အသက်တစ်နှစ်တိုး၊ ကုသိုလ်တစ်ဆင့်တိုး — မွေးနေ့စတုမဓူဒါနနှင့် အပ္ပမာဒတရား
သာသနာတော်နှစ် ၂၅၇၀ ခုနှစ်
မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၈ ခုနှစ်၊ ဝါခေါင်လဆန်း ၁၃ ရက်
ခရစ်နှစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်၊ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့
အသက်တစ်နှစ်တိုး၊ ကုသိုလ်တစ်ဆင့်တိုး — မွေးနေ့စတုမဓူဒါနနှင့် အပ္ပမာဒတရား
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော မဟာသရီရဓာတုယော ဝန္ဒနံ ကရောမိ ၊ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော ဥဘတော ဟတ္ထေ ဓာရေန္တော ပသန္နစိတ္တော၊သက္ကစ္စံ ပူဇံ ကရောမိ၊ ဂရုကရောန္တော နမာမိ။ ဣမာ ဗုဒ္ဓဿ ဒန္တဓာတုယော သဒ္ဓါ‑ပသာဒေန ပူဇေမိ၊ အဓိဋ္ဌာန‑ပရမိယာ လဒ္ဓါ၊မယာ ရက္ခိတာ သုပ္ပတိဋ္ဌိတာ။ ဣမာ ဓာတုယော ဣဓ ပတိဋ္ဌိတာ သွာဂတ နာမ ဝိဟာရေ၊ တာသံ ရက္ခဏ‑ဂေါပန‑ပရိဟာရ‑ကရဏံ ၊ မယာ ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သိရိဒန္တမဟပါလက နာမ သက္ကစ္စံ ပဝတ္တတိ။
ယာ ဒိသာ လောကဓာတူသု ၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝေန ဇောတန္တိ၊ တာဒိသေန အနုဘာဝေန ဣမာ ဓာတုယော သုပ္ပရိဂ္ဂဟိတာ။ ဗုဒ္ဓဿ ဓမ္မဿ သံဃဿ အနုဘာဝေန၊ မာတာပိတု အာစရိယဂုဏေန စ၊ သဗ္ဗေ သတ္တာ သုခိတာ ဟောန္တု၊ သဗ္ဗေ ဘယာ ဝိမုစ္စန္တု၊ သဗ္ဗေ သောကာ တရန္တု စ။
နမော ဗုဒ္ဓဿ၊ နမော ဓမ္မဿ၊ နမော သံဃဿ၊ နမော မာတာပိတုဿ၊ နမော အာစရိယဿ။
စွယ်တော်မြတ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လျက်ရှိသော တပည့်တော် အရှင်ဓမ္မသာမိသည် မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
မြတ်စွာဘုရားအား ရှိခိုးပါ၏။ တရားတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ သံဃာတော်မြတ်အား ရှိခိုးပါ၏။ မိဘနှစ်ပါးအား ရှိခိုးပါ၏။ ဆရာသမားတို့အား ရှိခိုးပါ၏။
ပူဇော်အထူးကို ခံယူတော်မူထိုက်သော၊ သစ္စာလေးပါးတရားမြတ်ကို ကိုယ်တိုင်မှန်စွာ သိမြင်တော်မူသော မြတ်စွာဘုရားအား ရိုသေမြတ်နိုး လက်အုပ်မိုး၍ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ စွယ်တော်မြတ်များနှင့်တကွ မွေတော် ဓာတ်တော်မြတ်ကြီးများအား တပည့်တော်သည် ရိုသေစွာ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။
မြတ်စွာဘုရားရှင်၏ စွယ်တော်မြတ်များကို လက်နှစ်ဖက်ဖြင့် ပင့်ဆောင်ကိုင်တွယ်၍ ကြည်ညိုသဒ္ဓါ ထက်သန်သော စိတ်ထားဖြင့် ရိုသေစွာ ပူဇော်ပါ၏။ အလေးအမြတ်ထား၍ ရှိခိုးပါ၏။
တပည့်တော်သည် အဓိဋ္ဌာန်ပါရမီဖြင့် ရရှိပင့်ဆောင်ခဲ့ပြီး စောင့်ရှောက်ကာ ကောင်းစွာ ကိန်းဝပ်တည်ထားလျက်ရှိသော ဤစွယ်တော်မြတ်များကို သဒ္ဓါတရား၊ ကြည်ညိုခြင်းတို့ဖြင့် ပူဇော်ပါ၏။
ဤမွေတော် ဓာတ်တော်မြတ်တို့သည် 'ဆွာဂတ (Hswagata)' မည်သော ဤကျောင်းတော် (ပြတိုက်တော်) ၌ ကိန်းဝပ်စံပယ်တော်မူကြပါပေ၏။
ထိုစွယ်တော် ဓာတ်တော်မြတ်တို့အား စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ကာကွယ်ခြင်း၊ ပြုစုပူဇော်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်အဝဝကို "သိရိဒန္တမဟာပါလက (Siridantamahapalaka)" မည်သော တပည့်တော် ဘိက္ခု ဓမ္မသာမိ သည် ရိုသေလေးမြတ်စွာ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါသည်။
လောကဓာတ်အပေါင်းတို့၌ မည်သည့်အရပ်မျက်နှာမဆို ဘုရားရှင်၏ တန်ခိုးတေဇာတော်ဖြင့် ထွန်းလင်းတောက်ပလျက်ရှိပေ၏။ ထိုကဲ့သို့ ကြီးမားလှသော အာနုဘော်တော်ဖြင့် ဤဓာတ်တော်မွေတော်မြတ်တို့သည် ကောင်းစွာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်အပ်ပြီး ဖြစ်ပါပေ၏။
ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးတို့၏ တန်ခိုးတေဇာတော်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ မိဘနှင့် ဆရာသမားတို့၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးတော်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါး ချမ်းသာကြပါစေ။ ဘေးအန္တရာယ်ခပ်သိမ်းမှ ကင်းလွတ်ကြပါစေ။ စိုးရိမ်သောက အပူဇော်အပေါင်းမှလည်း ကူးမြောက်လွန်မြောက်နိုင်ကြပါစေသတည်း။
