"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
"နမော ဗုဒ္ဓဿ" - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော ဓမ္မဿ" - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော သံဃဿ" - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော မာတာပိတုဿ" - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော အာစရိယဿ" - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် (၇) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၇) ရက်၊ စနေနေ့။
ဒီနေ့မှာတော့ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ "Applied Psychology" စီးရီးမှာ အင်မတန် စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပြီး၊ ငြင်းခုန်စရာလည်း ဖြစ်လေ့ရှိတဲ့ ခေါင်းစဉ်တစ်ခုကို Comparative Analysis (နှိုင်းယှဉ်သုံးသပ်ချက်) ပုံစံနဲ့ ဟောပြောပါမယ်။ ခေါင်းစဉ်ကတော့ "ဓာတ်တော်သုတေသနနှင့် စိတ်အာရုံ" (Relic Research and Perception) ဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်တော်တွေကနေ ရောင်ခြည်တော်တွေ ကွန့်မြူးတယ်လို့ တချို့က မြင်ကြတယ်။ တချို့ကျတော့ ဘာမှမမြင်ရဘူး၊ ရိုးရိုး အရိုးလို့ပဲ မြင်တယ်။ ဒါဟာ ဘာကြောင့်လဲ။ ဓာတ်တော်ကပဲ မျက်နှာလိုက်တာလား၊ ဒါမှမဟုတ် ဦးဇင်းတို့ရဲ့ "Perception" (အာရုံခံယူမှု) ကပဲ ကွာခြားနေတာလား။ ဒီမေးခွန်းကို အဘိဓမ္မာနဲ့ ခေတ်သစ် Perception Psychology တို့ ယှဉ်တွဲပြီး Case-A260 နဲ့တကွ ဖြေရှင်းသွားပါမယ်။
ပထမဦးဆုံး "မြင်ခြင်း" (Seeing) ဆိုတဲ့ ကိစ္စကို အဘိဓမ္မာပိဋက၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီပါဠိတော်၊ ရူပကဏ္ဍ မှာ ဘယ်လို ဖွင့်ဆိုထားသလဲ ကြည့်ရအောင်။
"တတ္ထ ကတမံ ရူပံ စက္ခုဝိညေယျံ? ယံ ရူပံ သနိဒဿနံ သပ္ပဋိဃံ နီလံ ပီတံ လောဟိတံ ဩဒါတံ... တံ ဝါ ပန ရူပံ အနိစ္စံ ဒုက္ခံ အနတ္တာတိ ဝါ၊ ဧဝံ ပဿတိ။"
(အဘိဓမ္မာပိဋက၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ ရူပကဏ္ဍ)
အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို "Psychological Decoding" (စိတ်ပညာဖြင့် ကုဒ်ဖော်ခြင်း) လုပ်ကြည့်ရအောင် -
စက္ခုဝိညေယျံ = မျက်စိအသိစိတ်ဖြင့် သိအပ်သော။
သနိဒဿနံ = မြင်ခြင်းငှာ (မြင်ကွင်းနယ်ပယ်၌) ရှိသော။
သပ္ပဋိဃံ = (မျက်စိအကြည်နှင့်) ထိခိုက်ခြင်းရှိသော။
နီလံ ပီတံ = အညို၊ အဝါ စသော အရောင်အဆင်း။
ဒီမှာ သတိထားရမှာက အဘိဓမ္မာမှာ "မြင်စိတ်" (Eye Consciousness) ဟာ အရောင် (Color) နဲ့ ပုံသဏ္ဍာန် (Shape) ကိုပဲ မြင်တာပါ။ "ဒါက ဓာတ်တော်ပဲ၊ ဒါက ရောင်ခြည်ပဲ" လို့ ဆုံးဖြတ်တာက "သညာ" (Perception) နဲ့ "ဝိတက်" (Thinking) ရဲ့ အလုပ် ဖြစ်ပါတယ်။ မျက်စိက Data (အချက်အလက်) ကို ပို့ပေးတယ်၊ စိတ်က Interpretation (အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှု) ကို လုပ်တယ်။
ခေတ်သစ် Perception Psychology (အာရုံခံယူမှု စိတ်ပညာ) မှာလည်း ဒီသဘောတရားအတိုင်းပါပဲ။ "Top-Down Processing" (အထက်မှ အောက်သို့ စီမံခြင်း) ဆိုတဲ့ သီအိုရီ ရှိတယ်။ လူတစ်ယောက်ဟာ အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို မြင်တဲ့အခါ သူ့ရဲ့ ယုံကြည်မှု (Belief)၊ မျှော်လင့်ချက် (Expectation) နဲ့ အတိတ်က အတွေ့အကြုံ (Past Experience) တွေက သူမြင်တာကို လွှမ်းမိုးနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီသဘောတရားနှစ်ခု (အဘိဓမ္မာ နှင့် Psychology) ကို နှိုင်းယှဉ်ဖို့အတွက် ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ Case-A260 (The Blue Ray Controversy) ကို လေ့လာကြည့်ကြပါစို့။
