Day 105 Apr 15 Year 2023 သင်္ကြန်အကြတ် - အင်နားရှားနှင့် ထိနမိဒ္ဓ (Thingyan Stasis: Inertia, Sloth & Torpor)
သုတ္တန်ပိဋက၊ သံယုတ္တနိကာယ်၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ် (ဗောဇ္ဈင်္ဂသံယုတ် - ထိနမိဒ္ဓနီဝရဏ)
Newton's First Law of Motion (Inertia) (နယူတန်၏ ပထမနိယာမ - အင်နားရှား သို့မဟုတ် အရှိန်စောင့် သဘောတရား)
"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"
"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"
"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ"
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခု၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခု၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် (၁၁) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ (၁၅) ရက်၊ စနေနေ့၊ မင်္ဂလာရှိသော ညချမ်းအချိန်ကာလလေးမှာ သွာဂတ သွားဓာတ်တော် စောင့်ရှောက်ရေး ပြတိုက်မှ စီစဉ်ကျင်းပအပ်သော နေ့စဉ် ဓမ္မသဘင်ပွဲကို စတင် ကျင်းပပါတော့မယ်။
ဒီနေ့ဟာ မြန်မာ့ရိုးရာ မဟာသင်္ကြန်ပွဲတော်ရဲ့ "အကြတ်နေ့" (Thingyan Akjat) ဖြစ်ပါတယ်။ "အကြတ်" ဆိုတာ အကျလည်း မဟုတ်၊ အတက်လည်း မဟုတ်ဘဲ ကြားထဲမှာ "ကြပ်" နေတဲ့ သဘော၊ တည်နေတဲ့ သဘောကို ဆောင်ပါတယ်။ ဒီရက်မှာ လူတွေဟာ ရေကစားရတာ များလို့ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ပြီး လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှုတွေ (Fatigue & Heaviness) ဖြစ်ပေါ်တတ်ပါတယ်။
ဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးရဲ့ အနန္တဂုဏ်ကျေးဇူးတွေကို "တက်ကြွခြင်း"၊ "နိုးကြားခြင်း" တို့နဲ့ ယှဉ်ပြီး အကျယ်တဝင့် ရှိခိုးပူဇော်ကြရအောင်။
"အရဟတော" - စိတ်ကို လေးလံစေတတ်သော ထိနမိဒ္ဓ ကိလေသာ၊ အိပ်ငိုက်ခြင်း နီဝရဏတို့မှ ကင်းဝေးတော်မူပြီး၊ မရပ်မနားသော ဝီရိယတော်ဖြင့် သတ္တဝါတို့ကို ကယ်တင်တော်မူသော၊ "သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" - ရုပ်နာမ်တို့၏ "အင်နားရှား" (Inertia) ခေါ် ပြောင်းလဲမှုကို ဆန့်ကျင်သည့် သဘောတရားနှင့် ထိုအရှိန်စောင့်သဘောကို တွန်းလှန်နိုင်သည့် စွမ်းအင်ကို ဆရာမကူ သယမ္ဘူဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင် ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသော၊ "တဿ ဘဂဝတော" - ဘုန်းတော်ခြောက်ပါးနှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ထိုမြတ်စွာဘုရားရှင်အား "နမော" - ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးကန်တော့လိုက်ရပါ၏ ဘုရား။
ဆက်လက်ပြီးတော့လည်း "အနန္တော အနန္တငါးပါး" ကို အာရုံပြုကြရအောင်။ ဗုဒ္ဓဂုဏ်တော်၊ ဓမ္မဂုဏ်တော်၊ သံဃာဂုဏ်တော်၊ မိဘဂုဏ်တော်၊ ဆရာသမားဂုဏ်တော် ဆိုတဲ့ အနန္တငါးပါးသော ကျေးဇူးရှင်ကြီးတွေကို ဦးထိပ်ထားပြီးတော့၊ "ရပ်တန့်နေသော ယာဉ်ကြီးကို စက်နှိုး၍ မောင်းနှင်ရသကဲ့သို့၊ အကြတ်နေ့တွင် လေးလံထိုင်းမှိုင်းနေသော မိမိတို့၏ စိတ်များကို ဝီရိယစက်နှိုး၍ ကုသိုလ်လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပြန်လည် တင်ပို့နိုင်ကြပါစေ" လို့ ဦးဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ ဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
၁။ စိတ်ခွန်အား နှိုးဆွခြင်း (Energy Activation Meditation)
ကိုင်း... တရားမဟောခင်၊ တရားမနာခင်မှာ လေးလံနေတဲ့ စိတ်ကလေးကို အရင်ဆုံး "နှိုး" (Wake up) လိုက်ကြရအောင်။ ဒီနေ့တော့ "ဝီရိယ" (Effort) ကို အခြေခံပြီး လှုပ်ရှားမှု "ဝါယောဓာတ်" ကို ရှုမှတ်ကြမယ်။
သူတော်ကောင်းတို့... ခန္ဓာကိုယ်ကို မတ်မတ်ထားပါ။ အသက်ကို ပြင်းပြင်းလေး ရှူသွင်းလိုက်ပါ။
"နိုးကြားတယ်... တက်ကြွတယ်..."
