"ဓာတ်တော်နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ သုတေသန (၅)" Relics and Historical Provenance Research

 သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ နယုန်လဆန်း ၉ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇ ရက်။

နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့။

နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။

နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရားကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

ယနေ့ ဦးဇင်းတို့ ဟောကြားဆွေးနွေးမည့် တရားတော်ကတော့ ဇွန်လ (၇) ရက်နေ့အတွက် သတ်မှတ်ထားတဲ့ "ဓာတ်တော်နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ သုတေသန (၅)" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရက်ပိုင်း ဦးဇင်းတို့ "သုတေသန" နဲ့ "အမှန်တရား ရှာဖွေခြင်း" အကြောင်းတွေကို ဆက်တိုက် ဆွေးနွေးလာခဲ့ကြတာ ဒီနေ့ဆိုရင် သမိုင်းကြောင်းဆိုင်ရာ အထောက်အထား (Historical Provenance) အပိုင်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။ ဓာတ်တော်တစ်ဆူကို ပူဇော်တဲ့အခါမှာ "ဒါဟာ ဘယ်ကလာသလဲ၊ ဘယ်သူတွေ လက်ဆင့်ကမ်း ထိန်းသိမ်းခဲ့သလဲ" ဆိုတဲ့ သမိုင်းကြောင်းဟာ အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီကနေ့မှာတော့ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို ဘယ်လို စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်မလဲ၊ ပိဋကတ်တော်နဲ့ ခေတ်သစ် မော်ကွန်းထိန်းသိမ်းရေး နည်းလမ်းတွေက ဘယ်လို ရှိသလဲဆိုတာကို Case Study များနဲ့တကွ နာယူကြည့်ကြရအောင်။

ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးလာနိုင်တယ်၊ "ဦးဇင်းဘုရား... ဓာတ်တော်ဆိုတာ ယုံကြည်မှုနဲ့ပဲ ဆိုင်တာမဟုတ်ဘူးလား၊ သမိုင်းတွေ၊ စာရွက်စာတမ်းတွေက ဘာလို့ အရေးကြီးတာလဲ" တဲ့။ အေး... အဲဒီမေးခွန်းဟာ လူတိုင်း မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းပါပဲ။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးနောက် ဓာတ်တော်ဝေစုခွဲဝေပုံကို ဒီဃနိကာယ်၊ မဟာဝဂ္ဂ၊ မဟာပရိနိဗ္ဗာနသုတ် (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၁၃၈) မှာ အတိအလင်း မှတ်တမ်းတင်ထားတာ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ ဒေါဏပုဏ္ဏားကြီးက ဓာတ်တော်တွေကို ရှစ်ပြည်ထောင်မင်းတွေဆီ အညီအမျှ ခွဲဝေပေးခဲ့တယ်။ အဲဒီခေတ်ကတည်းက ဘယ်တိုင်းပြည်က ဘယ်ဓာတ်တော်ကို ယူသွားတယ်၊ ဘယ်နေရာမှာ စေတီတည်တယ်ဆိုတာကို "ထူပဝံသ" တို့၊ "ဓာတုဝံသ" တို့လို ကျမ်းဂန်တွေနဲ့ စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါဟာ ရှေးခေတ်ကတည်းက ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေဟာ သမိုင်းကြောင်း (Provenance) ကို အလေးထားခဲ့ကြောင်း ပြသနေတာပါ။

