နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
၁။ အနာဂတ်ကို ကြိုမြင်ခြင်းနှင့် ကံ၏ဒီဇိုင်း (Introduction)
ဒီနေ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ ဆွေးနွေးကြမယ့် တရားခေါင်းစဉ်က "အနာဂတ်မျှော်မှန်းချက်နှင့် ကံ၏ရလဒ် (Future Forecasting)" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတိုင်းဟာ မိမိတို့ရဲ့ အနာဂတ်မှာ ဘာဖြစ်မလဲဆိုတာကို သိချင်ကြတယ် ဒကာ ဒကာမတို့။ အခုခေတ် စီးပွားရေးလောကမှာလည်း Future Forecasting ဆိုပြီး ဒေတာတွေကို ကြည့်ကာ ရှေ့မှာဖြစ်လာမယ့် Trends တွေကို ခန့်မှန်းနေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာမှာတော့ အနာဂတ်ဆိုတာ ဗေဒင်မေးရမယ့်အရာ မဟုတ်ဘဲ မိမိကိုယ်တိုင် "Forecasting" လုပ်ပြီး "Planning" ချလို့ရတဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
"ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်..."၊ "အရှင်ဘုရား... ကံစီမံရာအတိုင်း ဖြစ်ရမှာပဲဆိုရင် အနာဂတ်ကို ဦးဇင်းတို့က ဘယ်လို မျှော်မှန်းလို့ ရမှာလဲ" ပေါ့။ အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင် Forecasting ဆိုတာ လက်ရှိရှိနေတဲ့ Variable (ကံတရား) တွေကို ကြည့်ပြီး ဖြစ်တန်စွမ်း (Probability) ကို တွက်ချက်တာ ဒကာကြီးရဲ့။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က "စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်" မှာ ဘယ်လိုလုပ်ရင် ဘယ်လိုအကျိုးရမယ်ဆိုတဲ့ "If-Then Logic" ကို အသေးစိတ် ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 1, Art. 1.5 မှာလည်း "သာသနာပြုလုပ်ငန်းများ၏ ရေရှည်တည်တံ့မှုအတွက် ကံ၏အကျိုးပေး နိယာမများကို အခြေခံ၍ အနာဂတ်ဗျူဟာ (Future Strategy) ချမှတ်ရန်" ဆိုပြီး ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။
၂။ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်လာ ကံနှင့် အကျိုးပေး Pattern များ (Canonical Foundation)
ဦးဇင်းတို့ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ဝိဘင်္ဂဝဂ်၊ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ် (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ) မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က သုဘလုလင်ကို ကံတရားရဲ့ ခွဲခြားပုံကို အခုလို ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။
"ကမ္မဿကာ မာဏဝ သတ္တာ ကမ္မဒါယာဒါ ကမ္မယောနိ ကမ္မဗန္ဓု ကမ္မပဋိသရဏာ၊ ကမ္မံ သတ္တေ ဝိဘဇတိ ယဒိဒံ ဟီနပ္ပဏီတတာယ။"
"လုလင်... သတ္တဝါတို့သည် မိမိကံလျှင် ကိုယ်ပိုင်ဥစ္စာ ရှိကုန်၏၊ ကံ၏ အမွေခံ ဖြစ်ကုန်၏၊ ကံသာလျှင် အကြောင်းရှိကုန်၏၊ ကံသာလျှင် ဆွေမျိုးရှိကုန်၏၊ ကံသာလျှင် ကိုးကွယ်ရာ ရှိကုန်၏။ ကံသည် သတ္တဝါတို့ကို အယုတ်အမြတ် ခွဲခြားပေး၏။"
အဲဒီသုတ်မှာ ဘုရားရှင်က အနာဂတ်ကို ဘယ်လို Forecast လုပ်ရမလဲဆိုတာ ပြခဲ့ပါတယ်။
အသက်တိုချင်သလား? (အနာဂတ်ရလဒ်) -> သူတစ်ပါးအသက်ကို သတ်ပါ (လက်ရှိအကြောင်း)။
ချမ်းသာချင်သလား? (အနာဂတ်ရလဒ်) -> ပေးကမ်းလှူဒါန်းပါ (လက်ရှိအကြောင်း)။
ဒါဟာ အင်မတန် တိကျတဲ့ Future Forecasting ပါပဲ ဒကာမကြီးတို့။
၃။ Future Forecasting နှင့် ဓာတ်တော်အမွေအနှစ် (Analytical Analysis)
