"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
"အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့"
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား။ နမော - ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား။ နမော - ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
ယနေ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ (၂၈) ရက်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ဟာ မြန်မာပြက္ခဒိန်အရ "ဝါခေါင်လကွယ်နေ့" (New Moon Day) ဖြစ်ပါတယ်။ လကွယ်နေ့ဆိုတာ လမင်းကြီး ကွယ်ပျောက်ပြီး အမှောင်ကျနေတဲ့ နေ့ရက်ဖြစ်ပေမယ့်၊ နောက်တစ်နေ့မှာ လဆန်းတစ်ရက်အဖြစ် အလင်းရောင်သစ် ပြန်စမယ့် နေ့ထူးနေ့မြတ်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို အဟောင်းကုန်ပြီး အသစ်စမယ့် နေ့မျိုးမှာ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ခေါင်းစဉ်ကတော့ "အသိဉာဏ်နှင့် အဆင့်မြင့်သင်ယူမှု" (Knowledge and Advanced Learning) ဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်သစ် စကားလုံးနဲ့ ပြောရရင် "Learning Agility" (လျင်မြန်ဖြတ်လတ်စွာ သင်ယူနိုင်စွမ်း) အကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လောကကြီးက အမြဲပြောင်းလဲနေတဲ့အတွက်၊ မနေ့က အမှန်တရားဟာ ဒီနေ့မှာ ခေတ်မမီတော့တာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် "ငါ သိပြီးသားပါ" ဆိုပြီး ရပ်တန့်မနေဘဲ၊ အမြဲတမ်း အသစ်အသစ်တွေကို သင်ယူနေတဲ့ စိတ်ဓာတ် (Continuous Learning Mindset) ဟာ သာသနာပြုဖို့အတွက်ရော၊ ဘဝအောင်မြင်ဖို့အတွက်ရော မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။
ဒီအကြောင်းအရာနဲ့ ပတ်သက်ရင် အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ သုတသုတ် မှာ ဘုရားရှင်က "ဗဟုသုတ" (အကြားအမြင်များခြင်း) ရဲ့ အနှစ်သာရကို ဒီလို ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။
"ဗဟုဿုတာ ဓတာ ဝစသာ ပရိစိတာ မနသာနုပေက္ခိတာ ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ။"
အနက်အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက်ကတော့ -
ဗဟုဿုတာ - များသော အကြားအမြင် ရှိကုန်၏။ ဓတာ - (ကြားနာရုံသာ မဟုတ်) နှလုံး၌ ဆောင်ထားကုန်၏။ ဝစသာ ပရိစိတာ - နှုတ်ဖြင့် ရွတ်ဖတ်၍ လေ့ကျင့်ထားကုန်၏။ မနသာနုပေက္ခိတာ - စိတ်ဖြင့် ကြိမ်ဖန်များစွာ စဉ်းစားဆင်ခြင်ထားကုန်၏။ ဒိဋ္ဌိယာ - (မှန်ကန်သော) အယူအမြင် ဉာဏ်ပညာဖြင့်၊ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ - ကောင်းစွာ ထိုးထွင်း၍ သိကုန်၏။
ဒီပါဠိတော်မှာ အဆင့် (၅) ဆင့် ပါပါတယ်။ ၁။ ကြားနာခြင်း၊ ၂။ မှတ်သားခြင်း၊ ၃။ ရွတ်ဖတ်ခြင်း၊ ၄။ စဉ်းစားခြင်း၊ ၅။ ထိုးထွင်းသိမြင်ခြင်း (Penetration with Insight)။
ဒီနေ့ခေတ် လူတော်တော်များများက နံပါတ် (၁) ဖြစ်တဲ့ Google ခေါက်ကြည့်ရုံ၊ Facebook ဖတ်ရုံနဲ့ ပြီးသွားကြတယ်။ နံပါတ် (၄) နဲ့ (၅) ဖြစ်တဲ့ စဉ်းစားဆင်ခြင်မှု၊ ထိုးထွင်းသိမြင်မှု အပိုင်းမှာ အားနည်းကြတယ်။ ခေတ်သစ် "Learning Agility" ဆိုတာ အဲဒီ နံပါတ် (၅) အဆင့်ကို ပြောတာပါ။ အချက်အလက် (Data) ကို သိရုံတင် မဟုတ်ဘဲ၊ အခြေအနေသစ်မှာ ဘယ်လို ပြန်သုံးမလဲ ဆိုတဲ့ ဉာဏ်ရည် (Adaptability) ပါ။
ဒီသဘောတရားကို လက်တွေ့မြင်သာစေဖို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ Case-L240 (The Obsolescence Crisis) ဆိုတဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်လေးကို မျှဝေချင်ပါတယ်။ ၂၀၂၂ ခုနှစ် အလယ်လောက်မှာ ပြတိုက်ရဲ့ မှတ်တမ်းစနစ်ကို "Paper-based" (စက္ကူစနစ်) ကနေ "Cloud Database" (အွန်လိုင်းစနစ်) ကို ပြောင်းလဲဖို့ စီစဉ်တယ်။
အဲဒီမှာ ပြဿနာက ဝါရင့်မှတ်တမ်းထိန်း ဖြစ်တဲ့ "ဦးလှ" (အမည်လွှဲ) ဆိုတဲ့ အသက် ၆၀ ကျော် ဒကာကြီးဆီမှာ သွားတွေ့တယ်။ ဦးလှက ဓာတ်တော်တွေအကြောင်း ရေလိုနှုတ်လို ကျွမ်းကျင်တယ်။ ဘယ်ဓာတ်တော် ဘယ်နားရှိလဲ မျက်စိမှိတ် ပြောနိုင်တယ်။ ဒါပေမယ့် သူက ကွန်ပျူတာ မသုံးတတ်ဘူး။ Mouse ကိုင်ရင် လက်တုန်တယ်။
စနစ်သစ် ပြောင်းမယ် ဆိုတော့ ဦးလှက စိတ်ဓာတ်ကျသွားတယ်။ "ဦးဇင်းရေ... ဘကြီးက ခေတ်မမီတော့ပါဘူး၊ ဒီကွန်ပျူတာတွေနဲ့ မလုပ်တတ်တော့ဘူး၊ အနားယူပါရစေတော့" လို့ လျှောက်တယ်။ ဒါဟာ သူ့ရဲ့ အသိပညာ (Knowledge) က ခေတ်မမီတာ မဟုတ်ဘူး။ သူ့ရဲ့ ကိရိယာ (Tool) က ခေတ်မမီတော့တာ။
အဲဒီအချိန်မှာ ဦးဇင်းတို့က Policy 1 (Mission & Identity) ရဲ့ Article 1.5 (Commitment to Continuous Learning) ကို ကိုင်စွဲလိုက်တယ်။ ဒီမူဝါဒက "အသက်အရွယ်၊ ရာထူး မရွေး ဝန်ထမ်းတိုင်းသည် သင်ယူမှုကို ရပ်တန့်ခွင့် မရှိ။ အဖွဲ့အစည်းသည် သင်ယူလိုသူတိုင်းကို ပံ့ပိုးပေးရမည်" လို့ ဆိုထားတယ်။
ဦးဇင်းက ဦးလှကို ထွက်ခွင့်မပြုဘဲ၊ Template T145 (Skill Gap & Learning Plan Log) ကို ပေးလိုက်တယ်။ T145 ဆိုတာ "ငါ ဘာလိုနေတာလဲ" ဆိုတာကို ရှာဖွေတဲ့ မြေပုံပါ။
အဲဒီ ဇယားမှာ ဦးလှနဲ့ အတူတူ ဖြည့်ကြတယ်။
၁။ Existing Asset: "ဦးလှ ဘာကျွမ်းကျင်လဲ?" (Answer: ဓာတ်တော် သမိုင်းကြောင်း၊ ပါဠိစာပေ)။ ဒါက တန်ဖိုးအရှိဆုံး အရာ (Core Value)။
