နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
၁။ ဓာတ်တော်များ၏ ဒြပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ဓာတုဗေဒ (Introduction)
ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၉ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ် ဒကာ ဒကာမတို့။ ဒီနေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ ဆွေးနွေးကြမယ့် တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "ဓာတ်တော်ထဲက Chemistry (၅) - Inorganic Chemistry" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ဖူးမြော်တဲ့အခါမှာ သဒ္ဓါတရားတင်မကဘဲ ရုပ်ဝတ္ထုတွေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံကို အဘိဓမ္မာလာ "ရူပက္ခန္ဓာ" သဘောတရားတွေ၊ ခေတ်သစ် Inorganic Chemistry သဘောတရားတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ပညာပါပါ ဆင်ခြင်ကြည့်ကြရအောင်။
"ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်..."၊ "အရှင်ဘုရား... ဓာတ်တော်ဆိုတာ ဘုရားရှင်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်က ကျန်ရစ်တာဆိုတော့ Organic (ဇီဝရုပ်) မဟုတ်ဘူးလား၊ ဘာလို့ Inorganic (အသက်မဲ့ဒြပ်စင်) chemistry နဲ့ ဆိုင်တာလဲ" ပေါ့။ အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင် လူသားရဲ့ အရိုး၊ အံတော်နဲ့ ဓာတ်တော်တွေဟာ ကယ်လ်စီယမ် ဖော့စဖိတ် (Calcium Phosphate) လိုမျိုး Inorganic ဒြပ်ပေါင်းတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာ ဒကာကြီးရဲ့။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 4, Art. 4.2 မှာလည်း "ဓာတ်တော်မြတ်များ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြံ့ခိုင်မှုကို အဘိဓမ္မာလာ ရုပ်ကလာပ်များ၏ သဘောတရားနှင့် ဒြပ်စင်ဗေဒ (Material Science) တို့ဖြင့် ချိန်ညှိလေ့လာရန်" ဆိုပြီး အတိအလင်း ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။
၂။ အဘိဓမ္မာလာ ရူပက္ခန္ဓာနှင့် ဓာတ်ကြီး ၄ ပါး (Canonical Foundation)
ဦးဇင်းတို့ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်၊ ရူပကဏ္ဍ (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ) မှာ ရုပ် (Matter) ရဲ့ အခြေခံသဘောတရားတွေကို အခုလို ဟောကြားထားပါတယ်။
"တတ္ထ ကတမံ သဗ္ဗံ ရူပံ? စတ္တာရော စ မဟာဘူတာ၊ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယ ရူပံ။"
(အလုံးစုံသော ရုပ်ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း? မဟာဘုတ် ၄ ပါးနှင့် မဟာဘုတ် ၄ ပါးကို မှီ၍ဖြစ်သော ဥပါဒါရုပ် ၂၄ ပါးတို့ ဖြစ်၏။)
ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ Inorganic Chemistry ကို ဆန်းစစ်ရင် အဓိကအားဖြင့် ပထဝီဓာတ် (Hardness) အင်မတန် အားကောင်းတာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ အရေပြား၊ အသား၊ အသွေးတွေဟာ ပျက်စီးလွယ်တဲ့ "ဥတုဇရုပ်" တွေ ဖြစ်ပေမယ့်၊ အရိုးနဲ့ ဓာတ်တော်တွေကတော့ အင်မတန် ကြံ့ခိုင်တဲ့ Crystal structure (သလင်းပုံဆောင်စနစ်) တွေ ရှိနေတာ ဒကာမကြီးတို့။ ဒါဟာ အဘိဓမ္မာမှာ ဟောတဲ့ ရုပ်ကလာပ်တွေထဲက ပထဝီဓာတ်ရဲ့ "သတ္တိ" အားကောင်းလွန်းလို့ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ Inorganic Chemistry: သလင်းပုံဆောင်မှုနှင့် ကြံ့ခိုင်မှု (Analytical Analysis)
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ထိန်းသိမ်းတဲ့အခါ Template-T114 (Physical & Chemical Profile) ကို အခြေခံပါတယ်။ Inorganic Chemistry အရ ဓာတ်တော်တွေဟာ Hydroxyapatite လိုမျိုး သတ္တုဒြပ်စင်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ သလင်း (Crystalline) တွေ ဖြစ်ပါတယ်။
