Day: 023 | ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄ | ဓာတ်တော်တု ပေါ်ပေါက်လာပုံ (Counterfeit) | ဝိနည်း၊ သဒ္ဓမ္မပတိရူပက | Counterfeit
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
သာသနာနှစ် ၂၅၆၇ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခု၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်၊ မင်္ဂလာအပေါင်းနဲ့ ပြည့်စုံတဲ့ နေ့ရက်ကလေးမှာ တရားနာယူကြမယ့် သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့... ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေ။ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်မှာ မိဘဘိုးဘွားတွေဆီက ဆင်းသက်လာတဲ့ မျိုးရိုးဗီဇ DNA တွေ ပါလာသလိုပဲ၊ စိတ်သန္တာန်မှာလည်း အတိတ်က ပါလာတဲ့ မျိုးစေ့တွေ ရှိပါတယ်၊ အဲဒီ မျိုးရိုးဗီဇအမွေအနှစ်တွေကနေတစ်ဆင့် အမှန်နဲ့ အမှားကို ခွဲခြားနိုင်တဲ့ အသိဉာဏ်မျိုးစေ့တွေ ရှင်သန်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။ လောကမှာ အစစ်ရှိရင် အတုဆိုတာလည်း ပေါ်လာတတ်တာ သဘာဝပါပဲ။ ဒါကြောင့် အတုကို အစစ်ထင်ပြီး မမှားရလေအောင် သတိပညာနဲ့ ဆင်ခြင်ကြဖို့ အလွန်ပဲ အရေးကြီးလှပါတယ်။
ကိုင်း... တရားစကားတွေ မဟောကြားခင်လေးမှာ စိတ်ကလေးကို ငြိမ်သက်သွားအောင်၊ အတုအယောင် လှည့်စားမှုတွေကြားမှာ တည်ငြိမ်တဲ့ အသိဉာဏ်ရအောင် သမထကမ္မဋ္ဌာန်းလေးကို အရင် ပွားများကြည့်ကြရအောင်။ ကိုယ့်ရဲ့ ဝင်လေထွက်လေလေးကို သတိကပ်ပြီး အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းကို ခဏလောက် ရှုမှတ်ကြည့်ပါမယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်လေးထားပြီး မျက်စိလေးကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ နှာသီးဖျားမှာ လေလေး တိုးဝင်လာရင် ဝင်မှန်းသိမယ်၊ ပြန်ထွက်သွားရင် ထွက်မှန်းသိမယ်။ လေဝင်လေထွက်ဆိုတာ သဘာဝတရားရဲ့ အစစ်အမှန် ဖြစ်စဉ်လေးပါ။ ဘယ်သူမှ လိမ်လို့မရတဲ့ အမှန်တရားလေးပေါ်မှာ စိတ်ကို ငြိမ်အောင် ထားကြည့်လိုက်ကြပါစို့ နော်။
ဒီလို သတိလေး ကပ်ထားတဲ့အခါ လေလေး ဝင်လာရင် သတိလေးနဲ့ ကပ်ပြီး သိနေမယ်၊ လေလေး ထွက်သွားရင်လည်း သတိလေးနဲ့ ကပ်ပြီး သိနေမယ်။ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "ဒါက ငါ့လေ၊ ဒါက ငါ့နှာခေါင်း" ဆိုတဲ့ အစွဲတွေကို ခဏ ဖယ်ထားလိုက်ပါ။ လေဓာတ်ရဲ့ တိုးဝှေ့မှု သဘောလေး အပေါ်မှာပဲ စိတ်ကို ညင်သာစွာ တင်ထားလိုက်ပါ။ စိတ်ကလေး ပြင်ပကို ထွက်သွားဖို့ ကြံရွယ်လိုက်တိုင်း၊ "သြော်... အပြင်ကို ထွက်ချင်နေပြန်ပြီ" လို့ သတိပြုမိပါစေ။ အဲဒီအတွေးကို ဖြတ်တောက်လိုက်ပြီး၊ ဝင်လေထွက်လေလေးရဲ့ သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်နေမှုကို ညင်သာစွာ စောင့်ကြည့်ပေးပါ။
