"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"ဝန္ဒာမိ စေတိယံ သဗ္ဗံ သဗ္ဗဌာနေသု ပတိဋ္ဌိတံ၊ သရီရဓာတု မဟာဗောဓိံ ဗုဒ္ဓရူပံ သဗ္ဗံ သဒါ။"
(အရပ်လေးမျက်နှာ၊ အရပ်တစ်ပါး၌ တည်ရှိကုန်သော စေတီပုထိုး၊ ဓာတ်တော်၊ ဗောဓိညောင်ပင်၊ ရုပ်ပွားတော် အားလုံးတို့ကို အခါခပ်သိမ်း ဘုရားတပည့်တော် ရှိခိုးပါ၏။)
"ဝန္ဒာမိ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ-ဂေါပန-ပရိဟာရ-ကရဏံ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟာပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။"
(ဤ သွာဂတ မည်သော ကျောင်းတိုက်၌ တည်ရှိကုန်သော ဓာတ်တော်တို့ကို ဘုရားတပည့်တော် ရှိခိုးပါ၏။ ထိုဓာတ်တော်တို့ကို စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ လုံခြုံစေခြင်း၊ သယ်ဆောင်ပူဇော်ခြင်း ကိစ္စရပ်များကို ဘုရားတပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟာပါလက သည် ရိုသေစွာ ဆောင်ရွက်ပါ၏။)
"သဗ္ဗေ ဝန္ဒာမိ တေ အဟံ။"
(ထိုစေတီ၊ ဓာတ်တော်၊ ဗောဓိ၊ ရုပ်ပွားတော် အားလုံးတို့ကို ဘုရားတပည့်တော်သည် ရှိခိုးပါ၏။)
"အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။"
"နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ"။
စာဆိုတော်နေ့ အကြို၊ စာပေပညာရှင်များနှင့် စာပေဟောပြောပွဲများ ကျင်းပရာ ဤကာလတွင် ပညာဉာဏ်အမြော်အမြင်ဖြင့် မိမိတို့၏ ဘဝနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဦးဆောင်နိုင်ကြပါစေ။
ယနေ့ ဦးဇင်းတို့ ဟောကြားမည့် တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် CSR ဗျူဟာ" ဖြစ်ပါတယ်။ မနက်ဖြန်ဟာ အမျိုးသားစာဆိုတော်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်မှု (Leadership) ဆိုတာ ပညာနဲ့ ယှဉ်ရပါတယ်။ ရှေးခေတ်မင်းများဟာ တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်ရာမှာ "မင်းကျင့်တရား" ကို ကိုင်စွဲသလို၊ ယနေ့ခေတ် စီးပွားရေးခေါင်းဆောင်တွေကလည်း CSR (Corporate Social Responsibility) ကို မဟာဗျူဟာကျကျ ကျင့်သုံးဖို့ လိုအပ်လာပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ "လှူတာချင်း တူပေမယ့် ဗျူဟာကွာရင် ရလဒ်ကွာတယ်" ဆိုတဲ့အချက်ကို ဒီဃနိကာယ်လာ စက္ကဝတ္တိသုတ်နဲ့ ခေတ်သစ် CSR Strategy တို့ ပေါင်းစပ်ပြီး လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။
ဒီအတွက် အခြေခံရမယ့် ပါဠိတော်ကတော့ ဒီဃနိကာယ်၊ ပါထိကဝဂ်၊ စက္ကဝတ္တိသုတ် (စက္ကဝတ္တိသီဟနာဒသုတ်) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသုတ်တော်မှာ ဘုရားရှင်က တိုင်းပြည်တစ်ခု ဘာကြောင့် ပျက်စီးရသလဲဆိုတာကို ဟောကြားရာမှာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ချက်ကို ထောက်ပြထားပါတယ်။ "အဓနာနံ ဓနေ အနနုပ္ပဒီယမာနေ ဒေါလိဒ္ဒံ ဝေပုလ္လမဂမ" - "ဥစ္စာမဲ့သော သူတို့အား၊ ဓနေ - ဥစ္စာကို၊ အနနုပ္ပဒီယမာနေ - မပေးကမ်း မထောက်ပံ့သည်ရှိသော်၊ ဒေါလိဒ္ဒံ - ဆင်းရဲမွဲတေခြင်းသည်၊ ဝေပုလ္လမဂမ - ပြန့်ပွားများပြားလေ၏။" ဆက်လက်ပြီး ဆင်းရဲခြင်းကြောင့် ခိုးမှု၊ သတ်မှု၊ လိမ်ညာမှုတွေ ဖြစ်လာပြီး တိုင်းပြည်ပျက်စီးကြောင်း ဟောကြားထားပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ စက္ကဝတ္တိမင်းရဲ့ တာဝန်ဟာ "ဆင်းရဲသားတွေကို ပိုက်ဆံလိုက်ဝေရုံ" (Handouts) မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ ရပ်တည်နိုင်မယ့် စီးပွားရေးအခြေအနေ (Economic Opportunity) ကို ဖန်တီးပေးခြင်းအားဖြင့် တိုင်းပြည်တည်ငြိမ်မှုကို ရယူတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ခေတ်သစ်စကားနဲ့ ပြောရင် "Strategic CSR" (မဟာဗျူဟာမြောက် လူမှုတာဝန်ယူမှု) ပါပဲ။
ခေတ်သစ် စီးပွားရေးစီမံခန့်ခွဲမှုပညာမှာ "Creating Shared Value" (CSV) ဆိုတဲ့ သဘောတရား ရှိပါတယ်။ ပရဟိတ လုပ်တယ်ဆိုတာ ကုမ္ပဏီရဲ့ အမြတ်ထဲက ဖဲ့ပေးတာ (Philanthropy) သက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ ကုမ္ပဏီရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ လူမှုအကျိုးစီးပွားကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မြှင့်တင်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ - လယ်သမားတွေကို နည်းပညာ သင်ပေးလိုက်ရင်၊ လယ်သမားတွေလည်း ဝင်ငွေတိုးမယ်၊ ကုမ္ပဏီလည်း ကုန်ကြမ်းကောင်း ရမယ်။ ဒါမျိုးကို "Win-Win Strategy" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ စက္ကဝတ္တိသုတ်မှာ ဟောတဲ့ "အဓန" (ဥစ္စာမဲ့သူ) တွေကို ထောက်ပံ့ခြင်းဟာ တကယ်တော့ တိုင်းပြည်အေးချမ်းရေး (Social Stability) အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီသဘောတရားကို သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Case-L328 ဖြစ်ရပ်နဲ့ ယှဉ်ပြီး စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ တစ်ခါက နာမည်ကြီး ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင် သူဌေးကြီးတစ်ဦး ရောက်လာပါတယ်။ သူက "ဦးဇင်း... ကျွန်တော် CSR ဘတ်ဂျက် သိန်း (၅၀၀) သုံးချင်တယ်။ ဘာလုပ်ရမလဲ။ ဆန်အိတ်တွေ ဝေပြီး ဓာတ်ပုံရိုက်တင်ရင် ကောင်းမလား" လို့ မေးပါတယ်။ သူ့ရည်ရွယ်ချက်က ရှင်းပါတယ်။ "Image" (ပုံရိပ်) ကောင်းချင်တာပါ။ ဒါဟာ ရိုးရာအလှူ (Traditional Charity) ပါပဲ။ မကောင်းဘူး မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒါပေမယ့် "ဗျူဟာ" မမြောက်ပါဘူး။ ဆန်ကုန်သွားရင် လူတွေက ပြန်ဆင်းရဲမှာပဲ။
အဲဒီအချိန်မှာ ဦးဇင်းတို့က Policy 3, Article 3.4 (Strategic Philanthropy & Social Impact) ကို ကိုင်စွဲပြီး အကြံဉာဏ် ပေးပါတယ်။ "ဒကာကြီး... ဆန်ဝေတာ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒကာကြီးက စာပေချစ်မြတ်နိုးသူ၊ ပညာကို တန်ဖိုးထားသူ တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒီငွေကို 'ရေရှည်အကျိုး' (Long-term Impact) အတွက် သုံးရင် မကောင်းဘူးလား" လို့ မေးလိုက်ပါတယ်။
