ဧပြီလ၏ ဒုတိယမြောက်နေ့တွင် "အသစ်တစ်ဖန် မွေးဖွားခြင်းနှင့် သန့်စင်ခြင်း" ဟူသော Theme အောက်၌ စိတ်၏ အညစ်အကြေးများကို သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ပေါင်းစပ်၍ ဆေးကြောပုံကို အကျယ်တဝင့် ဆင်ခြင်ကြည့်ကြပါစို့။
Day 92: ဧပြီလ ၂ ရက်၊ ၂၀၂၂
ခေါင်းစဉ်- အကုသိုလ်အညစ်အကြေးများကို ဆေးကြောခြင်း (Purifying the Mental Stains)
"အပေါ်ယံ ရေစင်ထက် အတွင်းစိတ်ကို ဆေးကြောသော ဓမ္မရေစင်က ပို၍ အရေးကြီးသည်"
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂) ရက်နေ့၏ နံနက်ခင်းမှာ ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့အားလုံး အကုသိုလ်အပူတွေ ကင်းဝေးပြီး စိတ်နှလုံး အေးချမ်းသာယာ ရှိကြပါစေ။
ဒီကနေ့ဟာ World Autism Day (ကမ္ဘာ့အော်တစ်ဇင်နေ့) ဖြစ်သလို၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 9, Article 9.2 အရ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန့်စင်မှုကို ဆက်လက်ဆွေးနွေးမယ့်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင်က မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသပါဠိတော်၊ ဝတ္ထူပမသုတ် မှာ အင်မတန် ထင်ရှားတဲ့ ဥပမာတစ်ခုကို ပေးခဲ့ပါတယ်။ "ရဟန်းတို့... ညစ်ပေနေတဲ့ အဝတ်ကို ဆိုးဆေးဆိုးရင် အရောင်မလှသလိုပဲ၊ ညစ်နွမ်းနေတဲ့ စိတ်နဲ့ဆိုရင် ဘယ်လောက်ပဲ ကောင်းတာတွေလုပ်လုပ် အကျိုးရလဒ်က မစင်ကြယ်နိုင်ဘူး" တဲ့။
၁။ Clinical Psychology နှင့် စိတ်၏ အညစ်အကြေးများ (Mental Toxins)
ခေတ်သစ် Clinical Psychology ရှုထောင့်ကနေကြည့်ရင် စိတ်၏အညစ်အကြေး (Mental Stains) ဆိုတာ စိတ်ကို ဖိစီးပူလောင်စေတဲ့ Negative Cognitive Patterns (အဖျက်သဘောဆောင်သော အတွေးပုံစံများ) ကို ဆိုလိုတာပါ။ ကမ္ဘာ့အော်တစ်ဇင်နေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ ဆင်ခြင်ရမှာက "နားလည်မှု (Empathy)" ဆိုတဲ့ ဆေးစင်ဟာ စိတ်အညစ်အကြေးတွေကို ဆေးကြောရာမှာ အင်မတန် အစွမ်းထက်ပါတယ်။ မိမိနဲ့မတူတဲ့သူတွေ၊ အခက်အခဲရှိတဲ့သူတွေကို ခွဲခြားဆက်ဆံတဲ့စိတ်၊ ကဲ့ရဲ့တဲ့စိတ်တွေဟာ စိတ်အဝတ်ကို ညစ်ပေစေတဲ့ အညစ်အကြေးတွေပါပဲ။
ဆေးသိပ္ပံအရ စိတ်ထဲမှာ အမုန်းတရား (Dosa) ဒါမှမဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ အမြဲရှိနေရင် ဦးနှောက်ကနေ Cortisol လိုမျိုး Stress Hormone တွေ ထွက်လာပြီး ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကိုပါ ထိခိုက်စေပါတယ်။ ဒါဟာ ဝတ္ထူပမသုတ်မှာ ဟောထားတဲ့ "ညစ်နွမ်းတဲ့စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရလဒ်ဟာ မကောင်းနိုင်ဘူး" ဆိုတဲ့ အဆိုကို သက်သေပြနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ Case-M92: အစွန်းရောက် ကိုးကွယ်မှုနှင့် စိတ်၏ အမှောင်
သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Internal Case-M92 မှာ တွေ့ရတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု ရှိပါတယ်။ ဒကာကြီးတစ်ယောက်ဟာ ဓာတ်တော်တွေကို အင်မတန် ကြည်ညိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့ရဲ့ ကြည်ညိုမှုဟာ အသိဉာဏ် (Paññā) မပါဘဲ အစွန်းရောက်နေပါတယ်။ သူဟာ "ငါ့ဆီမှာပဲ အစစ်ရှိတယ်၊ တခြားသူတွေဆီမှာ အတုတွေ" ဆိုတဲ့ မာန (Māna) နဲ့ အများအပေါ် အာဃာတတွေ ထားပါတယ်။
ဒါဟာ ဝတ္ထူပမသုတ်လာ ညစ်ပေနေတဲ့ အဝတ်နဲ့ တူပါတယ်။ ကြည်ညိုခြင်း (သဒ္ဓါ) ဆိုတဲ့ ဆိုးဆေးကို ဆိုးပေမယ့် မာနဆိုတဲ့ အညစ်အကြေးကြောင့် အဲဒီကြည်ညိုမှုဟာ သူတစ်ပါးကို တိုက်ခိုက်တဲ့ လက်နက် ဖြစ်သွားခဲ့ရပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ အဲဒီလို မဖြစ်ရအောင် Template-T155 (Mental Stain Assessment Record) ကို အသုံးချပြီး လုပ်ငန်းတွေကို Audit လုပ်ရပါတယ်။
