Day: 129 | ၈ မေ ၂၀၂၄ | ကြက်ခြေနီနေ့ (ကရုဏာနှင့် လူသားချင်းစာနာမှု) | မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ ကရုဏာ | Humanitarian Law
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ (၈) ရက်နေ့၊ ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့ (World Red Cross and Red Crescent Day) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှာရှိတဲ့ စစ်ဘေး၊ သဘာဝဘေး ဒုက္ခသည်တွေကို လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ အသားအရောင် မခွဲခြားဘဲ ကယ်ဆယ်စောင့်ရှောက်နေကြတဲ့ ကြက်ခြေနီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ စေတနာရှင်များရဲ့ မွန်မြတ်တဲ့ နေ့တစ်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုနေ့ထူးနေ့မြတ်မှာ ကမ္ဘာကြီးပေါ်က မိခင်မေတ္တာ ငတ်မွတ်နေသူများ၊ ဒုက္ခရောက်နေသူများ အားလုံး ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းကြပါစေ၊ ကူညီသူရော အကူညီခံရသူပါ ကျေးဇူးသိတတ်၊ ကျေးဇူးဆပ်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကဲ... တရားမဟောမီ၊ တရားမနာမီမှာ ဒီနေ့ဟောကြားမယ့် "ကရုဏာနှင့် အသက်ရှူခြင်း" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ခဏလောက် နူးညံ့ပျော့ပျောင်းသွားအောင် "ဃာနိန္ဒြေ" (Nose Faculty) ကို အခြေခံပြီး ရှုမှတ်ကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ နှာခေါင်းဝလေးမှာ စိတ်ကို ထားလိုက်ပါ။ အသက်ရှူသွင်းလိုက်တိုင်း အေးမြတဲ့ လေလေး ဝင်သွားတာကို သိပါ။ "ဒီလေတစ်ရှိုက်ဟာ အသက်ရှင်ခြင်းရဲ့ အမှတ်တံဆိပ်ပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အသက်ရှူဖို့ ခက်ခဲနေတဲ့သူတွေ၊ အသက်လုနေရတဲ့ သူတွေကို စာနာတဲ့အနေနဲ့ "သတ္တဝါအားလုံး ဆင်းရဲကင်းပါစေ" လို့ နှာခေါင်းဝကနေ မေတ္တာငွေ့လေး မှုတ်ထုတ်လိုက်သလို သဘောထားပြီး (၁) မိနစ်လောက် ငြိမ်သက်စွာ ရှုမှတ်လိုက်ကြရအောင်...။
ကဲ... စိတ်ကလေး အတော်အတန် ငြိမ်သက်သွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ခေတ် "နိုင်ငံတကာ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ဥပဒေ" (International Humanitarian Law - IHL) နဲ့ ကြက်ခြေနီ လှုပ်ရှားမှုရဲ့ အခြေခံမူ (၇) ချက်ကို ဓမ္မမျက်လုံးနဲ့ ကြည့်ကြရအောင်။ ကြက်ခြေနီအသင်းကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့တဲ့ "ဟင်နရီ ဒူးနန့်" (Henry Dunant) ဟာ စစ်မြေပြင်မှာ ဒဏ်ရာရနေတဲ့ စစ်သားတွေကို မြင်ပြီး "သူတို့ဟာ ရန်သူတွေ မဟုတ်တော့ဘူး၊ လူနာတွေပဲ ဖြစ်တော့တယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ဓာတ်နဲ့ စတင်ခဲ့တာပါ။