ပြီးတော့ Template T225 (Strategic Partnership & Contribution Record) ကို ထုတ်ပြပါတယ်။ T225 မှာ "Short-term Output" (ရေတိုရလဒ်) နဲ့ "Long-term Outcome" (ရေရှည်အကျိုး) ကို ခွဲခြားထားပါတယ်။ ဦးဇင်းက "ဆန်ဝေမယ့်အစား၊ ပြတိုက်အနီးက ကျောင်းသားတွေအတွက် 'စာပေနှင့် နည်းပညာ စင်တာ' (Learning Center) လေး တစ်ခု ထောင်ပေးပါလား။ ဒကာကြီးရဲ့ ကုမ္ပဏီက IT ကုမ္ပဏီဆိုတော့ ကွန်ပျူတာပညာပါ သင်ပေးလို့ရတယ်။ ဒါဆိုရင် ကလေးတွေက အလုပ်အကိုင် ရမယ်၊ ဒကာကြီးကုမ္ပဏီအတွက်လည်း ကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်းတွေ ပေါ်ထွက်လာမယ်" လို့ CSV သဘောတရားနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြလိုက်ပါတယ်။
ဒကာကြီးက မျက်လုံးအရောင် တောက်သွားပါတယ်။ "ဟာ... ဟုတ်သားပဲ။ ဒါဆိုရင် ကျွန်တော်လည်း ဝန်ထမ်းရ၊ ကလေးတွေလည်း ပညာတတ်၊ တိုင်းပြည်လည်း အကျိုးရှိ။ ဒါမှ တကယ့် CSR ပဲ" ဆိုပြီး လက်ခံပါတယ်။ T225 မှာ "Project: Future Leaders Learning Hub" ဆိုပြီး လက်မှတ်ထိုးလိုက်ကြပါတယ်။ ဆန်အိတ်ဝေရင် တစ်ရက်နဲ့ ပြီးသွားမယ့်ငွေက အခုတော့ နှစ်ပေါင်းများစွာ အကျိုးပြုမယ့် ပညာရေး စီမံကိန်းကြီး ဖြစ်သွားပါတယ်။ ဒါဟာ စက္ကဝတ္တိသုတ်မှာ ဟောတဲ့ "ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို ပညာနှင့် ဥစ္စာဖြင့် ဖြေရှင်းခြင်း" ပါပဲ။
ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့... ခေါင်းဆောင်ဆိုတာ "လက်ရှိ" ကို ကုစားရုံမက "အနာဂတ်" ကိုပါ မြင်ရပါမယ်။ အလှူတစ်ခု လုပ်ရင် "ဒီအလှူက ပြီးပြီးရောလား၊ ဒါမှမဟုတ် အကျိုးဆက်တွေ ဆက်ဖြစ်ထွန်းနေမှာလား" ဆိုတာ စဉ်းစားပါ။ စာဆိုတော်နေ့ကို ကြိုဆိုတဲ့အနေနဲ့ ပညာရေး၊ စာပေ၊ ဗဟုသုတ နယ်ပယ်တွေမှာ မဟာဗျူဟာကျကျ လှူဒါန်းခြင်းဖြင့် မိမိတို့ရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှု အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်နိုင်ကြပါစေ။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော 'ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် CSR ဗျူဟာ' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် စက္ကဝတ္တိမင်းကဲ့သို့ အမြော်အမြင်ကြီးမားသော ခေါင်းဆောင်များ ဖြစ်ကြပါစေ၊ မိမိတို့၏ စေတနာကို မဟာဗျူဟာနှင့် ပေါင်းစပ်၍ လောကအကျိုး၊ သာသနာ့အကျိုးကို ထိရောက်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ၊ စာပေဗဟုသုတ ကြွယ်ဝပြီး စာဖတ်နာသူများ ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု" (၃) ကြိမ်။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၂၄ ရက်
ORCID: 0009-0000-0697-4760
သာသနာတော်နှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အသိပညာများကို စနစ်တကျ လေ့လာလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group တွင်လည်း ပါဝင်ဆွေးနွေးနိုင်ပါကြောင်း ဖိတ်ကြားအပ်ပါသည်။