ဒီနေရာမှာ စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်ဖို့ဆိုတာ အစစ်အမှန်ကို မြင်ဖို့အတွက် မှန်ဘီလူးကို အာရုံချိန်ညှိနေတာနဲ့ တူပါတယ်။ မှန်ဘီလူးက လှုပ်နေရင် အောက်က အရာကို အမှန်အတိုင်း မမြင်ရသလိုပဲ၊ စိတ်ကလေးက လှုပ်ရှားနေရင်လည်း ဓမ္မရဲ့ အစစ်အမှန်ကို မမြင်နိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် အခု ဝင်လေထွက်လေလေးပေါ်မှာပဲ စိတ်ကို တည်ငြိမ်အောင် ထားကြည့်လိုက်ကြပါစို့။ ဒီလိုမျိုး စိတ်ကို ဝင်လေထွက်လေ အာရုံ တစ်နေရာတည်းမှာ စူးစိုက်ထားနိုင်ရင် ခိုင်မာတဲ့ သမာဓိ ရလာပါပြီ။ စိတ်ကလေး ငြိမ်သက်သွားပြီ၊ အတုအယောင် အာရုံတွေဆီ ပြေးလွှားချင်တဲ့ စိတ်တွေ ခေတ္တခဏ ရပ်တန့်သွားပြီ ဆိုရင်တော့ တရားတော်ကို အေးအေးဆေးဆေး နာယူမှတ်သားနိုင်ပါပြီ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကမှာ အတုအပ (Counterfeit) ဆိုတာ ဘာလဲ၊ အဲဒီအတုတွေကို သိပ္ပံပညာနဲ့ နည်းပညာရပ်ဝန်းတွေမှာ ဘယ်လိုမျိုး ခွဲခြားစစ်ဆေးကြသလဲ ဆိုတာကနေ စပြီး ကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ခေတ်မှာ အတုအပ လုပ်တဲ့ နည်းပညာတွေက အင်မတန် အဆင့်မြင့်လာပါတယ်။ ငွေစက္ကူအတုတွေ၊ အဖိုးတန် ကျောက်မျက်ရတနာ အတုတွေ၊ ဆေးဝါးအတုတွေနဲ့ ရှေးဟောင်းပစ္စည်း အတုတွေဟာ လောကမှာ အများကြီး ပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကတော့ ဒီအတုတွေကို ခွဲခြားဖို့အတွက် Forensic Science (မှုခင်းဆေးပညာ) နဲ့ Material Science (ရုပ်ဝတ္ထုပညာ) တွေကို အသုံးပြုကြပါတယ်။
ဥပမာ - ရွှေအတုနဲ့ ရွှေအစစ်ကို ခွဲခြားဖို့အတွက် အရင်တုန်းကတော့ မီးနဲ့ ရှို့ကြည့်ကြတယ်။ "ရွှေအစစ်ဆိုတာ မီးကိုမကြောက်ဘူး" ဆိုတဲ့ စကားအတိုင်းပါပဲ။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ခေတ်မှာတော့ အဲဒီထက် ပိုနက်နဲတဲ့ X-ray Fluorescence (XRF) လို စက်ကြီးတွေ သုံးပြီး ရုပ်ဝတ္ထုရဲ့ အတွင်းပိုင်း အက်တမ် ဖွဲ့စည်းပုံအထိ စစ်ဆေးကြပါတယ်။ အပြင်ပန်းကြည့်ရင် ရွှေရောင် တောက်ပနေပေမယ့်၊ စက်နဲ့ စစ်လိုက်တဲ့အခါ အထဲမှာ ကြေးနီတွေ၊ ခဲတွေ ပါနေတာကို သိပ္ပံပညာက ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အတုဆိုတာ ဘယ်လောက်ပဲ အစစ်နဲ့တူအောင် လုပ်ထားပါစေ၊ သူ့ရဲ့ မူလ ဓာတ်သဘာဝကိုတော့ လိမ်လို့ မရပါဘူး။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အတုအပတွေဟာ လောကကို အင်မတန် အန္တရာယ် ပေးနိုင်ပါတယ်။ ငွေစက္ကူအတုတွေ များလာရင် စီးပွားရေး ပျက်စီးမယ်၊ ဆေးဝါးအတုတွေ များလာရင် လူတွေရဲ့ အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရမယ်။ အဲဒီလိုပဲ သမိုင်းဝင် ပစ္စည်းအတုတွေ၊ ဓာတ်တော်အတုတွေ များလာရင်တော့ လူသားတွေရဲ့ ယုံကြည်မှုနဲ့ အမျိုးဂုဏ်၊ သာသနာဂုဏ်တွေ ညှိုးမှိန်သွားနိုင်ပါတယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အတုကို ခွဲခြားဖို့ စမ်းသပ်မှု (Testing) တွေကို အကြိမ်ကြိမ် လုပ်ကြရပါတယ်။ အစစ်အမှန်ဆိုတာ စမ်းသပ်မှုကို ဘယ်တော့မှ မကြောက်ပါဘူး။ "ရွှေအစစ်က မီးကိုမကြောက်၊ တရားစစ်က စမ်းသပ်မှုကို မကြောက်" ဆိုတာဟာ သိပ္ပံပညာရော ဓမ္မပညာမှာပါ အကျုံးဝင်တဲ့ အမှန်တရားကြီးပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်လား သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
ကဲ... ဆက်လက်ပြီးတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ သာသနာတော်မှာ အတုအပတွေ ပေါ်လာတဲ့အခါ ဘာဖြစ်တတ်သလဲ ဆိုတာကို ဝိပဋ္ဌကတ်တော်လာ ပါဠိတော်တွေနဲ့ ချိန်ထိုးကြည့်ကြရအောင်။ ဝိနည်းပိဋကတ်တော်မှာ "သဒ္ဓမ္မပတိရူပက" (တရားစစ်နဲ့ တူသော တရားတု) ဆိုတဲ့ စကားရပ် ပါရှိပါတယ်။ ဘုရားရှင်က ကဿပမထေရ်မြတ်ကို ဟောကြားခဲ့တာ ရှိပါတယ်။ "ကဿပ... လောကမှာ တရားတုတွေ မပေါ်သရွေ့တော့ တရားစစ်တွေ ကွယ်ပျောက်မှာ မဟုတ်ဘူး။ ရွှေတုတွေ မပေါ်သရွေ့တော့ ရွှေစစ်တွေရဲ့ တန်ဖိုးဟာ ကျဆင်းမှာ မဟုတ်ဘူး" လို့ မိန့်တော်မူပါတယ်။
ဒီပါဠိတော်လာ စကားလုံးတွေကို တစ်လုံးချင်းစီ အနက်ဖွင့်ကြည့်မယ်ဆိုရင်၊ 'သဒ္ဓမ္မ' ဆိုတာ သူတော်ကောင်းတရား၊ တရားစစ် တရားမှန်ကို ဆိုလိုပါတယ်။ 'ပတိရူပက' ဆိုတာကတော့ အတုအယောင်၊ ပုံတူ လုပ်ထားတာကို ဆိုလိုပါတယ်။ အတုအပတွေ ပေါ်လာခြင်းဟာ သာသနာညှိုးမှိန်ခြင်းရဲ့ အဓိက အကြောင်းရင်းပါပဲ။ ဓာတ်တော်တွေနဲ့ ပတ်သက်လာရင်လည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ ရှေးခေတ်ကတည်းက စီးပွားရေး လောဘသားတွေဟာ ကျောက်စရစ်ခဲတွေ၊ ဖန်တုံးတွေကို ဓာတ်တော်အစစ်လိုမျိုး အရောင်ဆိုးပြီး လိမ်ညာ ရောင်းချခဲ့ကြတာတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါကို "သဒ္ဓမ္မပတိရူပက" လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ပုဒ်ရေ ၁၇၉ မှာ လာရှိတဲ့အတိုင်း 'မရဏ' (သေဆုံးခြင်း / ကွယ်ပျောက်ခြင်း) ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို သတိပြုဖို့ လိုပါတယ်။ တရားစစ်တွေ ကွယ်ပျောက်သွားတယ် (မရဏ) ဆိုတာ အလိုလို ပျောက်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ တရားတုတွေက နေရာယူလာလို့ ပျောက်သွားရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်တော်စစ်တွေ နေရာမှာ ဓာတ်တော်တုတွေ ရောက်လာတဲ့အခါ၊ လူတွေက အတုကိုပဲ အစစ်ထင်ပြီး ကိုးကွယ်လာကြရင်၊ အစစ်ရဲ့ တန်ဖိုးနဲ့ အစစ်ရဲ့ သမိုင်းကြောင်းတွေဟာ တဖြည်းဖြည်း မှေးမှိန် ပျောက်ကွယ်သွားရတော့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သာသနာအတွက်ရော၊ သမိုင်းအတွက်ပါ အင်မတန် ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ ဆုံးရှုံးမှုကြီးပါပဲ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခု မိမိတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အစစ်နဲ့ အတုကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ဘယ်လို ဓာတ်ခွဲ ရှုမှတ်မလဲ ဆိုတာကို လေ့လာကြစို့။ ဦးဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အာယတန (၁၂) ပါး၊ တံခါးပေါက် ၆ ပေါက် ရှိပါတယ်။ အပြင်က အာရုံတွေက အမြဲတမ်း လာရောက် တိုက်ခိုက်နေတာပါ။ ဥပမာ - မျက်စိ (စက္ခုဒွါရ) ဆိုတဲ့ အတွင်းတံခါးပေါက်နဲ့၊ ဓာတ်တော်လို့ ယူဆရတဲ့ အရာဝတ္ထုတစ်ခုရဲ့ အဆင်း (ရူပါရုံ) လာရောက် တိုက်ခိုက်လိုက်တယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီအချိန်မှာ မျက်စိအကြည်ရုပ် (စက္ခုပသာဒ) ရဲ့ အစွမ်းကြောင့် 'စက္ခုဝိညာဏဓာတ်' လို့ခေါ်တဲ့ မြင်သိစိတ်လေးဟာ ချက်ချင်း ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။ မျက်စိရယ်၊ အဆင်းရယ်၊ မြင်သိစိတ်ရယ် ဒီတရား သုံးပါး ဆုံမိသွားတာကို အဘိဓမ္မာမှာ 'ဖဿ' (Contact) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ တွေ့ထိမှုလေး ဖြစ်သွားတာပါ။
ဖဿဖြစ်လာတာနဲ့ တစ်ဆက်တည်းမှာပဲ ဘာပေါ်လာသလဲ ဆိုတော့ "ဟယ်... သိပ်ကြည်ညိုစရာ ကောင်းတဲ့ ဓာတ်တော်လေးပါလား" ဆိုတဲ့ သာယာတဲ့ ခံစားမှု 'သုခဝေဒနာ' လေး ချက်ချင်း ပေါ်လာပါတယ်။ ဝေဒနာ ဖြစ်ပြီးတာနဲ့ "ဒါဟာ အစစ်ပဲ၊ တန်ခိုးကြီးတယ်" လို့ မှတ်သားလိုက်တဲ့ 'သညာ' ဆိုတဲ့ သဘောတရားလေး ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီနောက်မှာ အရေးအကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒါကို ငါ ပိုင်ချင်လိုက်တာ၊ ငါ့အိမ်မှာ ပင့်သွားမယ်" လို့ တိုက်တွန်းစီရင်တဲ့ 'သင်္ခါရ' (လောဘ) တရားတွေ ဆက်တိုက် ဖြစ်ပေါ်လာပါတော့တယ်။ ကြည့်စမ်း... စက္ကန့်ပိုင်းလေး အတွင်းမှာတင် ခန္ဓာငါးပါး ယန္တရားကြီးက အတုလား အစစ်လား မသိသေးခင်မှာတင် 'တဏှာ ဥပါဒါန်' တွေနဲ့ အတင်း ဆုပ်ကိုင်လိုက်ပါပြီ။