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." သလင်းပုံဆောင်စနစ် (Lattice Structure) ဆိုတာ အက်တမ်တွေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အင်မတန် စနစ်တကျ ချိတ်ဆက်နေတာကို ဆိုလိုတာ။ ဒါဟာ အဘိဓမ္မာမှာ ဟောတဲ့ "ရူပဿ ဥပစယ" (ရုပ်၏ စုဝေးခြင်း) နဲ့ "ရူပဿ သန္တတိ" (ရုပ်၏ အစဉ်အတိုင်းဖြစ်ခြင်း) တို့ရဲ့ ရလဒ်ပါပဲ။ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ Policy 4 အရ ဓာတ်တော်တွေဟာ အချိန်အကြာကြီး မပျက်မစီး တည်တံ့နေတာဟာ ဓာတုဗေဒအရ Bond (ဓာတ်စည်း) တွေ အင်မတန် ခိုင်မာနေလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါရမီတော်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ "ဓမ္မတာနိယာမ" အနေနဲ့လည်း ရှုမြင်နိုင်ပါတယ်။
၄။ Case-X143: ဓာတ်တော်ထဲက ထူးခြားတဲ့ ဒြပ်စင်များ (Extended Narrative)
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာ ကြုံခဲ့ရတဲ့ Case-X143 လေး အကြောင်း ပြောပြမယ်။ တစ်ခါက ဓာတ်တော်တစ်ဆူကို ဓာတ်ခွဲခန်းမှာ အလင်းယိုင်ညွှန်းကိန်း (Refractive Index) နဲ့ စစ်ဆေးဖူးတယ်။ ပုံမှန် လူရိုးတွေမှာ မတွေ့ရတဲ့ ထူးခြားတဲ့ Inorganic ဒြပ်စင် အချို့ကို တွေ့ရတယ်။ အဲဒါတွေက ဓာတ်တော်ကို စိန် (Diamond) လိုမျိုး မာကျောမှုနဲ့ ပုလဲ (Pearl) လိုမျိုး တောက်ပမှုကို ပေးစွမ်းနေတာ။
ဦးဇင်းတို့က Template-T114 အရ အဲဒီဒေတာတွေကို ရူပက္ခန္ဓာနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်တဲ့အခါ၊ ဒါဟာ "ဝဏ္ဏ" (အဆင်း)၊ "ဂန္ဓ" (အနံ့)၊ "ရသ" (အရသာ)၊ "ဩဇာ" (အာဟာရ) ဆိုတဲ့ အဋ္ဌကလာပ်ရုပ်တွေထဲမှာ "ဝဏ္ဏ" (အဆင်း) ဓာတ်က ထူးထူးခြားခြား လွန်ကဲနေတာကို တွေ့ရတယ်။ အဲဒီ ဓာတုဗေဒဆိုင်ရာ ထူးခြားမှုကြောင့်ပဲ ဓာတ်တော်တွေဟာ ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာပေမယ့် အရောင်အသွေး မမှိန်ဘဲ ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေအတွက်တော့ Inorganic Chemistry ရဲ့ ပဟေဠိ ဖြစ်ပေမယ့်၊ ဦးဇင်းတို့အတွက်တော့ ဘုရားရှင်ရဲ့ အနန္တတန်ခိုးတော် သက်သေပါပဲ။
၅။ Nanotechnology နှင့် ဓာတ်တော်၏ သိမ်မွေ့မှု (Modern Analogy)
အခုခေတ်မှာ Nanotechnology ဆိုပြီး ဒြပ်စင်တွေကို အင်မတန် သေးငယ်တဲ့ အဆင့်အထိ ကိုင်တွယ်လာနိုင်ပြီ ဒကာမကြီးတို့။
"ဒီနေရာမှာ ဒကာမကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်..."၊ "အရှင်ဘုရား... ဓာတ်တော်တွေက အရွယ်အစား အမျိုးမျိုး ရှိတာဆိုတော့ Chemistry နဲ့ ဘယ်လို ဆိုင်မှာလဲ" ပေါ့။ အေး... ဓာတ်တော်တွေဟာ မုန်ညင်းစေ့လောက်ကနေ ပဲနောက်စေ့လောက်အထိ ရှိကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ရဲ့ အတွင်းပိုင်း ဖွဲ့စည်းပုံ (Internal Architecture) ကတော့ Nano-crystalline အဆင့်အထိ စနစ်ကျပါတယ်။ ခေတ်သစ် Inorganic Chemistry မှာလည်း ဓာတ်ကူပစ္စည်း (Catalyst) တွေဟာ သေးငယ်လေလေ စွမ်းအင်ပိုကြီးလေလေပဲ။ ဓာတ်တော်တွေဟာလည်း ဘုရားရှင်ရဲ့ ဓမ္မစွမ်းအင်တွေကို သိုလှောင်ထားတဲ့ Nano-storage ကြီးတွေလိုပါပဲ။ ဒါကြောင့် ဖူးမြော်သူတွေရဲ့ စိတ်ကို ချက်ချင်း ပြောင်းလဲစေနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်တွေ ထွက်ပေါ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၆။ Policy 4, Art. 4.2 နှင့် သွာဂတ၏ သိပ္ပံနည်းကျ ထိန်းသိမ်းမှု
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 4, Art. 4.2 (Material Integrity Standard) မှာ "ဓာတ်တော်မြတ်များ၏ ဒြပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းမှုကို မထိခိုက်စေရန် ဓာတုဓာတ်ပြုမှု ကင်းစင်သော (Inert) ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ထားရှိရမည်" လို့ ဆိုထားပါတယ်။