ဒကာ ဒကာမတို့ရေ… ဒီနေ့ဟာ မွေးနေ့အထိမ်းအမှတ်နဲ့ စတုမဓူလှူဒါန်းကြတဲ့ အလှူရှင်သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ကုသိုလ်အခါသမယပါ။ မွေးနေ့ဆိုတော့ လူတိုင်းနီးပါးမှာ ဆုတောင်းစကားတွေ ရှိတတ်ကြတယ်။ “အသက်ရှည်ပါစေ၊ ကျန်းမာပါစေ၊ စီးပွားတိုးပါစေ၊ စိတ်ချမ်းသာပါစေ” ဆိုတဲ့ ဆုမွန်ကောင်းတွေကို မိသားစု၊ မိတ်ဆွေ၊ ဆွေမျိုးတွေက ပြောပေးကြတယ်။ ဒီလို မေတ္တာစကားတွေဟာ ကောင်းပါတယ်။ လူတစ်ယောက်ကို ချစ်ခင်တဲ့စိတ်၊ ကောင်းစေချင်တဲ့စိတ် ပေါ်လာတာကိုယ်တိုင် ကုသိုလ်ဘက်က စိတ်အရောင်တစ်ခုပါပဲ။
ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့ ဒီနေ့ နည်းနည်းပိုနက်နက် စဉ်းစားကြည့်ရအောင်။ မွေးနေ့ဆိုတာ “အသက်တစ်နှစ် ပိုရလာတဲ့နေ့” လို့ပဲ ဆိုရမှာလား။ ဒါမှမဟုတ် “အသက်ထဲက တစ်နှစ် ကုန်သွားတာကို သိရတဲ့နေ့” လို့လည်း ဆိုရမလား။ ဒီနှစ်တစ်နှစ်အတွင်း ကိုယ် ဘာရခဲ့သလဲဆိုတာထက် ကိုယ့်စိတ်မှာ ဘာကောင်းလာခဲ့သလဲဆိုတာ ပိုအရေးကြီးမနေဘူးလား။ ဒီမေးခွန်းကို ဖြေဖို့ ဒီနေ့တရားရဲ့ ခေါင်းစဉ်ကို “အသက်တစ်နှစ်တိုး၊ ကုသိုလ်တစ်ဆင့်တိုး” လို့ ဦးဇင်း သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
မွေးနေ့က ကိုယ်ပိုင်ပွဲတစ်ပွဲလောက်နဲ့ ပြီးသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မွေးနေ့ကို အလှူနဲ့ စတင်လိုက်တဲ့အခါ အဓိပ္ပာယ် ပြောင်းသွားတယ်။ “ဒီနေ့က ငါ့နေ့” ဆိုတဲ့ အာရုံက “ဒီနေ့ ငါ့ဘဝကနေ တစ်စုံတစ်ရာကို သူတစ်ပါးအတွက် ပေးမယ်” ဆိုတဲ့ အာရုံအဖြစ် ပြောင်းသွားတယ်။ ကိုယ့်ကိုအလယ်မှာထားတဲ့နေ့ကို ဒါနနဲ့ဖွင့်လိုက်တော့ “ငါ” ဆိုတဲ့စည်းဝိုင်းလေး နည်းနည်းကျယ်သွားတာပေါ့။ အဲဒါ ဒါနရဲ့ ပထမဆုံး အလှတရားပဲ။
ယနေ့မြန်မာအသုံးအနှုန်းအရ “စတုမဓူ” ဆိုတာ ထောပတ်၊ ပျားရည်၊ တင်လဲ၊ နှမ်းဆီ လေးမျိုးကို ရောထားသော ဆေးလို့ မြန်မာအဘိဓာန်ဆိုင်ရာ ရင်းမြစ်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်း အထူးခွဲပြောချင်တာတစ်ချက်ရှိတယ်။ စတုမဓူဆိုတဲ့ ဒီလေးမျိုးပေါင်းစပ်တဲ့ ယနေ့မြန်မာအသုံးအနှုန်းကို တိုက်ရိုက် “ဘုရားဟောထားတဲ့ စတုမဓူပုံစံအတိအကျပဲ” လို့ မပြောဘူး။ ဒီနေ့ အလှူပစ္စည်းရဲ့ လက်ရှိအဓိပ္ပာယ်ကို သိဖို့ ဝေါဟာရအဖြစ်သာ သုံးနေတာပါ။ ဓမ္မအကြောင်းပြောတဲ့အခါတော့ အစားအစာလှူဒါန်းခြင်း၊ ဒါနစိတ်၊ အပ္ပမာဒတရားတို့ကို သက်ဆိုင်ရာ ကျမ်းအထောက်အထားနဲ့ သီးသန့်ချိတ်ပြမယ်။
ကဲ… စတုမဓူက အချိုဓာတ်ပါတဲ့ လှူဖွယ်ဆိုတော့ “ချိုမြိန်တဲ့အလှူ” လို့ ပြောလို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ကုသိုလ်ကို တကယ်ချိုမြိန်စေတာ ပစ္စည်းရဲ့အရသာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။ ပေးချင်တဲ့စိတ်၊ လေးစားတဲ့စိတ်၊ မျှဝေတဲ့စိတ်၊ ပေးပြီးနောက် ဝမ်းမြောက်တဲ့စိတ်—ဒီစိတ်လေးတွေက အလှူရဲ့ အတွင်းအရသာပါ။ ပျားရည်က ချိုပေမယ့် စိတ်က မချိုဘူးဆိုရင် အလှူရဲ့ အဓိပ္ပာယ် မပြည့်သေးဘူး။ အပြင်က စတုမဓူကို ချိုအောင်လုပ်တာ လေးမျိုးပေါင်းစပ်ခြင်းဖြစ်သလို အတွင်းက ဒါနကို ချိုအောင်လုပ်တာ သဒ္ဓါ၊ စေတနာ၊ ရိုသေမှု၊ ဝမ်းမြောက်မှုတို့ပဲ။ ဒီဟာက ဦးဇင်းက သဘောတရားနားလည်ဖို့ သုံးတဲ့ ဥပမာပါ၊ ကျမ်းစာရဲ့ စာသားတိတိကျကျ မဟုတ်ဘူးနော်။
အစားအစာလှူခြင်းရဲ့ အဓိပ္ပာယ်
ဒကာ ဒကာမတို့… အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၃၇ မှာ အစားအစာပေးလှူသူဟာ လက်ခံသူကို အသက်၊ အဆင်း၊ ချမ်းသာ၊ ခွန်အား၊ ပညာသိမြင်မှုဆိုတဲ့ ငါးမျိုး ပေးသလိုဖြစ်တယ်လို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒီနေရာကို နားလည်တဲ့အခါ အလွန်အကျွံ အာမခံသဘော မယူဖို့ အရေးကြီးတယ်။ “ဒီနေ့ စတုမဓူလှူလိုက်ပြီ၊ အဲဒါကြောင့် သေချာပေါက် အသက်ဘယ်နှစ်နှစ်တိုးမယ်” လို့ ဘုရားတရားကို အကျိုးအမြတ်စာချုပ်လို မယူရဘူး။ ကျမ်းထဲမှာ အစားအစာပေးခြင်းဟာ လက်ခံသူရဲ့ အသက်ရှင်ရပ်တည်မှု၊ ကိုယ်ခန္ဓာအား၊ သက်သာမှုတို့ကို ထောက်ပံ့ပေးတဲ့ ဒါနအဖြစ် ပြထားတာ။ အလှူရှင်ဘက်မှာလည်း အဲဒီကုသိုလ်ရဲ့ အကျိုးကို ဓမ္မနည်းအရ ဖော်ပြထားတာပါ။
