နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
အပိုင်း (၁) လက်ရှိခဏ၏ တန်ဖိုး နိဒါန်း
ယနေ့ သာသနာနှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၄ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၄ ရက်နေ့ဟာ မြန်မာတို့ရဲ့ ရိုးရာအတာသင်္ကြန် "အကျနေ့" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မနေ့က အကြိုနေ့မှာ တို့တွေ အတိတ်ကို ဆေးကြောခဲ့ကြပြီးပြီ။ ဒီနေ့ အကျနေ့မှာတော့ အဲဒီဆေးကြောပြီးသား စိတ်အိမ်ထဲမှာ "လက်ရှိခဏ" ရဲ့ တန်ဖိုးကို ဘယ်လို အနှစ်သာရရှိရှိ ထည့်သွင်းမလဲဆိုတာကို ဓမ္မပဒ၊ အပ္ပမာဒဝဂ်လာ အဆုံးအမတွေနဲ့အတူ Time Management (အချိန်စီမံခန့်ခွဲမှု) ရှုထောင့်ကနေ ဟောကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သင်္ကြန်အကျနေ့ဆိုတာ အတာနတ်မင်းကြီး မြေပြင်ကို ဆင်းသက်လာတယ်လို့ တို့လူကြီးတွေ ပြောလေ့ရှိကြတယ် မဟုတ်လား။ အဲဒီလိုပဲ တို့ရဲ့ သတိတရားဟာလည်း ကိုယ့်ရဲ့ ရုပ်နာမ်ခန္ဓာပေါ်ကို အခု "လက်ရှိ" မှာပဲ ဆင်းသက်ကပ်ငြိနေဖို့ လိုပါတယ်။ အချိန်ဆိုတာဟာ တစ်စက္ကန့်ချင်းစီ ကုန်ဆုံးနေတာ ဖြစ်လို့ အဲဒီ "ခဏ" လေးတွေရဲ့ တန်ဖိုးကို သိသူဟာ ဘဝကို အောင်မြင်စွာ စီမံနိုင်သူ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၂) အပ္ပမာဒဝဂ်နှင့် မသေသောလမ်း (The Path to Deathless)
ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒပါဠိတော်၊ အပ္ပမာဒဝဂ် (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ၊ ဂါထာ ၂၁) မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က "အပ္ပမာဒေါ အမတပဒံ၊ ပမာဒေါ မစ္စုနော ပဒံ" လို့ ဟောကြားတော်မူပါတယ်။ မမေ့လျော့ခြင်း (သတိရှိခြင်း) ဟာ မသေရာ နိဗ္ဗာန်ရဲ့ အကြောင်းဖြစ်ပြီး၊ မေ့လျော့ခြင်းဟာ သေခြင်းရဲ့ အကြောင်းပဲလို့ ဆိုလိုတာပါ။
[Image describing the focus of the mind on the present moment as a continuous flow]
ဒီနေရာမှာ "အပ္ပမာဒ" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို Time Management အရ ကြည့်ရင် "အချိန်ကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးချခြင်း" (Effective Use of Time) လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ တို့ ဒကာ ဒကာမတွေဟာ တစ်ခါတလေမှာ အရေးမကြီးတဲ့ ကိစ္စတွေမှာ အချိန်တွေကို ဖြုန်းတီးနေတတ်ကြပါတယ်။ သင်္ကြန်ကာလမှာ ပျော်ရတာကို မဆိုလိုပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ပျော်နေရင်းနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေ အောက်တန်းကျမသွားဖို့၊ သတိလွတ်ပြီး အကုသိုလ်တွေ မပြုမိဖို့ သတိထားတာဟာ "အပ္ပမာဒ" ပါပဲ။