IHL ဥပဒေမှာ အရေးကြီးဆုံး အချက်က "Impartiality" (ဘက်လိုက်မှု မရှိခြင်း) နဲ့ "Neutrality" (ကြားနေခြင်း) ဖြစ်ပါတယ်။ ဆရာဝန်တစ်ယောက်ဟာ လူနာတစ်ယောက်ကို ကုသတဲ့အခါ "ဒီလူက လူကောင်းလား၊ လူဆိုးလား" လို့ မစစ်ဆေးပါဘူး။ "ဒီလူ ဒုက္ခရောက်နေသလား" ဆိုတာကိုပဲ ကြည့်ပါတယ်။ ဒါဟာ သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရင် "Triaging" (လူနာရွေးချယ်မှု စနစ်) နဲ့ တူပါတယ်။ အသက်အန္တရာယ် အစိုးရိမ်ရဆုံး လူကို ဦးစားပေး ကုသရတယ်။ အဲဒီလူက ရန်သူပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ မိတ်ဆွေပဲ ဖြစ်ဖြစ် "Life" (အသက်) ဆိုတဲ့ ဇီဝဖြစ်စဉ် (Biological Process) ကို တန်ဖိုးထားတာချင်း တူတူပါပဲ။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သွေးလှူဒါန်းခြင်း (Blood Donation) ကို ကြည့်ပါ။ သူတော်ကောင်းတို့ လှူလိုက်တဲ့ သွေးအိတ်ကို ဆေးရုံရောက်ရင် ဘယ်သူ့သွေးကြောထဲ ထည့်မလဲဆိုတာ ရွေးလို့ ရသလား။ မရပါဘူး။ ကိုယ်လှူလိုက်တဲ့ သွေးက ကိုယ်မုန်းတဲ့ လူဆိုးတစ်ယောက်ရဲ့ အသက်ကို ကယ်ချင် ကယ်လိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလို ခွဲခြားမှု မရှိတာကမှ တကယ့် "ကရုဏာ" စစ်စစ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဓမ္မအမြင်အရ ပြောရင် သံသရာဆိုတဲ့ စစ်မြေပြင်ကြီးထဲမှာ ငါတို့အားလုံးဟာ ဒဏ်ရာရထားတဲ့ စစ်သည်တွေချည်းပါပဲ။ တချို့က လောဘဒဏ်ရာ၊ တချို့က ဒေါသဒဏ်ရာ၊ တချို့က ရောဂါဝေဒနာ ဒဏ်ရာတွေနဲ့ လဲကျနေကြတာ။ အချင်းချင်း တိုက်ခိုက်နေရမယ့် အချိန် မဟုတ်ဘူး။ အချင်းချင်း ဆေးကုပေးရမယ့် အချိန်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ "ဒုက္ခသည် အချင်းချင်း ရိုင်းပင်းကြပါ" ဆိုတာ ဒါကို ပြောတာပါ။
ကဲ... သိပ္ပံဘက်ကနေ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော်ဘက်ကို ကူးပြီး ကြည့်ကြရအောင်။ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသ၊ ကရုဏာဈာန် (Karuna Jhana) နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဒေသနာတွေကို လေ့လာကြည့်စို့။ ဘုရားရှင်က ဗြဟ္မစိုရ်တရား (၄) ပါးထဲမှာ "ကရုဏာ" ကို ဒုတိယမြောက် ဟောကြားထားပါတယ်။
"ကရုဏာ" ဆိုတာ ဘာလဲ။ ပါဠိလို "ပရဒုက္ခေ သတိ သာဓူနံ ဟဒယကမ္ပနံ ကရောတီတိ ကရုဏာ" - သူတစ်ပါး ဒုက္ခရောက်နေတာကို မြင်ရင် သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ စိတ်နှလုံးကို တုန်လှုပ်စေတတ်သော သဘော၊ ထိုဒုက္ခကို ပယ်ရှားလိုသော သဘောကို ကရုဏာလို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ သတိထားရမှာက "ကရုဏာ" နဲ့ "ဒေါမနဿ" (ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်း) မတူပါဘူး။