ကိုယ့်ရဲ့ သွေးကြောထဲမှာ သွေးတွေ အရှိန်နဲ့ စီးဆင်းသွားတာကို ခံစားကြည့်ပါ။ ညောင်းညာမှုတွေ၊ အိပ်ချင်စိတ်တွေဟာ မီးခိုးငွေ့တွေလို လွင့်စင်သွားပြီ။ စိတ်ကို "Alert Mode" (အသင့်အနေအထား) မှာ ထားပြီး၊ ဉာဏ်မျက်စိကို ပြူးပြူးကျယ်ကျယ် ဖွင့်ထားလိုက်ကြပါစို့။
၂။ သိပ္ပံရှုထောင့် (Newton's First Law: Inertia)
သူတော်ကောင်းတို့ရေ... "အကြတ်နေ့" ဆိုတာ ကြားထဲမှာ တန့်နေတဲ့ သဘောလို့ ပြောခဲ့တယ်။ ရူပဗေဒ (Physics) မှာ အရာဝတ္ထုတွေရဲ့ "တန့်နေမှု" သို့မဟုတ် "မူလအရှိန်အတိုင်း နေလိုမှု" ကို "Inertia" (အင်နားရှား) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရှင်ကြီး အိုင်ဇက်နယူတန်ရဲ့ "ပထမ နိယာမ" (Newton's First Law of Motion) က ဒီလို ဆိုထားပါတယ်။
"An object at rest stays at rest and an object in motion stays in motion with the same speed and in the same direction unless acted upon by an unbalanced force."
(ရပ်နေသော အရာဝတ္ထုသည် ပြင်ပအားတစ်ခုက မတွန်းမချင်း ဆက်၍ ရပ်နေမည်။ ရွေ့လျားနေသော အရာဝတ္ထုသည် ပြင်ပအားက မတားမချင်း ဆက်၍ ရွေ့လျားနေမည်။)
ဒီနိယာမကို "Law of Inertia" (အရှိန်စောင့် နိယာမ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
၁။ Static Inertia (ရပ်နေသော အင်နားရှား): သူတော်ကောင်းတို့ မနက် အိပ်ရာထခါနီးမှာ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးက လေးလံပြီး မထချင်ဘူး မဟုတ်လား။ အိပ်ရာထဲမှာပဲ ဆက်ကပ်နေချင်တယ်။ ဒါဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ Mass (ဒြပ်ထု) က ပြောင်းလဲမှု (Movement) ကို ဆန့်ကျင်နေတာပါ။ သူ့ကို ရွေ့သွားဖို့ဆိုရင် ကြီးမားတဲ့ "Force" (စိတ်ဆန္ဒ) လိုအပ်ပါတယ်။
၂။ Dynamic Inertia (ရွေ့နေသော အင်နားရှား): ကားမောင်းနေတုန်း ဘရိတ်အုပ်လိုက်ရင် လူက ရှေ့ကို ငိုက်သွားတယ်။ ကားက ရပ်သွားပေမယ့် လူ့ခန္ဓာကိုယ်က ဆက်သွားချင်နေသေးလို့ပါ။
အရာဝတ္ထုတစ်ခုဟာ ပိုလေးလေ (Mass များလေ)၊ သူ့ရဲ့ Inertia က ပိုကြီးလေပါပဲ။ ကျောက်တုံးကြီး တစ်တုံးကို တွန်းရတာ ခက်သလို၊ ရပ်တန့်ဖို့လည်း ခက်ပါတယ်။ ဒီ "မပြောင်းလဲချင်တဲ့ သဘော"၊ "နဂိုအတိုင်းပဲ နေချင်တဲ့ သဘော" ဟာ သဘာဝတရားရဲ့ အခြေခံ နိယာမ တစ်ခုပါပဲ။
ကိုင်း... ဒီပုံကို ကြည့်ပါ။ ကျောက်တုံးကြီးက သူ့အလိုလို ဘယ်တော့မှ မရွေ့ပါဘူး။ ပြင်ပက "Force" (တွန်းအား) တစ်ခုခု သက်ရောက်မှသာ "State of Rest" (ငြိမ်သက်ခြင်း အခြေအနေ) ကနေ ပြောင်းလဲသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ ဓမ္မရှုထောင့် (ထိနမိဒ္ဓနှင့် အကုသိုလ် အင်နားရှား)