အပိုင်း (၃) သွာဂတပြတိုက်၏ Time-Log နှင့် T201 Template
ဦးဇင်းတို့ Hswagata (သွာဂတ) ပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ထိန်းသိမ်းတဲ့အခါ စက္ကန့်မလပ် ဂရုစိုက်ရပါတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း Template-T201 (Daily Operations & Time Management Log) ကို စနစ်တကျ သုံးရတာပါ။ ဓာတ်တော်တစ်ဆူကို သန့်စင်ဖို့၊ မှတ်တမ်းတင်ဖို့ ဘယ်လောက် အချိန်ယူရတယ်၊ ဘယ်အချိန်မှာ ဘာလုပ်ရတယ်ဆိုတာကို "လက်ရှိခဏ" တိုင်းမှာ မှတ်တမ်းတင်ပါတယ်။
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." အချိန်ဆိုတာ ပြန်မရနိုင်တဲ့ ကန့်သတ်ချက်ရှိတဲ့ အရင်းအမြစ် (Finite Resource) တစ်ခုပါ။ Policy 8, Art 8.2 အရ "Resource Optimization" ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ ဓာတ်တော်စောင့်ရှောက်သူဟာ အချိန်ကို ဖြုန်းတီးနေရင် ဓာတ်တော်တွေရဲ့ ကြာရှည်တည်တံ့မှု (Preservation) ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလိုပဲ တို့ရဲ့ လူ့ဘဝမှာလည်း "လက်ရှိခဏ" တိုင်းမှာ ကုသိုလ်တစ်ခုခု ဖြစ်မနေရင် အဲဒီအချိန်ဟာ တို့အတွက် ဆုံးရှုံးသွားတာပါပဲ။
အပိုင်း (၄) Case-T104 နှင့် အချိန်စီမံခန့်ခွဲမှု အမှား
Case-T104 အရ သွာဂတမှာ အလုပ်သင်အဖြစ် ရောက်လာတဲ့ လူငယ်တစ်ယောက်ဟာ အလုပ်ချိန်အတွင်းမှာ ဖုန်းကြည့်လိုက်၊ Social Media သုံးလိုက်နဲ့ အချိန်တွေကို ဖြုန်းတီးနေခဲ့ပါတယ်။ အကျိုးဆက်အနေနဲ့ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ အပူချိန် ထိန်းညှိမှု (T104 Monitoring) ကို မှားယွင်းစွာ မှတ်တမ်းတင်မိပြီး စနစ်တစ်ခုလုံး Error တက်သွားပါတယ်။
ဒါဟာ "ပမာဒ" (မေ့လျော့ခြင်း) ကြောင့် ဖြစ်ရတဲ့ အကျိုးဆက်ပါပဲ။ ဒီသင်္ကြန်အကျနေ့မှာ တို့တွေ ဆင်ခြင်ကြည့်ကြရအောင်။ တို့ဘဝမှာလည်း အရေးကြီးတဲ့ မိသားစုအရေး၊ ဘာသာရေး၊ ကျန်းမာရေးတွေထက် အနှစ်မဲ့တဲ့ အာရုံတွေမှာ အချိန်တွေ ပေးမိနေသလား။ အပ္ပမာဒဝဂ်မှာ ပါတဲ့အတိုင်း "မမေ့မလျော့ဘဲ ကောင်းသောအမှု၌ မြဲမြံသူ" ဟာသာ ဘဝရဲ့ စနစ် Error မတက်အောင် ကာကွယ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၅) ပစ္စုပ္ပန်တည့်တည့်က အသိဉာဏ် (Deep Work)
ခေတ်သစ် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာမှာ 'Deep Work' ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အာရုံတစ်ခုတည်းပေါ်မှာ စိတ်ကို နှစ်မြုပ်ပြီး အလုပ်လုပ်တာပါ။ ဒါဟာ ဓမ္မပဒလာ "အပ္ပမာဒ" နဲ့ သဘောတရားချင်း တူပါတယ်။ သတိရှိနေတဲ့သူဟာ လက်ရှိလုပ်နေတဲ့ အလုပ်အပေါ်မှာပဲ အာရုံစိုက်ပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတရဲ့ Policy 8, Art 8.2 