရှိတယ်။ ရလဒ်က ဘာဖြစ်လဲဆိုတော့ အဲဒီစက်ကြီးက တစ်ပတ်မှာ တစ်နာရီလောက်ပဲ အသုံးခံရပြီး ကျန်အချိန်တွေမှာ အလကား ထိုင်နေရတယ်။ တခြားဌာနတွေကတော့ အလုပ်မတွင်ဘဲ ဒုက္ခရောက်နေကြတယ်။ ဒါဟာ "Silo Mentality" (ကိုယ့်ခြံစည်းရိုးနဲ့ကိုယ် နေထိုင်ခြင်း) ရဲ့ ဆိုးကျိုးပါပဲ။
ပြဿနာက ကြီးထွားလာပြီး အချင်းချင်း စကားများကြတဲ့အထိ ဖြစ်လာတော့ ဦးဇင်းတို့ ဝင်ပါရပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့က Policy 10, Article 10.1 (Internal Harmony & Dispute Resolution) ကို ကိုင်စွဲပြီး ဖြေရှင်းပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ စကားနဲ့ ပြောရုံနဲ့ မရပါဘူး။ "ဒါ ငါတို့ဟာ" လို့ စွဲလမ်းနေတဲ့ အမြင်ကို ဖြေရှင်းဖို့ Template T230 (Evidence Assessment & Verification Record) ကို အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။
T230 ဆိုတာ ပုံမှန်အားဖြင့် အပြင်ကလာတဲ့ သတင်းမှား/မှန် စစ်ဆေးတဲ့နေရာမှာ သုံးပေမယ့်၊ ဒီနေရာမှာတော့ "ပိုင်ဆိုင်မှု အထောက်အထား" (Ownership Evidence) ကို စစ်ဆေးဖို့ သုံးလိုက်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့က မူလ အလှူမှတ်တမ်း (Donation Record) ကို ပြန်ရှာပြီး T230 မှာ ဖြည့်စွက်ပြပါတယ်။ အလှူရှင်ရဲ့ မှတ်တမ်းမှာ "ဌာနမှူး ဦးဖြူ သုံးရန်" လို့ မပါဘဲ "သွာဂတပြတိုက် သုတေသနလုပ်ငန်းများတွင် သုံးရန်" လို့ပဲ ပါပါတယ်။ ဒီ Evidence (သက်သေ) ကို ပြလိုက်တော့မှ ဟိုဌာနမှူးလည်း မျက်စိပွင့်သွားပါတယ်။ "ဪ... ငါက ငါ့ပစ္စည်း ထင်နေတာ၊ တကယ်တော့ သံဃိက (အဖွဲ့အစည်းပိုင်) ပါလား" ဆိုပြီး လက်ခံသွားပါတယ်။
အဲဒီနောက်မှာ ဦးဇင်းတို့က Sharing Economy စနစ်အတိုင်း "Booking System" လေး လုပ်ပေးလိုက်ပါတယ်။ ဘယ်သူမဆို ကြိုတင်စာရင်းပေးပြီး သုံးခွင့်ရှိတယ်။ စက်ကလည်း အမြဲတမ်း အလုပ်ဖြစ်၊ ဝန်ထမ်းတွေလည်း အချင်းချင်း မျက်နှာမပျက်ရတော့ဘူး။ ဒါဟာ "သာဓာရဏဘောဂီ" (မျှဝေသုံးစွဲခြင်း) ကြောင့် ရလာတဲ့ "သမဂ္ဂ" (ညီညွတ်ခြင်း) ပါပဲ။
ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့... အိမ်မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ လုပ်ငန်းခွင်မှာပဲဖြစ်ဖြစ် "ဒါ ငါ့ဟာ၊ ဒါ ငါ့ဌာန" ဆိုတဲ့ အစွဲကို လျှော့ချပါ။ ပစ္စည်းဥစ္စာဆိုတာ သုံးတတ်ရင် တန်ဖိုးရှိသလောက်၊ သိမ်းထားရင် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဘုရားရှင် ဟောကြားသလိုပဲ လာဘ်လာဘတွေကို မျှဝေသုံးစွဲခြင်းဟာ မေတ္တာကို တိုးပွားစေပြီး ပဋိပက္ခတွေကို ငြိမ်းအေးစေပါတယ်။ Sharing Culture ရှိတဲ့ အဖွဲ့အစည်း၊ Sharing Culture ရှိတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းသာလျှင် ရေရှည်မှာ ငြိမ်းချမ်းတိုးတက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'အဖွဲ့အစည်းအတွင်း မျှဝေခြင်းယဉ်ကျေးမှု' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မတူကွဲပြားမှုများကို လက်ခံပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်နိုင်ကြပါစေ၊ သာဓာရဏဘောဂီ ဟူသော မျှဝေခြင်းတရားဖြင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၁ ရက်
ORCID: 0009-0000-0697-4760
သာသနာတော်နှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အသိပညာများကို စနစ်တကျ လေ့လာလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group တွင်လည်း ပါဝင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါကြောင်း ဖိတ်ကြားအပ်ပါသည်။