Day: 130 | ၉ မေ ၂၀၂၄ | သမိုင်းဝင် တိုက်ပွဲများ (အနိုင်အရှုံးနှင့် ဇိဝှိန္ဒြေ) | ဓမ္မပဒ၊ ဇယ (အောင်) | Military History
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ (၉) ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ရဲ့ ခေါင်းစဉ်ကတော့ "သမိုင်းဝင် တိုက်ပွဲများနှင့် အနိုင်အရှုံး၏ သဘောတရား" ဖြစ်ပါတယ်။ သမိုင်းတစ်လျှောက်မှာ လူတွေဟာ နိုင်ဖို့အတွက် တိုက်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ် အောင်မြင်မှုဆိုတာ ဘာလဲ။ ဒီနေ့မှာတော့ စစ်ပွဲတွေရဲ့ အနိစ္စသဘောကို ဆင်ခြင်ရင်း၊ မိသားစုနေ့ (Family Day) နဲ့အညီ မိသားစုတွေ၊ အဖွဲ့အစည်းတွေထဲမှာ စိတ်ဝမ်းကွဲမှု ကင်းဝေးပြီး ချစ်ခင်စည်းလုံးကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကဲ... တရားမဟောမီ၊ တရားမနာမီမှာ ဒီနေ့ဟောကြားမယ့် "အရသာနှင့် စစ်ပွဲ" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ခဏလောက် ငြိမ်သက်သွားအောင် "ဇိဝှိန္ဒြေ" (Tongue Faculty) ပေါ်မှာ သတိကပ်ပြီး ရှုမှတ်ကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ ပါးစပ်ထဲမှာ လျှာလေး ရှိတယ်။ အဲဒီ လျှာလေးကို အာရုံပြုလိုက်ပါ။ အခု လောလောဆယ် ဘာအရသာ ရှိနေလဲ။ တံတွေးအရသာလား၊ ဘာအရသာမှ မရှိတာလား။ ရှိတာကို ရှိတဲ့အတိုင်း သိလိုက်ပါ။ လျှာဖျားလေးမှာ စိတ်ကို စုစည်းပြီး "ငါ... စားချင်တာ မဟုတ်ဘူး၊ အရသာကို သိရုံသက်သက်ပါလား" လို့ နှလုံးသွင်းရင်း (၁) မိနစ်လောက် ငြိမ်သက်စွာ ရှုမှတ်လိုက်ကြရအောင်...။
ကဲ... စိတ်ကလေး အတော်အတန် ငြိမ်သက်သွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ခေတ် "စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သမိုင်း" (Military History) နဲ့ "ပဋိပက္ခ သီအိုရီ" (Conflict Theory) ရှုထောင့်ကနေ ဓမ္မကို ချိတ်ဆက် ကြည့်ကြရအောင်။ ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ပြန်ကြည့်မယ်ဆိုရင် ပထမကမ္ဘာစစ်၊ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်၊ နပိုလီယံစစ်ပွဲများ စသဖြင့် တိုက်ပွဲပေါင်းများစွာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ စစ်ပွဲတိုင်းမှာ "အောင်နိုင်သူ" (Winner) နဲ့ "ရှုံးနိမ့်သူ" (Loser) ဆိုတာ ရှိစမြဲပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ သိပ္ပံနည်းကျ လေ့လာကြည့်ရင် "Pyrrhic