Day: 144 | ၂၃ မေ ၂၀၂၆ | ကဆုန်လပြည့် (ဗုဒ္ဓနေ့) နှင့် အဝိဇ္ဇာအမှောင်ခွင်းခြင်း (Vesak Day) | ဗုဒ္ဓ၀င်၊ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် | Universal Peace & Thermodynamics
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
သာသနာနှစ် ၂၅၇၀၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ (၂၃) ရက်၊ စနေနေ့၊ ကဆုန်လပြည့်နေ့ မနက်ခင်း အချိန်အခါသမယမှာ ရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့... ဒီနေ့ဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့အတွက် အထွတ်အမြတ်ဆုံးဖြစ်တဲ့ "ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့" (Vesak Day) နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီး ဖြစ်ပါတယ်နော်။ ဂေါတမမြတ်စွာဘုရားရှင် လောကမှာ ဖွားမြင်တော်မူခြင်း၊ ဘုရားအဖြစ်သို့ ရောက်တော်မူခြင်း၊ ပရိနိဗ္ဗာန်စံတော်မူခြင်း ဆိုတဲ့ ထူးခြားတဲ့ ဖြစ်စဉ်ကြီး (၃) ခု တိုက်ဆိုင်နေတဲ့ နေ့ရက်ဖြစ်သလို၊ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးက တောင့်တနေတဲ့ "Universal Peace" (စကြဝဠာ ငြိမ်းချမ်းရေး) ကို ဖော်ဆောင်မယ့် နေ့တစ်နေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလို နေ့မြတ်မှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့အနေနဲ့ အဝတ်အစား သစ်လွင်ဝတ်ဆင်ရုံသာမက စိတ်နှလုံးကိုပါ သစ်လွင်စေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ လောကမှာ အမှောင်ဆုံး အရာဟာ ညအချိန် မဟုတ်ပါဘူး၊ "အဝိဇ္ဇာ" (မသိမှု) ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ စိတ်နှလုံးသာလျှင် အမှောင်ဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဉာဏ်တော်အလင်းနဲ့ အဲဒီ အဝိဇ္ဇာအမှောင်ကို ဖြိုခွင်းကြဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။ ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသား အားလုံး ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးကြပါစေ၊ စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းရေးကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
တရားတော်ကို မနာကြားမီမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်ကို ဘုရားဂုဏ်တော်နဲ့ ထုံမွှမ်းပြီး တည်ငြိမ်အောင် "သမထ" (Samatha) စွမ်းအင် ယူကြရအောင်။ ဒီနေ့မှာတော့ "ဗုဒ္ဓနုဿတိ" (Buddhanussati) နဲ့ "သမာဓိ" (Samadhi) ကို တွဲဖက်ပြီး ရှုမှတ်ကြမယ်။ ကဲ... အားလုံးပဲ ခါးလေးကို ဆန့်၊ မျက်စိလေးကို မှိတ်ပြီးတော့... ဝင်လေ ထွက်လေကို အခြေခံထားပါ။ ပြီးရင် စိတ်ထဲမှာ "အရဟံ... အရဟံ..." လို့ တသသ အောက်မေ့ပါ။