သူတစ်ပါး ဒုက္ခရောက်တာကို မြင်ပြီး "သနားလိုက်တာ၊ စိတ်မကောင်းလိုက်တာ" ဆိုပြီး ငိုနေရင် အဲဒါ ကရုဏာ မဟုတ်ဘူး။ အဲဒါ "ဒေါမနဿ" ပါ။ အကုသိုလ် ဖြစ်သွားပါပြီ။
တကယ့် ကရုဏာက "အေးမြ" ပါတယ်။ လက်တွေ့ "ကူညီလိုစိတ်" ဖြစ်ပါတယ်။ ဆရာဝန်က လူနာကို ခွဲစိတ်တဲ့အခါ ငိုနေသလား။ မငိုပါဘူး။ တည်ငြိမ်တဲ့ စိတ်နဲ့ အသက်ကယ်ဖို့ ကြိုးစားတယ်။ အဲဒါ "ကရုဏာ" ပါ။ ကြက်ခြေနီ တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက စစ်မြေပြင်မှာ ငိုမနေပါဘူး။ ဒဏ်ရာကို ပတ်တီးစည်းပေးတယ်။ ရေတိုက်တယ်။ ဘေးလွတ်ရာ ပို့ပေးတယ်။ အဲဒါ ဗုဒ္ဓလမ်းစဉ်ပါပဲ။
ဘုရားရှင်က "သဗ္ဗေသတ္တာ အဝေရာ ဟောန္တု" - သတ္တဝါအားလုံး ဘေးရန်ကင်းကြပါစေလို့ မေတ္တာပို့ရုံနဲ့ မပြီးဘဲ၊ လက်တွေ့ ပါရမီဖြည့်ဖို့ တိုက်တွန်းတော်မူပါတယ်။ ဘုရားလောင်း ကိုယ်တိုင်လည်း သုမေဓာရှင်ရသေ့ ဘဝတုန်းက ရွှံ့နွံထဲမှာ ကိုယ်ကို တံတားခင်းပြီး ကူညီခဲ့ဖူးတယ်။ "ကရုဏာ" ဆိုတာ စာရွက်ပေါ်က စာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်တွေ့ လုပ်ဆောင်ရမယ့် "Action" ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲ... ပါဠိတော်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီးပြီဆိုတော့... အခု အပိုင်းမှာတော့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဒုက္ခသည်တစ်ယောက်ကို တွေ့တဲ့အချိန်၊ သို့မဟုတ် အနံ့ဆိုးထွက်နေတဲ့ လူနာတစ်ယောက်ကို ပြုစုရတဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်ကို "ဃာနိန္ဒြေ" (Ghanindriya - နှာခေါင်းအစိုးရခြင်း) နဲ့ တွဲဖက်ပြီး ဝိပဿနာရှုကွက် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြရအောင်။
သူတော်ကောင်းတို့... ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းတွေမှာ၊ သို့မဟုတ် ဆေးရုံဆေးခန်းတွေမှာ လူနာတွေကို ပြုစုတဲ့အခါ မနှစ်မြို့ဖွယ် အနံ့အသက် (Gandha) တွေနဲ့ ကြုံရတတ်ပါတယ်။ သွေးညှီနံ့၊ ပြည်ပုပ်နံ့၊ ချွေးနံ့တွေပေါ့။
ပုံမှန်လူ (လောကီအမြင်): "နံလိုက်တာ၊ ရွံစရာကြီး၊ ငါ မလုပ်ချင်တော့ဘူး" လို့ ဒေါသ (Disgust) ဖြစ်တယ်။
ယောဂီ (ဓမ္မအမြင်): နှာခေါင်း (Ghana) ကို အဓိကထားပြီး ရှုပါ။
၁။ ဃာနဒွါရ (Nose Door): နှာခေါင်းအကြည်ဓာတ် ရှိတယ်။
၂။ ဂန္ဓာရုံ (Smell Object): အနံ့ဆိုး (Bad Smell) လာတိုက်တယ်။
၃။ ဃာနဝိညာဉ် (Smelling Consciousness): "နံတယ်" လို့ သိလိုက်တဲ့ စိတ်။
၄။ သညာ/သင်္ခါရ: "ဒါ လူနာရဲ့ ဒုက္ခပဲ" လို့ မှတ်ပါ။ "ရွံစရာ" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။