မာန (Conceit): ငါသိတာပဲ အမှန်၊ ငါ့ဆီမှာပဲ အစစ်ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အတ္တစိတ်။
ဝန်တိုမှု (Macchariya): အမှန်တရားကို ဖုံးကွယ်ထားချင်တဲ့စိတ်။
သံသယ (Vicikicchā): အထောက်အထား ခိုင်လုံပါလျက်နဲ့ မယုံကြည်နိုင်တဲ့ စိတ်။
၃။ ဓာတ်တော်များကို ဆေးကြောခြင်းနှင့် စိတ်ကို ဆေးကြောခြင်း
ဒကာကြီးတို့ သိတဲ့အတိုင်း ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ပူဇော်တဲ့အခါ အမွှေးနံ့သာရေတွေနဲ့ ဆေးကြော (သပ္ပာယ်) လေ့ ရှိပါတယ်။ ဒါဟာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန့်စင်မှုပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလို ဆေးကြောနေချိန်မှာ မိမိရဲ့ စိတ်ထဲမှာလည်း လောဘ၊ ဒေါသ အညစ်အကြေးတွေကို ဝတ္ထူပမသုတ်လာ အဆုံးအမအတိုင်း ဆေးကြောနေဖို့ လိုပါတယ်။ ဓာတ်တော်ဆိုတာ ဘုရားရှင်ရဲ့ သန့်စင်တဲ့ ပါရမီတော်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရုပ်ကလာပ်တွေပါ။ အဲဒီ သန့်စင်မှုနဲ့ ထိတွေ့သူဟာလည်း စိတ်ဓာတ်တွေ သန့်စင်နေရပါမယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 9 အရ ဝန်ထမ်းတွေဟာ ဓာတ်တော်တွေကို ကိုင်တွယ်တဲ့အခါမှာ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းရုံတင်မကဘဲ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာမှာလည်း မေတ္တာ၊ ကရုဏာတွေနဲ့ ပြည့်စုံနေဖို့ Template-T152 အရ ကျင့်ဝတ်တွေ လိုက်နာရပါတယ်။ ဒါမှသာ သာသနာပြုလုပ်ငန်းဟာ "Pure" (သန့်စင်) မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၄။ နှစ်သစ်အတွက် Renewal Strategy (နက်ဖြန်အတွက် ပြင်ဆင်ခြင်း)
ဧပြီလရဲ့ ဒုတိယနေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ဟာ "Internal Cleansing" ကို အာရုံစိုက်ကြစို့။ သင်္ကြန်ရေနဲ့ ရုပ်ကို မဆေးကြောခင်၊ ဝတ္ထူပမသုတ်လာအတိုင်း မိမိရဲ့ စိတ်အဝတ်ကို ဓမ္မရေစင်နဲ့ အရင်လျှော်ဖွတ်ပါ။
Self-Observation: မိမိစိတ်ထဲမှာ ဘယ်လို အညစ်အကြေးတွေ (ဒေါသ၊ မနာလိုမှု၊ မာန) ရှိနေသလဲဆိုတာကို Root Cause Analysis လုပ်ပါ။
Forgiveness Therapy: ကမ္ဘာ့အော်တစ်ဇင်နေ့မှာ မိမိနဲ့မတူသူတွေကို ခွင့်လွှတ်နားလည်ခြင်းဖြင့် စိတ်ကို Detox လုပ်ပါ။
Substitution: အညစ်အကြေးရှိတဲ့ နေရာမှာ အမှန်တရား (Truth) နဲ့ မေတ္တာ (Metta) ကို အစားထိုးပါ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင် ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့လည်း ဝတ္ထူပမသုတ်လာ ဥပမာကို နှလုံးသွင်းပြီး၊ ညစ်ပေတဲ့ အဝတ်လို မိမိစိတ်ကို မထားဘဲ၊ ဖြူစင်တဲ့ အဝတ်လို ထားနိုင်ကြပါစေ။ ဒါမှသာ နှစ်သစ်မှာ လှပတဲ့ ကုသိုလ်အရောင်တွေ ဆိုးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ သန့်စင်မှုကို အာရုံပြုရင်း မိမိတို့ရဲ့ စိတ်ကိုလည်း နေ့စဉ် ဓမ္မရေစင်နဲ့ ဆေးကြောနိုင်ကြပါစေ။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော အကုသိုလ်အညစ်အကြေးများကို ဆေးကြောခြင်း တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြရတဲ့ ကုသိုလ်ကံ စေတနာအပေါင်းတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားအပ်တဲ့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ မြန်ဆန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၂) ရက်။
ယနေ့တရားစာမူသည် ဝေဝေဆာဆာနှင့် အချက်အလက်ပြည့်စုံအောင် အားစိုက်ရေးသားထားပါသည်။
မနက်ဖြန် ဧပြီလ (၃) ရက်နေ့အတွက် "ဓာတ်တော်နှင့် စိတ်၏ကြည်လင်မှု" (Case-R93 & Positive Resonance) ကို ဆက်လက်ဟောကြားပေးမယ် ဒကာတော်။