ဒီနေရာမှာ သတိထားရမှာက "ဝိပဿနာ" မဟုတ်သေးပါဘူး။ စိတ်ကို ငြိမ်သက်အောင် လုပ်တဲ့ "သမထ" အဆင့်ပဲ ရှိပါသေးတယ်။ မှောင်မိုက်နေတဲ့ အခန်းထဲကို မီးလုံးတစ်လုံး လင်းထိန်သွားသလိုမျိုး... ကိုယ့်ရဲ့ နှလုံးသားထဲမှာ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဉာဏ်တော်အလင်းရောင် လင်းလက်သွားတယ်လို့ အာရုံပြု (Visualize) လုပ်ပါ။ စိတ်က တောင်စဉ်ရေမရ တွေးနေရင် "အရဟံ" ဆိုတဲ့ အာရုံဆီကို ပြန်ဆွဲခေါ်ပါ။ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဂုဏ်တော်အာရုံ တစ်ခုတည်းပေါ်မှာ စိတ်ရောက်နေတာကို "သမာဓိ" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ (၁) မိနစ်လောက် ငြိမ်ငြိမ်လေး ရှုမှတ်လိုက်ကြရအောင်...။
ကဲ... စိတ်ကလေး တော်တော်လေး ငြိမ်သက်ပြီး ဘုရားရှင်ကို ကြည်ညိုတဲ့စိတ်နဲ့ အေးချမ်းနေပြီ ဆိုရင်တော့... ဒီသဘောတရားကို သိပ္ပံနည်းကျ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ရအောင်။ ဒီနေ့ခေတ် ရူပဗေဒ (Physics)၊ အထူးသဖြင့် Thermodynamics (အပူချိန်ဆိုင်ရာ ရူပဗေဒ) မှာ "Entropy" ဆိုတဲ့ သဘောတရား ရှိပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ Entropy ဆိုတာ "ဖရိုဖရဲဖြစ်မှု" (Disorder) သို့မဟုတ် "စနစ်မကျမှု" (Chaos) ကို တိုင်းတာတဲ့ ယူနစ်တစ်ခုပါ။ စကြဝဠာရဲ့ ဒုတိယနိယာမ (Second Law of Thermodynamics) အရ အရာရာဟာ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ Entropy မြင့်တက်လာပြီး ပျက်စီးယိုယွင်း (Decay) သွားလေ့ရှိပါတယ်။
ဥပမာ - အခန်းတစ်ခန်းကို မရှင်းဘဲ ပစ်ထားရင် သူ့အလိုလို သန့်ရှင်းမသွားဘဲ ရှုပ်ပွသွားသလို၊ ရေနွေးတစ်ခွက်ကို ပစ်ထားရင် အေးသွားသလိုမျိုးပေါ့။ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်ဟာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ဆိုတဲ့ စွမ်းအင် (Energy Input) ထည့်မပေးရင် လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟတွေကြောင့် "Mental Entropy" (စိတ်ရဲ့ ဖရိုဖရဲဖြစ်မှု) တွေ အလိုလို မြင့်တက်လာပါတယ်။ ဒေါသထွက်ရင် စိတ်က ပူလောင်ပြီး မငြိမ်မသက် ဖြစ်သွားတာဟာ High Entropy အခြေအနေ (Chaos) ဖြစ်နေတာပါ။
ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူခြင်းဟာ ဒီ Entropy သဘောတရားကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်တာနဲ့ တူပါတယ်။ သိပ္ပံပညာမှာ "Negentropy" (Negative Entropy) လို့ ခေါ်တဲ့ အလွန်မြင့်မားတဲ့ "Order" (စနစ်ကျနမှု) ကို ဆောင်ကြဉ်းပေးတာပါ။ ဘုရားရှင်ရဲ့ "သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်" (Omniscience) ဟာ စကြဝဠာမှာ အရှုပ်ထွေးဆုံးဖြစ်တဲ့ ရုပ်နာမ်ဖြစ်စဉ်တွေကို အစီအစဉ်တကျ (Systematic) ဖြစ်အောင် ခွဲခြားပြသနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ "အဝိဇ္ဇာ" (Ignorance) ဆိုတာ မှောင်မိုက်ပြီး ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ High Entropy အခြေအနေ ဖြစ်ပြီး၊ "ဝိဇ္ဇာ" (Wisdom) ဆိုတာကတော့ ရှင်းလင်းပြတ်သားပြီး စနစ်ကျတဲ့ Low Entropy အခြေအနေ ပါပဲ။