ပါဠိတော်လာ "ဝံသ" ဆိုတဲ့ ပုဒ်ကို ဦးဇင်းတို့ အနက်ဖွင့် (Word-by-word Analysis) ဆင်ခြင်ကြည့်ရအောင်။ "ဝံသ" ဆိုတာ "မျိုးရိုး၊ အစဉ်အဆက်၊ သမိုင်းကြောင်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ဝါးပင်တစ်ပင်မှာ အဆစ်တစ်ခုနဲ့ တစ်ခု ဆက်စပ်နေသလို၊ သမိုင်းဆိုတာလည်း အတိတ်နဲ့ ပစ္စုပ္ပန်ကို ဆက်စပ်ပေးတဲ့ အရာပါ။ ဓာတ်တော်တစ်ဆူမှာ "ဝံသ" မရှိဘူးဆိုရင်၊ ဆိုလိုတာက သမိုင်းကြောင်း အထောက်အထား ပြတ်တောက်နေမယ်ဆိုရင် အဲဒီဓာတ်တော်ရဲ့ "Identity" (မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း) ဟာ မရေမရာ ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သမိုင်းသုတေသန ဆိုတာဟာ သာသနာတော်ရဲ့ "ဝံသ" ကို မပျောက်ပျက်အောင် ထိန်းသိမ်းခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အေး... ခေတ်သစ်ပြတိုက် လုပ်ငန်းတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရင် ဒါကို "Provenance Research" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပစ္စည်းတစ်ခုဟာ မူလအစက ဘယ်သူ့ဆီမှာ ရှိခဲ့လဲ၊ အဲဒီကနေ ဘယ်သူ့လက်ထဲ ရောက်သွားလဲ၊ လက်ရှိပိုင်ရှင်ဆီကို ဘယ်လို ရောက်လာလဲဆိုတဲ့ "Chain of Custody" (လက်ဆင့်ကမ်း ထိန်းသိမ်းမှု ကွင်းဆက်) ကို ရှာဖွေတာပါ။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတ ဓာတ်တော်ပြတိုက်မှာ မကြာခဏ ကြုံတွေ့ရတဲ့ Case-R158 ဖြစ်စဉ်လေးတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။

တစ်ခါက ဒကာတစ်ယောက်ဟာ ဦးဇင်းတို့ဆီကို ရှေးဟောင်း ဓာတ်တော်ကြုတ်ကြီး တစ်ခုနဲ့အတူ ရောက်လာပါတယ်။ သူက "ဦးဇင်း... ဒါက သီရိဓမ္မာသောကမင်းကြီးခေတ်က ဓာတ်တော်ကြုတ်ပါ၊ အထဲမှာလည်း မြတ်စွာဘုရားရဲ့ ဓာတ်တော်စစ်စစ်တွေ ပါပါတယ်" လို့ လာလှူပါတယ်။ ကြုတ်ကြီးကတော့ ဟုတ်ပါရဲ့၊ ရှေးဟောင်းလက်ရာ ပီသပါရဲ့။ ဒါပေမဲ့ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ Policy 1, Article 1.1 (Identity Matters in Relic Preservation) အရ "Identity" ဆိုတာ ပါးစပ်ပြောနဲ့ လက်ခံလို့မရပါဘူး။ အဲဒီတော့ ဦးဇင်းတို့က Template T102 (Historical Archiving & Provenance Log) ကို ထုတ်ပြီး မေးခွန်းတွေ စတင် မေးမြန်းရပါတယ်။

"ဒကာကြီး... ဒီကြုတ်ကို ဒကာကြီး ဘယ်တုန်းက ရတာလဲ၊ ဒကာကြီးမရခင်က ဘယ်သူ့လက်ထဲမှာ ရှိခဲ့တာလဲ၊ အဲဒီလူကရော ဘယ်က ရတာလဲ" ဆိုပြီး မေးခွန်းတွေ မေးတဲ့အခါမှာ ပြဿနာက စပေါ်လာပါတယ်။ ဒကာကြီးက "တပည့်တော် အဖိုးလက်ထက်ကတည်းက အိမ်မှာ ရှိနေတာဘုရား၊ အဖိုးကတော့ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း အရောင်းအဝယ် လုပ်တဲ့သူဆီက ဝယ်ထားတာလို့ ပြောတယ်" လို့ ဖြေပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ "Chain of Custody" ပြတ်တောက်သွားပါပြီ။ ရှေးဟောင်းပစ္စည်းဆိုင်က ဝယ်တယ်ဆိုတာ "Origin" (မူလဇာစ်မြစ်) မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီဆိုင်ကို ဘယ်စေတီပျက်ကနေ ရောက်လာသလဲ၊ ဒါမှမဟုတ် တစ်နေရာရာက တူးဖော်ရရှိတာလား ဆိုတာ အထောက်အထား မရှိတော့ပါဘူး။