အခု... ဒီ Inertia သဘောတရားကို ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဓမ္မဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။
သိပ္ပံမှာ "Inertia" ရှိသလို၊ စိတ်မှာလည်း "ထိနမိဒ္ဓ" (Thina-Middha) ဆိုတာ ရှိပါတယ်။
ထိန (Thina): စိတ်၏ လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်း (Sloth of Consciousness)။
မိဒ္ဓ (Middha): စေတသိက်တို့၏ လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်း (Torpor of Mental Factors)။
ဒီတရားနှစ်ပါး ဝင်လာပြီဆိုရင် စိတ်ဟာ "Static Inertia" မိသွားသလို ဖြစ်သွားတယ်။
ဘုရားရှိခိုးချင်ပေမယ့် "နေပါဦး... ခဏနေမှ လုပ်မယ်" ဆိုပြီး ဆက်အိပ်ချင်တယ်။
တရားထိုင်ချင်ပေမယ့် "ညောင်းပါတယ်... မနက်ဖြန်မှ ထိုင်မယ်" ဆိုပြီး ရွှေ့ဆိုင်းတယ်။
ဒါဟာ "Kilesa Inertia" (ကိလေသာ အရှိန်စောင့်ခြင်း) ပါပဲ။ အကုသိုလ်နယ်ပယ်ထဲမှာ ရပ်နေတဲ့ စိတ်က ကုသိုလ်နယ်ပယ်ဘက်ကို ရွေ့သွားဖို့ (Change of State) ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန့်ကျင်ပါတယ်။
ဘုရားရှင်က ဒီ Inertia ကို ကျော်လွှားဖို့အတွက် "အာရဒ္ဓဝီရိယ" (လုံ့လပြုခြင်း) ဆိုတဲ့ "External Force" ကို သုံးဖို့ ဟောပါတယ်။
"အာရမ္ဘဓာတ်" (စတင်အားထုတ်ခြင်း)၊ "နိက္ကမဓာတ်" (ထွက်မြောက်အောင် အားထုတ်ခြင်း)၊ "ပရက္ကမဓာတ်" (မရောက်ရောက်အောင် အားထုတ်ခြင်း) ဆိုပြီး အဆင့်ဆင့် တွန်းမှသာ ထိနမိဒ္ဓ ကျောက်တုံးကြီး ရွေ့သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သင်္ကြန်အကြတ်နေ့မှာ ရေပက်ရတာ ပင်ပန်းလို့ နားချင်နေတဲ့ စိတ် (Inertia) ကို ကုသိုလ်ဘက် ရောက်အောင် တွန်းပို့ရတာ မလွယ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ မတွန်းရင် "အကြတ်" (Stagnation) ဖြစ်ပြီး သံသရာထဲမှာ အကြာကြီး ကြတ်နေပါလိမ့်မယ်။
၄။ ဝိပဿနာ ယန္တရား (Vipassana Mechanism Integration)
အခု... အရေးကြီးဆုံးဖြစ်တဲ့ "ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ရှုကွက်" ကို သွားကြရအောင်။ ဒီ "လေးလံနေတာ၊ ပျင်းနေတာ" ကို "ငါ ပျင်းတယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲ ဘယ်လို ဖြုတ်မလဲ။
ခန္ဓာဖွဲ့နည်း (Aggregates Assembly):
အိပ်ချင်စိတ်၊ ပျင်းရိစိတ် ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အချိန်ကို ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်။