မှာ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ 'Concentrated Productivity' ကို အလေးပေးထားပါတယ်။ ဓာတ်တော်တွေကို သန့်စင်နေတဲ့အချိန်မှာ တခြားဘာမှ မစဉ်းစားဘဲ အဲဒီအလုပ်မှာပဲ စိတ်ရောက်နေခြင်းဟာ လုပ်ငန်းရဲ့ အရည်အသွေး (Quality) ကို မြှင့်တင်ပေးပါတယ်။ "ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... အရှင်ဘုရား... သင်္ကြန်မှာ ရေပက်ခံထွက်နေတဲ့အချိန်မှာ ဘယ်လိုလုပ် အလုပ်လုပ်သလို အာရုံစိုက်ရမှာလဲ" လို့။ အေး... ရေပက်ခံထွက်တာကိုလည်း "ရေပက်ခံထွက်နေတယ်" လို့ သိပါ၊ အဲဒီအချိန်မှာ တခြားသော အကုသိုလ်အတွေးတွေ မဝင်အောင် သတိနဲ့ Filter လုပ်ထားခြင်းဟာ "အပ္ပမာဒ" နဲ့ အချိန်ကို စီမံတာပါပဲ။
အပိုင်း (၆) သတိပဋ္ဌာန်နှင့် အချိန်၏ စည်းချက် (Chronobiology of Mindfulness)
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." တို့ရဲ့ ဦးနှောက်မှာ အချိန်ကို တိုင်းတာတဲ့ စနစ်တွေ ရှိပါတယ်။ စိတ်ဓာတ်ကျနေတဲ့သူ သို့မဟုတ် ပျင်းရိနေတဲ့သူအတွက် အချိန်ဟာ နှေးကွေးနေတတ်ပြီး၊ အလုပ်ထဲမှာ နှစ်မြုပ်နေသူအတွက်တော့ အချိန်ဟာ ကုန်မှန်းမသိ ကုန်သွားတတ်ပါတယ်။ သတိရှိခြင်းဟာ အချိန်ရဲ့ စည်းချက်ကို မှန်ကန်စေပါတယ်။
သံယုတ္တနိကာယ်၊ မဟာဝဂ္ဂသံယုတ်မှာ ပါတဲ့အတိုင်း "သတိ" ဟာ ခပ်သိမ်းသောအရာတို့၌ အသုံးဝင်ပါတယ်။ အချိန်ကို စီမံရာမှာလည်း သတိကပ်လိုက်တဲ့အခါ "ငါ ဘာလုပ်နေလဲ" ဆိုတာကို အမြဲ ဆန်းစစ်မိစေပါတယ်။ Template-T201 မှာ 'Interval Check' လုပ်သလိုမျိုး၊ တို့ရဲ့ စိတ်ကိုလည်း ၁ နာရီ တစ်ခါလောက် "ငါ အခု ဘာတွေးနေလဲ၊ ဘာလုပ်နေလဲ" လို့ ပြန် Auditing လုပ်ပေးသင့်ပါတယ်။
အပိုင်း (၇) သင်္ကြန်အကျနှင့် ဓာတ်တော်မြတ်များ၏ သံဝေဂ
ဒီနေ့ သင်္ကြန်အကျနေ့မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ဖူးမြော်ရင်း အချိန်ရဲ့ တိုက်စားမှုကို ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေဟာ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်တိုင်အောင် တည်ရှိနေပေမယ့် အဲဒီအချိန်အတွင်းမှာ လူပေါင်း ဘယ်လောက်များများ သေဆုံးသွားခဲ့ကြပြီလဲ။ တို့ ပိုင်ဆိုင်တဲ့အချိန်ဟာ အင်မတန် တိုတောင်းပါတယ်။
သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Strategic Vision အရ ဦးဇင်းတို့ဟာ ဓာတ်တော်တွေကို နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာအထိ တည်တံ့အောင် ကြိုးစားနေတာဟာ "အချိန်ကို အနိုင်ယူခြင်း" (Defying Time) ပါပဲ။ တို့ရဲ့ ဘဝမှာလည်း အချိန်ကို အနိုင်ယူချင်ရင် အနှစ်မဲ့တဲ့ ကိစ္စတွေကို စွန့်လွှတ်ပြီး၊ အနှစ်ရှိတဲ့ ဒါန၊ သီလ၊ ဘာဝနာ ကုသိုလ်တွေကို "လက်ရှိခဏ" တိုင်းမှာ စုဆောင်းရပါမယ်။ အပ္ပမာဒဝဂ်က ပြောတဲ့ "မသေသောလမ်း" ဆိုတာ ဒါကို ဆိုလိုတာပါ။