ဦးဇင်းတို့ နေ့စဉ်ဘဝနဲ့ ချိတ်ကြည့်ပါ။ ဆာနေသူတစ်ယောက်ကို အစားအစာပေးလိုက်ရင် သူ့ဘဝရပ်တည်မှုကို တစ်ခဏပဲဖြစ်ဖြစ် ထောက်ထားပေးတာပဲ။ အားနည်းနေသူကို အာဟာရရစေတယ်။ စိတ်ပူပန်နေသူကို စားစရာရလို့ ခဏသက်သာစေတယ်။ ဒါကြောင့် အစားအစာလှူခြင်းမှာ ပစ္စည်းတန်ဖိုးထက် “ဘဝကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်း” ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ရှိတယ်။ မွေးနေ့မှာ အဲဒီလို အာဟာရအလှူတစ်ခု ပြုလိုက်တဲ့အခါ “ငါ့အသက်ရှည်ချင်တယ်” ဆိုတဲ့ ဆုတောင်းထက် “အခြားသူရဲ့ အသက်ရပ်တည်မှုကို ငါ ထောက်ပံ့ပေးလိုက်တယ်” ဆိုတဲ့ စိတ်ဟာ ပိုလှတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၅၇ မှာ သုပ္ပဝါသာအမျိုးသမီးက မြတ်စွာဘုရားရှင်အား အစားအစာနဲ့ ဆွမ်းကပ်လှူတဲ့ အကြောင်းကို ဖော်ပြပြီး၊ အစားအစာပေးသူဟာ အသက်၊ အဆင်း၊ ချမ်းသာ၊ ခွန်အား ဆိုတဲ့ လေးမျိုးကို ပေးတယ်လို့ ဟောထားပါတယ်။ ဒီကျမ်းက ဦးဇင်းတို့ကို အချက်တစ်ခု သတိပေးတယ်။ အလှူဟာ “တစ်စုံတစ်ရာ ပျောက်သွားတာ” မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်လက်ထဲက ပစ္စည်းတစ်ခု ထွက်သွားတဲ့အချိန်မှာ သူတစ်ပါးဘဝထဲကို အားတစ်ခု ဝင်သွားတာ။ ကိုယ့်မှာ လျော့သလိုမြင်ရပေမယ့် မျှဝေနိုင်တဲ့စိတ်ကတော့ ကြီးလာတယ်။
ဒီနေရာမှာ မွေးနေ့အလှူရှင်တို့ကို ဦးဇင်း တစ်ခုမေးချင်တယ်။ မွေးနေ့ကိတ်ပေါ်မှာ ဖယောင်းတိုင်တစ်ချောင်း ထပ်တိုးလာတာကို မြင်ရင် “ငါ အသက်ကြီးလာပြီ” လို့ သိတယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ရဲ့ လောဘနည်းသွားသလား၊ ဒေါသနည်းသွားသလား၊ အနည်းဆုံး မျှဝေတတ်မှု တိုးလာသလားဆိုတာကို နှစ်တိုင်း စစ်ဖူးကြသလား။ အရွယ်က တိုးပြီး စိတ်က မတိုးဘူးဆိုရင် အချိန်ကုန်တာပဲ ရှိမယ်။ အရွယ်တိုးသလို သဒ္ဓါတိုးတယ်၊ သီလတိုးတယ်၊ ဒါနတိုးတယ်၊ သတိတိုးတယ်ဆိုရင်တော့ မွေးနေ့ဟာ တကယ်အဓိပ္ပာယ်ရှိလာပြီ။
ဥပမာသဘောနဲ့ စိတ်ကူးယဉ်အခြေအနေတစ်ခုကို စဉ်းစားကြည့်ပါ။ လူနှစ်ယောက် မွေးနေ့တူတယ်။ ပထမလူက တစ်နေ့လုံး “ဘယ်သူက ဆုတောင်းပေးလဲ၊ ဘယ်သူက လက်ဆောင်မပေးလဲ၊ ဘယ်သူက ဓာတ်ပုံတင်မပေးလဲ” လို့ စောင့်ကြည့်နေတယ်။ ညနေရောက်တော့ ဆုတောင်းပေးသူများပေမယ့် စိတ်ထဲမှာ မကျေနပ်ချက်တွေ ကျန်နေတယ်။ ဒုတိယလူကတော့ မနက်မှာ “ဒီဘဝရလာတာ အကျိုးရှိအောင် ဒီနေ့ တစ်ယောက်ယောက်ကို အကျိုးပြုမယ်” လို့ ဆုံးဖြတ်ပြီး အလှူတစ်ခုလုပ်တယ်၊ မိဘကို ကျေးဇူးတင်စကားပြောတယ်၊ မိတ်ဆွေတစ်ယောက်ကို ခွင့်လွှတ်တယ်၊ ညနေပိုင်းမှာ ကိုယ့်စိတ်ကို ပြန်ကြည့်တယ်။ ဘယ်မွေးနေ့က စိတ်ပိုပြည့်ဝမလဲ။ ဒီအဖြစ်အပျက်ဟာ သမိုင်းဖြစ်ရပ်မဟုတ်ဘူး၊ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ရွေးချယ်မှုကို မြင်အောင် ပေးထားတဲ့ ဥပမာပါ။
ဒါနမလုပ်ခင်၊ လုပ်နေစဉ်၊ လုပ်ပြီးနောက်
အလှူကောင်းတစ်ခုမှာ ပစ္စည်းကောင်းတာတစ်ခုတည်း မလုံလောက်ဘူး။ စိတ်ရဲ့ အစ၊ အလယ်၊ အဆုံးကို ကြည့်ဖို့ လိုတယ်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၃၇ မှာ အလှူရှင်ဘက်က အချက်သုံးချက်ကို ထင်ထင်ရှားရှား ဖော်ပြထားတယ်—မလှူမီ ဝမ်းမြောက်ခြင်း၊ လှူနေစဉ် စိတ်ကြည်လင်ခြင်း၊ လှူပြီးနောက် ကျေနပ်ဝမ်းမြောက်ခြင်း။ ကဲ… ဒါဟာ မွေးနေ့အလှူရှင်အတွက် အလွန်လက်တွေ့ကျတဲ့ စိတ်စစ်နည်းတစ်ခုပါ။
မလှူခင်မှာ “ငါ့ပိုက်ဆံ ကုန်တော့မယ်” လို့ နှမြောနေသလား၊ ဒါမှမဟုတ် “ဒီအခွင့်အရေး ရတာ ကောင်းလိုက်တာ” လို့ ဝမ်းမြောက်နိုင်သလား။ လှူနေတုန်းမှာ လူတွေကို ကြည့်ပြီး “ငါ့ကို ဘယ်လောက်ချီးကျူးမလဲ” လို့ စောင့်နေလား၊ ဒါမှမဟုတ် လှူဖွယ်ကို ရိုသေစွာ အပ်နှံနေသလား။ လှူပြီးသွားတော့ “အဲဒီလောက်လှူမိတာ များသွားပြီ” လို့ နောင်တရသလား၊ ဒါမှမဟုတ် “ကောင်းမှုတစ်ခု ပြီးမြောက်သွားပြီ” လို့ ဝမ်းမြောက်နိုင်သလား။ ဒါနမှာ အလှူပစ္စည်းထက် စေတနာရဲ့ လမ်းကြောင်းက ပိုနက်တယ်။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့… ဒါနက လောဘကို တစ်ခဏဖြစ်ဖြစ် လက်လျှော့ခိုင်းတယ်။ ကိုယ်ပိုင်ထားချင်တဲ့ လက်ကို ဖွင့်ခိုင်းတယ်။ “ငါ့ဟာ” လို့ ကိုင်ထားတဲ့အရာထဲက တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို “သူ့အတွက်” လို့ ပြောင်းပေးခိုင်းတယ်။ အဲဒီအခိုက်အတန့်မှာ ကိုယ့်စိတ်ထဲက တင်းကျပ်မှုလေး တစ်ခုလျော့သွားတယ်။ ဒီလို လျော့သွားတာကို မျှဝေတတ်မှုရဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းလို့ ပြောလို့ရတယ်။
အလှူနဲ့ အကျိုးကို အရောင်းအဝယ်မလုပ်ရ
မွေးနေ့အလှူဆိုရင် လူတွေ မကြာခဏ “အသက်ရှည်ဖို့ လှူတာ၊ ကျန်းမာဖို့ လှူတာ၊ ကံကောင်းဖို့ လှူတာ” လို့ ပြောတတ်ကြတယ်။ အဲဒီဆုတောင်းတွေကို လုံးဝမကောင်းဘူးလို့ ဦးဇင်း မပြောဘူး။ ကောင်းမွန်တဲ့အရာကို မျှော်လင့်တာ လူသားသဘာဝပါ။ ဒါပေမယ့် ဓမ္မနည်းမှာ အလှူကို “ငါ ဒီလောက်ပေးတယ်၊ ဒါကြောင့် ငါ့ကို ဒီလောက်ပြန်ပေးရမယ်” ဆိုတဲ့ အရောင်းအဝယ်စာချုပ် မဖြစ်စေသင့်ဘူး။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၃ မှာ လူတွေ အလိုရှိကြတဲ့ အသက်ရှည်ခြင်း၊ အဆင်းလှခြင်း၊ ချမ်းသာခြင်း၊ ကျော်ကြားခြင်း စတဲ့အရာတွေကို ဆုတောင်းရုံ၊ တောင်းဆိုရုံနဲ့ ရနိုင်တယ်လို့ မဟောထားဘူး။ ဒီအချက်က မွေးနေ့အတွက် အလွန်သင့်တော်တယ်။ ဖယောင်းတိုင်ငြှိမ်းပြီး “အသက်ရှည်ပါစေ” လို့ ဆုတောင်းတာထက် အသက်ရှိသမျှ အချိန်ကို မပေါ့မဆနဲ့ အသုံးချဖို့ အရေးကြီးတယ်။ ကျန်းမာရေးကိုလိုချင်ရင် သင့်တော်တဲ့ ကိုယ်ကျန်းမာစောင့်ရှောက်မှု လုပ်ရမယ်။ မိသားစုချမ်းသာချင်ရင် စကား၊ အပြုအမူ၊ တာဝန်ယူမှုတွေကို ကောင်းအောင်လုပ်ရမယ်။ ကုသိုလ်လိုချင်ရင် ကုသိုလ်ကို တကယ်လုပ်ရမယ်။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ စတုမဓူအလှူကို “ငါ့အသက်ရှည်အောင် ဝယ်ယူတဲ့ကုသိုလ်” လို့ မမြင်ဘဲ “အသက်ရှိနေသေးတဲ့အချိန်မှာ လုပ်သင့်တဲ့ကုသိုလ်ကို လုပ်လိုက်ခြင်း” လို့ မြင်တာ ပိုမှန်တယ်။ ဒီကွာခြားချက်က နည်းနည်းလေးပဲ ထင်ရပေမယ့် စိတ်ရဲ့ဦးတည်ရာမှာ အများကြီးကွာတယ်။ တစ်ခုက အနာဂတ်ကို ဖမ်းဆုပ်ချင်တဲ့စိတ်၊ တစ်ခုက လက်ရှိအခွင့်အရေးကို ကောင်းစွာအသုံးချတဲ့စိတ်။
ဒါနရဲ့ ဒီဘဝမှာ မြင်ရနိုင်တဲ့ အကျိုး
သူတော်ကောင်းတို့… ဒါနအကြောင်းပြောရင် တစ်ခါတလေ လူတွေက နောက်ဘဝအကျိုးပဲ စဉ်းစားတတ်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၃၄ မှာ သီဟစစ်သူကြီးရဲ့ မေးခွန်းကို ဖြေကြားရာမှာ ဒါနရဲ့ လက်ငင်းမြင်ရနိုင်တဲ့ အကျိုးတွေကိုပါ ဖော်ပြထားတယ်။ ရက်ရောပေးကမ်းသူကို လူအများက ချစ်ခင်နှစ်သက်တတ်ခြင်း၊ သူတော်ကောင်းတွေ နီးစပ်လာခြင်း၊ ကောင်းသတင်းရခြင်း၊ လူအစုအဝေးထဲ ဝင်တဲ့အခါ ရဲရင့်တည်ငြိမ်စွာ ဝင်နိုင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပါတယ်။ ဒီအချက်တွေကိုလည်း “တစ်ခါလှူတာနဲ့ အားလုံးက ချစ်မယ်” ဆိုတဲ့ အာမခံစာချုပ်လို မယူရဘူး။ ရက်ရောမှုဟာ လူမှုဆက်ဆံရေးထဲမှာ ယုံကြည်မှုနဲ့ နွေးထွေးမှု တည်ဆောက်ပေးနိုင်တဲ့ သဘောကို ဓမ္မနည်းအရ ကြည့်နိုင်တာပါ။
မွေးနေ့က အချိန်ရဲ့ မှတ်တိုင်
ဒကာ ဒကာမတို့… မွေးနေ့အကြောင်းပြောရင်း အချိန်ကို မပြောဘဲ မနေနိုင်ဘူး။ မွေးနေ့တစ်ကြိမ် ပြန်ရောက်လာတယ်ဆိုတာ ကမ္ဘာကြီးက ကိုယ့်အတွက် တစ်နှစ်ထပ်ပေးလိုက်တာလို့သာ မမြင်ရဘူး။ တကယ်တော့ ကိုယ်ရပြီးသား အချိန်ထဲက တစ်နှစ် ကုန်သွားတာလည်း ဖြစ်တယ်။ ဒါကို ဝမ်းနည်းဖို့ ပြောတာမဟုတ်ဘူး။ သတိရဖို့ ပြောတာ။ အချိန်ကုန်နေတယ်ဆိုတာ သိမှ အချိန်ကို တန်ဖိုးထားတတ်မယ်။
ဓမ္မပဒ အပ္ပမာဒဝဂ်၊ ဂါထာ ၂၁ မှာ အပ္ပမာဒ—မမေ့မလျော့ သတိရှိခြင်းကို အမတသို့ သွားရာလမ်းနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး၊ ပမာဒ—မေ့လျော့ပေါ့ဆမှုကို သေခြင်းဘက်သို့ သွားရာလမ်းလို ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်း တိုက်ရိုက်ပါဠိစာသား မဖတ်ဘဲ အဓိပ္ပာယ်ကိုပဲ ရှင်းပြတာပါ။ မွေးနေ့နဲ့ ဒီတရားဟာ အလွန်သင့်တော်တယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ မွေးနေ့ဟာ ကိုယ့်အရွယ်ကို သိရတဲ့နေ့ပဲ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်အချိန်က မရပ်ဘဲ သွားနေတယ်ဆိုတာ သိရတဲ့နေ့လည်း ဖြစ်လို့ပါ။
အပ္ပမာဒဆိုတာ အမြဲစိုးရိမ်ကြောက်နေဖို့ မဟုတ်ဘူး။ “မနက်ဖြန် သေမလား” ဆိုပြီး ကြောက်ရွံ့စိတ်နဲ့ နေရတာ မဟုတ်ဘူး။ “လုပ်သင့်တာကို အခုလုပ်၊ မလုပ်သင့်တာကို မရွှေ့ထား၊ စိတ်ကို မလွတ်ထား” ဆိုတဲ့ နိုးကြားမှုပါ။ ဒါကြောင့် မွေးနေ့မှာ အလှူလုပ်တာကို အပ္ပမာဒနဲ့ ချိတ်လိုက်ရင် အဓိပ္ပာယ် ပိုပြည့်လာတယ်။ “အချိန်မကုန်ခင် ကောင်းမှုလုပ်မယ်” ဆိုတာ။ “အခွင့်အရေးရှိတုန်း မျှဝေမယ်” ဆိုတာ။ “မိဘရှိတုန်း ကျေးဇူးဆပ်မယ်” ဆိုတာ။ “ကျန်းမာနေတုန်း တရားအားထုတ်မယ်” ဆိုတာ။