ဒီဖြစ်စဉ်ကို ခန္ဓာငါးပါး အနေနဲ့ ပြန်ဖွဲ့ကြည့်ကြစို့။ ဓာတ်တော်လို့ ထင်ရတဲ့ အရာရဲ့ အဆင်းက 'ရူပက္ခန္ဓာ' ဖြစ်ပါတယ်။ မြင်သိစိတ်က 'ဝိညာဏက္ခန္ဓာ'၊ ဝမ်းသာတဲ့ ခံစားမှုက 'ဝေဒနာက္ခန္ဓာ'၊ ဓာတ်တော်လို့ မှတ်သားတာက 'သညာက္ခန္ဓာ'၊ လိုချင်တပ်မက်တာက 'သင်္ခါရက္ခန္ဓာ' ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးတာက "ငါ မြင်နေတာ၊ ငါ ကြည်ညိုနေတာ" ဆိုတဲ့ 'သက္ကာယဒိဋ္ဌိ' ပါပဲ။ မျက်လှည့်ပြသူရဲ့ ဥပမာကို ပြန်စဉ်းစားကြည့်ပါ။ မျက်လှည့်ဆရာက ကြိုးကို မြွေဖြစ်အောင် လုပ်ပြတဲ့အခါ၊ အမှန်ကို မသိတဲ့သူက တကယ့် မြွေအစစ်ကြီး လို့ ထင်ပြီး ကြောက်လန့် သလိုပါပဲ။ အခုလည်း ရုပ်နာမ် ဖြစ်စဉ်လေး ပေါ်လာတာကို "ငါ" လို့ ထင်ပြီး အစစ်အမှန် (Paramattha) ကို မမြင်ဘဲ အတုအယောင် (Sammuti) အပေါ်မှာ ပူလောင်နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုင်း... သေချာ စဉ်းစားကြည့်ကြစို့။ ဒီလောက် ရှင်းလင်းနေတဲ့ ခန္ဓာအစဉ်ကြီး လည်ပတ်သွားတာကို ငါတို့က ဘာကြောင့် "ဒါ ငါပဲ၊ ဒါ ငါ့ရဲ့ ဓာတ်တော်" လို့ ထင်နေကြတာလဲ။ အဲဒီ "ငါ" ဆိုတဲ့ အကောင်အထည်ကြီးကပဲ အမြဲတမ်း တည်တံ့နေမယ်လို့ ထင်နေတာက "သဿတဒိဋ္ဌိ" ပါ။ ပြီးတော့ ဒီဓာတ်တော် ပျောက်သွားရင် ငါ့ဘဝတော့ သွားပါပြီ၊ သေရင် ပြီးတာပဲ လို့ အပြတ်ယူတာက "ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ" ပါ။ တကယ်တော့ ဓာတ်တော်ပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ မိမိရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပဲ ဖြစ်ဖြစ် အရာအားလုံးဟာ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်းပဲ 'မရဏ' (ချုပ်ပျောက်ခြင်း) သဘောနဲ့ ပျက်စီးသွားမယ့် ဓမ္မသဘောတွေ ချည်းပါပဲ။
တကယ်တမ်း ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ရှုမှတ်ကြည့်လိုက်ရင် မျက်လှည့်ဆရာရဲ့ လှည့်စားမှုကို ချက်ချင်း သိသွားသလိုပါပဲ။ "သြော်... မြင်တယ် ဆိုတာ ရူပက္ခန္ဓာနဲ့ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ သက်သက်ပဲ။ ကြည်ညိုတဲ့ စိတ်ဆိုတာ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ သက်သက်ပဲ။ ငါ မဟုတ်ဘူး။ ငါ့ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှု မဟုတ်ဘူး။ ဓာတ်သဘောတွေ အကြောင်းတိုက်ဆိုင်လို့ ပေါ်လာတာပါလား" လို့ ဉာဏ်နဲ့ ထိုးထွင်း သိမြင်လိုက်တာနဲ့ "ငါ" ဆိုတဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ချက်ချင်း ပြုတ်ကျသွားပါတယ်။ ဒါဆိုရင် အတုကို အစစ်ထင်ပြီး ပူလောင်စရာ မလိုတော့ပါဘူး။ အရာရာကို အမှန်အတိုင်း မြင်တဲ့ဉာဏ်ကသာလျှင် အေးချမ်းမှုကို ပေးနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါဆိုရင် လက်တွေ့မှာ ရှုမှတ်တဲ့အခါ ဘယ်လိုမှတ်ရမလဲ။ ဓာတ်တော်တွေကို ဖူးတဲ့အခါ "ငါ ဖူးနေတယ်၊ ဒါ သိပ်ထူးခြားတယ်" လို့ ပညတ်အာရုံနောက်ကို လိုက်မမှတ်ပါနဲ့။ အဲဒီလို မှတ်ရင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိနဲ့ တဏှာ ဝင်သွားပါပြီ။ "မြင်သိစိတ်လေး ပေါ်လာတယ်... သတိနဲ့ သိတယ်၊ ကြည်ညိုတဲ့ ဝေဒနာလေး ပေါ်လာတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ ပရမတ်ကို ဦးစားပေး မှတ်ပါ။ အဲဒီ စိတ်ကလေးဟာ အကြောင်းကြောင့် ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်းပဲ အသစ်အသစ် အစားထိုးကာ ပျက်စီးသွားတဲ့ (မရဏ) ဓမ္မသဘောလေးပါ။ သတိလေးနဲ့ စောင့်ကြည့်နေရင် အဲဒီစိတ်ကလေး ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာကို အထင်အရှား မြင်ရပါမယ်။ ဖြစ်ပြီး ပျက်သွားတာကို မြင်တော့ "ခိုင်တယ်" ထင်တဲ့ သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ်။ ပျက်သွားပေမယ့် အကြောင်းတိုက်ဆိုင်ရင် နောက်ထပ် စိတ်အသစ် ဖြစ်ပေါ်တာကို မြင်တဲ့အတွက် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိလည်း ပြုတ်ပါတယ်။ ရုပ်နဲ့နာမ်ပဲ ရှိတယ်၊ ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ မပါဘူးလို့ သိတဲ့အတွက် ဒိဋ္ဌိသုံးပါးလုံး ကွာကျပြီး၊ အတုနဲ့ အစစ်ကို ခွဲခြားနိုင်တဲ့ ဝိပဿနာ ဉာဏ်အမြင်ကို ရရှိလာမှာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီသဘောတရားကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာကို ပြတိုက်ကြီး တစ်ခုက ဇာတ်လမ်းလေး တစ်ပုဒ်နဲ့ ယှဉ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ အချိန်ကတော့ ဇန်နဝါရီလရဲ့ အေးမြတဲ့ နေ့လည်ခင်း တစ်ခုပါ။ ပြတိုက်ကြီးထဲကို အလွန် ချမ်းသာကြွယ်ဝပုံရတဲ့ သူဌေးကြီး တစ်ယောက် ရောက်လာပါတယ်။ သူက အိတ်တစ်လုံးကို အင်မတန် တန်ဖိုးထားပြီး ပိုက်ထားတယ်။ "ဆရာကြီး... ဒါ ကြည့်စမ်းပါ။ ကျွန်တော် သိန်းပေါင်း ထောင်ချီ ပေးပြီး ဝယ်ထားတဲ့ ရှေးဟောင်း ဓာတ်တော်အစစ်တွေဗျ။ ဒါတွေကို ပြတိုက်မှာ လာလှူချင်လို့" လို့ ဝမ်းသာအားရ ပြောပါတယ်။ (Case-2423) သူဌေးကြီးရဲ့ မျက်နှာမှာ "ငါ အလှူရှင်ကြီး၊ ငါ အစစ်တွေ ရှာတွေ့ထားတာ" ဆိုတဲ့ မာနနဲ့ သက္ကာယဒိဋ္ဌိတွေ အပြည့် ဖုံးလွှမ်းနေပါတယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်မှူးကြီး ဦးစံလင်း ရောက်လာပါတယ်။ ဦးစံလင်းဟာ သူဌေးကြီးရဲ့ ဓာတ်တော်တွေကို သေသေချာချာ ကြည့်လိုက်ပါတယ်။ အပြင်ပန်းကြည့်ရင်တော့ အလွန် တောက်ပြောင်ပြီး လှပနေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဦးစံလင်းဟာ ဘယ်အရာကိုမှ အပေါ်ယံ ကြည့်ပြီး မဆုံးဖြတ်ပါဘူး။ ပြီးတော့ သူဌေးကြီးကို အေးအေးဆေးဆေး ထိုင်ခိုင်းပြီး၊ ပြတိုက်ရဲ့ သမိုင်းဝင်ပစ္စည်းများ စစ်မှန်မှုဆိုင်ရာ မူဝါဒ (Policy 9) ကို ထုတ်ပြလိုက်ပါတယ်။ "လူကြီးမင်း... အပိုဒ် ၉.