"IT စနစ်ဖြင့် ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းတင်ခြင်း - ဝိတက္ကသန္ဌာန်သုတ်မှသည် Cloud Storage နှင့် Digital Security ဆီသို့"
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ယနေ့ ဇန်နဝါရီလ (၂၅) ရက်နေ့မှာ ရောက်ရှိလာကြတဲ့ ဒကာ၊ ဒကာမအပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့... ဦးဇင်းတို့ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်က ပုဂံခေတ်က သမိုင်းဝင် အမွေအနှစ်တွေအကြောင်း နာယူခဲ့ကြပြီးပြီ။ ဒီနေ့မှာတော့ အဲဒီသမိုင်းဝင် အထောက်အထားတွေကို နောင်နှစ်ပေါင်း ထောင်ချီတိုင်အောင် မပျောက်ပျက်ရလေအောင် ခေတ်သစ် သတင်းအချက်အလက် နည်းပညာ (IT) နဲ့ ဘယ်လိုပေါင်းစပ် စောင့်ရှောက်နေသလဲဆိုတာ ဝေဝေဆာဆာ နာယူကြရအောင်။
ဒကာ၊ ဒကာမတို့... ဦးဇင်းတို့ မြတ်စွာဘုရားရှင်က စိတ်ထဲမှာ မကောင်းတဲ့ အတွေးတွေ (ဝိတက်တွေ) ဝင်လာရင် ကောင်းတဲ့အတွေးနဲ့ အစားထိုးပြီး "ပြောင်းလဲထိန်းချုပ်ဖို့" မြန်မာပြန် ပိဋကတ်တော်ထဲက မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဝိတက္ကသန္ဌာန်သုတ် (စာမျက်နှာ ၁၇၅ ဝန်းကျင်) မှာ ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။
ပါဠိတော် ရွတ်ဆိုပူဇော်ခြင်း:
"တသ္မာ တံ နိမိတ္တံ ဝဇ္ဇေတွာ အညံ နိမိတ္တံ ဘာဝေတဗ္ဗံ။"
ဒကာ၊ ဒကာမတို့အတွက် မြန်မာပြန်ရရင်: "အဲဒီ မကောင်းတဲ့ အာရုံနိမိတ်ကို ဖယ်ရှားပြီး ကောင်းမွန်တဲ့ အာရုံနိမိတ်ကို ပြောင်းလဲနှလုံးသွင်းရမယ်" တဲ့။
ဒါဟာ နည်းပညာစကားနဲ့ ပြောရင် "Data Migration" သို့မဟုတ် "System Optimization" လုပ်တာပါပဲ ဒကာတို့ရဲ့။ မကောင်းတဲ့ ဖိုင်တွေကို ဖျက်ထုတ်ပြီး ကောင်းတဲ့ ဖိုင်တွေနဲ့ အစားထိုးသလိုပေါ့။ သာသနာတော်မှာလည်း အရင်က ကျောက်စာ၊ ပေစာတွေနဲ့ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ရာကနေ အခုခေတ်မှာတော့ ပိုမိုလုံခြုံစိတ်ချရတဲ့ Digital စနစ်တွေဆီကို ပြောင်းလဲ (Migrate) ပြီး မှတ်တမ်းတင်လာကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Museum မှာ ဓာတ်တော်တွေကို မှတ်တမ်းတင်တဲ့အခါ Volume 3 Templates (T228) ကို သုံးပါတယ်။ ဒီ Template ဟာ ဓာတ်တော်တစ်ဆူချင်းစီရဲ့ ပုံသဏ္ဌာန်၊ အရွယ်အစား၊ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ High-Resolution ဓာတ်ပုံတွေကို စနစ်တကျ စုစည်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သာသနာတော်ရဲ့ "Digital DNA" ပဲ ဒကာတို့ရဲ့။
အခုဒါကို ခေတ်သစ် Information Technology (IT) အမြင်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရအောင်။ IT မှာ ဒေတာတွေကို သိမ်းဆည်းဖို့ Cloud Storage ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အရင်ကလို Hard Drive တစ်ခုထဲမှာ သိမ်းထားရင် အဲဒီ Drive ပျက်သွားတာနဲ့ ဒေတာတွေ ဆုံးရှုံးသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ Cloud ပေါ်မှာ သိမ်းထားရင်တော့ ကမ္ဘာ့နေရာအနှံ့က Server တွေမှာ Backup အနေနဲ့ ရှိနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းတွေကိုလည်း Decentralized ဖြစ်တဲ့ Cloud စနစ်နဲ့ သိမ်းဆည်းထားခြင်းအားဖြင့် မီးဘေး၊ ရေဘေးတွေကြောင့် မှတ်တမ်းတွေ ပျောက်ပျက်မသွားအောင် ကာကွယ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ် ဒကာတို့။
လူငယ်တွေ နားလည်အောင် ဥပမာပေးရရင်... ဒကာတို့ ဖုန်းထဲက ဓာတ်ပုံတွေကို Google Photos ဒါမှမဟုတ် iCloud မှာ သိမ်းထားသလိုမျိုးပေါ့။ ဖုန်းပျောက်သွားပေမဲ့ ပုံတွေက မပျောက်ဘူး။ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်က T228 Template ဆိုတာဟာလည်း ဓာတ်တော်တွေရဲ့ "မပျောက်ပျက်နိုင်တဲ့ မှတ်တမ်း" (Immutable Record) တွေကို Cloud ပေါ် ပို့ဆောင်ပေးတဲ့ တံခါးပေါက်ပါပဲ။