၁။ ရူပက္ခန္ဓာ: မျက်ခွံတွေ လေးလာတယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး လေးလာတယ် (ပထဝီဓာတ် လွန်ကဲမှု)။
၂။ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ: ထိန၊ မိဒ္ဓ (Inertia Forces)။
၃။ ဝေဒနက္ခန္ဓာ: မလှုပ်ရှားချင်တဲ့၊ ငြိမ်နေချင်တဲ့ ခံစားမှု (ဥပေက္ခာ/သုခ)။
၄။ သညာက္ခန္ဓာ: "အိပ်ရင် ကောင်းမယ်၊ နားရင် ကောင်းမယ်" လို့ မှတ်သားမှု။
၅။ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ: မှိုင်းနေတဲ့ စိတ် (Dull Consciousness)။
ဒီနေရာမှာ "ငါ" (Self) ဘယ်မှာ ရှိသလဲ။ ပျင်းတာ ငါလား။
ဒိဋ္ဌိဖြုတ်နည်း (Instruction):
ပျင်းတဲ့အခါ... "ငါ ပျင်းတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။
"လေးလံနေတယ်... သိတယ်... ထိုင်းမှိုင်းနေတယ်... သိတယ်... ရပ်တန့်ချင်နေတယ်... သိတယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။
"မျက်လှည့်ပြသူ၏ ဥပမာ" (Illusionist Analogy):
ကားတစ်စီး ရပ်နေတာကို ကြည့်ပြီး "ကားက ပျင်းနေတယ်" လို့ ဘယ်သူမှ မပြောဘူး။ "အင်ဂျင် စက်မနှိုးရသေးလို့၊ Inertia ရှိနေလို့" လို့ပဲ သိကြတယ်။
ထို့အတူပါပဲ... "ငါ ပျင်းတာ" မဟုတ်ပါဘူး။ စိတ်အစဉ်မှာ "ဝီရိယ" (Fuel/Force) နည်းသွားပြီး၊ "ထိနမိဒ္ဓ" (Inertia/Friction) များနေတဲ့ ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ် သက်သက်ပါပဲ။
အဲဒီ လေးလံမှုဟာ မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ ရေအေးအေးနဲ့ မျက်နှာသစ်လိုက်ရင်၊ သို့မဟုတ် အရေးကြီးကိစ္စ ပေါ်လာရင် (Emergency Force) ချက်ချင်း ပျောက်သွားတာပဲ။ (အနိစ္စ)
အဲဒီလို ရှုမှတ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ့အကျင့်က ဆိုးတယ်" ဆိုတဲ့ အပြစ်တင်စိတ် ပျောက်သွားပြီး၊ "ဩော်... စွမ်းအင် (Force) လိုနေတာပါလား" လို့ ဉာဏ်နဲ့ မြင်ပြီး ဝီရိယကို တင်ပေးလိုက်နိုင်ပါလိမ့်မယ်။
၅။ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်း (Case Study: Case-2405)
ဒီအကြောင်းကို ပြောရရင် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ သင်္ကြန်အကြတ်နေ့က ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ "အင်နားရှား" နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန် ဇာတ်လမ်းလေး (Case Study) တစ်ပုဒ်ကို သတိရမိပါတယ်။ သေချာ နာယူကြည့်ကြပါဦး။ Case-2405 လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ကိစ္စလေးပါ။