Inorganic ပစ္စည်းတွေဟာ အက်စစ် (Acid) ဒါမှမဟုတ် ပြင်းထန်တဲ့ ဓာတုဗေဒလှိုင်းတွေနဲ့ ထိတွေ့ရင် ပျက်စီးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template-T114 အရ ဓာတ်တော်ကြုတ်တွေကို ရွှေ၊ ငွေ၊ ဖန် စတဲ့ ဓာတ်မပြုတဲ့ ပစ္စည်းတွေနဲ့ပဲ ပြုလုပ်ရပါတယ်။ ဒါဟာ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ "ရူပက္ခန္ဓာ" ကို သိပ္ပံနည်းကျ ရိုသေပူဇော်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၇။ ရုပ်တရား၏ အနိစ္စသဘောကို ဆင်ခြင်ခြင်း (Practical Insight)
ဒကာ ဒကာမတို့... ဓာတ်တော်ထဲက Chemistry ကို လေ့လာသလိုပဲ၊ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲက Chemistry ကိုလည်း ဆင်ခြင်ကြည့်ပါ။
ငါတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာလည်း ဒြပ်စင် (Elements) ပေါင်းများစွာနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာ။
နောက်ဆုံးမှာတော့ ဒီ "ရူပက္ခန္ဓာ" ကြီးဟာ Inorganic ဖြစ်တဲ့ မြေကြီး (Earth) အဖြစ်ပဲ ပြန်သွားမှာပါ။
ဓာတ်တော်တွေကတော့ အဲဒီ Chemistry နိယာမကို ကျော်လွန်ပြီး ဘုရားရှင်ရဲ့ သစ္စာအဓိဋ္ဌာန်ကြောင့် ထူးခြားတဲ့ Inorganic structure အဖြစ် ကျန်ရစ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို မြင်ခြင်းအားဖြင့် "ရုပ်" ဆိုတာ အမြဲမရှိဘူး၊ ဒါပေမဲ့ "ဓမ္မ" ကတော့ အကျိုးသက်ရောက်မှု ကျန်ရစ်တယ်ဆိုတာကို သိမြင်နိုင်ပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက Inorganic ဒြပ်စင်တွေ (အရိုး) ဟာ တရားနဲ့ ထုံမွမ်းရင် ဓာတ်တော် ဖြစ်နိုင်သလို၊ အကုသိုလ်နဲ့ ထုံမွမ်းရင်တော့ ပြာအဖြစ်နဲ့ပဲ အဆုံးသတ်သွားမှာပါ ဒကာကြီးတို့။
၈။ အနှစ်ချုပ်နှင့် တိုက်တွန်းချက် (Summary & Application)
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ ဓာတ်တော်ထဲက Chemistry တရားတော်ကို နာယူကြတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေအနေနဲ့ -
၁။ ဓာတ်တော်မြတ်များ၏ ခိုင်မာတောက်ပသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာများကို ဖူးမြော်ရင်း ဘုရားရှင်၏ ပါရမီတော်ကို ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်ပါ။
၂။ မိမိတို့၏ ခန္ဓာကိုယ် "ရူပက္ခန္ဓာ" သည်လည်း ဓာတ်ကြီး ၄ ပါး၊ ဒြပ်စင်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အနိစ္စတရားဖြစ်ကြောင်း သတိပြုပါ။
၃။ ဓာတ်တော်မြတ်များ၏ ဖြူစင်သော ပါရမီတော်ကို အာရုံပြုခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ ဘဝကိုလည်း တန်ဖိုးရှိသော ဘဝဖြစ်အောင် တည်ဆောက်ပါ။
Chemistry ဆိုတာ ဒြပ်စင်တွေရဲ့ ပြောင်းလဲမှုပါ၊ ဓမ္မဆိုတာကတော့ အဲဒီပြောင်းလဲမှုတွေရဲ့ အမှန်တရားပါပဲ ဒကာကြီးတို့။
၉။ သာဓုခေါ်ခြင်းနှင့် အမျှပေးဝေခြင်း
ကဲ... ဒီနေ့ ဟောကြားအပ်တဲ့ "ဓာတ်တော်ထဲက Chemistry (၅)" တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြတဲ့ အကျိုးအားကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့၏ သန္တာန်၌ ရုပ်နာမ်နှစ်ပါး၏ သဘောကို ပိုင်းခြားသိမြင်နိုင်ကြပါစေ၊ ဘေးဥပဒ်အန္တရာယ်များ ကင်းစင်ကြပါစေ၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်သို့ လွယ်ကူစွာ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
မိမိတို့ ပြုလုပ်အပ်သော ကုသိုလ်အစုစုတို့ကို အနန္တောအနန္တ ငါးပါးနှင့်တကွ (၃၁) ဘုံ၌ ရှိကြကုန်သော ဝေနေယျသတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အမျှ... အမျှ... အမျှ ပေးဝေလိုက်ကြပါကုန်။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၃ ရက်။ (ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၉ ရက်)