ဦးဇင်းတို့ အားလုံးမှာ ထူးဆန်းတဲ့ အလေ့တစ်ခုရှိတယ်။ မကောင်းတာပြင်ဖို့ဆိုရင် “နောက်မှ” လို့ အလွန်လွယ်လွယ် ပြောတတ်တယ်။ သီလစောင့်မယ်—နောက်လ။ တရားထိုင်မယ်—အလုပ်နည်းမှ။ မိဘကို သွားတွေ့မယ်—အားရင်။ တောင်းပန်မယ်—စိတ်အေးမှ။ လှူမယ်—ပိုက်ဆံပိုရှိမှ။ ဒါပေမယ့် အချိန်က “နောက်မှ” ဆိုတဲ့ စကားကို နားမထောင်ဘူး။ နေ့က ကုန်တယ်၊ လက ကုန်တယ်၊ နှစ်က ကုန်တယ်။ မွေးနေ့ပြန်ရောက်လာတော့ အသက်က တိုးသွားပြီ။ ကိုယ်ပြင်ချင်တာကတော့ အရင်နေရာမှာပဲ ရှိနေတတ်တယ်။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့အလှူရှင်တွေကို ဦးဇင်း တိုက်တွန်းချင်တာက “မွေးနေ့ဆုံးဖြတ်ချက်” တစ်ခု ရှိပါစေ။ ကြီးကြီးမားမား မလိုပါဘူး။ နေ့တိုင်းလုပ်နိုင်တာ ဖြစ်ရမယ်။ ဥပမာ—အိပ်ရာဝင်မီ ကိုယ့်စိတ်ကို သုံးမိနစ် ပြန်စစ်မယ်။ တစ်ပတ်တစ်ကြိမ် မိဘကို ဖုန်းဆက်မယ်။ မိသားစုထဲမှာ ဒေါသထွက်ရင် စကားမပြောမီ ခဏရပ်မယ်။ လစဉ် ဝင်ငွေထဲက အနည်းငယ်ကို မျှဝေမယ်။ တစ်နေ့ကို တစ်ချိန်လောက် သတိနဲ့ အသက်ရှူမှုကို သိမယ်။ အဲဒီလို လုပ်နိုင်တဲ့တစ်ခုကိုပဲ ယူပါ။
မွေးနေ့ကို ဓမ္မစာရင်းရှင်းတဲ့နေ့လုပ်ပါ
ကဲ… ဦးဇင်းတို့ မွေးနေ့ကို နှစ်စဉ်စာရင်းရှင်းတဲ့နေ့လို သဘောထားကြည့်ရအောင်။ ဒီဟာက ရှင်းပြဖို့သုံးတဲ့ ဥပမာတစ်ခုပါ။ စီးပွားရေးမှာ နှစ်ကုန်ရင် ဝင်ငွေ၊ ထွက်ငွေ၊ အမြတ်၊ အရှုံးကို စစ်တယ်။ ဘဝမှာလည်း မွေးနေ့ရောက်ရင် “ငါ ဘာရခဲ့လဲ” တစ်ခုတည်း မစစ်ဘဲ “ငါ့စိတ်မှာ ဘာများလာလဲ၊ ဘာလျော့လာလဲ” ကို စစ်ပါ။
ပြီးခဲ့တဲ့တစ်နှစ်မှာ ငါ ပစ္စည်း ဘယ်လောက်စုနိုင်ခဲ့လဲဆိုတာ သိရလွယ်တယ်။ ဘဏ်စာရင်းဖွင့်ကြည့်ရင် သိတယ်။ ဒါပေမယ့် စိတ်ထဲမှာ မေတ္တာ ဘယ်လောက်တိုးသလဲဆိုတာ ဘယ်စာရင်းမှာ ကြည့်မလဲ။ ဒေါသ ဘယ်လောက်လျော့သလဲ။ မာန ဘယ်လောက်နည်းသလဲ။ မုသားစကား ဘယ်လောက်ရှောင်နိုင်သလဲ။ နာကျင်နေသူကို ဘယ်လောက်နားထောင်ပေးနိုင်သလဲ။ ဒီဟာတွေက ဘဏ်စာရင်းမှာ မပေါ်ဘူး။ ကိုယ့်သတိနဲ့ ကိုယ် ပြန်စစ်မှ ပေါ်မယ်။
စတုမဓူအပြင် အတွင်းဆေးလည်း လှူပါ
စတုမဓူကို ဆေးလို့ ဝေါဟာရမှာ ဖော်ပြထားတာကို အခြေခံပြီး ဦးဇင်းက သဘောတရားသင်ခန်းစာတစ်ခု ဆက်ယူချင်တယ်။ အပြင်က ခန္ဓာကိုယ်အတွက် ဆေးရှိသလို စိတ်အတွက်လည်း ဆေးလိုတယ်လို့ ဥပမာပေးကြည့်ရအောင်။ ဒီဟာက ကျမ်းစာထဲမှာ စတုမဓူလေးမျိုးနဲ့ စိတ်တရားလေးမျိုး တိုက်ရိုက်တွဲဟောထားတယ်ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် လုံးဝမဟုတ်ဘူး။ နားလည်လွယ်အောင် ဦးဇင်းက အသုံးပြုတဲ့ ပညာပေးဥပမာပဲ။
စိတ်က နှမြောတယ်ဆိုရင် ဒါနက ဆေးတစ်မျိုးလို ဖြစ်တယ်။ စိတ်က ထိခိုက်လွယ်ပြီး မုန်းတီးနေတယ်ဆိုရင် မေတ္တာနဲ့ ခွင့်လွှတ်မှုက ဆေးလို ဖြစ်တယ်။ စိတ်က မသိမမြင်ပဲ အလွယ်တကူ လိုက်ပါနေတယ်ဆိုရင် သတိနဲ့ ပညာက ဆေးလို ဖြစ်တယ်။ စိတ်က ပေါ့ဆပြီး ကောင်းမှုကို ရွှေ့ထားတယ်ဆိုရင် အပ္ပမာဒက ဆေးလို ဖြစ်တယ်။ အဲဒီတော့ မွေးနေ့မှာ စတုမဓူအပြင် ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာလည်း “နှမြောမှုလျော့ဖို့၊ မုန်းတီးမှုလျော့ဖို့၊ မေ့လျော့မှုလျော့ဖို့” အလုပ်လေးတစ်ခု လုပ်ရမယ်။
ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ — မွေးနေ့သုံးဆင့်
အလှူလုပ်ပြီးတော့ “ဒီနေ့ကောင်းမှု ပြည့်ပြီ” လို့ မရပ်ကြပါနဲ့။ ဒါနဟာ အစကောင်းတစ်ခုပါ။ အဲဒီအစကို သီလနဲ့ ဆက်ရမယ်၊ ဘာဝနာနဲ့ ပိုနက်အောင်လုပ်ရမယ်။ ပေးကမ်းတဲ့လက်ရှိပြီး စကားနဲ့ လူနာအောင် ပြောနေမယ်ဆိုရင် ကိုယ့်လေ့ကျင့်မှုမှာ အပိုင်းတစ်ခုကျန်နေတယ်။ ပစ္စည်းကို မနှမြောဘဲ ပေးနိုင်ပေမယ့် ကိုယ့်အမြင်ကို မနှမြောဘဲ လွှတ်မပေးနိုင်ရင် အတွင်းက စွဲလမ်းမှုတစ်မျိုး ကျန်နေသေးတယ်။
ဒါနက “ငါ့ဟာ” ကို လျှော့ပေးတယ်။ သီလက “ငါလုပ်ချင်သလို လုပ်မယ်” ဆိုတဲ့ စိတ်ကို စည်းကမ်းပေးတယ်။ ဘာဝနာက “ငါထင်တာက အမှန်ပဲ” ဆိုတဲ့ မသိမှုကို စူးစမ်းစေတယ်။ ဒီသုံးခုကို မွေးနေ့မှာ တစ်ခုချင်း သတိရနိုင်ရင် ဘဝက ပစ္စည်းတိုးတာထက် ပိုပြီး အတွင်းဘက် တိုးတက်လာမယ်။