Victory" ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်း တစ်ခုရှိတယ်။ ဒါက ဘာကို ပြောတာလဲဆိုတော့ "နိုင်တော့နိုင်ပါရဲ့၊ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်ဘက်က ပေးဆပ်လိုက်ရတဲ့ တန်ဖိုးက ကြီးမားလွန်းလို့ တကယ်တမ်းကျတော့ ရှုံးတာနဲ့ မထူးပါဘူး" ဆိုတဲ့ အခြေအနေမျိုးပါ။
ရူပဗေဒမှာ နယူတန်ရဲ့ တတိယနိယာမ (Newton's Third Law) ရှိတယ်။ "Action တိုင်းမှာ Reaction ရှိတယ်" တဲ့။ ခွန်အားတစ်ခုနဲ့ တစ်ဖက်ကို ရိုက်လိုက်ရင်၊ အဲဒီ ခွန်အားအတိုင်း ကိုယ့်ဆီကို ပြန်ကန်ထွက်လာတယ်။ စစ်ပွဲတွေမှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ တစ်ဖက်နိုင်ငံကို ဗုံးကျဲလိုက်ရင် (Action)၊ ဟိုဘက်က လက်တုံ့ပြန်ဖို့ (Reaction) ကြိုးစားမယ်။ ဒီ Reaction က ချက်ချင်း မလာရင်တောင် "အမုန်းတရား" (Hatred) ဆိုတဲ့ စွမ်းအင်အဖြစ် ကိန်းအောင်းကျန်ရစ်ပြီး၊ နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာတဲ့အခါ ပေါက်ကွဲထွက်လာတတ်ပါတယ်။ ဒါကို သမိုင်းပညာရှင်တွေက "Cycle of Violence" (အကြမ်းဖက်မှု သံသရာ) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ချိန်သီး (Pendulum) တစ်လုံးကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ ချိန်သီးကို ညာဘက် (အနိုင်) ကို ဆွဲလွှဲလိုက်ရင်၊ သူက အဲဒီမှာပဲ ရပ်နေသလား။ မရပ်ပါဘူး။ ဘယ်ဘက် (အရှုံး/လက်တုံ့ပြန်မှု) ဆီကို ပြန်လွှဲသွားတာပါပဲ။ အရှိန်ပြင်းပြင်း လွှဲလေ၊ ပြန်ကန်အားက ပြင်းလေပါပဲ။ လောကမှာ "အပြီးအပိုင် နိုင်တယ်" ဆိုတာ မရှိပါဘူး။ အလက်ဇန္ဒားဘုရင်ကြီး ကမ္ဘာကို နိုင်ခဲ့ပေမဲ့ အသက် (၃၀) ကျော်မှာ ဖျားပြီး သေတာပါပဲ။ ရောမအင်ပါယာကြီး နိုင်ခဲ့ပေမဲ့ နောက်ဆုံးတော့ ပြိုကွဲသွားတာပါပဲ။ အနိုင်နဲ့ အရှုံးဆိုတာ ဒင်္ဂါးပြားတစ်ခုရဲ့ ခေါင်းနဲ့ ပန်း လိုပါပဲ။ တစ်ဖက်က ပေါ်လာရင်၊ နောက်တစ်ဖက်က အောက်မှာ ပုန်းနေတာပါ။ သိပ္ပံပညာက "Energy Preservation" (စွမ်းအင် တည်မြဲမှု) လို့ ပြောသလို၊ ဓမ္မကတော့ "ဝဋ်မှာ အမြဲ ငရဲမှာ အပ" လို့ ပြောပါတယ်။
ကဲ... သိပ္ပံဘက်ကနေ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော်ဘက်ကို ကူးပြီး ကြည့်ကြရအောင်။ ဓမ္မပဒပါဠိတော်၊ သုခဝဂ်၊ ဇယ (အောင်ခြင်း) ဂါထာမှာ ဘုရားရှင်က ကောသလမင်းကြီးကို အကြောင်းပြုပြီး အလွန် နက်နဲတဲ့ ဂါထာတစ်ပုဒ် ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။
