"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့"
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
ယနေ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၇) ရက်၊ စနေနေ့ကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါပြီ။ ဩဂုတ်လရဲ့ နောက်ဆုံးပတ် စနေနေ့ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီနေ့မှာတော့ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ "သမာဓိ" ခရီးစဉ်ကို အလွန်နက်ရှိုင်းတဲ့ အဘိဓမ္မာ ဉာဏ်ပညာရပ်တစ်ခုနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး ဟောကြားသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခေါင်းစဉ်ကတော့ "အကျိုးအကြောင်းနှင့် ရလဒ် (အပိုင်း-၅)" ဖြစ်ပြီး၊ ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ အနန္တဉာဏ်တော်ကို ဖွင့်လှစ်ပြသရာဖြစ်တဲ့ "ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်" ကို ခေတ်သစ် "Logical Consistency" (ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ညီညွတ်မျှတမှု) နဲ့ ယှဉ်တွဲပြီး ဆွေးနွေးသွားပါမယ်။ ဒကာ ဒကာမတို့ရေ... လောကမှာ ဖြစ်ပျက်နေသမျှ အရာရာတိုင်းဟာ "တိုက်ဆိုင်မှု" (Coincidence) ဆိုတာ လုံးဝ မရှိပါဘူး။ အရာခပ်သိမ်းဟာ အကြောင်း (Cause) နဲ့ အကျိုး (Effect) ဆက်စပ်ပြီး၊ ယုတ္တိတန်တဲ့ ကွင်းဆက် (Logical Chain) အတိုင်း လည်ပတ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူတွေကသာ အဲဒီ ကွင်းဆက်ကို မမြင်ကြလို့ "ကံဆိုးတယ်"၊ "ကံကောင်းတယ်" လို့ ပြောနေကြတာပါ။ တကယ်တမ်းကျတော့ ဒါဟာ ကြီးမားကျယ်ပြန့်တဲ့ "System" (စနစ်) ကြီး တစ်ခုပါပဲ။
ဒီသဘောတရားကို နားလည်ဖို့အတွက် အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ပဋ္ဌာန်းပါဠိတော်၊ ပစ္စယနိဒ္ဒေသ မှာ လာရှိတဲ့ အခြေခံအကျဆုံး ပစ္စယသတ္တိ (၂၄) ပစ္စည်းကို အနည်းငယ် ဆင်ခြင်ကြည့်ကြရအောင်။ ဘုရားရှင်က အရာဝတ္ထုတွေ၊ စိတ်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ဟောတဲ့အခါ -
"ဟေတုပစ္စယော၊ အာရမ္မဏပစ္စယော၊ အဓိပတိပစ္စယော... အဝိဂတပစ္စယောတိ။"
ဆိုပြီး အကြောင်းတရား (၂၄) မျိုးနဲ့ ဆက်စပ်ပုံကို ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ အဓိက သော့ချက်က "ပစ္စယော" (ကျေးဇူးပြုတတ်သော သဘော) ပါပဲ။ ခေတ်သစ် ပရိုဂရမ်မင်း (Programming) စကားနဲ့ ပြောရရင် ဒါဟာ "Conditional Logic" (အခြေအနေအလိုက် အလုပ်လုပ်သော ယုတ္တိ) ပါပဲ။ "If This, Then That" (ဒါဖြစ်ရင်၊ ဒါဖြစ်မယ်) ဆိုတဲ့ သဘောတရားပါ။
ဥပမာ - ဟေတုပစ္စယော ဆိုတာ "Root Cause" (အမြစ်) ပါ။ သစ်ပင်တစ်ပင် ဖြစ်လာဖို့ မျိုးစေ့ လိုသလို၊ အကျိုးတစ်ခု ရဖို့ အရင်းခံ အကြောင်းတရား လိုပါတယ်။
အနန္တရပစ္စယော ဆိုတာ "Sequence" (အစဉ်လိုက်ဖြစ်မှု) ပါ။ ရှေ့စိတ်ချုပ်မှ နောက်စိတ် ဖြစ်မယ်။ (၁) ပြီးမှ (၂) လာမယ်။ ကျော်သွားလို့ မရဘူး။ ဒါကို "Logical Consistency" (ယုတ္တိညီညွတ်မှု) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒီအချက်ကို သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ နေ့စဉ် လုပ်ငန်းခွင်မှာ လက်တွေ့ အသုံးချနေတဲ့ ပုံစံနဲ့ ရှင်းပြရင် ပိုပြီး မြင်သာပါလိမ့်မယ်။ သွာဂတမှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ Case-L239 (The Inventory Mismatch Mystery) ဆိုတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်ကို နမူနာယူ ကြည့်ကြရအောင်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အလယ်လောက်မှာပါ။ ပုံမှန် လစဉ် ဓာတ်တော်စာရင်း စစ်ဆေးတဲ့အချိန် (Monthly Inventory Audit) မှာ ပြဿနာ တစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ စာရင်းအရ ဓာတ်တော်ပေါင်း (၁၅၀၀) ရှိရမယ့်နေရာမှာ၊ လက်တွေ့ ရေတွက်ကြည့်တော့ (၁၄၉၉) ဆူပဲ ရှိနေတယ်။ တစ်ဆူ ပျောက်နေတယ်။
သာမန်အားဖြင့်ဆိုရင် ဝန်ထမ်းတွေ "ထိတ်လန့်" (Panic) သွားကြတယ်။ "ဘယ်သူ ခိုးသွားလဲ၊ ငါတို့တော့ အလုပ်ဖြုတ်ခံရတော့မယ်" ဆိုပြီး "ဒေါမနဿ" (စိတ်ဆင်းရဲခြင်း) တွေ ဖြစ်ကုန်တယ်။ တစ်ယောက်ကို တစ်ယောက် သံသယ မျက်လုံးတွေနဲ့ ကြည့်ကုန်ကြတယ်။ ဒါဟာ ပဋ္ဌာန်းနည်းကျတဲ့ ဖြေရှင်းပုံ မဟုတ်ပါဘူး။ "ပျောက်သွားတယ်" ဆိုတာ ရလဒ် (Result/Effect) ပါ။ သူ့မှာ ခိုင်လုံတဲ့ အကြောင်းရင်း (Cause) ရှိကို ရှိရမယ်။ ဓာတ်တော်ဆိုတာ အလိုလို ပျောက်သွားလို့ မရဘူး။
အဲဒီအချိန်မှာ ဦးဇင်းက Policy 3 (Safety & Security) ရဲ့ Article 3.4 (Logical Verification of Assets) ကို ကိုင်စွဲပြီး ဖြေရှင်းခိုင်းတယ်။ ဒီမူဝါဒက ဘာပြောလဲဆိုတော့ "ပစ္စည်းတစ်ခု ပျောက်ဆုံးပါက၊ ခိုးယူခံရသည်ဟု ချက်ချင်း ကောက်ချက်မချရ။ ယုတ္တိဗေဒဆိုင်ရာ ကွင်းဆက် (Logical Chain) ကို အရင်ဆုံး ပြန်လိုက်ရမည်" တဲ့။
ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template T136 (Logical Consistency & Discrepancy Log) ကို ထုတ်ပြီး "စုံထောက်" လုပ်ကြတယ်။ T136 ဆိုတာ "ပဋ္ဌာန်းနည်းကျ ပြဿနာဖြေရှင်းနည်း" ပါပဲ။
အဲဒီ ဇယားမှာ အဆင့် (၃) ဆင့်နဲ့ စစ်ဆေးရတယ်။
၁။ Input Check (ဟေတု): "မူလ စာရင်းသွင်းတုန်းက အရေအတွက် မှန်ရဲ့လား?" (စာရင်းဟောင်းတွေကို ပြန်စစ်တော့ ၁၅၀၀ အမှန်ပဲ)။
၂။ Process Check (အနန္တရ): "ဒီတစ်လအတွင်း ဒီပစ္စည်းကို ရွှေ့ပြောင်းတဲ့ ဖြစ်စဉ် (Movement) ဘာတွေ ရှိခဲ့လဲ?"
၃။ Output Check (ဖလ): "အခု လက်ရှိ ဘယ်နေရာတွေမှာ ရှိနိုင်လဲ?"
ဝန်ထမ်းတွေက T136 ကို ကိုင်ပြီး စိတ်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ (သမာဓိထားပြီး) တစ်ဆင့်ချင်း ပြန်လိုက်ကြတယ်။ "အနန္တရပစ္စယော" (အခြားမဲ့ကျေးဇူး) သဘောတရားအရ၊ ပစ္စည်းတစ်ခုဟာ A နေရာက ပျောက်ရင် B နေရာကို ရောက်ကို ရောက်ရမယ်။ အလိုလို ပျောက်ကွယ်သွားတာ မရှိဘူး။
နောက်ဆုံးမှာ အဖြေပေါ်လာတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ (၂) ပတ်က ဓာတ်တော်ကြုတ် တစ်လုံးရဲ့ မှန်အဖုံး အက်သွားလို့ "ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး ဌာန" (Restoration Lab) ကို ပို့လိုက်တဲ့ မှတ်တမ်းတစ်ခုကို ရှာတွေ့တယ်။ ဒါပေမယ့် ဝန်ထမ်းက ကွန်ပျူတာထဲမှာ "Sent for Repair" (ပြုပြင်ရန် ပို့ထားသည်) လို့ စာရင်းမသွင်းဘဲ မေ့ကျန်ခဲ့တာ။ ဒါကြောင့် စာရင်းက (၁၅၀၀) ပြနေပြီး၊ ပစ္စည်းက (၁၄၉၉) ဖြစ်နေတာ။