ဖြစ်စဉ်က ဒီလို... ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၅ ရက်၊ သင်္ကြန်အကြတ်နေ့ ညပိုင်းပေါ့။ ပြတိုက် ဝန်ထမ်းတွေလည်း သင်္ကြန်တွင်းဆိုတော့ ပင်ပန်းနေကြတယ်။ ညဆိုင်း (Night Shift) တာဝန်ကျတဲ့ လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်းက "မောင်ညို" (အမည်လွှဲ)။
မောင်ညိုက မနေ့က (အကျနေ့) မှာ ရေကစားတာ များသွားတယ်။ ဒီတော့ ခန္ဓာကိုယ်က Static Inertia မိနေပြီ။ ညဘက် ၁၂ နာရီလောက် ရောက်တော့ သူ့မျက်ခွံတွေက ခဲဆွဲထားသလို လေးလံလာတယ်။
Policy 7 (Fatigue Management) နဲ့ Article 7.2 (Duty Alertness Protocols) အရ "အိပ်ငိုက်ပါက မတ်တတ်ရပ်၍ ကင်းလှည့်ရမည် (သို့) မျက်နှာသစ်ရမည်" လို့ ညွှန်ကြားထားတယ်။
ဒါပေမဲ့ မောင်ညိုက Inertia ကို မလွန်ဆန်နိုင်ဘူး။ "ခဏလေး မှေးလိုက်ဦးမယ်" ဆိုပြီး CCTV မော်နီတာရှေ့က ကုလားထိုင်မှာ ထိုင်ရင်း အိပ်ပျော်သွားတယ်။ ထိနမိဒ္ဓက သူ့ကို အပိုင်စီးလိုက်တာပေါ့။
ပြဿနာက ဘာလဲဆိုတော့... အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်ရဲ့ အဲကွန်းစနစ် (HVAC) မှာ ရေယိုစိမ့်မှု (Water Leak) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်တယ်။ သင်္ကြန်တွင်းဆိုတော့ ရေဖိအား မငြိမ်လို့ ပိုက်လိုင်းတစ်ခု ပေါက်သွားတာ။ ရေတွေက "တောက်... တောက်... တောက်" ဆိုပြီး ကျနေတယ်။ CCTV မှာ ရေကွက်ကြီး ထင်နေတာ ပေါ်နေတယ်။
ဒါပေမဲ့ မောင်ညိုကတော့ ဟောက်တောင် ဟောက်နေပြီ။ နယူတန်ရဲ့ နိယာမအတိုင်းပဲ၊ ပြင်ပအား (Alarm) မလာမချင်း သူက ဆက်အိပ်နေမှာပဲ။ ရေတွေက တဖြည်းဖြည်း များလာပြီး ကော်ဇောတွေ စို၊ လျှပ်စစ်ပလပ်ပေါက် (Socket) နား ရောက်ခါနီး ဖြစ်လာတယ်။
ကံကောင်းချင်တော့... ဦးဇင်းက အဲဒီညမှာ တရားထိုင်ရင်း စိတ်ထဲ မသိုးမသန့် ဖြစ်လို့ ဆင်းလာကြည့်တာ။ မောင်ညို အိပ်နေတာရော၊ ရေယိုနေတာရော တွေ့လိုက်ရတယ်။ ချက်ချင်းပဲ "မောင်ညို... ထစမ်း" ဆိုပြီး အော်လိုက်တော့မှ (External Force) သူ လန့်နိုးလာတယ်။ ရေယိုတာကို ချက်ချင်း ထိန်းသိမ်းလိုက်နိုင်လို့ တန်ဖိုးကြီး ပစ္စည်းတွေ မပျက်စီးလိုက်ဘူး။
ဦးဇင်းတို့ Template T215 (Staff Performance & Incident Log) မှာ မှတ်တမ်းတင်ပြီး မောင်ညိုကို ခေါ်ဆုံးမရတယ်။
"မောင်ညို... မင်းက 'ငါ ပင်ပန်းလို့ပါ' ဆိုပြီး Inertia ကို အကြောင်းပြတယ်။ ရန်သူ (ကိလေသာ/အန္တရာယ်) ဆိုတာ မင်း အိပ်နေတုန်းမှာ ဝင်လာတာ။ နယူတန် ပြောသလိုပဲ၊ မင်းက ရပ်နေတဲ့ ကျောက်တုံး ဖြစ်နေရင် အန္တရာယ်က မင်းကို ဝင်တိုက်လိမ့်မယ်။ ဝီရိယနဲ့ ရွေ့လျားနေမှ (Active) လွတ်မြောက်နိုင်မှာ" လို့ ပြောပြရတယ်။