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေကို စီစဉ်တဲ့အခါ Template-T245 (Future Vision & Forecasting Template) ကို သုံးပါတယ်။ ဥပမာ - နောင်အနှစ် ၅၀ မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေအပေါ် လူတွေရဲ့ ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှု ဘယ်လိုရှိမလဲဆိုတာကို လက်ရှိ လူငယ်တွေရဲ့ သဘောထား (Data Trends) တွေကို ကြည့်ပြီး Forecast လုပ်ရပါတယ်။
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." Forecasting မှာ Regression Analysis ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အတိတ်နဲ့ ပစ္စုပ္ပန်က Variables တွေရဲ့ ဆက်နွှယ်မှုကို ကြည့်ပြီး အနာဂတ်ကို မှန်းတာပါ။ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကတော့ ဒါကို "နိယာမ" အနေနဲ့ ဟောခဲ့တာ။ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ Policy 1 အရ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတစ်ခု အောင်မြင်ဖို့ဆိုရင် လက်ရှိလုပ်နေတဲ့ အလုပ်မှာ "စေတနာ" နဲ့ "ပညာ" (Independent variables) ဘယ်လောက်ပါသလဲဆိုတာကို ကြည့်ပြီး အနာဂတ်အောင်မြင်မှု (Dependent variable) ကို တွက်ချက်ရပါတယ်။
၄။ Case-F131: စီးပွားရေးခန့်မှန်းချက်နှင့် ကုသိုလ်ကံ (Extended Narrative)
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာ ကြုံခဲ့ရတဲ့ Case-F131 လေးအကြောင်း ပြောပြမယ်။ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က သူ့ရဲ့ ကုမ္ပဏီအတွက် အနာဂတ် ၅ နှစ်စာ စီမံကိန်း (5-Year Plan) ချတဲ့အခါ စိုးရိမ်စိတ်တွေ များနေတယ်။ သူက "ဦးဇင်း... အခုခေတ်က ကမ္ဘာကြီးက မငြိမ်မသက် ဖြစ်နေတော့ ကျွန်တော့်အနာဂတ်က ဘာဖြစ်မလဲ မသိဘူး" လို့ လျှောက်တယ်။
ဦးဇင်းက သူ့ကို Template-T245 နဲ့အတူ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်ကို တွဲဖတ်ခိုင်းလိုက်တယ်။ "ဒကာကြီး... စီးပွားရေး Forecasting မှာ ပြင်ပအချက်အလက်တွေတင်မကဘဲ ကိုယ့်ရဲ့ 'ကမ္မသကတာ' (ကံပိုင်ဆိုင်မှု) ကိုလည်း ထည့်တွက်ရမယ်။" ဒကာကြီးက လက်ရှိမှာ သီလလုံခြုံတယ်၊ ပေးကမ်းကူညီမှုတွေ (Positive Data Inputs) ရှိနေတယ်ဆိုရင် အပြင်က Trends တွေ ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် ဒကာကြီးရဲ့ အနာဂတ်ကတော့ "White Pattern" (ဖြူစင်တဲ့ အကျိုးပေး) ဘက်ကိုပဲ သွားမှာပါ။ ဒါဟာ ဓမ္မနည်းကျ Forecasting ပါပဲ။ နောက်ပိုင်းမှာ အဲဒီဒကာကြီးဟာ စိုးရိမ်စိတ်တွေ ကင်းဝေးပြီး လုပ်ငန်းကို ယုံကြည်မှုရှိရှိ ဆက်လုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။
၅။ Modern AI နှင့် ကံ၏ Algorithms (Modern Analogy)
အခုခေတ် AI တွေက Predictive Models တွေနဲ့ အနာဂတ်ကို ခန့်မှန်းကြတယ်။ ဥပမာ - ရာသီဥတု ခန့်မှန်းတာ၊ ရှယ်ယာဈေး ခန့်မှန်းတာမျိုးပေါ့။ ဒါပေမဲ့ AI မှာ "ကံ" (Volition) ဆိုတဲ့ Variable မရှိဘူး။
"ဒီနေရာမှာ ဒကာမကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်..."၊ "အရှင်ဘုရား... AI က အချက်အလက်တွေ အများကြီးနဲ့ တွက်တာဆိုတော့ ပိုမမှန်နိုင်ဘူးလား" ပေါ့။ အေး... AI က အပြင်ပန်း အခြင်းအရာတွေကိုပဲ သိတာ။ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဉာဏ်တော်ကတော့ သတ္တဝါတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ စိတ်စေတနာ (Causal Factors) တွေကို သိတာ။ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်အရ ပြောရရင် AI က မျိုးစေ့ကိုပဲ ကြည့်နိုင်တာ၊ ဘုရားရှင်ကတော့ အဲဒီမျိုးစေ့ကို စိုက်တဲ့သူရဲ့ "စေတနာ" ဆိုတဲ့ မြေဩဇာကိုပါ မြင်တာပါ။ ဒါကြောင့် ဓမ္မနည်းကျ Forecasting က ပိုပြီး အနှစ်သာရ ရှိပါတယ် ဒကာမကြီးတို့။