ဒီနေရာမှာ ဒကာမကြီးတစ်ယောက်က စိတ်ထဲမှာ တွေးမိမယ်၊ "အရှင်ဘုရား... စစ်မစစ် မသေချာပေမဲ့ ယုံကြည်မှုနဲ့ ကိုးကွယ်ရင် ကုသိုလ်မရဘူးလား" တဲ့။ ရပါတယ် ဒကာမကြီး။ ဒါပေမဲ့ ဦးဇင်းတို့က "ပြတိုက်" (Museum) တစ်ခုအနေနဲ့၊ "သုတေသန" (Research) ဌာနတစ်ခုအနေနဲ့ ရပ်တည်တဲ့အခါမှာ "Historical Fact" (သမိုင်းအချက်အလက်) နဲ့ "Religious Belief" (ဘာသာရေး ယုံကြည်မှု) ကို ကွဲပြားအောင် လုပ်ရပါတယ်။ Template T102 မှာ ဦးဇင်းတို့က "Classification" (အမျိုးအစား ခွဲခြားခြင်း) ဆိုတဲ့ ကဏ္ဍ ထည့်သွင်းထားပါတယ်။ အထောက်အထား ခိုင်လုံတဲ့ ဓာတ်တော်ကို "Class A - Provenance Verified" လို့ သတ်မှတ်ပြီး၊ အထောက်အထား မရှိပေမဲ့ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း ဖြစ်နေတာကိုတော့ "Class B - Historical Artifact with Unverified Relic" လို့ မှတ်တမ်းတင်ပါတယ်။ ဒါဟာ သစ္စာတရား (Sacca) ကို စောင့်ထိန်းတာပါပဲ။

သိပ္ပံနည်းကျ Archiving (မော်ကွန်းထိန်းသိမ်းရေး) သဘောတရားအရ ကြည့်ရင် Document တစ်ခု ဒါမှမဟုတ် Object တစ်ခုဟာ Context (နောက်ခံအကြောင်းအရာ) ပျောက်ဆုံးသွားရင် သူ့ရဲ့ တန်ဖိုး (Value) ထက်ဝက်လောက် ကျဆင်းသွားတတ်ပါတယ်။ ဥပမာ - ရွှေပြားလေးတစ်ချပ်ကို တွေ့တယ်ဆိုပါစို့။ အဲဒီရွှေပြားပေါ်မှာ စာမပါရင် ရွှေတန်ဖိုးပဲ ရှိမယ်။ ဒါပေမဲ့ "သက္ကရာဇ် ဘယ်လောက်၊ ဘယ်မင်းလက်ထက် လှူဒါန်းသည်" လို့ စာပါလာရင် ဒါဟာ သမိုင်းတန်ဖိုး ဖြတ်မရအောင် ကြီးမားသွားပါတယ်။ Case-R158 မှာ ဦးဇင်းတို့က ဓာတ်တော်ကြုတ်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းပို့ပြီး စစ်ဆေးကြည့်တော့ (Carbon Dating မရပေမဲ့) သတ္တုဖွဲ့စည်းပုံ (Metallurgy) အရ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၁၀၀ ဝန်းကျင်က လက်ရာဆိုတာ တွေ့ရတယ်။ သီရိဓမ္မာသောကခေတ် (လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၂၀၀၀ ကျော်) မဟုတ်မှန်း သိလိုက်ရတယ်။ ဒါကြောင့် ဒါကို "သောကမင်းခေတ် ဓာတ်တော်" လို့ မှတ်တမ်းမတင်ဘဲ "၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်း ကိုလိုနီခေတ်လက်ရာ ဓာတ်တော်ကြုတ်နှင့် ဓာတ်တော်များ" ဆိုပြီး အမှန်အတိုင်း ပြင်ဆင်မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပါတယ်။