ဒါဟာ "ခိုးမှု" မဟုတ်ပါဘူး။ "Logical Break" (ယုတ္တိကွင်းဆက် ပြတ်တောက်မှု) တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ စာရင်းသွင်းဖို့ မေ့ကျန်ခဲ့တဲ့ "သတိလွတ်မှု" (Missing Mindfulness) ကြောင့် ဖြစ်ရတာပါ။ T136 ကို သုံးလိုက်တဲ့အတွက် ဝန်ထမ်းတွေကြားမှာ သံသယတွေ ရှင်းသွားတယ်။ အပြစ်တင်စရာ မလိုတော့ဘဲ၊ "နောက်တစ်ခါ ပစ္စည်းရွှေ့ရင် စာရင်းအရင်သွင်းမယ်" ဆိုတဲ့ စနစ် (System) ကိုပဲ ပြင်လိုက်ရတယ်။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့... ဒီ Case-L239 ကနေ ဘဝအတွက် ဘာသင်ယူရမလဲ။ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ဘဝမှာလည်း မမျှော်လင့်တဲ့ ပြဿနာတွေ ကြုံလာရတတ်တယ်။ "ငါ ဘာမှ အမှားမလုပ်ဘဲနဲ့ ဘာလို့ ဒုက္ခရောက်ရတာလဲ" လို့ မေးခွန်းထုတ်စရာတွေ ရှိမယ်။ အဲဒီအခါ "ကံဆိုးလို့ပါ" လို့ ဖြေသိမ့်တာက လွယ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ပဋ္ဌာန်းနည်းအရ ကြည့်ရင် "အကြောင်းမဲ့ သက်သက် ဖြစ်တာ ဘာမှမရှိဘူး" ဆိုတာကို လက်ခံရပါမယ်။
ခေတ်သစ် Logic အရ "Consistency" (ညီညွတ်မှု) ရှိဖို့ လိုပါတယ်။
ကုသိုလ် (Input) လုပ်ရင် ကောင်းကျိုး (Output) ရမယ်။
အကုသိုလ် (Input) လုပ်ရင် ဆိုးကျိုး (Output) ရမယ်။
တကယ်လို့ ကိုယ်က ကောင်းတာလုပ်လျက်နဲ့ ဆိုးကျိုးရနေတယ်ဆိုရင်၊ ဒါဟာ Logic မှားနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ "Time Lag" (အချိန်ကွာခြားမှု) သို့မဟုတ် အခြားသော ပစ္စည်း (Supporting Conditions) တွေ ဝင်ရောက် စွက်ဖက်နေလို့သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် စနေနေ့ ရုံးပိတ်ရက်မှာ ဒကာ ဒကာမတွေကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးစေချင်တာက "Logical Audit of Life" (ဘဝ၏ ယုတ္တိကို စစ်ဆေးခြင်း) ပါပဲ။
၁။ Check your Inputs: ကိုယ်လိုချင်တဲ့ ရလဒ် (ဥပမာ - စိတ်ချမ်းသာမှု) အတွက် မှန်ကန်တဲ့ အကြောင်းတရား (မေတ္တာ၊ သတိ) ကို ထည့်သွင်းနေရဲ့လား။ ဒေါသထွက်ပြီး စိတ်ချမ်းသာချင်လို့ မရပါဘူး။ ဒါ Logic မကျပါဘူး။
၂။ Trace the Process: ပြဿနာတက်ရင် လူကို အပြစ်မတင်ဘဲ၊ ဖြစ်စဉ် (Process) ကို T136 လိုမျိုး ပြန်လိုက်ကြည့်ပါ။ ဘယ်နားမှာ "သတိ" လွတ်သွားသလဲ။ ဘယ်နားမှာ "ကွင်းဆက်" ပြတ်သွားသလဲ။
၃။ Trust the Dhamma Law: ကွန်ပျူတာ ပရိုဂရမ်တစ်ခုက Code မှန်ရင် အဖြေမှန် ထွက်သလို၊ ဓမ္မဆိုတာလည်း ဘယ်တော့မှ မျက်နှာမလိုက်ပါဘူး။ အကြောင်းအကျိုး ညီညွတ်ရင် ရလဒ် ထွက်လာမှာပါပဲ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... ပဋ္ဌာန်းဒေသနာတော်ကြီးဟာ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ရုံ သက်သက် မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝ၊ လုပ်ငန်းခွင်၊ စီမံခန့်ခွဲမှုတွေမှာ "အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု" (Causal Logic) ကို နားလည်ပြီး၊ ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းနိုင်တဲ့ အစွမ်းထက် လက်နက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဓာတ်တော်စာရင်း ပျောက်တာကို T136 နဲ့ ရှာဖွေနိုင်သလို၊ မိမိတို့ ဘဝမှာ ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ ပျော်ရွှင်မှု၊ ငြိမ်းချမ်းမှုတွေကိုလည်း "ပဋ္ဌာန်းဉာဏ်" ဖြင့် ပြန်လည် ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ကြပါစေကုန် သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၇ ဩဂုတ်လ ၂၀၂၂