ဒီနေရာမှာ "ကရုဏာ" ကို ဘယ်လို ပွားမလဲ။
အနံ့ဆိုးကို ရှူရှိုက်လိုက်ရတဲ့အခါ "သြော်... ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးက စက်ဆုပ်စရာပါလား (Asubha)" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။ ပြီးတော့ "ဒီလို စက်ဆုပ်စရာ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ရထားရှာတဲ့ ဒီပုဂ္ဂိုလ်ခမျာ ဆင်းရဲလိုက်တာ၊ ဒီဆင်းရဲကနေ လွတ်မြောက်ပါစေ" လို့ စိတ်ညွတ်လိုက်ပါ။
နှာခေါင်းက "နံတယ်" လို့ ပြောပေမဲ့၊ စိတ်က "ကူညီမယ်" လို့ ဆုံးဖြတ်ပါ။ ဃာနိန္ဒြေ (နှာခေါင်း) က သူ့အလုပ်သူ လုပ်တာကို ခွင့်ပြုလိုက်ပါ။ ရွံရှာစိတ် (Dosa) ကို ကရုဏာ (Karuna) နဲ့ အစားထိုးလိုက်ပါ။ ဒါဟာ ကြက်ခြေနီ ဝိပဿနာပါပဲ။
ကူညီကယ်ဆယ်ရေး လုပ်နေရင်း ဝင်လာတတ်တဲ့ ဒိဋ္ဌိ (၃) မျိုးကို အခုလို ဖြုတ်ကြရအောင်။
၁။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "I am the Savior" Illusion):
"ငါ ကယ်လိုက်လို့ သူတို့ အသက်ရှင်တာ၊ ငါက ကျေးဇူးရှင်" လို့ ထင်နေရင် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ + မာန ပါ။
တကယ်တော့ "ငါ" မရှိပါဘူး။ "ကရုဏာ" ဆိုတဲ့ စေတသိက်က လှုံ့ဆော်လို့၊ "ကာယ" (လက်/ခြေ) က လှုပ်ရှားပြီး ကူညီလိုက်တာပါ။ ကူညီသူရော၊ အကူညီခံရော ဒုက္ခသစ္စာနယ်ထဲက ရဲဘော်တွေပဲ။ "ဒုက္ခ (ငါ) က ဒုက္ခ (သူ) ကို ကူညီနေတာ" လို့ ရှုပါ။
၂။ သဿတဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "Fixed Identity" Illusion):
"ဒီလူတွေက ဒုက္ခသည်တွေ၊ သူတောင်းစားတွေ၊ နိမ့်ကျတဲ့သူတွေ" လို့ အထင်သေးပြီး ထာဝရ သတ်မှတ်လိုက်ရင် သဿတဒိဋ္ဌိ ဆန်ပါတယ်။
ဘဝဆိုတာ မမြဲပါဘူး။ ဒီနေ့ ကိုယ်က ပေးကမ်းသူ (Donor) ဖြစ်နေပေမဲ့၊ မနက်ဖြန် ကိုယ်တိုင် ဒုက္ခသည် (Refugee) ပြန်ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။ သံသရာမှာ နေရာမမြဲဘူး။ အနိစ္စသဘော မြင်ပြီး မာနမထားဘဲ ကူညီပါ။
၃။ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "Futile Effort" Illusion):
"ကူညီလည်း ဘာထူးလဲ၊ ကမ္ဘာကြီးက ဒုက္ခတွေ ပြည့်နေတာပဲ" လို့ စိတ်ပျက်ပြီး လက်လျှော့တာ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ (အကျိုးမမြင်ခြင်း) ပါ။
ကြက်ခြေနီတစ်ယောက်က လူတစ်သန်းကို မကယ်နိုင်ရင်တောင်၊ လူတစ်ယောက်ကို ကယ်လိုက်နိုင်ရင် အဲဒီလူအတွက်တော့ ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံး ပြောင်းလဲသွားတာပါပဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ ကရုဏာစေတနာဟာ နိဗ္ဗာန်ရောက်တဲ့အထိ ပါရမီအဖြစ် ပါသွားမယ်ဆိုတာ ယုံကြည်ပါ။