"ဇယံ ဝေရံ ပသဝတိ၊ ဒုက္ခံ သေတိ ပရာဇိတော။"
"ဥပသန္တော သုခံ သေတိ၊ ဟိတွာ ဇယပရာဇယံ။"
ဒီပါဠိတော်ကို တစ်လုံးချင်း အနက်ဖွင့်ပြီး ဓမ္မနဲ့ သိပ္ပံ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရအောင်။
၁။ ဇယံ (Jayam) - အောင်နိုင်ခြင်းသည်၊ ဝေရံ (Veram) - ရန်ကို၊ ပသဝတိ (Pasavati) - မွေးဖွားစေ၏။
အနိုင်ရသူဟာ ပျော်ရမယ်လို့ ထင်ရပေမဲ့၊ တကယ်တမ်းကျတော့ "ဘယ်အချိန် ငါ့ကို ပြန်တိုက်မလဲ၊ ငါ့စည်းစိမ်ကို ဘယ်သူ လာလုမလဲ" ဆိုတဲ့ သံသယ (Paranoia) နဲ့ နေရတယ်။ အနိုင်ရခြင်းဟာ "ရန်သူ" ဆိုတဲ့ မျိုးစေ့ကို စိုက်ပျိုးလိုက်တာနဲ့ တူပါတယ်။
၂။ ပရာဇိတော (Parajito) - ရှုံးနိမ့်သောသူသည်၊ ဒုက္ခံ (Dukkham) - ဆင်းရဲစွာ၊ သေတိ (Seti) - အိပ်စက်ရ၏။
ရှုံးတဲ့သူကတော့ ကိုယ်ခန္ဓာ နာကျင်တာ၊ စိတ်ဓာတ်ကျတာ၊ မကျေနပ်တာတွေနဲ့ တစ်ညလုံး အိပ်မပျော်နိုင်အောင် ဆင်းရဲရပါတယ်။
၃။ ဇယပရာဇယံ (Jaya-parajayam) - နိုင်ခြင်း ရှုံးခြင်း နှစ်ပါးစုံကို၊ ဟိတွာ (Hitva) - စွန့်ပယ်၍၊ ဥပသန္တော (Upasanto) - ကိလေသာ ငြိမ်းအေးသူသည်၊ သုခံ (Sukham) - ချမ်းသာစွာ၊ သေတိ (Seti) - နေရ၏။
ဘုရားရှင်ရဲ့ လမ်းစဉ်က "နိုင်အောင် တိုက်နည်း" (Art of War) မဟုတ်ပါဘူး။ "စစ်ပွဲကို ရပ်စဲနည်း" (Art of Peace) ဖြစ်ပါတယ်။ လောကမှာ လူတွေက "Win-Win" (နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အနိုင်) ကို ပြောကြပေမဲ့၊ ဓမ္မမှာတော့ "No-Win, No-Lose" (နိုင်ခြင်း ရှုံးခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခြင်း) သာလျှင် စစ်မှန်တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖြစ်ပါတယ်။ "ငါနိုင်ရမယ်" ဆိုတဲ့ မာန (Mana) ရှိနေသမျှ ကာလပတ်လုံး တိုက်ပွဲက ပြီးမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီ မာနကို စွန့်လွှတ်လိုက်မှသာ စစ်ပွဲ ပြီးဆုံးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... လွန်ဆွဲပွဲ (Tug of War) တစ်ခုကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။
တစ်ဖက်က ဆွဲတယ်၊ နောက်တစ်ဖက်က ပြန်ဆွဲတယ်။ ကြိုးကြီးက တင်းနေတယ်။ နှစ်ဖက်စလုံး ပင်ပန်းနေတယ်။ ဘယ်သူနိုင်နိုင် လက်တွေ ပေါက်ပြဲပြီး မောဟိုက်နေကြမှာပဲ။ ဘုရားရှင်ကတော့ "ကြိုးကို လွှတ်ချလိုက်ပါ" လို့ ဟောပါတယ်။ ကြိုးကို လွှတ်ချလိုက်တဲ့သူက ရှုံးတာလား။ မဟုတ်ပါဘူး။ သူက "လွန်ဆွဲပွဲ" ဆိုတဲ့ ဒုက္ခနယ်ပယ်ထဲကနေ ထွက်သွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါမှ တကယ့် လွတ်မြောက်ခြင်းပါပဲ။
