နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ (မြတ်စွာဘုရားအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော ဓမ္မဿ (တရားတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော သံဃဿ (သံဃာတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော မာတာပိတုဿ (မိဘနှစ်ပါးအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော အာစရိယဿ (ဆရာသမားတို့အား ကန်တော့ပါ၏)။
ဒီကနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၁၂) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၃) ရက်နေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ "ဒစ်ဂျစ်တယ် အနာဂတ်နှင့် သာသနာ - Futurism" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဆွေးနွေးကြရအောင်။ အနာဂတ်လောကကြီးဟာ နည်းပညာတွေနဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်တွေအပေါ်မှာ အလုံးစုံ အခြေခံလာတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ မျှော်မှန်းချက်တွေ၊ ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်လာ အသိဉာဏ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အဆုံးအမတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး အနာဂတ်သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေကို ဘယ်လို ပုံဖော်ကြမလဲဆိုတာ ဆင်ခြင်ကြည့်ကြစို့။
ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်ပါဠိတော် (မြန်မာပြန်) မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က "ဉာဏကထာ" အပိုင်းမှာ အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်ကို သိမြင်နိုင်တဲ့ ဉာဏ်အမျိုးမျိုးအကြောင်း ဟောကြားထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် "အနာဂတံသဉာဏ်" ဆိုတာ နောင်ဖြစ်လတ္တံ့သော အရာတွေကို ကြိုတင်ဆင်ခြင်နိုင်တဲ့ ဉာဏ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ခေတ်သစ် Futurism ရဲ့ အခြေခံသဘောတရားဖြစ်တဲ့ "Trend Forecasting" သို့မဟုတ် အနာဂတ်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းပြီး ပြင်ဆင်ခြင်းနဲ့ တူညီပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... "ဦးဇင်းဘုရား... သာသနာဆိုတာ ရှေးဟောင်းအမွေအနှစ်တွေပဲ မဟုတ်လား၊ အနာဂတ် ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်တွေနဲ့ ဘယ်လိုလုပ် ဆက်စပ်မှာလဲ" လို့ပေါ့။ အေး... ဒါကို ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ၅ နှစ်တာ အစီရင်ခံစာ (5 Years Reports) ထဲက ၂၀၂၅ ခုနှစ် မျှော်မှန်းချက်ကို ကြည့်ရင် ရှင်းပါလိမ့်မယ်။ သာသနာ့အမွေအနှစ်ဖြစ်တဲ့ ဓာတ်တော်တွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့နေရာမှာ နောင်အနှစ် ၁၀၀၊ ၂၀၀ အထိ တည်တံ့ဖို့ဆိုရင် ဒစ်ဂျစ်တယ်မှတ်တမ်း (Digital Archiving) စနစ်တွေ မရှိလို့ မရပါဘူး။ ဦးဇင်းတို့ အသုံးပြုနေတဲ့ Template-T297 (HSWAGATA Knowledge Products Catalogue Sheet) ဆိုတာ အနာဂတ်မှာ သာသနာ့အသိပညာတွေ ပျောက်ပျက်မသွားအောင် ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းနဲ့ အုတ်မြစ်ချနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ all cases studies ထဲက Case-B12 (Mr. B ရဲ့ ဖြစ်စဉ်) ကို ပြန်ကြည့်ရင် အနာဂတ်မှာ ကြုံတွေ့ရမယ့် စိန်ခေါ်မှုတွေကို မြင်နိုင်ပါတယ်။ နောင်မှာ AI နည်းပညာတွေနဲ့ ဓာတ်တော်အတုတွေ၊ စာရွက်စာတမ်းအတုတွေကို ပိုပြီး လက်ရာမြောက်စွာ ဖန်တီးလာကြတော့မှာပါ။ အဲဒီလို အနာဂတ်မျိုးမှာ ဦးဇင်းတို့ဆီမှာ ခိုင်မာတဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ် အထောက်အထား (Digital Evidence) မရှိရင် အစစ်နဲ့ အတုကို ခွဲခြားဖို့ ခက်ခဲသွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template-T230 (Evidence Verification