၁ (Art 9.1: Scientific authentication vs Emotional belief) အရ၊ ငါတို့ ပြတိုက်ဟာ ယုံကြည်ချက် တစ်ခုတည်းနဲ့ ပစ္စည်းတွေကို လက်မခံပါဘူး။ သိပ္ပံနည်းကျ စမ်းသပ်မှု (Authentication) ကို အရင် လုပ်ရမယ်" လို့ ရှင်းပြပါတယ်။
ဦးစံလင်းက Template T170 (Artifact Provenance and Material Audit) ကို ယူလာပြီး၊ (Method #26: ဇာတ်လမ်း အမှား/အမှန် ခွဲခြားနည်း) ကို အသုံးပြုပြီး စတင် စစ်ဆေးပါတော့တယ်။ အမှားနဲ့ အမှန်ကို ဘေးချင်းယှဉ်ပြီး ပြသလိုက်တာပါ။ ပထမဆုံး သိပ္ပံနည်းကျ XRF စက်နဲ့ စစ်လိုက်တဲ့ အခါမှာတော့၊ သူဌေးကြီး ယူလာတဲ့ အရာဟာ နှစ်ပေါင်း ထောင်ချီတဲ့ အရိုးဓာတ်တော် မဟုတ်ဘဲ၊ လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ နှစ်လောက်ကမှ စက်ရုံက ထုတ်ထားတဲ့ Polymer (ပလတ်စတစ်) နဲ့ ဖန်အရောတွေ ဖြစ်နေတာကို ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာ တွေ့လိုက်ရပါတယ်။
သူဌေးကြီးဟာ မျက်လုံးပြူးသွားပြီး၊ "ဟာ... မဖြစ်နိုင်တာ၊ ကျွန်တော့်ကို ရောင်းတဲ့သူက အစစ်ပါလို့ ကျိန်ဆိုပြီး ရောင်းတာဗျ" လို့ ဒေါသတကြီး ငြင်းဆန်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ ဦးစံလင်းက တည်ငြိမ်စွာနဲ့ပဲ "လူကြီးမင်း... အဲဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က 'သဒ္ဓမ္မပတိရူပက' (တရားတု) တွေ ပေါ်လာရင် သတိထားဖို့ ဟောခဲ့တာပေါ့။ အတုကို အစစ်ထင်ပြီး ကိုးကွယ်နေတာဟာ အဝိဇ္ဇာ (မသိမှု) ပါပဲ။ ဒီရုပ်ဝတ္ထုတွေဟာ အတုဖြစ်နေပေမယ့်၊ လူကြီးမင်း လှူချင်တဲ့ 'စေတနာ' ကတော့ အစစ်ပါ။ အခုတော့ အတုကို အစစ်ထင်တဲ့ ဒိဋ္ဌိကို ဖယ်လိုက်ပါ" လို့ ဆုံးမလိုက်ပါတယ်။
ဒီအခါမှာ သူဌေးကြီးလည်း သူ့ရဲ့ "ငါ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ အစစ်" ဆိုတဲ့ အစွဲအလမ်း သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို လွှတ်ချလိုက်ရပါတော့တယ်။ "သြော်... ကျွန်တော် အတုနောက်ကို လောဘတကြီး လိုက်နေမိလို့ အလိမ်ခံရတာပါလား" လို့ နားလည်သွားပါတယ်။ ကြည့်စမ်း သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အတုနဲ့ အစစ်ကို သိပ္ပံနည်းကျရော၊ ဓမ္မနည်းကျပါ ခွဲခြားလိုက်တဲ့ အခါမှာ ဘယ်လောက် အသိအမြင် ပွင့်လင်းသွားသလဲ ဆိုတာ ဒီဇာတ်လမ်းလေးက သက်သေပြနေပါတယ်။ ဟုတ်လား သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခုဟောခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေး ကြည့်ကြစို့။ လောကမှာ အတုအပတွေကြားမှာ မျောပါနေရတာ၊ အတုကို အစစ်ထင်ပြီး ပူလောင်နေရတဲ့ ရုပ်နာမ် ခန္ဓာငါးပါးရဲ့ အစဉ်အဆက်ဟာ အမှန်တကယ်တော့ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးတတ်တဲ့၊ ဆင်းရဲတဲ့ ဒုက္ခသစ္စာကြီး ဖြစ်နေပါတယ်။ ဒါကို သေချာ ပိုင်းခြားသိဖို့ လိုပါတယ်။
ဒီဖြစ်ပျက်နေတဲ့ ရုပ်နာမ်တွေ၊ အတုအယောင် အာရုံတွေပေါ်မှာ "ဒါ ငါ့ဟာ၊ ဒါ အစစ်ပဲ" ဆိုပြီး အတ္တနဲ့ တပ်မက်စွဲလမ်းနေတဲ့ တဏှာ နဲ့ အဝိဇ္ဇာ တွေဟာ ဒုက္ခကို ဖြစ်စေတဲ့ သမုဒယသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို တဏှာအစွဲတွေ၊ "ငါ" ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိအစွဲတွေ၊ အတ္တတွေ လုံးဝ ချုပ်ငြိမ်းသွားတဲ့ အခြေအနေ၊ အမှန်တရားကို သိပြီး ငြိမ်းအေးသွားတဲ့ အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်ဟာ နိရောဓသစ္စာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီလို ငြိမ်းချမ်းရာကို ရောက်ရှိဖို့အတွက်၊ အကြောင်းအကျိုး ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ကို ပိုင်းခြားသိမြင်ပြီး၊ အာရုံနဲ့ ဒွါရ တိုက်ခိုက်လို့ ဝေဒနာတွေ ပေါ်လာတိုင်း ဥပါဒါန်သို့ မကူးစေဘဲ "ငါ မဟုတ်ဘူး၊ အတု မဟုတ်ဘူး၊ အစစ် မဟုတ်ဘူး၊ ရုပ်နာမ် ခန္ဓာငါးပါး ဓာတ်သဘော သက်သက်သာ ဖြစ်တယ်" လို့ သတိပဋ္ဌာန်နဲ့ အစဉ်မပြတ် ရှုမှတ်နေတဲ့ ကျင့်စဉ်ဟာ မဂ္ဂသစ္စာ လမ်းစဉ်ကို လိုက်နာကျင့်သုံးနေတာပဲ ဖြစ်ပါတယ် ဆိုတာ အလွန်ပဲ ပေါ်လွင်နေပါတယ်။ ဟုတ်လား သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
ဒီနေ့ ဟောခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ မိမိတို့ သန္တာန်မှာ အတုနှင့် အစစ်ကို ခွဲခြားနိုင်သော အသိဉာဏ်များ ပွင့်လင်းကြပါစေ၊ မျိုးရိုးဗီဇကဲ့သို့ ခိုင်မာသော ဓမ္မအသိများကို မိမိတို့၏ စိတ်သန္တာန်တွင် ကောင်းစွာ ကိန်းဝပ်နိုင်ကြပါစေ၊ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ တို့၏ လှည့်စားမှုနောက်သို့ မပါဘဲ ကောင်းသော မျိုးစေ့များကိုသာ နေ့စဉ် စိုက်ပျိုးနိုင်ကြပါစေ၊ ကိုယ်ကျန်းမာ၊ စိတ်ချမ်းသာကြပြီး၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆုံး မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေ လို့ ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၂၃ ဇန်နဝါရီ ၂၀၂၄
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stူpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.