"သရဏဂုံတည်ခြင်း၏ အကျိုး (၆)" ကို ဆက်စပ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပုဒ်ရေ (၃၈) မှာ "သီလအနံ့ သင်းပျံ့ခြင်း" (Fragrance of Virtue) အကြောင်း ပါရှိပါတယ်။ ပန်းအနံ့က လေအောက်ကိုပဲ မွှေးနိုင်ပေမဲ့၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ကရုဏာအနံ့၊ သီလအနံ့ကတော့ လေညာ၊ လေအောက် အရပ်မျက်နှာ အားလုံးကို မွှေးပျံ့စေနိုင်ပါတယ်။ ကြက်ခြေနီတို့ရဲ့ စေတနာအနံ့ဟာ စစ်မြေပြင်ရဲ့ ယမ်းခိုးနံ့တွေကို လွှမ်းမိုးသွားနိုင်ပါတယ်။ ဃာနိန္ဒြေ (နှာခေါင်း) နဲ့ အနံ့ဆိုးကို ခံစားရပေမဲ့၊ စိတ်ထဲမှာတော့ ကုသိုလ်အနံ့ (Dhamma Fragrance) ကို ရှူရှိုက်နိုင်သူများ ဖြစ်ကြပါစေ။
ဒီအချက်ကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာ ပေါ်လွင်စေဖို့ Hswagata ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဇာတ်လမ်း (Case-2529) လေးတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်လမ်းက Template T220 (Humanitarian Aid Log) နဲ့ Policy 23, Art 23.4 (Non-Discrimination) ကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်လေးပါ။
တစ်ခါတုန်းက ပြတိုက်ရဲ့ အနီးဝန်းကျင် ရပ်ကွက်တစ်ခုမှာ မီးလောင်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်။ ဒုက္ခသည်တွေ အများကြီး ပြတိုက်ဝင်းထဲကို ပြေးဝင်လာကြတယ်။ ပြတိုက်ကလည်း Policy 23 (Disaster Relief) အရ ချက်ချင်း စခန်းဖွင့်ပြီး ကူညီတယ်။
ဒါပေမဲ့ ပြဿနာတစ်ခု တက်တယ်။ ဒုက္ခသည်တွေထဲမှာ ပြတိုက်ကို အမြဲတမ်း ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်လေ့ရှိတဲ့ "လူမိုက်ဂိုဏ်း" တစ်ခုက မိသားစုတွေလည်း ပါလာတယ်။
ပြတိုက် စေတနာ့ဝန်ထမ်း အမျိုးသမီး "မစု" (အမည်လွှဲ) က ထမင်းထုပ် ဝေငှရင်းနဲ့ အဲဒီလူတွေကို တွေ့တော့ မျက်နှာပျက်သွားတယ်။
"ဟိုလူတွေက ကျွန်မတို့ ပြတိုက်ကို ခဲနဲ့ ပေါက်တဲ့လူတွေ။ သူတို့ကို ကျွန်မ မပေးချင်ဘူး။ သူတို့ ဒုက္ခရောက်တာ ဝဋ်လည်တာပဲ" ဆိုပြီး T220 (ကယ်ဆယ်ရေး စာရင်း) မှာ သူတို့နာမည်ကို မထည့်ဘဲ ကျော်သွားတယ်။
ဒါကို ပြတိုက်မှူးချုပ် ဆရာတော် သိသွားတော့ မစုကို ခေါ်ပြီး ဆုံးမတယ်။
"မစု... ဒကာမကြီး။ Policy 23, Art 23.4 မှာ ဘာရေးထားလဲ။ 'Without Discrimination' (ခွဲခြားမှု မရှိစေရ) လို့ ပါတယ်။ ကြက်ခြေနီ စိတ်ဓာတ်ဆိုတာ ရန်သူ၊ မိတ်ဆွေ မခွဲဘူး။ ဒုက္ခရောက်နေရင် ကူညီရမယ်"
မစုက မကျေနပ်သေးဘူး။ "ဒါပေမဲ့ ဘုရား... သူတို့က လူဆိုးတွေလေ။ သူတို့က နောင်တရတာမှ မဟုတ်တာ"
ဆရာတော်က မစုကို မေးခွန်းတစ်ခု မေးလိုက်တယ်။
"ဒကာမကြီး... လမ်းမှာ ခွေးတစ်ကောင် ခြေထောက်ကျိုးနေတာ တွေ့ရင် ကယ်မလား၊ ပစ်ထားမလား"
