"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့"
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
ယနေ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၃) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။ ဒီနေ့မှာတော့ ဦးဇင်းတို့ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ "ဆက်သွယ်ရေး" (Communication) ဆိုတဲ့ ကိစ္စကြီးကို "သမာဓိ" နဲ့ ဘယ်လို ချိတ်ဆက်မလဲ ဆိုတာ ဆွေးနွေးသွားပါမယ်။ ခေါင်းစဉ်ကတော့ "ဆက်သွယ်ရေးနှင့် အာရုံစုစည်းမှု" ဖြစ်ပြီး၊ ခေတ်သစ် စကားလုံးဖြစ်တဲ့ "Digital Minimalism" (ဒီဂျစ်တယ် လောဘလျှော့ချခြင်း) အကြောင်းကို အဓိကထား ဟောကြားလိုပါတယ်။ ဒကာ ဒကာမတို့ရေ... ဒီနေ့ခေတ်မှာ လူတိုင်း လက်ထဲ ဖုန်းတစ်လုံးစီ ရှိကြတယ်။ Viber, Messenger, Telegram တွေကနေ စာတွေ တဂွမ်ဂွမ် ဝင်နေတယ်။ "ဆက်သွယ်ရေး" (Connection) ကောင်းလာတယ် ဆိုပေမယ့်၊ တကယ်တမ်းကျတော့ "အာရုံစူးစိုက်မှု" (Focus) ပျက်စီးပြီး၊ စကားတွေ များလေလေ အမှားတွေ များလေလေ ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။
ဒီအခြေအနေကို သတိပေးတဲ့အနေနဲ့ သံယုတ္တနိကာယ်၊ သဂါထာဝဂ္ဂပါဠိတော်၊ ပီယသုတ် မှာ လာရှိတဲ့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ ဒေသနာတော် တစ်ခုကို ဆင်ခြင်ကြည့်ကြရအောင်။ ဘုရားရှင်က "ချစ်ခင်စရာ ကောင်းသောအရာ" (ပီယ) တွေဟာ တကယ်တော့ ဆင်းရဲခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဟောပါတယ်။
"ယေ ပိယာ၊ တေ ဒုက္ခာ။ ယေ အပ္ပိယာ၊ တေ အဒုက္ခာ။"
အနက်အဓိပ္ပာယ်ကတော့ -
ယေ - အကြင်ဝတ္ထုအာရုံတို့သည်၊ ပိယာ - ချစ်ခင်နှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်ကုန်၏။ တေ - ထိုဝတ္ထုအာရုံတို့သည်၊ ဒုက္ခာ - (စောင့်ရှောက်ရခြင်း၊ ပူပန်ရခြင်း၊ ကွေကွင်းရခြင်းကြောင့်) ဆင်းရဲခြင်းကို ဖြစ်စေတတ်ကုန်၏။
သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒီခေတ်မှာ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ "ပိယာ" (အချစ်ဆုံးအရာ) က ဘာဖြစ်နေလဲ။ "စမတ်ဖုန်း" ပါပဲ။ မနက်မိုးလင်း မျက်စိမဖွင့်ခင် ဖုန်းစမ်းတယ်။ ညအိပ်ရင် ခေါင်းရင်းထားအိပ်တယ်။ Notification အသံလေး ကြားရင်ပဲ "ဘယ်သူလဲမသိဘူး" ဆိုပြီး စိတ်လှုပ်ရှား (Piti) ပြီး ကြည့်ချင်ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘုရားဟောသလိုပါပဲ... "တေ ဒုက္ခာ" ပါ။ ဖုန်းသံတွေ၊ Message တွေ များလွန်းတဲ့အခါ ဦးနှောက်က မနားရတော့ဘူး။ အလုပ်တစ်ခုကို အာရုံစိုက်နေတုန်း "တင်း" ခနဲ မြည်လိုက်တာနဲ့ သမာဓိ ကျိုးပျက် (Broken Focus) သွားတယ်။ ပြန်စုစည်းဖို့ မိနစ် ၂၀ လောက် အချိန်ပြန်ယူရတယ်။ ဒါဟာ ခေတ်သစ်လူသားတွေရဲ့ "Dukkha" တစ်မျိုးပါပဲ။
ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ အနောက်တိုင်းမှာ "Digital Minimalism" ဆိုတဲ့ လှုပ်ရှားမှု ပေါ်လာတယ်။ ဒါက နည်းပညာကို မသုံးဘဲ ပစ်ထားခိုင်းတာ မဟုတ်ပါဘူး။ "ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ သုံးခြင်း" (Intentional Use) ပါ။ လိုအပ်မှ သုံးမယ်၊ မလိုအပ်ရင် ပိတ်ထားမယ် ဆိုတဲ့ "ဣန္ဒြေစောင့်ထိန်းမှု" ပါပဲ။
ဒီသဘောတရားကို ပိုပြီး မြင်သာစေဖို့ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ လက်တွေ့ ကြုံခဲ့ရတဲ့ Case-C235 (The Lost Instruction Incident) ဆိုတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်လေးကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အစောပိုင်းတုန်းကပါ။ ဓာတ်တော်တိုက် လုံခြုံရေးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ ညွှန်ကြားချက် တစ်ခုကို ဆရာတော်တစ်ပါးက ဝန်ထမ်း Group Chat (Viber) ထဲမှာ ပို့လိုက်တယ်။ "မနက်ဖြန် ဓာတ်တော်တိုက် အမှတ် (၃) ကို သန့်ရှင်းရေး မလုပ်ပါနဲ့၊ လုံခြုံရေး စနစ် ပြင်နေလို့ပါ" ဆိုတဲ့ စာပေါ့။
ပြဿနာက ဘာလဲဆိုတော့... အဲဒီ Group Chat က "ပွက်လောရိုက်" နေတာ။ ဝန်ထမ်းတွေက "Happy Birthday" တွေ၊ "Good Morning" ပုံတွေ၊ သတင်း Link တွေ အများကြီး ပို့နေကြတယ်။ ဆရာတော်ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ စာက Sticker တွေ၊ ပုံတွေ ကြားထဲမှာ မြုပ်သွားတယ်။ နောက်တစ်နေ့ မနက်ကျတော့ သန့်ရှင်းရေး ဝန်ထမ်းက စာကို မတွေ့လိုက်ဘဲ အခန်း (၃) ထဲ ဝင်သွားတယ်။ အဲဒီမှာ တပ်ဆင်လက်စ လုံခြုံရေး လေဆာတန်း (Laser Beam) တွေကို သွားတိုက်မိပြီး စနစ်တစ်ခုလုံး Error တက်သွားတယ်။
ဒီဖြစ်စဉ်မှာ ဝန်ထမ်းကို အပြစ်တင်လို့ မရပါဘူး။ "Communication Noise" (ဆက်သွယ်ရေး ဆူညံသံ) များလွန်းလို့ အာရုံစူးစိုက်မှု ပျက်ပြားသွားတာပါ။ ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ ဦးဇင်းတို့က Policy 2 (Information Management) ရဲ့ Article 2.1 (Official Communication Channels) ကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကိုင်စွဲလိုက်ရတယ်။ ဒီမူဝါဒက ဘာပြောလဲဆိုတော့ -
"အရေးကြီးသော လုပ်ငန်းညွှန်ကြားချက်များ (Instructions) ကို Viber/Social Media ကဲ့သို့သော Informal Channel များမှ ပေးပို့ခြင်းကို တရားဝင် အတည်မပြု။ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်များကို Log Book (မှတ်တမ်းစာအုပ်) သို့မဟုတ် Official Email ဖြင့်သာ ပေးပို့ရမည်" တဲ့။
ဒါ့အပြင် ဆက်သွယ်ရေး စနစ်တကျ ရှိစေဖို့ Template T205 (Instruction & Communication Log) ကို မိတ်ဆက်ပေးလိုက်တယ်။ T205 ဆိုတာ စကားပြောတာကို လျှော့ချပြီး၊ တိကျမှုကို ဦးစားပေးတဲ့ ဇယားပါ။
အဲဒီ ဇယားမှာ ပါတာတွေက -
၁။ Sender & Time: ဘယ်သူက ဘယ်အချိန်မှာ ပြောတာလဲ?