အပိုင်း (၈) သင်္ကြန်အကျနေ့အတွက် Time Management Feedback
ဒကာ၊ ဒကာမတို့လည်း ဒီနေ့ အကျနေ့မှာ အချိန်ကို အောက်ပါအတိုင်း စီမံကြည့်ကြပါ -
၁။ "ဦးစားပေးသတ်မှတ်ပါ" (Priority Setting) - ပျော်တာကို အချိန်တစ်ခု သတ်မှတ်ပါ၊ ကုသိုလ်ယူဖို့ကို အချိန်တစ်ခု သတ်မှတ်ပါ (Policy 8 Style)။
၂။ "လက်ရှိကို သိပါ" - တစ်ဖက်သားကို ရေပက်တဲ့အခါမှာဖြစ်ဖြစ်၊ ရေအပက်ခံရတဲ့အခါမှာဖြစ်ဖြစ် "သတိ" ကလေး ကပ်ထားပါ (T201 Mindful Logging)။
၃။ "အနှစ်မဲ့တာကို Cut လုပ်ပါ" - အချိန်ဖြုန်းစေမယ့်၊ ဒေါသဖြစ်စေမယ့် ကိစ္စတွေကို တွေ့ရင် ချက်ချင်း End Task လုပ်လိုက်ပါ (Force Quit Filter)။
ဒါဟာ တို့ဘဝရဲ့ Time Database ကို သန့်စင်လိုက်တာပါပဲ။ အချိန်ဆိုတာ တို့ကို စောင့်မနေပါဘူး။ "ခဏ တိတ္ထန္တု" - ခဏလေး စောင့်ပါဦးလို့ ဘယ်လောက်ပြောပြော အချိန်ကတော့ ကုန်ဆုံးနေဦးမှာပါ။ ဒါကြောင့် "အပ္ပမာဒေန သမ္ပာဒေထ" - မမေ့မလျော့သော သတိတရားဖြင့် အချိန်ကို အနှစ်ရှိအောင် ကြိုးစားကြဖို့ ဘုရားရှင်က နောက်ဆုံးမှာ မှာကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၉) နိဂုံးချုပ်နှင့် သာဓုအနုမောဒနာ
ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "လက်ရှိခဏ၏ တန်ဖိုး" တရားတော်ရဲ့ အနှစ်ချုပ်ကတော့ - အပ္ပမာဒဝဂ်လာအတိုင်း သတိရှိနေခြင်းဟာ အချိန်ကို အကောင်းဆုံး စီမံခန့်ခွဲခြင်းပါပဲ။ သင်္ကြန်အကျနေ့မှာ နတ်မင်းကြီးက လူ့ပြည်ကို ဆင်းလာပြီး ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ် မှတ်တမ်းတင်သလိုမျိုး၊ တို့ကိုယ်တိုင်လည်း ကိုယ့်ရဲ့ အချိန်မှတ်တမ်း (Time Log) ကို ကုသိုလ်တွေနဲ့ ပြည့်စုံအောင် ရေးထိုးကြရပါမယ်။
ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့လည်း မမေ့မလျော့သော သတိတရားဖြင့် လက်ရှိခဏတိုင်းကို အနှစ်သာရရှိရှိ ကုန်ဆုံးစေကာ၊ နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာတိုင်အောင် အချိန်နှင့်တပြေးညီ လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော ဓမ္မဒါန ကုသိုလ်ကမ္မ၊ နာယူကြသော ဓမ္မဿဝန ကုသိုလ်ကမ္မ အစုစုတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားတောင့်တအပ်သော မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်၊ နိဗ္ဗာန်မြတ်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ လျင်မြန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ - မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ - ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု - တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၄ ရက် (Day 104)