နောက်ထပ် ဥပမာတစ်ခုကတော့ "အလင်း" (Light) ပါပဲ။ သိပ္ပံပညာအရ "အမှောင်" (Darkness) ဆိုတာ သီးသန့် ဓာတ်သဘော တစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ "အလင်း မရှိခြင်း" (Absence of Photons) ကိုသာ အမှောင်လို့ ခေါ်တာပါ။ ထို့အတူပါပဲ... "အဝိဇ္ဇာ" ဆိုတာ သီးသန့် အကောင်အထည်ကြီး မဟုတ်ပါဘူး။ "ဝိဇ္ဇာ" (ဉာဏ်အလင်း) မရှိခြင်း သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခန်းမိုက်နေရင် အမှောင်ကို တုတ်နဲ့ ရိုက်ထုတ်နေစရာ မလိုပါဘူး၊ မီးခလုတ် ဖွင့်လိုက်တာနဲ့ အမှောင်က အလိုလို ပျောက်သွားသလိုမျိုး... ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူလာတဲ့အခါမှာ သစ္စာလေးပါး တရားတော်ဆိုတဲ့ မီးခလုတ်ကို ဖွင့်လိုက်တာနဲ့ သတ္တဝါတွေရဲ့ သန္တာန်မှာ အဝိဇ္ဇာအမှောင် ပျောက်ကွယ်သွားရတာ ဖြစ်ပါတယ် ဒကာကြီး။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ "ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့" ဟာ ကမ္ဘာကြီးရဲ့ Mental Entropy ကို လျှော့ချပေးပြီး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး (Universal Peace) ဆိုတဲ့ System Stability ကို ရရှိစေတဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ်ကြီး ဖြစ်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... သိပ္ပံပညာက ပြောတဲ့ Entropy နဲ့ Light သဘောတရားကို ဘုရားရှင်ရဲ့ နှုတ်ကပတ်တော်တွေနဲ့ ချိန်ထိုးကြည့်ကြရအောင်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဧကကနိပါတ်၊ ဧကပုဂ္ဂလဝဂ် မှာ ဘုရားရှင်က မိမိကိုယ်ကို ရည်ညွှန်းပြီး ဒီလို ဟောကြားထားပါတယ်။
"ဧကပုဂ္ဂလော ဘိက္ခဝေ လောကေ ဥပ္ပဇ္ဇမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊
ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ၊ လောကာနုကမ္ပါယ။"
ဒီပါဠိတော်ရဲ့ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို တစ်လုံးချင်းစီ ဓာတ်ခွဲကြည့်မယ်ဆိုရင်...
ဘိက္ခဝေ = ရဟန်းတို့။
ဧကပုဂ္ဂလော = အနှိုင်းမဲ့ တစ်ဦးတည်းသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်။
လောကေ = လောက၌။
ဥပ္ပဇ္ဇမာနော = ဖြစ်ပွင့်တော်မူသည်ရှိသော်။
ဗဟုဇနဟိတာယ = များစွာသော လူအပေါင်း၏ အစီးအပွားအလို့ငှာ။
ဗဟုဇနသုခါယ = များစွာသော လူအပေါင်း၏ ချမ်းသာအလို့ငှာ။
လောကာနုကမ္ပါယ = လောကကို စောင့်ရှောက် သနားခြင်းငှာ။
ဥပ္ပဇ္ဇတိ = ဖြစ်ထွန်း ပွင့်ပေါ်လာပေ၏။