Policy 1, Article 1.1 မှာ "Why Identity Matters" (ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာ ဘာကြောင့် အရေးကြီးသလဲ) ဆိုတာကို ဦးဇင်းတို့ အလေးအနက်ထား ရေးဆွဲထားပါတယ်။ သွာဂတ ပြတိုက်ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က "Protect Dhatu" (ဓာတ်တော်ကို ကာကွယ်ရန်) ဖြစ်တဲ့အတွက် ဓာတ်တော်ရဲ့ မှန်ကန်တဲ့ သမိုင်းကို ကာကွယ်ပေးခြင်းဟာ ဓာတ်တော်ကို ကာကွယ်ခြင်း တစ်မျိုးပါပဲ။ အမှားကြီးကို အမှန်လုပ်ပြီး ပြသလိုက်ရင် နောင်တစ်ချိန်မှာ လူတွေက "ဗုဒ္ဓဘာသာမှာ လိမ်ညာမှုတွေ ရှိတယ်" လို့ စွပ်စွဲလာနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလို မဖြစ်ရအောင် ဦးဇင်းတို့က သုတေသနကို ဒိုင်းလွှားတစ်ခုသဖွယ် အသုံးပြုနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆက်လက်ပြီး ဆင်ခြင်ကြည့်ရအောင်။ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ဥပရိပဏ္ဏာသ၊ ဓာတုဝိဘင်္ဂသုတ် (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ၊ စာမျက်နှာ ၂၈၄) မှာ မြတ်စွာဘုရားက ဓာတ်ကြီးလေးပါးအကြောင်းကို အသေးစိတ် ဝေဖန်ပိုင်းခြား ဟောကြားထားပါတယ်။ ရုပ်ဝတ္ထုဓာတ်တော်တွေဟာ ပထဝီ၊ တေဇော စတဲ့ ဓာတ်သဘောတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာ ဖြစ်ပေမဲ့၊ အဲဒီအထဲမှာ ကိန်းဝပ်နေတာက "ဗုဒ္ဓရဲ့ ဂုဏ်တော်" တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဂုဏ်တော်ဆိုတာ "နာမ်" တရားပါ။ နာမ်တရားကို ပူဇော်ဖို့အတွက် ရုပ်ဝတ္ထုသက်သေ (Material Evidence) လိုအပ်ပါတယ်။ အဲဒီ သက်သေခိုင်လုံဖို့အတွက် သမိုင်းကြောင်း (History) က ပံ့ပိုးပေးရပါတယ်။