ဒီနေ့ အလှူရှင်တွေ စတုမဓူလှူတယ်။ အလွန်ကောင်းပါတယ်။ အဲဒီဒါနပြီးရင် ငါးပါးသီလကို ပြန်သတိရပါ။ သီလပြီးရင် ကိုယ့်စိတ်ကို အနည်းငယ် တိတ်တိတ်နေပြီး ကြည့်ပါ။ “အခု ငါ့စိတ် ဘာလိုချင်နေသလဲ။ ဘယ်သူ့အပေါ် ဒေါသရှိနေသလဲ။ ဘာကို စွဲနေသလဲ။” ဆိုတာ သိပါ။ ဒီလိုဆိုရင် မွေးနေ့က ပွဲတော်တစ်ခုတည်း မဟုတ်တော့ဘဲ ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်တည့်မတ်တဲ့ တရားနေ့တစ်နေ့ ဖြစ်လာတယ်။
မိဘကို သတိရတဲ့ မွေးနေ့
မွေးနေ့ဆိုတာ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်းရဲ့နေ့လို့ ထင်ရလွယ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ကိုယ့်ကိုယ်ပေါ်လာဖို့ မိဘနှစ်ပါးရဲ့ အကြောင်းအရာမပါဘဲ မဖြစ်ဘူး။ ထို့ကြောင့် မွေးနေ့မှာ မိဘရှိသေးရင် ကျေးဇူးတင်စကားပြောနိုင်တာ ကုသိုလ်တစ်မျိုးပါ။ အဝေးမှာရှိရင် ဖုန်းဆက်နိုင်တယ်။ အတိတ်မှာ အထင်လွဲမှုရှိရင် နူးညံ့တဲ့စကားတစ်ခွန်း စတင်နိုင်တယ်။ မိဘကွယ်လွန်ပြီးပြီဆိုရင် ကောင်းမှုလုပ်ပြီး သတိရမျှဝေနိုင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ မိသားစုတိုင်း အခြေအနေမတူဘူးဆိုတာလည်း ဦးဇင်း သတိထားပြောရမယ်။ မိဘနဲ့ သားသမီးကြားမှာ နာကျင်မှု၊ အလွဲအလွန်တွေရှိနိုင်တယ်။ “မွေးနေ့ဆို မိဘဆီ မဖြစ်မနေသွားရမယ်” လို့ အခြေအနေမကြည့်ဘဲ အမိန့်မပေးဘူး။ အန္တရာယ်ကင်းရေး၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနယ်နိမိတ်၊ တာဝန်ယူမှုတွေကိုလည်း ထိန်းသိမ်းရမယ်။ ဒါပေမယ့် အနည်းဆုံး ကိုယ့်ဘဝဟာ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်းနဲ့ စတင်တာမဟုတ်ဘူးဆိုတဲ့ ကျေးဇူးသိစိတ်ကို ပြုစုပျိုးထောင်နိုင်တယ်။
ဒီလိုစဉ်းစားရင် မွေးနေ့အလှူဟာ “ငါ့အတွက် ဆုတောင်းပေးကြပါ” ဆိုတဲ့ပွဲကနေ “ငါရထားတဲ့ဘဝကို ဘယ်လို အကျိုးရှိအောင် အသုံးပြုမလဲ” ဆိုတဲ့ ပွဲအဖြစ် ပြောင်းသွားတယ်။ ဒီအပြောင်းအလဲက အလှူရှင်ရဲ့ စိတ်ကို ပိုကျယ်၊ ပိုနူးညံ့၊ ပိုနိုးကြားစေတယ်။
ငါးချက်နဲ့ မွေးနေ့ကို တစ်နှစ်လုံးဆက်သွားပါ
ကဲ… ဒီနေ့တရားကို နားထောင်ပြီး ပွဲပြီးတာနဲ့ အားလုံးမေ့သွားရင် မကောင်းဘူး။ လက်တွေ့ယူသွားဖို့ လွယ်တဲ့ အလုပ်ငါးချက်လောက် ဦးဇင်း ချန်ထားချင်တယ်။ ပထမ—လှူပါ။ ပစ္စည်းအများကြီးမရှိလည်း အချိန်၊ အား၊ စကားကောင်း၊ အကူအညီ တစ်ခုခု မျှဝေလို့ရတယ်။ ဒုတိယ—စောင့်ပါ။ ကိုယ့်သီလ၊ ကိုယ့်စကား၊ ကိုယ့်အပြုအမူကို စောင့်ပါ။ တတိယ—သတိထားပါ။ အချိန်ကုန်နေတာ၊ စိတ်ပြောင်းနေတာကို သိပါ။ စတုတ္ထ—ခွင့်လွှတ်ဖို့ လေ့ကျင့်ပါ။ မုန်းတီးမှုကို သယ်ပြီး နောက်မွေးနေ့ထိ မသွားပါနဲ့။ ပဉ္စမ—တရားအားထုတ်ပါ။ နေ့တိုင်း နည်းနည်းပဲဖြစ်ဖြစ် ကိုယ့်စိတ်ကို ကြည့်တဲ့အချိန်ထားပါ။
ဒီငါးချက်ကို “မွေးနေ့တစ်ရက်စာ” မလုပ်ဘဲ “မွေးနေ့ကစပြီး နောက်မွေးနေ့အထိ” လုပ်ပါ။ နောက်နှစ် ဒီနေ့ပြန်ရောက်တဲ့အခါ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မေးပါ—“ငါ့မှာ ပစ္စည်းဘာတိုးသလဲ” မဟုတ်ဘူး။ “ငါ့မှာ ကောင်းမှုဘာတည်လာသလဲ” လို့ မေးပါ။ အဲဒီအခါ မွေးနေ့က အသက်တွက်တဲ့နေ့မဟုတ်ဘဲ အကျင့်စစ်တဲ့နေ့ ဖြစ်လာမယ်။
ဒီအလေ့အကျင့်တွေကို စတင်တဲ့အခါ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အပြစ်တင်ဖို့ မလိုဘူး။ “ဒီအသက်အရွယ်ရောက်တာတောင် ငါ မကောင်းသေးဘူး” လို့ စိတ်ပျက်ရင် လေ့ကျင့်မှုက ကြမ်းသွားမယ်။ မွေးနေ့စာရင်းရှင်းတာရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်က ကိုယ့်ကို တရားစီရင်ဖို့ မဟုတ်ဘူး၊ ကိုယ့်လမ်းကို ပြန်တည့်ဖို့ပါ။ မနေ့က မသိခဲ့တာကို ဒီနေ့သိရင် ဒီနေ့က တိုးတက်မှုရှိတယ်။ မနေ့က မတောင်းပန်နိုင်ခဲ့တာကို ဒီနေ့ တောင်းပန်နိုင်ရင် ဒီနေ့က ကုသိုလ်တစ်ဆင့်တိုးတယ်။ မနေ့က နှမြောခဲ့တာကို ဒီနေ့ ပေးနိုင်ရင် ဒီနေ့က လက်ဖွင့်လာတယ်။ ဒါကြောင့် နှစ်တွေကို အပြစ်စာရင်းအဖြစ် မရေတွက်ဘဲ နိုးကြားမှုစာရင်းအဖြစ် ရေတွက်ကြပါ။
အလှူရှင်တို့ရဲ့ ဝမ်းမြောက်မှု
ယနေ့ စတုမဓူကို ရိုသေစွာ လှူဒါန်းကြတဲ့ အလှူရှင်အားလုံးအတွက် ဦးဇင်း ဝမ်းမြောက်ပါတယ်။ ပစ္စည်းရဲ့တန်ဖိုးကိုသာ မကြည့်ဘဲ စိတ်ရဲ့တန်ဖိုးကို ပြန်ကြည့်ကြပါ။ လှူခွင့်ရတယ်ဆိုတာ ကိုယ်မှာ ပေးနိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးရှိတယ်ဆိုတာပါ။ ပေးနိုင်တဲ့အခါ ပေးလိုက်ပါ။ မေတ္တာပြနိုင်တဲ့အခါ ပြလိုက်ပါ။ တောင်းပန်နိုင်တဲ့အခါ တောင်းပန်လိုက်ပါ။ သီလစောင့်နိုင်တဲ့အခါ စောင့်လိုက်ပါ။ တရားအားထုတ်နိုင်တဲ့အချိန် အားထုတ်လိုက်ပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အခွင့်အရေးတိုင်း အမြဲတမ်း မစောင့်ဘူး။