ကဲ... ပါဠိတော်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီးပြီဆိုတော့... အခု အပိုင်းမှာတော့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "အနိုင်အရှုံး" ဆိုတဲ့ စိတ်ခံစားမှုကို "ဇိဝှိန္ဒြေ" (Lingo/Taste Faculty) နဲ့ တွဲဖက်ပြီး ဝိပဿနာရှုကွက် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ရှုကွက်က နည်းနည်း ထူးဆန်းပါတယ်။ "စစ်ပွဲ" နဲ့ "လျှာ" ဘယ်လို ဆိုင်သလဲ။
ရှေးစကားပုံမှာ "အောင်ပွဲရလဒ်က ချိုမြိန်တယ်" (Sweet taste of victory) လို့ ဆိုကြတယ်။ "အရှုံးက ခါးသီးတယ်" (Bitter taste of defeat) လို့ ဆိုကြတယ်။ ဒါဟာ ဥပမာတင် မဟုတ်ပါဘူး။ ဓမ္မသဘောအရ "အရသာခံခြင်း" (Tasting) နဲ့ "အနိုင်အရှုံး ခံစားခြင်း" (Feeling) ဟာ ဖြစ်စဉ်ချင်း အတူတူပါပဲ။
Vipassana Instruction (The Taste of War):
သူတော်ကောင်းတို့ ထမင်းစားတဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် တစ်ခုခု သောက်တဲ့အခါ ဒီရှုကွက်ကို သုံးပါ။
၁။ ဇိဝှါဒွါရ (Tongue Door): လျှာအကြည်ဓာတ် ရှိတယ်။
၂။ ရသရုံ (Taste Object): ချိုတာ၊ ချဉ်တာ၊ ခါးတာ၊ စပ်တာ လာထိတယ်။
၃။ ဇိဝှါဝိညာဉ် (Tasting Consciousness): "ချိုတယ်... ခါးတယ်" လို့ သိလိုက်တဲ့ စိတ်။
၄။ ဝေဒနာ (Feeling):
ချိုရင် (သုခဝေဒနာ) - ဒါက "အနိုင်ရတာ" နဲ့ တူတယ်။
ခါးရင် (ဒုက္ခဝေဒနာ) - ဒါက "အရှုံးပေးရတာ" နဲ့ တူတယ်။
၅။ တဏှာ (Craving):ချိုတာကို လိုချင်တယ်၊ ထပ်စားချင်တယ် (ရာဂ)။ အနိုင်ရသူက နိုင်ပွဲကို စွဲလမ်းပြီး စစ်ဆက်တိုက်တယ်။
ခါးတာကို မကြိုက်ဘူး၊ ထွေးထုတ်ချင်တယ် (ဒေါသ)။ ရှုံးတဲ့သူက မကျေနပ်ဘဲ လက်တုံ့ပြန်ချင်တယ်။
လက်တွေ့ ရှုမှတ်ပုံ:
အစားတစ်လုပ် စားလိုက်တိုင်း... "အရသာ... အရသာ..." လို့ မှတ်ပါ။
အနိုင်ရချင်တဲ့ စိတ် (Greed for Victory) ပေါ်လာရင် "ချိုတာလေး စားချင်တဲ့ တဏှာပါလား" လို့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။
အရှုံးကို ကြောက်တဲ့ စိတ် (Fear of Defeat) ပေါ်လာရင် "ခါးတာကို ကြောက်တဲ့ ဒေါသပါလား" လို့ ကြည့်ပါ။