၆။ Policy 1, Art. 1.5 နှင့် သွာဂတ၏ ရေရှည်မဟာဗျူဟာ
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 1, Art. 1.5 (Strategic Forecasting Policy) မှာ "မည်သည့် သာသနာပြု လုပ်ငန်းမဆို အနာဂတ် မျိုးဆက်သစ်များအတွက် ဘယ်လို အကျိုးရလဒ် (Karmic Impact) ပေးနိုင်မလဲဆိုတာကို ကြိုတင်တွက်ချက်ရမည်" လို့ ဆိုထားပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်က ထုတ်ဝေတဲ့ စာအုပ်တွေ၊ တရားစာမူတွေဟာ အခုခေတ်အတွက်တင် မဟုတ်ဘဲ နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာမှာ ရှိလာမယ့် IT ခေတ်လူငယ်တွေ နားလည်နိုင်မယ့် ပုံစံမျိုးနဲ့ (Future-proof) ဖြစ်အောင် Forecast လုပ်ပြီး ရေးသားရပါတယ်။ Template-T245 အရ ဦးဇင်းတို့ဟာ အမြဲတမ်း ခြေလှမ်း ၅ လှမ်းလောက် ကြိုကြည့်ပြီးမှ လက်ရှိခြေလှမ်းကို လှမ်းလေ့ရှိပါတယ်။
၇။ မိမိအနာဂတ်ကို Forecast လုပ်ခြင်း (Practical Insight)
ဒကာ ဒကာမတို့... ကိုယ့်အနာဂတ် ဘာဖြစ်မလဲ သိချင်ရင် ဒီနေ့ ဘာလုပ်နေသလဲဆိုတာကိုပဲ ပြန်ကြည့်ပါ။
အခု စိတ်တိုနေတယ် (Anger) ဆိုရင် -> အနာဂတ်မှာ အဆင်းမလှခြင်း (Ugliness) ကို Forecast လုပ်လို့ ရတယ်။
အခု တရားနာနေတယ် (Wisdom) ဆိုရင် -> အနာဂတ်မှာ အသိဉာဏ် ကြီးမားခြင်း (Great Wisdom) ကို Forecast လုပ်လို့ ရတယ်။
ဒါဟာ ဗေဒင်မဟုတ်ဘူး၊ Logic ပဲ။ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်ဟာ အနာဂတ်ကို ဖတ်တဲ့ (Reading the future) လက်စွဲစာအုပ်ပါပဲ။ မိမိရဲ့ အနာဂတ်ရလဒ် (Result) ကို မကြိုက်ဘူးဆိုရင် လက်ရှိအကြောင်းတရား (Cause) ကို ပြင်လိုက်ရုံပါပဲ။ ဒါဟာ အနာဂတ်ကို ကိုယ့်လက်ထဲမှာ ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်တာ (Empowerment) ပါပဲ ဒကာကြီးတို့။
၈။ အနှစ်ချုပ်နှင့် တိုက်တွန်းချက် (Summary & Application)
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ တရားနာ ပရိတ်သတ်အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့အနေနဲ့ -
၁။ အနာဂတ်အတွက် စိုးရိမ်နေမယ့်အစား လက်ရှိအချိန်မှာ ကောင်းမွန်တဲ့ "ကုသိုလ်ဒေတာ" (Positive Inputs) တွေကို များများ စုဆောင်းပါ။
၂။ စူဠကမ္မဝိဘင်္ဂသုတ်လာ အကျိုးအကြောင်း ဆက်နွှယ်မှုတွေကို လေ့လာပြီး မိမိလိုချင်တဲ့ အနာဂတ်ကို ကိုယ်တိုင် ပုံဖော် (Design) ကြပါ။
၃။ ဓာတ်တော်မြတ်များ၏ ပါရမီတော်ကို အာရုံပြုခြင်းဖြင့် အနာဂတ်ဘဝခရီးလမ်းကို လင်းထိန်အောင် လုပ်ဆောင်ပါ။
အနာဂတ်ဆိုတာ အခုလက်ရှိ စက္ကန့်လေးတွေရဲ့ ပေါင်းစပ်မှုပဲ ဖြစ်ပါတယ် ဒကာကြီးတို့။
၉။ သာဓုခေါ်ခြင်းနှင့် အမျှပေးဝေခြင်း
ကဲ... ဒီနေ့ ဟောကြားအပ်တဲ့ "အနာဂတ်မျှော်မှန်းချက်နှင့် ကံ၏ရလဒ်" တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြတဲ့ အကျိုးအားကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့၏ အနာဂတ်ခရီးလမ်းသည် အေးချမ်းသာယာကြပါစေ၊ ကောင်းသော အကျိုးပေးများနှင့်သာ ဆုံစည်းကြပါစေ၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်သို့ လွယ်ကူစွာ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
မိမိတို့ ပြုလုပ်အပ်သော ကုသိုလ်အစုစုတို့ကို အနန္တောအနန္တ ငါးပါးနှင့်တကွ (၃၁) ဘုံ၌ ရှိကြကုန်သော ဝေနေယျသတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အမျှ... အမျှ... အမျှ ပေးဝေလိုက်ကြပါကုန်။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၁၁ ရက်။