ဦးဇင်းတို့ The Office Of Siridantamahapalaka ရဲ့ Security Protocol အရ ဒေတာလုံခြုံရေး (Cybersecurity) ဟာ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းတွေကို ဟက်ကာ (Hacker) တွေက ဖျက်ဆီးတာ ဒါမှမဟုတ် ပြင်ဆင်တာမျိုး မလုပ်နိုင်အောင် Encryption (စာဝှက်စနစ်) တွေနဲ့ ကာကွယ်ထားပါတယ်။ ဒါဟာ ဝိတက္ကသန္ဌာန်သုတ် မှာ ဘုရားရှင်ဟောတဲ့ "မကောင်းတဲ့ အာရုံတွေကို အသိဉာဏ်နဲ့ ပိတ်ဆို့တာ" နဲ့ အတူတူပါပဲ။ လုံခြုံရေး Firewall ဆိုတာ သာသနာ့ဒေတာတွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့ "ဓမ္မအစောင့်အရှောက်" တွေပါပဲ ဒကာတို့။
စီမံခန့်ခွဲမှု (Management) ရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ရင်လည်း "Data Integrity" (အချက်အလက် မှန်ကန်မှု) က အဓိကပဲ။ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ ဒေတာတွေ လွဲမှားနေရင် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ မှားကုန်မယ်။ ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်တစ်ဆူကို မှတ်တမ်းတင်တိုင်း Digital Signature နဲ့ အတည်ပြုရပါတယ်။ ဒါဟာ ခေတ်သစ် လုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ သုံးတဲ့ Verification Workflow တွေနဲ့ အတူတူပါပဲ။ အဲဒီလို မှန်ကန်မှသာ နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာတဲ့အခါမှာလည်း "ဒါဟာ အစစ်အမှန်ပါ" လို့ ရဲရဲကြီး ပြောနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ သုတေသနအမြင် (Scientific Archiving) အရ သွားတော်မြတ်တွေကို IT စနစ်နဲ့ မှတ်တမ်းတင်တာဟာ "Preserving for Eternity" (ထာဝရ တည်တံ့အောင် ထိန်းသိမ်းခြင်း) ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ အနုစိတ် အချက်အလက်တွေကို Metadata အနေနဲ့ သိမ်းဆည်းထားတာကြောင့် နောင်တစ်ချိန်မှာ 3D Printing လိုမျိုး နည်းပညာတွေနဲ့တောင် မူလအတိုင်း ပြန်လည် မြင်တွေ့နိုင်အောင် ရည်ရွယ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သာသနာတော်ရဲ့ High-Tech Backup System ပဲ ဖြစ်ပါတယ် ဒကာတို့။
ဒီနေ့အတွက် အနှစ်ချုပ်ရရင်တော့ -
၁။ IT စနစ်ဖြင့် မှတ်တမ်းတင်ခြင်းသည် သာသနာ့အမွေအနှစ်များကို ခေတ်အဆက်ဆက် မပျောက်ပျက်အောင် ကာကွယ်ပေးသည့် အစွမ်းထက်သော လက်နက်ဖြစ်ပါသည်။
၂။ Cloud Storage နှင့် Cybersecurity နည်းပညာများသည် ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းများကို ကမ္ဘာတည်သရွေ့ တည်တံ့အောင် အထောက်အကူပြုပါသည်။
၃။ ဝိတက္ကသန္ဌာန်သုတ် က သင်ပေးသည့်အတိုင်း စနစ်တကျ ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် အစားထိုးခြင်း (Optimization) သည် နည်းပညာမှာရော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာပါ အရေးကြီးဆုံး ဖြစ်ပါသည်။
ဒါကြောင့် ဒကာ၊ ဒကာမတို့... ဒီနေ့ကစပြီး နည်းပညာတွေကို မြင်တဲ့အခါ "ဒါဟာ လောကီအလုပ်ပဲ" လို့ မတွေးပါနဲ့။ ဒီနည်းပညာတွေကို သာသနာပြုလုပ်ငန်းမှာ ဘယ်လို အကျိုးရှိရှိ သုံးမလဲဆိုတာကိုပါ စဉ်းစားကြပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ ကုသိုလ်မှတ်တမ်းတွေကိုလည်း ကိုယ့်စိတ်ဆိုတဲ့ "Cloud" ပေါ်မှာ အမြဲတမ်း Backup လုပ်ထားကြပါ။ စိတ်ဓာတ်တွေ လုံခြုံဖြူစင်နေသရွှေ့ သာသနာတော်ကြီးဟာလည်း ခေတ်မီနည်းပညာတွေနဲ့အတူ ကမ္ဘာအနှံ့ ထွန်းလင်းနေမှာ ဖြစ်ပါတယ် ဒကာတို့။
ယနေ့ IT စနစ်ဖြင့် ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းတင်ခြင်း တရားတော်ကို နာယူရတဲ့ ကုသိုလ်ကြောင့် ဒကာ၊ ဒကာမတို့သည် အသိဉာဏ်ပွင့်လင်းခြင်း၊ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းဝေးခြင်းနှင့် အေးချမ်းတဲ့ ဘဝကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
Ashin Dhammasami (Dhamma Talk By)
Custodian of the Buddha Tooth Relics
Director, Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
Date: 25 January 2022