လျှာပေါ်က အရသာဟာ ဘယ်လောက်ကြာကြာ ခံသလဲ။ မျိုချလိုက်တာနဲ့ ပျောက်သွားတာပဲ။ ထို့အတူပါပဲ... စစ်ပွဲက ရလိုက်တဲ့ အောင်ပွဲဆိုတာလည်း ခဏလေးပါပဲ။ အဲဒီ ခဏလေး သာယာမှု (Assada) အတွက်နဲ့ သံသရာတစ်လျှောက်လုံး အကုသိုလ် (Danger) တွေ ယူမလား။ "အရသာလည်း မမြဲ၊ အောင်ပွဲလည်း မမြဲ" လို့ ရှုမြင်လိုက်ရင် အနိုင်အရှုံးအပေါ်မှာ "ဥပေက္ခာ" (Equanimity) ပြုနိုင်လာပါလိမ့်မယ်။
အိမ်မှာဖြစ်စေ၊ ရုံးမှာဖြစ်စေ "ငါနိုင်မှ ဖြစ်မယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ဝင်လာရင် ဖြစ်တတ်တဲ့ ဒိဋ္ဌိ (၃) မျိုးကို အခုလို ဖြုတ်ကြရအောင်။
၁။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "I am the Winner" Illusion):
"ငါ နိုင်သွားပြီ၊ ငါ တော်လိုက်တာ" လို့ မာနတက်နေရင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိပါ။
တကယ်တော့ "ငါ" နိုင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကံ၊ ဉာဏ်၊ ဝီရိယ ဆိုတဲ့ အကြောင်းတရားတွေ တိုက်ဆိုင်သွားလို့ ရလဒ်တစ်ခု ထွက်လာတာပါ။ လျှာနဲ့ အစားအစာ ထိလို့ အရသာပေါ်တာကို "ငါ ခံစားရတယ်" လို့ ထင်သလိုပါပဲ။ "အကြောင်းအကျိုး ဖြစ်စဉ်" (Causal Process) သက်သက်လို့ ရှုပါ။
၂။ သဿတဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "Victory is Forever" Illusion):
"ဒီနေရာက ငါ့နေရာ၊ ဘယ်သူမှ လုလို့ မရဘူး" လို့ ထင်နေတာ သဿတဒိဋ္ဌိပါ။
သမိုင်းကို ကြည့်ပါ။ ဘယ်အင်ပါယာမှ ထာဝရ မတည်မြဲပါဘူး။ သူတော်ကောင်းတို့ အခု ရထားတဲ့ ရာထူး၊ စည်းစိမ်ဆိုတာလည်း ခဏလေးပါ။ လျှာပေါ်က အရသာလိုပါပဲ။ ခဏနေရင် အရသာ ပျောက်ပြီး ဆာလောင်မှု (Dukkha) ပြန်လာဦးမှာပါ။ "မမြဲဘူး" လို့ တွင်တွင် ရှုပါ။
၃။ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "Win at all costs" Illusion):
"သူ့ကို ချနင်းလိုက်ရင် ပြီးပြီ၊ ဘာအကျိုးဆက်မှ မရှိဘူး" လို့ ယူဆတာ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိပါ။
တစ်ဖက်သားကို စိတ်ဆင်းရဲအောင် လုပ်ပြီး ရလိုက်တဲ့ အနိုင်ဟာ အဆိပ်ခတ်ထားတဲ့ ပျားရည်နဲ့ တူပါတယ်။ စားလိုက်ရင် ချိုမယ်၊ ပြီးရင် သေမယ်။ ဝဋ်ဆိုတာ လည်တတ်ပါတယ်။ "ငါ လုပ်လိုက်တဲ့ ဒုက္ခ (Action) ဟာ ငါ့ဆီကို မုချ ပြန်လာမယ်" ဆိုတာကို ယုံကြည်ပြီး ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