၂။ The Gap: "ဘာလိုနေတာလဲ?" (Answer: Data Entry/Typing)။ ဒါက နည်းပညာ (Technical Skill) သက်သက်ပဲ။
၃။ Learning Plan: "ဘယ်လို သင်မလဲ?" (Answer: နေ့စဉ် ၁၅ မိနစ် လူငယ်တစ်ယောက်နဲ့ တွဲပြီး လေ့ကျင့်မယ်)။
ဦးလှက T145 ကို ကြည့်ပြီး အားတက်သွားတယ်။ "ဩော်... ငါ့ပညာတွေ အလကား ဖြစ်သွားတာ မဟုတ်ဘူး၊ ပုံစံပြောင်းရုံပဲ ရှိတာကိုး" ဆိုပြီး သဘောပေါက်သွားတယ်။ သူက "Learning Agility" ကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးလိုက်တယ်။ သူ့ရဲ့ အတွေ့အကြုံဟောင်း (Experience) ကို နည်းပညာသစ် (New Tech) နဲ့ ပေါင်းစပ်လိုက်တဲ့အခါ၊ ၃ လ အတွင်းမှာ သူဟာ ပြတိုက်မှာ အတော်ဆုံး Database Manager ဖြစ်လာတယ်။ လူငယ်တွေက နည်းပညာ ရပေမယ့် အချက်အလက် အမှားအမှန် မခွဲခြားတတ်ဘူး။ ဦးလှကတော့ မျက်စိတဆုံး ကြည့်တာနဲ့ အမှားကို မြင်တယ်။
ဒီ Case-L240 ကနေ ဒကာ ဒကာမတွေကို ပေးချင်တဲ့ Message ကတော့ -
၁။ Unlearn to Relearn: "ငါ သိပြီးသား"၊ "ငါ့နည်းက အကောင်းဆုံး" ဆိုတဲ့ အစွဲ (Mana) ကို စွန့်လွှတ်လိုက်ပါ။ လကွယ်နေ့မှာ လမင်းကြီး ပျောက်ကွယ်သွားမှ လဆန်းရက်မှာ အသစ်ပြန်ပေါ်သလို၊ အသိဟောင်းတွေကို ခဏချထားမှ အသိသစ်တွေ ဝင်လာလို့ ရပါမယ်။
၂။ Respect Experience, Embrace New Tools: လူကြီးတွေက နည်းပညာကို မကြောက်ပါနဲ့။ လူငယ်တွေက အတွေ့အကြုံကို မစော်ကားပါနဲ့။ နှစ်ခု ပေါင်းစပ်လိုက်ရင် (Hybrid Intelligence) အကောင်းဆုံး ဖြစ်လာပါတယ်။
၃။ Use T145 Thinking: ကိုယ့်ဘဝမှာ အခက်အခဲ တွေ့တိုင်း "ငါ ညံ့တာ" လို့ မတွေးပါနဲ့။ "ငါ ဘယ် Skill လိုနေတာလဲ" လို့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာပါ။ လိုနေတာကို ဖြည့်ဆည်းရင် အဆင်ပြေသွားပါလိမ့်မယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... ဘုရားရှင် ဟောကြားခဲ့တဲ့ "သုတ" (အကြားအမြင်) ဆိုတာ စာအုပ်စင်ကြီး ဖြစ်နေဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ ခေတ်ရေစီးကြောင်းအလိုက် ပြောင်းလဲနေတဲ့ လောကဓမ္မတာကို "ဒိဋ္ဌိယာ သုပ္ပဋိဝိဒ္ဓါ" (ဉာဏ်ဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်) ပြီး၊ အခြေအနေတိုင်းမှာ တရားဓမ္မနဲ့အညီ ရှင်သန် ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်း ဖြစ်ပါတယ်။ ယနေ့ ဝါခေါင်လကွယ်နေ့မှ စ၍၊ အဝိဇ္ဇာ အမှောင်ကို ခွင်းလျက်၊ ဉာဏ်ပညာ အလင်းရောင်သစ်ဖြင့် ဘဝကို အဆင့်မြှင့်တင်နိုင်ကြပါစေကုန် သတည်း။
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
"ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု"
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၈ ဩဂုတ်လ ၂၀၂၂