အလှူပြီးတဲ့နောက် ကိုယ့်စိတ်ကို တစ်ခါ ပြန်ပြောပါ—“ဒီကောင်းမှုကို ငါ့မာနကြီးဖို့ မလုပ်ဘူး။ ငါ့ဘဝကို ပိုကောင်းအောင် လေ့ကျင့်ဖို့ လုပ်တယ်။ ကိုယ်ကျိုးတစ်ခုတည်းအတွက် မလုပ်ဘူး။ ကောင်းမှုအခွင့်အရေးရလို့ ဝမ်းမြောက်တယ်။” ဒီလို သတိရနိုင်ရင် အလှူပြီးနောက် ဝမ်းမြောက်စိတ်က ဆက်လက်ရှင်သန်နေမယ်။
သစ္စာလေးပါးနဲ့ မွေးနေ့ကို ပြန်ကြည့်ရအောင်
ကဲ… ဒကာ ဒကာမတို့၊ ဒီနေ့တရားရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို နောက်ဆုံးမှာ သစ္စာလေးပါးနဲ့ ပြန်ကြည့်ကြရအောင်။ အတင်းချိတ်တာမဟုတ်ဘူး။ မွေးနေ့နဲ့ အလှူအကြောင်း ဦးဇင်းတို့ ပြောလာခဲ့သမျှထဲမှာ သစ္စာရဲ့ သဘောက ရှိနေပြီးသားပါ။
ဒုက္ခသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—အသက်ဟာ တည်ငြိမ်မနေဘူး။ မွေးနေ့တိုင်းက အရွယ်ပြောင်းခြင်းကို ပြတယ်။ ကိုယ်လိုချင်သလို အရာအားလုံး မနေဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်က အိုမယ်၊ နာမယ်၊ အင်အားလျော့မယ်။ ချစ်ရသူတွေနဲ့ အမြဲတမ်းတစ်ပုံစံတည်း နေလို့မရဘူး။ အောင်မြင်မှု၊ အလှ၊ ဂုဏ်၊ ပစ္စည်းတွေကလည်း မတည်ဘူး။ မွေးနေ့မှာ ပျော်ရွှင်လို့ရတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီမတည်မြဲမှုကို မမေ့တာက ပျော်ရွှင်မှုကို ပိုပညာရှိစေတယ်။
သမုဒယသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—“ငါ မအိုချင်ဘူး၊ ငါ့ပစ္စည်း မလျော့ချင်ဘူး၊ လူတိုင်းငါ့ကို ချီးကျူးရမယ်၊ ငါ့အလှူကို သိရမယ်၊ ငါပေးတာနဲ့ အကျိုးကို အတိအကျ ပြန်ရမယ်” ဆိုတဲ့ တွယ်ကပ်မှုတွေက စိတ်ပူပန်မှုကို ထပ်ဖန်တီးတယ်။ အလှူလုပ်နေရင်းတောင် မာန၊ မျှော်လင့်ချက်၊ နှိုင်းယှဉ်မှု ဝင်လာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် ဒါနရဲ့ အပြင်ပုံစံနဲ့တင် မရပ်ဘဲ အတွင်းက တဏှာနဲ့ ဥပါဒါန်ကိုလည်း ကြည့်ရမယ်။
နိရောဓသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—ကိုင်ထားချင်တဲ့စိတ်ကို တစ်ခဏလွှတ်နိုင်တဲ့အခါ အေးသွားတယ်။ “ငါ့ဟာ” လို့ တင်းတင်းမကိုင်ဘဲ မျှဝေပေးနိုင်တဲ့အခါ အေးသွားတယ်။ “ငါ့မွေးနေ့ကို လူတိုင်းသတိရရမယ်” ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်ကို လျှော့လိုက်ရင် စိတ်ပေါ့သွားတယ်။ မုန်းတီးနေသူကို အနည်းဆုံး အပြစ်ပြောတာရပ်လိုက်နိုင်ရင် စိတ်အပူ နည်းသွားတယ်။ နိရောဓကို လောကီဆုတောင်းပြည့်ခြင်းနဲ့ မရောပါနဲ့။ စွဲလမ်းမှုအပူ အေးသွားရာဘက်ကို ဦးတည်တာပါ။
မဂ္ဂသစ္စာဘက်က ကြည့်ရင်—ဒီနေ့ကစပြီး ဘာလုပ်မလဲဆိုတာ ရှင်းလာတယ်။ မှန်ကန်စွာမြင်ဖို့ သမ္မာဒိဋ္ဌိလိုတယ်။ မေတ္တာနဲ့ အလျော့ပေးလိုတဲ့ စိတ်ရည်ရွယ်ချက်လိုတယ်။ စကားကို မှန်၊ အကျိုးရှိ၊ နူးညံ့အောင် ပြောဖို့လိုတယ်။ အသက်မွေးမှုမှာ မတရားမှုမပါစေဖို့လိုတယ်။ ကုသိုလ်ကို တိုးပွားစေဖို့ ကြိုးစားရမယ်။ စိတ်ပြောင်းသမျှကို သိဖို့ သတိလိုတယ်။ စိတ်ကို တည်ငြိမ်အောင် လေ့ကျင့်ရမယ်။ ဒီလို မဂ္ဂအလုပ်က မွေးနေ့တစ်ရက်နဲ့ မပြီးဘူး။ နောက်မွေးနေ့အထိ နေ့တိုင်း လုပ်ရမယ့်အလုပ်ပါ။
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ စတုမဓူအလှူရဲ့ အနှစ်ချုပ်က အရမ်းရိုးရှင်းတယ်—“ချိုမြိန်တဲ့ ပစ္စည်းလှူပြီး ချိုမြိန်တဲ့ စိတ်တစ်ခုကိုလည်း မွေးမြူပါ။ အသက်တစ်နှစ်တိုးတဲ့အခါ ကုသိုလ်တစ်ဆင့်လည်း တိုးပါစေ။” ပစ္စည်းလှူပြီး မျှဝေမှုတိုးပါစေ။ အရွယ်တိုးပြီး ပညာတိုးပါစေ။ အချိန်ကုန်ပြီး သတိမကုန်ပါစေနဲ့။ အမှတ်တရပုံတွေ များလာသလို ကောင်းတဲ့အကျင့်တွေလည်း များလာပါစေ။
မွေးနေ့ရှင်အလှူရှင်များနှင့် ယနေ့ကောင်းမှုကို ပါဝင်ပြုလုပ်ကြသူ အားလုံးတို့သည် ပြုခဲ့သမျှ ကုသိုလ်ကို ပြန်လည်သတိရ၍ ဝမ်းမြောက်နိုင်ကြပါစေ။ မိမိတို့၏ ဘဝအတွင်း မေတ္တာ၊ ရက်ရောမှု၊ သီလ၊ သတိနှင့် ပညာတို့ တိုးပွားလာကြပါစေ။ ကိုယ်စိတ်နှစ်ပါးကို လုံခြုံစွာ စောင့်ရှောက်နိုင်ကြပါစေ။ မိသားစုနှင့် လူမှုဘဝအတွင်း အပြောအဆို၊ အပြုအမူတို့ကြောင့် သူတစ်ပါးကို ထိခိုက်စေမှု နည်းပါးလာကြပါစေ။
အသက်ရှည်ခြင်းကို လိုလားကြသလို အသက်ရှိသမျှ အချိန်ကို အကျိုးရှိစွာ သုံးနိုင်ကြပါစေ။ ကျန်းမာခြင်းကို လိုလားကြသလို ကိုယ်ကျန်းမာ၊ စိတ်ကျန်းမာအတွက် လိုအပ်သည့် တာဝန်ယူမှုများကို မပေါ့မဆ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ။ ချမ်းသာခြင်းကို လိုလားကြသလို မျှဝေတတ်တဲ့စိတ်နဲ့ ရောင့်ရဲတတ်တဲ့စိတ်လည်း ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။
ဒီနေ့ကစပြီး “နောက်နှစ်မွေးနေ့မတိုင်မီ ငါ့စိတ်မှာ ဘာကောင်းမှုတစ်ခု တည်အောင်လုပ်မလဲ” ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို မမေ့ကြပါနဲ့။ ကောင်းတာကို မနက်ဖြန်မရွှေ့ပါနဲ့။ ချစ်သူကို မေတ္တာပြောဖို့ မနက်ဖြန်မရွှေ့ပါနဲ့။ တောင်းပန်သင့်သူကို တောင်းပန်ဖို့ မနက်ဖြန်မရွှေ့ပါနဲ့။ သီလစောင့်ဖို့၊ တရားအားထုတ်ဖို့၊ လှူဖို့၊ သတိထားဖို့ မနက်ဖြန်မရွှေ့ပါနဲ့။ အပ္ပမာဒနဲ့ ဒီနေ့ကို အသုံးချကြပါ။
ယနေ့ပြုအပ်သော ဒါနကုသိုလ်၊ ကြည်ညိုကုသိုလ်၊ တရားနာကုသိုလ်တို့ကို မိဘဆရာသမားများ၊ ကျေးဇူးရှင်များ၊ ချစ်ခင်ရသူများနှင့် သတ္တဝါအပေါင်းတို့အား ကောင်းမှုအမျှ ဝေမျှနိုင်ကြပါစေ။ အားလုံးကလည်း သာဓုခေါ်ဆို ဝမ်းမြောက်နိုင်ကြပါစေ။ ဒီကုသိုလ်ကို ကိုယ့်မာနတိုးဖို့ မထားဘဲ လောဘနည်းရာ၊ ဒေါသနည်းရာ၊ မောဟနည်းရာ၊ သတိပညာတိုးရာကို အထောက်အပံ့ဖြစ်စေကြပါစေ။
မွေးနေ့တိုင်းမှာ အသက်တစ်နှစ်တိုးတာသာ မဖြစ်ဘဲ ကုသိုလ်တစ်ဆင့်တိုးနိုင်ကြပါစေ။ စတုမဓူရဲ့ အချိုဓာတ်လို ကိုယ်ပြောတဲ့စကား၊ ကိုယ်ပြုတဲ့အမှု၊ ကိုယ်မွေးတဲ့စိတ်တို့လည်း အကျိုးရှိစွာ နူးညံ့ချိုမြိန်လာကြပါစေ။ အဲဒီချိုမြိန်မှုဟာ အလိုလိုက်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ မေတ္တာပါသော သမ္မာအပြုအမူဖြစ်ပါစေ။ အလှူရှင်အပေါင်း ကိုယ်ကျန်းမာ၊ စိတ်ချမ်းသာ၍ အပ္ပမာဒတရားနှင့် ပြည့်စုံကာ ကောင်းမှုလမ်းကို ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေသတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု
ကျမ်းကိုးစာရင်း
မြန်မာဝစ်ရှင်နရီ။ “စတုမဓူ”။ မြန်မာစာအဖွဲ့၏ ၂၀၀၃ ခုနှစ် မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းကို ကိုးကားထားသော အဘိဓာန်စာမျက်နှာ။ ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၂၆ တွင် ဝင်ရောက်ကြည့်ရှု။ ဒစ်ဂျစ်တယ်မူ
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၃၇၊ ဘောဇနသုတ်။ ဘိက္ခု ဘောဓိ ဘာသာပြန်။ The Numerical Discourses of the Buddha. Wisdom Publications, 2012. ဒစ်ဂျစ်တယ်မူ
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၄.၅၇၊ သုပ္ပဝါသာသုတ်။ ဘိက္ခု ဘောဓိ ဘာသာပြန်။ The Numerical Discourses of the Buddha. Wisdom Publications, 2012. ဒစ်ဂျစ်တယ်မူ
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၆.၃၇၊ ဒါနအကြောင်း ဟောသောသုတ်။ ထာနိဿရ ဘိက္ခု ဘာသာပြန်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်ဘာသာပြန်မူ။ ဒစ်ဂျစ်တယ်မူ
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၄၃၊ လူတို့ အလိုရှိသောအရာများနှင့် ဆုတောင်းရုံမျှ၏ မလုံလောက်မှုကို ဟောသောသုတ်။ ဘိက္ခု ဘောဓိ ဘာသာပြန်။ The Numerical Discourses of the Buddha. Wisdom Publications, 2012. ဒစ်ဂျစ်တယ်မူ
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ် ၅.၃၄၊ သီဟစစ်သူကြီးအား ဒါန၏ မြင်ရသောအကျိုးများကို ဟောသောသုတ်။ ဘိက္ခု ဘောဓိ ဘာသာပြန်။ The Numerical Discourses of the Buddha. Wisdom Publications, 2012. ဒစ်ဂျစ်တယ်မူ
ဓမ္မပဒ၊ အပ္ပမာဒဝဂ်၊ ဂါထာ ၂၁။ အာစရိယ ဗုဒ္ဓရက္ခိတ ဘာသာပြန်။ Buddhist Publication Society, 1985; ပြင်ဆင်မူ 1996. ဒစ်ဂျစ်တယ်မူ
ပါဠိကျမ်းမူ စစ်ဆေးရာ အခြေခံ — ဝိပဿနာ သုတေသနဌာနက ထုတ်ဝေသော ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာ တိပိဋကတ် ဒစ်ဂျစ်တယ်မူကို မူလအာဏာအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး၊ အထက်ပါ ဘာသာပြန်မူများကို အဓိပ္ပာယ်နှင့် အကြောင်းအရာစစ်ဆေးရန် တွဲဖက်အသုံးပြုထားသည်။ မူရင်းဒစ်ဂျစ်တယ်ကျမ်းတိုက်