"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
"နမော ဗုဒ္ဓဿ" - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော ဓမ္မဿ" - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော သံဃဿ" - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော မာတာပိတုဿ" - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော အာစရိယဿ" - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလပြည့်နေ့၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၀) ရက်၊ စနေနေ့။
ဒီနေ့ဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာလူမျိုးတို့ရဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ် "တော်သလင်းလပြည့်" အခါသမယ ဖြစ်ပါတယ်။ ရှေးလူကြီးသူမတွေက "တော်သလင်းမြစ်တွင်း သင်ဖြူးခင်း" လို့ တင်စားကြသလို၊ မြစ်ရေပြင်ဟာ လှိုင်းလေ ကင်းစင်ပြီး ငြိမ်သက်နေတဲ့ ကာလဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီနေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ ဟောကြားမယ့် တရားခေါင်းစဉ်ကို ရာသီဥတုနဲ့လည်း ကိုက်ညီ၊ ခေတ်လူငယ်တွေ လိုလားနေတဲ့ အောင်မြင်မှုနဲ့လည်း ဆက်စပ်ပြီး "စိတ်၏ တည်ငြိမ်မှုနှင့် အောင်မြင်ခြင်း" (Calmness and The Psychology of Success) လို့ အမည်ပေးထားပါတယ်။
ဒီတရားတော်မှာ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ မူဝါဒ Policy 3, Article 3.1 နဲ့ လက်တွေ့ ဖြစ်ရပ်မှန် Case-S253 ကို အခြေခံပြီး၊ မင်္ဂလသုတ်တော်လာ အောင်မြင်ခြင်းရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို ရှင်းလင်း တင်ပြသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပထမဦးစွာ အောင်မြင်မှု (Success) ဆိုတာ ဘာလဲ။ လူအများစုက ငွေများတာ၊ ရာထူးကြီးတာကို အောင်မြင်မှုလို့ ထင်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခေတ်သစ် စိတ်ပညာ (Psychology of Success) မှာတော့ အောင်မြင်မှုဆိုတာ "ဖိအားများအောက်မှာ တည်ငြိမ်စွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်း" (Grace Under Pressure) လို့ ဖွင့်ဆိုကြတယ်။ လောကဓံ မုန်တိုင်းတွေကြားမှာ ယိမ်းယိုင်မသွားဘဲ၊ တော်သလင်းမြစ်ပြင်လို ငြိမ်သက်နေတဲ့ စိတ်ဓာတ်ပိုင်ရှင်တွေသာ အောင်မြင်မှု ပန်းတိုင်ကို ရောက်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီအချက်ကို မြတ်စွာဘုရားရှင်က လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ကျော်ကတည်းက ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ခုဒ္ဒကပါဌပါဠိတော်၊ မင်္ဂလသုတ် (Mangala Sutta) မှာ အတိအလင်း ဟောကြားခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ၃၈ ဖြာ မင်္ဂလာတရားတော်ရဲ့ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်တဲ့ အရဟတ္တဖိုလ်စိတ်ရဲ့ တည်ငြိမ်ပုံကို ဘုရားရှင်က ဒီလို မိန့်တော်မူပါတယ်။
"ဖုဋ္ဌဿ လောကဓမ္မေဟိ၊ စိတ္တံ ယဿ န ကမ္ပတိ။ အသောကံ ဝိရဇံ ခေမံ၊ ဧတံ မင်္ဂလမုတ္တမံ။"
(ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ခုဒ္ဒကပါဌပါဠိတော်၊ မင်္ဂလသုတ်၊ ဂါထာနံပါတ် ၁၁)
ဒီဂါထာတော်ရဲ့ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို ခေတ်သစ် စိတ်ပညာအမြင်နဲ့ ယှဉ်ပြီး အသေးစိတ် လေ့လာကြည့်ရအောင် -
ယဿ = အကြင် ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်၏ (သို့မဟုတ် စိတ်တည်ငြိမ်သူ၏)။
စိတ္တံ = စိတ်သည်။
လောကဓမ္မေဟိ = လောကဓံတရား ရှစ်ပါးတို့နှင့်။ (အောင်မြင်ခြင်း/ကျရှုံးခြင်း၊ ချမ်းသာခြင်း/ဆင်းရဲခြင်း စသည်တို့နှင့်)။
ဖုဋ္ဌဿ = တွေ့ကြုံရသော်လည်း။
န ကမ္ပတိ = မတုန်လှုပ်။ (Unshaken Mind / Emotional Stability)။
အသောကံ = စိုးရိမ်ခြင်း မရှိ။ (No Anxiety)။
ဝိရဇံ = ကိလေသာ မြူကင်း၏။ (Clarity of Mind)။
ခေမံ = ဘေးမရှိ။ (Psychological Safety)။
ဧတံ = ဤသို့သော စိတ်ထားသည်၊ မင်္ဂလမုတ္တမံ = အမြတ်ဆုံးသော မင်္ဂလာ (Supreme Success) မည်၏။
"န ကမ္ပတိ" (မတုန်လှုပ်ဘူး) ဆိုတာ ထုံထိုင်းနေတာကို ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ခေတ်သစ် စကားနဲ့ ပြောရင် "Resilience" (ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်း) ရှိတာပါ။ ပြဿနာတစ်ခု တက်လာတဲ့အခါ "ဟာ... ဒုက္ခပါပဲ" လို့ ပြာမသွားဘဲ၊ "ဒါ ဖြေရှင်းရမယ့် ပုစ္ဆာတစ်ပုဒ်ပဲ" လို့ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ် ရှုမြင်နိုင်တာကို ဆိုလိုတာပါ။
ဒီသဘောတရားကို လက်တွေ့ ဘယ်လို ကျင့်သုံးမလဲ ဆိုတာကို သိမြင်နိုင်ဖို့အတွက်၊ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ဒီကနေ့ (တော်သလင်းလပြည့်နေ့) မှာပဲ လတ်တလော ကြုံတွေ့လိုက်ရတဲ့ Case-S253 (The Full Moon Crisis) အကြောင်းကို ပြောပြချင်ပါတယ်။