ဘုရားရှင် ဆိုလိုတာက... လောကမှာ ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူလာတာဟာ ကိုယ်ကျိုးအတွက် မဟုတ်ပါဘူး။ အဝိဇ္ဇာအမှောင် ဖုံးလွှမ်းနေတဲ့ လောကကြီးကို ဉာဏ်အလင်း ပေးဖို့၊ ဒုက္ခရောက်နေတဲ့ သတ္တဝါတွေကို ကယ်တင်ဖို့ (Anukampa) သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ နေမင်းကြီး ထွက်ပေါ်လာရင် အလိုလို အလင်းရောင် ရသလို၊ ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူတာနဲ့ တရားအလင်းရောင်ဟာ စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို လွှမ်းခြုံသွားပါတယ်။ ဒါဟာ "Universal Peace" (စကြဝဠာ ငြိမ်းချမ်းရေး) ရဲ့ အစစ်မှန်ဆုံး အဓိပ္ပာယ်ပါပဲ။
ကဲ... အခု တရားရဲ့ အနှစ်သာရဖြစ်တဲ့ ရှုမှတ်ခြင်းအပိုင်းကို ရောက်ပါပြီ။ ဒကာကြီး သတိပေးထားတဲ့အတိုင်း "သမထ" နဲ့ "ဝိပဿနာ" ကို လုံးဝ မရောထွေးစေဘဲ၊ "ငါ" ဆိုတဲ့ ဒိဋ္ဌိဖြုတ်တဲ့နည်းကို တိတိကျကျ ရှုမှတ်ကြမယ်။
(က) သမထ (စိတ်ကို တည်ငြိမ်အောင် ထားခြင်း)
ဒီအဆင့်မှာ "ပညတ်" (Concept) ကို အာရုံပြုပြီး စိတ်ကို ငြိမ်အောင် အရင်လုပ်ပါမယ်။
၁။ အာရုံယူခြင်း: မျက်စိကို မှိတ်ပြီး "အရဟံ... အရဟံ..." ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်အသံ (ပညတ်) ကိုပဲ စိတ်ထဲမှာ ရွတ်ဆိုနေပါ။
၂။ ထိန်းထားခြင်း: စိတ်က တခြားအာရုံတွေဆီ မရောက်စေဘဲ ဂုဏ်တော်အာရုံ တစ်ခုတည်းမှာ ငြိမ်နေအောင် ထိန်းထားပါ။
၃။ ရလဒ်: စိတ်ငြိမ်သွားရင် အေးချမ်းမှု (သမာဓိ) ရလာမယ်။ ဒါဟာ "သမထ" သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဝိပဿနာ မဟုတ်သေးပါဘူး။
(ခ) ဒိဋ္ဌိဖြုတ် ဝိပဿနာ (ရုပ်နာမ်ကို ခွဲခြားခြင်း)
စိတ်ငြိမ်ပြီဆိုတာနဲ့ ချက်ချင်း ဝိပဿနာ ကူးပါမယ်။ "ငါ ဘုရားရှိခိုးနေတယ်" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဖြုတ်ပြီး ပရမတ် (Ultimate Reality) ကို ကြည့်ပါမယ်။
၁။ စေခိုင်းတဲ့ တရားကို ရှာဖွေခြင်း (Identifying Nama):
ဘုရားရှိခိုးဖို့ ဦးချလိုက်တဲ့အခါ... "ဦးချချင်တယ်" ဆိုတဲ့ စိတ်ကလေး အရင်ပေါ်လာတယ်။
အဲဒါ "ငါ" လား? မဟုတ်ဘူး။ အဲဒါ "နာမ်" (Intention/Mind)။
ဒီစိတ်ကလေးက မြဲသလား? မမြဲဘူး။ ဦးချဖို့ စေခိုင်းပြီးတာနဲ့ ပျက်သွားပြီ။ (အနိစ္စ)
၂။ လှုပ်ရှားတဲ့ တရားကို ခွဲခြားခြင်း (Identifying Rupa):
ခန္ဓာကိုယ်ကြီး ကိုင်းညွတ်သွားတယ်။ လက်အုပ်ချီလိုက်တယ်။
အဲဒါ "ငါ" လှုပ်တာလား? မဟုတ်ဘူး။ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ လေဓာတ် (ဝါယော) က ရုပ်ကြီးကို တွန်းကန် လှုပ်ရှားလိုက်တာ။
လှုပ်ရှားသွားတာက "ရုပ်" (Matter)။ မသိဘဲ လှုပ်ရှားတာ ရုပ်၊ သိပြီး စေခိုင်းတာ နာမ်။
၃။ ဒိဋ္ဌိဖြုတ်ခြင်း (Removing the 'I'):
ဒါဆိုရင်... ဘုရားရှိခိုးနေတာ ဘယ်သူလဲ? "ငါ" ရှိခိုးတာလား?