"ကယ်မှာပေါ့ ဘုရား။ ခွေးလေးက သနားစရာလေ"
"အေး... ခွေးကျတော့ သနားပြီး၊ လူကျမှ ဘာလို့ မသနားတာလဲ။ ခွေးက ခွေးစိတ်မို့လို့ ကိုက်တတ်တာ။ လူမိုက်ကလည်း လူမိုက်စိတ်မို့လို့ မိုက်တာ။ အခုချိန်မှာ သူတို့က 'လူမိုက်' မဟုတ်တော့ဘူး။ 'ဒုက္ခသည်' ဖြစ်နေပြီ။ သူတို့ရဲ့ မကောင်းတဲ့ စိတ် (Mind) ကို မုန်းရင်မုန်းပါ၊ သူတို့ရဲ့ ဒုက္ခ (Suffering) ကိုတော့ မမုန်းပါနဲ့။ ကရုဏာထားပါ။ အဲဒါမှ ဗုဒ္ဓတရား အစစ်ဖြစ်မယ်"
ဆရာတော်ရဲ့ စကားကို ကြားတော့မှ မစုလည်း သဘောပေါက်သွားတယ်။
"မှန်လှပါဘုရား... တပည့်တော် 'ဒေါသ' နဲ့ 'ဓမ္မ' ရောသွားပါတယ်။ ဃာနိန္ဒြေ (နှာခေါင်း) က အနံ့ဆိုးတာကို လက်မခံချင်သလို၊ တပည့်တော်စိတ်က လူဆိုးကို လက်မခံချင် ဖြစ်သွားတာပါ"
ပြီးတော့ မစုဟာ အဲဒီ လူမိုက်မိသားစုကို ကိုယ်တိုင်သွားပြီး ရေတိုက်၊ ထမင်းကျွေးလိုက်တယ်။ အဲဒီ မေတ္တာစေတနာကို မြင်တော့ လူမိုက်တွေလည်း မျက်ရည်ကျပြီး "ကျွန်တော်တို့ မှားပါတယ်ဗျာ" လို့ တောင်းပန်ကြပါတော့တယ်။
တွေ့လိုက်တယ် မဟုတ်လား... ရန်သူကို မေတ္တာနဲ့ နိုင်တယ်ဆိုတာ ဒါပါပဲ။ ကရုဏာလက်နက်ဟာ အပြင်းထန်ဆုံး လက်နက်ပါပဲ။
ကိုင်း... ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ကြက်ခြေနီနေ့" တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်ကြရအောင်။
စစ်ဘေး၊ မီးဘေး၊ သဘာဝဘေးများနှင့် ရင်ဆိုင်ရခြင်း၊ ဒုက္ခသည်ဘဝ ရောက်ရခြင်းသည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။
လူမျိုးစွဲ၊ ဝါဒစွဲ၊ အငြိုးအတေးများဖြင့် တစ်ဖက်နှင့် တစ်ဖက် တိုက်ခိုက်ခြင်း၊ ခွဲခြားဆက်ဆံခြင်းသည် "သမုဒယသစ္စာ"။
ရန်ငြိုးများ ချုပ်ငြိမ်းပြီး၊ မေတ္တာကရုဏာဖြင့် အေးချမ်းစွာ ယှဉ်တွဲနေထိုင်ခြင်းသည် "နိရောဓသစ္စာ"။
ကရုဏာဘာဝနာ ပွားများခြင်း၊ ဃာနိန္ဒြေ အပါအဝင် ဣန္ဒြေများကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ သီလရှိစွာ ကူညီစောင့်ရှောက်ခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ" မည်ပါပေတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့လည်း ဒီနေ့ ကမ္ဘာ့ကြက်ခြေနီနေ့မှာ "ငါသည်လည်း သံသရာဒုက္ခသည် တစ်ဦးဖြစ်သည်" ဟု နှလုံးသွင်းလျက်၊ အခြားသော ဒုက္ခသည်များအပေါ် ကရုဏာလက် ကမ်းနိုင်ကြပါစေ။
မိခင်မေတ္တာကဲ့သို့သော ကြီးမားသော ကရုဏာဖြင့် လောကကြီးကို အလှဆင်နိုင်ကြပြီး၊ ဒုက္ခခပ်သိမ်း ချုပ်ငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်သို့ လှမ်းတက်နိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၈ မေ ၂၀၂၄
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