ဒီနေ့ လပြည့်နေ့ဆိုတော့ ပြတိုက်မှာ ဘုရားဖူးတွေ ကြိတ်ကြိတ်တိုး စည်ကားနေပါတယ်။ မနက် (၉) နာရီလောက်မှာ မမျှော်လင့်တဲ့ ပြဿနာတစ်ခု ပေါ်လာတယ်။ ပြတိုက်ရဲ့ ပင်မ လျှပ်စစ်မီးလိုင်း (Main Power Grid) ရုတ်တရက် ချို့ယွင်းပြီး မီးပျက်သွားတယ်။ အရန်မီးစက် (Generator) ကလည်း နည်းပညာ ချို့ယွင်းချက်ကြောင့် ချက်ချင်း မမောင်းနိုင် ဖြစ်သွားတယ်။ ဓာတ်တော်တိုက်ခန်းထဲမှာ မှောင်မည်းသွားပြီး၊ လေအေးပေးစက်တွေ ရပ်သွားတော့ လူအုပ်ကြီးက စတင် လှုပ်လှုပ်ရှားရှား ဖြစ်လာတယ်။ "မီးလောင်တာလား၊ ဘာဖြစ်တာလဲ" ဆိုပြီး ကောလာဟလတွေ ထွက်လာတယ်။ Panic (ထိတ်လန့်မှု) ဖြစ်ဖို့ အစပျိုးနေပြီ။
အဲဒီအချိန်မှာ တာဝန်ကျနေတဲ့ မန်နေဂျာက "ကိုမင်း" (အမည်လွှဲ)။ ကိုမင်းဟာ သာမန်ဆိုရင် စိတ်မြန်လက်မြန် ရှိတဲ့သူ။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့မှာ သူက Policy 3, Article 3.1 (Leadership Conduct & Emotional Stability) ကို အပြည့်အဝ ကျင့်သုံးခဲ့ပါတယ်။ ဒီမူဝါဒမှာ "ခေါင်းဆောင်ကောင်းသည် အကျပ်အတည်း ကာလတွင် တည်ငြိမ်မှုကို ဦးစွာ တည်ဆောက်ရမည်" လို့ ပြဌာန်းထားပါတယ်။
ကိုမင်းက ချက်ချင်း အော်ဟစ်ပြီး ဝန်ထမ်းတွေကို ခိုင်းစေတာမျိုး မလုပ်ပါဘူး။ သူက Template T215 (Leadership Stability & Crisis Decision Log) ကို သူ့စိတ်ထဲမှာ ချက်ချင်း အကောင်အထည် ဖော်လိုက်တယ်။ T215 မှာ အဆင့် (၃) ဆင့် ပါပါတယ်။
၁။ Pause & Breathe (ရပ်တန့်၍ အသက်ရှူပါ): ကိုမင်းက (၃) စက္ကန့်လောက် ငြိမ်နေလိုက်တယ်။ သူ့ရဲ့ "ဥဒ္ဓစ္စ" (ပျံ့လွင့်မှု) ကို ထိန်းချုပ်လိုက်တယ်။
၂။ Assess Situation (အခြေအနေကို သုံးသပ်ပါ): "မီးပျက်တာပဲ ရှိတယ်၊ အန္တရာယ် မရှိဘူး။ လူတွေ မပူလောင်အောင် လုပ်ဖို့က အဓိကပဲ" လို့ တွက်ချက်လိုက်တယ်။
၃။ Calm Communication (တည်ငြိမ်စွာ ဆက်သွယ်ပါ): သူက လက်ကိုင်စကားပြောစက် (Walkie-Talkie) ကနေ တည်ငြိမ်တဲ့ လေသံနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို ညွှန်ကြားတယ်။ "အားလုံး မီးအရေးပေါ် လမ်းကြောင်းတွေ ဖွင့်ပေးပါ။ ဧည့်သည်တွေကို မေတ္တာရပ်ခံပြီး လေဝင်လေထွက် ကောင်းတဲ့ နေရာကို ပို့ပေးပါ" လို့ ပြောတယ်။
ပြီးတော့ ကိုမင်းက လူအုပ်ကြီးရှေ့ကို ထွက်ပြီး အသံချဲ့စက် (Megaphone) နဲ့ ကြေညာတယ်။ "မိဘပြည်သူများခင်ဗျာ... စိုးရိမ်စရာ မရှိပါဘူး။ ဒီနေ့ တော်သလင်းလပြည့်နေ့ အခါကြီးရက်ကြီးမှာ ကျွန်တော်တို့ အားလုံး စိတ်ကို အေးအေးချမ်းချမ်း ထားပြီး 'မေတ္တာပို့' ကြရအောင်လား ခင်ဗျာ။ မီးက ခဏနေရင် ပြန်လာပါလိမ့်မယ်" လို့ ပြုံးပြုံးလေး ပြောလိုက်တယ်။