ဒီအချက်ကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာ ပေါ်လွင်စေဖို့ Hswagata ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဇာတ်လမ်း (Case-2530) လေးတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်လမ်းက Template T241 (Threat/Harassment Report) နဲ့ Policy 2, Art 2.1 (Code of Conduct) ကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်လေးပါ။
တစ်ခါတုန်းက ပြတိုက်မှာ စေတနာ့ဝန်ထမ်း ခေါင်းဆောင်နေရာအတွက် "ကိုအောင်" နဲ့ "ကိုကျော်" (အမည်လွှဲ) တို့ နှစ်ယောက် အပြိုင်အဆိုင် ဖြစ်နေကြတယ်။ နှစ်ယောက်စလုံးက အရည်အချင်းရှိကြတော့ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် မဲဆွယ်ကြ၊ အပုပ်ချကြနဲ့ ပြတိုက်ထဲမှာ "စစ်အေးတိုက်ပွဲ" (Cold War) ဖြစ်နေတယ်။
နောက်ဆုံး ရွေးချယ်ပွဲ လုပ်တော့ "ကိုအောင်" က မဲအများဆုံးနဲ့ နိုင်သွားတယ်။ ကိုအောင်က နိုင်သွားတော့ ပျော်တာပေါ့။ "တွေ့လား... ငါကွ။ မင်းတို့ ငါ့ကို မယှဉ်နဲ့" ဆိုပြီး အောင်ပွဲခံတယ်။ သူ့အဖွဲ့သားတွေကလည်း ကိုကျော့်အဖွဲ့ကို လှောင်ပြောင်ကြတယ်။
"ကိုကျော်" ကတော့ ရှုံးနိမ့်သွားတော့ ဒေါသတွေထွက်၊ ရှက်လည်း ရှက်ပြီး "မှတ်ထား... မင်းတို့အလှည့်ကျရင် သိမယ်။ ငါ ဒုက္ခပေးမယ်" ဆိုပြီး တေးထားတယ်။ အဲဒီနေ့ကစပြီး ပြတိုက်ထဲမှာ အုပ်စုကွဲပြီး ဘယ်သူမှ စိတ်မချမ်းသာကြတော့ဘူး။
ဒီအခြေအနေကို သိတော့ ပြတိုက်မှူးချုပ် ဆရာတော်က နှစ်ယောက်စလုံးကို ရုံးခန်းခေါ်လိုက်တယ်။
ဆရာတော်က T241 (ခြိမ်းခြောက်မှု/နှောင့်ယှက်မှု မှတ်တမ်း) ဖောင်ကို ထုတ်ပြပြီး မေးတယ်။
"ကိုအောင်... ဒကာကြီး နိုင်သွားလို့ ပျော်လား"
"ပျော်ပါတယ် ဘုရား"
"ဒါဆို ဘာလို့ ညဘက် လုံခြုံရေးတွေ တိုးချထားဖို့ တောင်းဆိုတာလဲ"
ကိုအောင် မျက်နှာပျက်သွားတယ်။ "ဟို... ကိုကျော့်လူတွေ ရန်ရှာမှာ စိုးလို့ပါ ဘုရား"
ဆရာတော်က ကိုကျော့်ဘက် လှည့်မေးတယ်။ "ကိုကျော်... ဒကာကြီးရော အိပ်ပျော်လား"
"မပျော်ပါဘူး ဘုရား။ ဒေါသထွက်လွန်းလို့ ရင်တွေတုန်နေပါတယ်"
ဆရာတော်က သက်ပြင်းချပြီး ဓမ္မပဒဂါထာကို ရွတ်ပြတယ်။
"ဇယံ ဝေရံ ပသဝတိ - နိုင်တဲ့ ကိုအောင်က ရန်သူတိုးပြီး ကြောက်နေရတယ်။ ဒုက္ခံ သေတိ ပရာဇိတော - ရှုံးတဲ့ ကိုကျော်က ဆင်းရဲပြီး အိပ်မပျော်ဘူး။ တွေ့လား... မင်းတို့နှစ်ယောက်စလုံး ဒုက္ခရောက်နေတာချင်း အတူတူပဲ။ ဒီစစ်ပွဲမှာ ဘယ်သူမှ မနိုင်ဘူး။ ပြတိုက်ကြီးပဲ နစ်နာတယ်။ Policy 2, Art 2.1 မှာ 'Unity is Strength' (စည်းလုံးခြင်းသည် အင်အား) လို့ ရေးထားတယ်။ မင်းတို့က အင်အားကို ဖြိုခွဲနေကြတာ"