Record) ကို ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး "Immutable Record" (ပြင်ဆင်လို့မရတဲ့ မှတ်တမ်း) တွေ ဖြစ်အောင် ကြိုးစားနေတာပါ။ ဒါဟာ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်လာ "ဓမ္မပဋိသမ္ဘိဒါ" ဆိုတဲ့ တရားသဘောကို ခေတ်မီစွာ အသုံးချတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အခုခေတ် IT နဲ့ Metaverse နယ်ပယ်က လူငယ်တွေအတွက် စဉ်းစားကြည့်စို့။ အနာဂတ်မှာ လူတွေဟာ ပြတိုက်ကို တကူးတက လာစရာမလိုဘဲ Virtual Reality (VR) နဲ့ ဖူးမြော်လာကြတော့မှာပါ။ အဲဒီအခါမှာ "မြင်ရတဲ့ သာသနာ" ဟာ ပိုပြီး ကျယ်ပြန့်လာမယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီ ဒစ်ဂျစ်တယ် အတွေ့အကြုံနောက်ကွယ်မှာ "အမှန်တရား" (Truth) ရှိနေဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ရဲ့ Policy Article 3.2 မှာ "Digital Ethics & Authenticity" ကို အလေးပေးထားတာပါ။ အနာဂတ်မှာ နည်းပညာတွေ ဘယ်လောက်တိုးတက်ပါစေ၊ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမ အစစ်အမှန် (Original Dhamma) ကို ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းနဲ့ မပျက်မယွင်းအောင် ထိန်းသိမ်းဖို့ဟာ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ တာဝန်ဖြစ်ပါတယ်။
ဒကာမကြီးတို့ မိသားစုဘဝမှာလည်း ဆင်ခြင်ကြည့်စို့။ အနာဂတ်မှာ သားသမီးတွေဟာ စာအုပ်ဖတ်တာထက် ဒစ်ဂျစ်တယ် ဖန်သားပြင်တွေကနေပဲ တရားနာ၊ တရားသိလာကြတော့မှာပါ။ ဒါကို ၁၂ လစာ အနုမောဒနာ Theme ထဲက "လူငယ်နှင့် သာသနာ" အပိုင်းမှာ ပါတဲ့အတိုင်း "Digital Dhammaduta" (ဒစ်ဂျစ်တယ် သာသနာပြုခြင်း) အဖြစ် ပြောင်းလဲပြင်ဆင်ရပါမယ်။ မိဘတွေအနေနဲ့ သားသမီးတွေကို ဒစ်ဂျစ်တယ်လောကထဲမှာ အမှန်နဲ့ အမှားကို ခွဲခြားနိုင်တဲ့ "ဉာဏ်" အမွေကို ပေးခဲ့ရပါမယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Template-T300 (Final Institutional Closure & Legacy Planning) မှာတောင် အနာဂတ်မှာ အဖွဲ့အစည်း မရှိတော့ရင်တောင် ဒစ်ဂျစ်တယ်မှတ်တမ်းတွေကို ဘယ်လို လက်ဆင့်ကမ်းမလဲဆိုတာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားပါတယ်။ ဒါဟာ Futurism ရဲ့ အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ "Long-term Sustainability" (ရေရှည်တည်တံ့မှု) ပါပဲ။ ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ်မှာ ပြဆိုတဲ့အတိုင်း အကြောင်းအကျိုးကို သိမြင်တဲ့ဉာဏ်နဲ့ အနာဂတ်ကို ပုံဖော်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင် ဒစ်ဂျစ်တယ် အနာဂတ်ဆိုတာ ကြောက်စရာ မဟုတ်ပါဘူး၊ သာသနာပြုဖို့အတွက် အခွင့်အလမ်းသစ်တွေပါပဲ။ ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့လည်း ခေတ်နဲ့အညီ ပြောင်းလဲနေတဲ့ ဒစ်ဂျစ်တယ်လောကမှာ မိမိတို့ရဲ့ သဒ္ဓါတရားကို နည်းပညာနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး အနှစ်သာရရှိအောင် အသုံးချကြပါလို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ အစစ်အမှန်ဖြစ်တဲ့ ဓာတ်တော်မြတ်တွေနဲ့ တရားတော်တွေကို ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းနဲ့ ကမ္ဘာတည်သရွေ့ တည်တံ့အောင် အားလုံး ဝိုင်းဝန်းကြိုးစားကြပါစို့။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော ဒစ်ဂျစ်တယ် အနာဂတ်နှင့် သာသနာ တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြရတဲ့ ကုသိုလ်ကံ စေတနာအပေါင်းတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားအပ်တဲ့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ မြန်ဆန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ_မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ_ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု_တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၁၃) ရက်။