အံ့သြစရာ ကောင်းတာက ကိုမင်းရဲ့ "တည်ငြိမ်မှု" (Calmness) ဟာ လူအုပ်ကြီးဆီ ကူးစက်သွားတယ်။ ဆူညံနေတဲ့ လူတွေ ငြိမ်ကျသွားပြီး၊ တချို့ဆိုရင် ဘုရားစာတောင် ရွတ်နေကြတယ်။ (၁၀) မိနစ်လောက်နေတော့ မီးပြန်လာတယ်။ ဘာ ထိခိုက်မှု၊ ဘာ ပြဿနာမှ မရှိဘဲ အခြေအနေကို ထိန်းနိုင်လိုက်တယ်။
ဒီဖြစ်စဉ်ကို Psychology of Success ရှုထောင့်က သုံးသပ်ရင် "Emotional Contagion" (စိတ်ခံစားမှု ကူးစက်ခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ခေါင်းဆောင်က ကြောက်ရင် နောက်လိုက်တွေ ပိုကြောက်တယ်။ ခေါင်းဆောင်က တည်ငြိမ်ရင် နောက်လိုက်တွေပါ အလိုလို တည်ငြိမ်လာတယ်။ မင်္ဂလသုတ်မှာ "လောကဓံတွေနဲ့ တွေ့ပေမယ့် စိတ်မတုန်လှုပ်ခြင်း (န ကမ္ပတိ) ဟာ အမြတ်ဆုံး မင်္ဂလာ" လို့ ဟောတာ ဒါပါပဲ။ ကိုမင်းရဲ့ အောင်မြင်မှုဟာ နည်းပညာကျွမ်းကျင်မှုကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ စိတ်တည်ငြိမ်မှုကြောင့် (Success due to Mental Stability) ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့... ဘဝမှာ အောင်မြင်ချင်ရင် "တော်သလင်းမြစ်" လို ကျင့်ကြပါ။
၁။ ရေပြင်ကဲ့သို့ တည်ငြိမ်ပါ: အပေါ်ယံ လောကဓံတွေ ဘယ်လောက်တိုက်တိုက်၊ ကိုယ့်စိတ်ရဲ့ အောက်ခြေ (Inner Core) မှာတော့ မတုန်လှုပ်တဲ့ "သတိ" ကျောက်ဆူးကို ချထားပါ။
၂။ ရေစီးကဲ့သို့ ညင်သာပါ: ပြဿနာကို အကြမ်းပတမ်း ဖြေရှင်းမယ့်အစား၊ ကိုမင်းလိုပဲ ညင်ညင်သာသာ၊ ပြေပြေပြစ်ပြစ် ကိုင်တွယ်ပါ။
၃။ ရေကဲ့သို့ အေးမြပါ: ဒေါသထွက်နေတဲ့ သူတွေကို မေတ္တာရေအေးနဲ့ တုံ့ပြန်ပါ။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 3 မှာ ဝန်ထမ်းတွေကို အမြဲ သင်ပေးတာက "IQ (ဉာဏ်ရည်) က မင်းကို အလုပ်ခန့်ဖို့ ကူညီလိမ့်မယ်၊ ဒါပေမဲ့ EQ (စိတ်ခံစားမှုဉာဏ်ရည်) နဲ့ တည်ငြိမ်မှုကမှ မင်းကို ရာထူးတက်ဖို့ ကူညီလိမ့်မယ်" ဆိုတာပါပဲ။ T215 ဆိုတာ စာရွက်သက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ စိတ်ကို "Reset" ချပေးတဲ့ ခလုတ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဒီနေ့ တော်သလင်းလပြည့် နေ့ထူးနေ့မြတ်မှာ ဘုရားရှင်ရဲ့ မင်္ဂလာတရားတော်နဲ့အညီ၊ အားလုံးသော ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့သည် ဘဝရဲ့ မုန်တိုင်းတွေကို တည်ငြိမ်သော စိတ်ဖြင့် ရင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ။ "ဖုဋ္ဌဿ လောကဓမ္မေဟိ၊ စိတ္တံ ယဿ န ကမ္ပတိ" ဆိုတဲ့အတိုင်း လောကဓံ ကြုံသော်လည်း မတုန်လှုပ်သော စိတ်ထားဖြင့်၊ လောကီ လောကုတ္တရာ နှစ်ဖြာသော အောင်မြင်ခြင်း ပန်းတိုင်များကို လှမ်းကိုင်နိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၀) ရက်