မဟုတ်ပါဘူး။ "ရှိခိုးချင်တဲ့ နာမ်" နဲ့ "ရှိခိုးနေတဲ့ ရုပ်" နှစ်ပါး ပေါင်းစပ် လုပ်ဆောင်နေတာသာ ဖြစ်ပါတယ်။
"ငါ" မပါပါဘူး။ စက်ရုပ်ကြီးကို software က ခိုင်းလို့ လှုပ်ရှားနေသလိုမျိုး ရုပ်နဲ့ နာမ် အလုပ်လုပ်နေတာ သက်သက်ပါပဲ။ ဒီလိုမြင်မှ "ဝိပဿနာဉာဏ်" စစ်စစ် ဖြစ်ပါတယ် ဒကာကြီး
တရားတော်ကို လက်တွေ့ဘဝနဲ့ ချိတ်ဆက်ဖို့အတွက် (Case-2544) လို့ မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ ဆောက်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတစ်ခုရဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်လေးကို ပြောပြချင်ပါတယ်။
ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းခွင်တစ်ခုမှာ ဦးမြင့် ဆိုတဲ့ Site Manager တစ်ယောက် ရှိတယ်။ တစ်နေ့မှာ လုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာ အလုပ်သမားတွေအချင်းချင်း ရန်ပွဲကြီး ဖြစ်တယ်။ လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး ကိစ္စတွေပါ ပါလာတော့ အခြေအနေက တော်တော် ဆိုးရွားတယ်။ ရဲခေါ်ရမယ့် အခြေအနေ ဖြစ်နေပြီ။ အားလုံးက ဒေါသတွေ ထွက်ပြီး အော်ဟစ်နေကြတာ "Entropy" (ဖရိုဖရဲဖြစ်မှု) အမြင့်ဆုံး အချိန်ပေါ့။
ဦးမြင့်က ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး တရားထိုင်လေ့ရှိသူပါ။ သူက ချက်ချင်း ဝင်မပါဘဲ... Policy 1, Article 1.1 ဖြစ်တဲ့ "Fundamental Peace and Safety" (အခြေခံ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေး) မူဝါဒကို နှလုံးသွင်းပြီး အောက်ပါအတိုင်း (၂) ဆင့် ကျင့်သုံးလိုက်တယ်။
အဆင့် (၁) - သမထဖြင့် စိတ်ငြိမ်အောင်လုပ်ခြင်း:
ဦးမြင့်ဟာ (၁) မိနစ်လောက် မျက်လုံးမှိတ်ပြီး "အရဟံ" ဂုဏ်တော်ကို ပွားများလိုက်တယ်။ သူ့ရဲ့ တုန်လှုပ်နေတဲ့ စိတ် (Anxiety) ကို ငြိမ်သက်သွားအောင် "သမာဓိ" အရင်ယူလိုက်တယ်။
အဆင့် (၂) - ဝိပဿနာဖြင့် ဒိဋ္ဌိဖြုတ်ခြင်း:
စိတ်ငြိမ်သွားတာနဲ့ ချက်ချင်း ဉာဏ်သက်ဝင်တယ်။ "ငါ့စိတ်ထဲမှာ ဒေါသထွက်နေတာ ငါ မဟုတ်ဘူး၊ ဒေါသစေတသိက် သက်သက်ပဲ။ သူတို့ အော်ဟစ်နေတာကလည်း သူတို့ မဟုတ်ဘူး၊ အသံ (ရုပ်) နဲ့ ဒေါသစိတ် (နာမ်) ပေါင်းစပ်ပြီး စက်ရုပ်တွေလို လှုပ်ရှားနေတာပဲ" လို့ "ပရမတ်" သက်သက် မြင်အောင် ကြည့်လိုက်တယ်။
"ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲ ပြုတ်သွားတော့... သူ့စိတ်ထဲမှာ "ငါ့ကို စော်ကားတယ်၊ ငါ့လုပ်ငန်းခွင်ကို ဖျက်ဆီးတယ်" ဆိုတဲ့ "ဒေါသ" (Dosa) တွေ၊ "မာန" (Mana) တွေ ချက်ချင်း အေးသွားတယ်။ အဲဒီ တည်ငြိမ်မှု (Samadhi) နဲ့ အမှန်မြင်မှု (Panna) ပေါင်းစပ်ပြီး ဖြေရှင်းလိုက်တဲ့အခါ... သူ့ရဲ့ အေးချမ်းမှုက တစ်ဖက်သားဆီ ကူးစက်သွားပြီး (Radiation of Peace)၊ ပြဿနာကို အော်ဟစ်စရာ မလိုဘဲ အေးအေးဆေးဆေး ဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီ Case Study က ပေးတဲ့ သင်ခန်းစာကတော့... "ပြဿနာတစ်ခုကို ဖြေရှင်းချင်ရင် အရင်ဆုံး ကိုယ့်စိတ်ထဲက 'ငါ' ကို အရင်ဖြုတ်လိုက်ပါ။ ဒိဋ္ဌိပြုတ်သွားရင် ဒေါသလည်း ပြုတ်သွားပြီး အဖြေမှန် ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်" ဆိုတာပါပဲ။ ခေါင်းဆောင်တစ်ယောက်ရဲ့ "သမာဓိ" နဲ့ "ဝိပဿနာဉာဏ်" ဟာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး (Universal Peace) ပါပဲ ဒကာကြီး။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒီနေ့ "ကဆုန်လပြည့် ဗုဒ္ဓနေ့" မှာ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို ပြန်လည် သုံးသပ်ကြည့်မယ်ဆိုရင်...
ဘုရားရှင် ပွင့်တော်မူခြင်းဟာ လောကရဲ့ အဝိဇ္ဇာအမှောင်ကို ခွင်းပြီး ဉာဏ်အလင်းကို ပေးသလို၊ ဦးပဉ္ဇင်းတို့လည်း မိမိရဲ့ စိတ်ထဲမှာ "သမာဓိ" ဆိုတဲ့ မီးအိမ်ကို ထွန်းညှိပြီး၊ "ဝိပဿနာ" ဆိုတဲ့ ဉာဏ်မျက်စိနဲ့ အမှန်တရားကို ကြည့်တတ်ဖို့ လိုပါတယ်။
အခု ဟောကြားခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ တိုက်ဆိုင် စစ်ဆေးကြည့်ရအောင်။
လောကမှာ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ပဋိပက္ခ၊ အဝိဇ္ဇာ၊ ဒေါသ အပူမီးတွေဟာ "ဒုက္ခသစ္စာ" ပါ။
အဲဒီ ဒုက္ခတွေကို ဖြစ်စေတဲ့ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲ (ဒိဋ္ဌိ) နဲ့ တဏှာတွေဟာ "သမုဒယသစ္စာ" ပါ။
ဒိဋ္ဌိကွာပြီး ရုပ်နာမ်သဘောကို မြင်ကာ ငြိမ်းချမ်းသွားခြင်းက "နိရောဓသစ္စာ" (ငြိမ်းချမ်းရေး/နိဗ္ဗာန်) ပါ။
ဒီလို ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရဖို့ သမထ (သမာဓိ) နဲ့ ဝိပဿနာ (ပညာ) ကို တွဲဖက်ကျင့်သုံးတာက "မဂ္ဂသစ္စာ" လမ်းစဉ်ပါပဲ။
ဒီနေ့ ကုသိုလ်ကောင်းမှု အစုစုကြောင့်... ကမ္ဘာသူ ကမ္ဘာသား အားလုံး အဝိဇ္ဇာအမှောင် ကင်းစင်ပြီး ဉာဏ်အလင်း ရရှိကြပါစေ။ "ငါ" စွဲ ကင်းဝေးပြီး စစ်မှန်သော ငြိမ်းချမ်းရေး (Universal Peace) ကို ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။ ဘေးအန္တရာယ် အပေါင်းမှ ကင်းဝေးပြီး နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၂၃ မေ ၂၀၂၆
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