ပြီးတော့ ဆရာတော်က သူတို့ရှေ့မှာ သကြားလုံး တစ်လုံးစီ ချပေးလိုက်တယ်။
"ကဲ... ဒီသကြားလုံးကို စားကြည့်။ အရသာရှိလား"
"ရှိပါတယ် ဘုရား"
"အေး... အဲဒီ အရသာက ပါးစပ်ထဲမှာ ဘယ်လောက်ကြာကြာ ခံလဲ။ ခဏပဲ မဟုတ်လား။ မင်းတို့ လုနေတဲ့ နေရာ၊ ရာထူးဆိုတာလည်း ဒီသကြားလုံး အရသာလိုပဲ။ ခဏလေးပါ။ အဲဒီ ခဏလေးအတွက်နဲ့ သံသရာရန်ငြိုး ဖွဲ့မလား။ ကိုအောင်... မင်းရဲ့ အောင်ပွဲကို စွန့်လွှတ်နိုင်မလား။ ကိုကျော်... မင်းရဲ့ အရှုံးကို လက်ခံနိုင်မလား"
ဆရာတော်ရဲ့ မေတ္တာစကားကြောင့် နှစ်ယောက်စလုံး သတိဝင်လာတယ်။ ကိုအောင်က သူ့ရဲ့ မာနကို လျှော့ပြီး "ကျွန်တော် တောင်းပန်ပါတယ် ကိုကျော်။ ကျွန်တော်တို့ အတူတူ လက်တွဲလုပ်ကြမယ်" လို့ ကမ်းလှမ်းလိုက်တယ်။ ကိုကျော်ကလည်း ဒေါသကို လျှော့လိုက်တယ်။ အဲဒီတော့မှ ပြတိုက်ကြီးတစ်ခုလုံး အေးချမ်းသွားပြီး၊ တကယ့် "အောင်ပွဲ" (Jaya) စစ်စစ်ကို ရရှိသွားကြပါတော့တယ်။
ရန်သူကို မိတ်ဆွေဖွဲ့လိုက်တာဟာ အကြီးမြတ်ဆုံး စစ်ဆင်ရေးပါပဲ။
ကိုင်း... ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "သမိုင်းဝင် တိုက်ပွဲများ" တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်ကြရအောင်။
၁။ အနိုင်ရ၍ ကြောက်ရခြင်း၊ ရှုံးနိမ့်၍ နာကျင်ရခြင်း၊ စစ်ပွဲများကြောင့် ပျက်စီးရခြင်းသည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။
၂။ နိုင်ချင်သော မာန၊ မခံချင်သော ဒေါသ၊ အာဏာကို မက်မောသော တဏှာသည် "သမုဒယသစ္စာ"။
၃။ အနိုင်အရှုံးကို စွန့်လွှတ်၍ ရရှိသော ငြိမ်းချမ်းမှု (Santi) သည် "နိရောဓသစ္စာ"။
၄။ ဇိဝှိန္ဒြေကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ သတိပဋ္ဌာန်ဖြင့် စိတ်ကို ရှုမှတ်ခြင်း၊ မေတ္တာပွားခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ" မည်ပါပေတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့လည်း ဒီနေ့ မိသားစုနေ့မှာ မိသားစုအတွင်း၊ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း ဖြစ်ပွားနေတဲ့ "စစ်အေးတိုက်ပွဲ" များကို မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ ဥပေက္ခာ လက်နက်များဖြင့် အဆုံးသတ်နိုင်ကြပါစေ။
တစ်ဦးကိုတစ်ဦး အနိုင်ယူလိုစိတ် ကင်းဝေးကြပြီး၊ ချစ်ခင်စည်းလုံးစွာဖြင့် သံသရာခရီးကို လက်တွဲ လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၉ မေ ၂၀၂၄
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