၆။ နိဂုံးချုပ် (သစ္စာလေးပါးနှင့် ချိတ်ဆက်ခြင်း)
ကိုင်း... ဒီဇာတ်လမ်းလေးကို သင်ခန်းစာယူပြီး ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်ကြည့်ကြစို့။ "အကြတ်နေ့" မှာ စိတ်မကြတ်ပါစေနဲ့။
သူတော်ကောင်းတို့... မနက် အိပ်ရာထရမှာ ပျင်းတာ၊ တရားထိုင်ရမှာ ပျင်းတာ၊ ကုသိုလ်လုပ်ရမှာ လေးလံတာတွေဟာ "ထိနမိဒ္ဓ" (Inertia) ကြောင့်ပါ။ အဲဒါကို "ငါ့အကျင့်" လို့ မထင်ပါနဲ့။ ဒါဟာ ရူပဗေဒ သဘောတရား၊ ဓမ္မသဘောတရား တစ်ခုပါပဲ။
ဒီအရှိန်စောင့်မှုကို ကျော်လွှားချင်ရင် စောင့်မနေပါနဲ့။ "5 Second Rule" ကို သုံးပါ။ ၅, ၄, ၃, ၂, ၁ "ထမယ်" ဆိုပြီး ချက်ချင်း (Immediate Force) ထလိုက်ပါ။ ဝီရိယစက်နှိုးလိုက်ပါ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည့်ကြရအောင်။
အမြဲတမ်း လေးလံထိုင်းမှိုင်းပြီး၊ ပြောင်းလဲဖို့ ခက်ခဲတဲ့ အင်နားရှားသဘောဆောင်သော ခန္ဓာစိတ်သည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။
အဲဒီ လေးလံမှုကို သာယာပြီး၊ အိပ်ချင် ငိုက်ချင်၊ သက်သာချင်သော တဏှာသည် "သမုဒယသစ္စာ"။
ထိုင်းမှိုင်းခြင်း ကင်းစင်ပြီး၊ ထာဝရ နိုးကြားတက်ကြွနေသော နိဗ္ဗာန်သည် "နိရောဓသစ္စာ"။
အဲဒီ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်ဖို့အတွက် ထိနမိဒ္ဓကို တွန်းလှန်ပြီး ဝီရိယစွမ်းအင် ထုတ်ပေးသော မဂ္ဂင်ရှစ်ပါး (External Force) သည် "မဂ္ဂသစ္စာ" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ယနေ့ သင်္ကြန်အကြတ်နေ့မှာ ဟောကြားအပ်သော 'အင်နားရှားနှင့် ထိနမိဒ္ဓ' တရားတော်ကို နာယူကြရသော သင်သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် မိမိတို့၏ စိတ်အတွင်းမှ လေးလံထိုင်းမှိုင်းမှု Inertia များကို ဝီရိယဖြင့် တွန်းလှန်ကျော်လွှားကြပြီး၊ နိုးကြားတက်ကြွသော စိတ်ဖြင့် ကုသိုလ်ခရီးကို ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းကာ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု"
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၅ ရက်
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
သူတော်ကောင်းတို့အနေဖြင့် ဓမ္မဗဟုသုတများ ပိုမိုဆွေးနွေးလိုပါက ဦးဇင်းတို့၏ Facebook Group ဖြစ်သော https://www.facebook.com/share/g/1AefhUBU85/ တွင်လည်း ဝင်ရောက် လေ့လာနိုင်ကြပါတယ်လို့ ဖိတ်ခေါ်အပ်ပါတယ်။ အားလုံး ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာ ချမ်းသာကြပါစေ။