၂။ Core Message: "ဘာလုပ်ရမလဲ" ဆိုတာကို လိုရင်းတိုရှင်း (Bullet Point) နဲ့ ရေးရတယ်။ (Sticker တွေ၊ စကားရည်ဖလှယ်တာတွေ မပါရဘူး)။
၃။ Receiver Sign-off: လက်ခံရရှိသူက "သိရှိပါသည်" ဆိုပြီး လက်မှတ်ထိုးရတယ်။
ဒီစနစ်ကို သုံးလိုက်တော့ ဘာဖြစ်သွားလဲ။ Viber Group ထဲမှာ "Good Morning" တွေ လာနေပစေ၊ အလုပ်ကိစ္စဆိုရင် ဝန်ထမ်းတွေက T205 စာအုပ်ကိုပဲ သွားကြည့်ကြတော့တယ်။ "သမာဓိ" ပြန်ရလာတယ်။ အမှားတွေ ပျောက်သွားတယ်။ မလိုအပ်တဲ့ စကားလုံးတွေ လျော့သွားတဲ့အတွက် စိတ်လည်း အေးချမ်းသွားတယ်။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့... ကိုယ့်အလုပ်ခွင်၊ ကိုယ့်မိသားစုမှာလည်း ဒီ "Digital Samadhi" ကို တည်ဆောက်လို့ ရပါတယ်။
၁။ Filter Your Inputs: ဖုန်းထဲက မလိုအပ်တဲ့ Group တွေ၊ Notification တွေကို ပိတ်ထားပါ။ (ဘုရားဟောတဲ့ "သံဝရ" - တံခါးပိတ်ခြင်း ပါပဲ)။
၂။ Batching: Message တွေကို တွေ့တိုင်း ပြန်မဖြေပါနဲ့။ တစ်နေ့မှာ (၃) ကြိမ်လောက်ပဲ အချိန်သတ်မှတ်ပြီး စစ်ဆေး/ဖြေကြားပါ။ ကျန်တဲ့အချိန်မှာ ကိုယ့်အလုပ်ကို အာရုံစိုက်ပါ။
၃။ Right Speech in Text: စာတစ်စောင် မပို့ခင် စဉ်းစားပါ။ "ဒီစာက အကျိုးရှိလား၊ လိုအပ်လား၊ မှန်ကန်လား"။ မလိုအပ်ရင် မပို့ပါနဲ့။ "Digital Silence" (ဒီဂျစ်တယ် တိတ်ဆိတ်ခြင်း) ဟာလည်း ကုသိုလ် တစ်မျိုးပါပဲ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... နည်းပညာဆိုတာ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ သခင် မဖြစ်စေရပါဘူး။ ကျွန် သာ ဖြစ်ရပါမယ်။ ပီယသုတ်တော်လာ သတိပေးချက်အတိုင်း၊ ချစ်ခင်နှစ်သက်ဖွယ် အာရုံတွေနောက်ကို လိုက်ပြီး သမာဓိ မပျက်ပြားစေဘဲ၊ T205 လို စနစ်တွေနဲ့ ထိန်းကျောင်းကာ၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းသော အာရုံစူးစိုက်မှုဖြင့် မိမိတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အောင်မြင်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေကုန် သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၃ ဩဂုတ်လ ၂၀၂၂