ဦးဇင်းတို့ နေ့စဉ်ဘဝမှာလည်း ကိုယ့်ရဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို ကိုယ်တိုင် မှတ်တမ်းတင်တဲ့ အလေ့အကျင့် (Personal Archiving) ရှိဖို့ လိုပါတယ်။ "ငါ ဒီနေ့ ဘာကုသိုလ်လုပ်ခဲ့လဲ၊ ဘာအမှားတွေ လုပ်ခဲ့မိလဲ" ဆိုတာကို Template T102 လိုမျိုး စိတ်ထဲမှာ မှတ်တမ်းတင်ထားရင်၊ နောင်တစ်ချိန် ပြန်ကြည့်တဲ့အခါ ကိုယ့်ဘဝရဲ့ "Chain of Custody" ဟာ ကုသိုလ်တွေနဲ့ ဆက်စပ်နေသလား၊ အကုသိုလ်တွေနဲ့ ပြတ်တောက်နေသလား ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Case-R158 ရဲ့ နိဂုံးချုပ်မှာတော့ အဲဒီဒကာကြီးဟာ သူ့ရဲ့ ဓာတ်တော်ကြုတ်က သောကမင်းခေတ် မဟုတ်မှန်း သိလိုက်ရပေမဲ့ စိတ်မပျက်သွားပါဘူး။ "ဦးဇင်း... အမှန်ကို သိရတာ ပိုကောင်းပါတယ်၊ မဟုတ်ရင် တပည့်တော် သားစဉ်မြေးဆက် အမှားကြီးကို လက်ဆင့်ကမ်းမိတော့မယ်" ဆိုပြီး ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ လက်ခံသွားပါတယ်။ ဒါဟာ "Deep Truth" (နက်နဲသော အမှန်တရား) ကို လက်ခံနိုင်တဲ့ သူတော်ကောင်း စိတ်ဓာတ်ပါပဲ။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတကလည်း အဲဒီ ဓာတ်တော်ကြုတ်ကို "သဒ္ဓါတရား၏ ပြယုဂ်" တစ်ခုအနေနဲ့ တရိုတသေ ထိန်းသိမ်းထားရှိပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ သူတော်ကောင်းတွေကို တိုက်တွန်းလိုတာကတော့ သမိုင်းဆိုတာ အတိတ်က အရာလို့ သဘောမထားဘဲ၊ ပစ္စုပ္ပန်ကို တည်ဆောက်တဲ့ အုတ်မြစ်လို့ သဘောထားကြပါ။ ဓာတ်တော်တွေကို ပူဇော်တဲ့အခါ "ဒါဟာ မြတ်စွာဘုရားဆီကနေ ရဟန္တာအရှင်မြတ်တွေ၊ မင်းကောင်းမင်းမြတ်တွေ၊ ဘိုးဘွားမိဘတွေ တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် လက်ဆင့်ကမ်း သယ်ဆောင်လာတဲ့ မေတ္တာအမွေအနှစ်ပါလား" ဆိုတဲ့ သမိုင်းအမြင် (Historical View) နဲ့ ကြည်ညိုကြပါ။ အချက်အလက် ခိုင်လုံမှု ရှိမရှိကိုလည်း Template T102 လို စနစ်တကျ စိစစ်တဲ့ အလေ့အကျင့် လုပ်ကြပါ။

အနှစ်ချုပ်လိုက်ရင် ဓာတ်တော်နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ သုတေသနဆိုတာ ခြောက်သွေ့တဲ့ ဘာသာရပ်တစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ သစ္စာတရားကို ရှာဖွေခြင်း၊ သာသနာ့ဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခြင်းနဲ့ အနာဂတ်အတွက် အမှန်တရားကို လက်ဆင့်ကမ်းခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကြီး တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော "ဓာတ်တော်နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ သုတေသန (၅)" တရားတော်ကို နာယူရသော ကုသိုလ်ကံ စေတနာကြောင့် ဒကာကြီး၊ ဒကာမကြီးများအားလုံး သမိုင်းအမှားများ၊ အယူအဆ အမှားများမှ ကင်းဝေးကြပါစေ၊ စစ်မှန်သော သာသနာ့အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်နိုင်သော သမိုင်းလက်ဆင့်ကမ်း သူတော်ကောင်းများ ဖြစ်ကြပါစေလို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သရင်း ယနေ့ တရားဒေသနာကို နိဂုံးချုပ်အပ်ပါတယ်။

ဤသို့ ပြုရ မြတ်ပုညကြောင့်၊ အနန္တစကြာဝဠာ၊ အနန္တသတ္တဝါတို့၊ ဘေးရန်ခပ်သိမ်း ငြိမ်းကြပါစေ၊ ဒေါသခပ်သိမ်း ငြိမ်းကြပါစေ၊ ဆင်းရဲခပ်သိမ်း ငြိမ်းကြပါစေ၊ နှလုံးစိတ်ဝမ်း အေးချမ်းကြပါစေ။ မိဘဘိုးဘွား၊ ဆရာသမားများနှင့်တကွ ခုနစ်ရက်သားသမီး အပေါင်းတို့အား အမျှ အမျှ အမျှ ပေးဝေပါကုန်၏။ အမျှရ၍ သာဓုခေါ်ဆိုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု

ဗုဒ္ဓသာသနံ_မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်

စိရံ_ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး

တိဌတု_တည်ပါစေသတည်း။

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဇွန်လ ၇ ရက်