ဖြစ်စဉ် (The Scenario):
စနေနေ့တစ်ရက်မှာ ဓာတ်တော်တိုက်ခန်းထဲကို ဘုရားဖူးအဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ ရောက်လာတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ အသက် (၆၀) အရွယ် "ဒေါ်နု" ဆိုတဲ့ ယောဂီကြီး တစ်ယောက်နဲ့၊ သူ့တူမ "မဇင်" ဆိုတဲ့ တက္ကသိုလ်ကျောင်းသူလေး ပါလာတယ်။
ပြဿနာက ဓာတ်တော်ပင့်ဆောင်တဲ့ အချိန်မှာ စတယ်။ ဒေါ်နုက ရုတ်တရက် ထအော်တယ်။ "ဟယ်... ဘုရား ဘုရား... ဓာတ်တော်ကနေ အပြာရောင် ရောင်ခြည်တွေ ထွက်နေတယ်၊ လင်းထိန်နေတာပဲ၊ သမီး မြင်လား၊ မြင်လား" တဲ့။ သူက ဝမ်းသာအားရ ငိုပြီး ရှိခိုးတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဘေးနားက မဇင်ကတော့ မျက်လုံးပြူးပြီး ကြည့်တယ်။ "အဒေါ်ကလည်း... ဘာမှလည်း မမြင်ရပါဘူး။ မီးသီးရောင် ထင်လို့ပါ" လို့ ပြောလိုက်တယ်။
အဲဒီမှာ ဒေါ်နုက စိတ်ဆိုးသွားတယ်။ "နင့်စိတ်က မကြည်လို့ မမြင်ရတာ၊ ငါ့လို သီလလုံမှ မြင်ရတာ" ဆိုပြီး အငြင်းပွားကြပါလေရော။
သုတေသနနှင့် ဖြေရှင်းချက် (Research & Resolution):
ဒီလို ကိစ္စမျိုးကို ကိုင်တွယ်ဖို့ ဦးဇင်းတို့မှာ Policy 4, Article 4.5 (Phenomena Verification & Recording) ရှိပါတယ်။ ဒီမူဝါဒအရ - "ထူးခြားဖြစ်စဉ်များကို မျက်ကန်းတစ္ဆေ ယုံကြည်ခြင်း မပြုရ၊ ပစ်ပယ်ခြင်းလည်း မပြုရ။ မှတ်တမ်းတင်၍ ဆန်းစစ်ရမည်" လို့ ဆိုပါတယ်။
ဦးဇင်းက တာဝန်ကျ ဝန်ထမ်းကို Template T113 (Relic Phenomenon Observation Log) ယူပြီး စစ်ဆေးခိုင်းလိုက်တယ်။ T113 မှာ မေးခွန်း (၃) မျိုး ပါပါတယ်။
၁။ Objective Observation (ဓမ္မဓိဋ္ဌာန် မြင်ကွင်း): ကင်မရာ (CCTV) မှာ ဘာပေါ်လဲ။ (အဖြေ - ကင်မရာမှာ အပြာရောင် အလင်းတန်း မပေါ်ပါ)။
၂။ Subjective Experience (ပုဂ္ဂလ ခံစားမှု): မြင်ရသူ၏ စိတ်အခြေအနေ ဘယ်လိုရှိလဲ။ (အဖြေ - ဒေါ်နုသည် "ပီတိ" အလွန်ဖြစ်ပြီး သဒ္ဓါတရား ထက်သန်နေချိန် ဖြစ်သည်)။
၃။ Environmental Factors (ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေ): အလင်းပြန်မှု ရှိသလား။ (အဖြေ - LED မီးသီး အပြာရောင် တစ်လုံးက ဓာတ်တော်ကြုတ်ဖန်သားကို ရိုက်ခတ်နေသည့် ထောင့်ချိုး (Angle) တစ်ခု ရှိနေသည်)။
Analysis (သုံးသပ်ချက်):
သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင် ဒါဟာ "Pareidolia" (မရေရာသော အရာမှ ပုံဖော်ခြင်း) သို့မဟုတ် အလင်းပြန်မှု (Reflection) ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မဇင် မြင်တာက "Physics" (ရူပဗေဒ) အမြင်ပါ။
ဒါပေမဲ့ ဓမ္မနည်းကျ ကြည့်ရင် ဒေါ်နု မြင်တာက "Psychic Vision" (စိတ်အာရုံ) ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အဘိဓမ္မာမှာ "ဥပ္ပါဒါရုပ်" ဆိုတာ ရှိတယ်။ စိတ်ကြည်လင်တဲ့အခါ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ်တွေက အရောင်ထွက်တတ်ပါတယ်။ ဒေါ်နုရဲ့ သဒ္ဓါစိတ်က ပြင်းထန်လွန်းတော့ သူ့မျက်လုံး (စက္ခုပသာဒ) မှာ ပုံရိပ်ထင်တာ မဟုတ်ဘဲ၊ သူ့မနော (Mind Door) မှာ အာရုံထင်လာတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဦးဇင်းက နှစ်ယောက်စလုံးကို ခေါ်ပြီး ရှင်းပြလိုက်တယ်။
"ဒကာမကြီး ဒေါ်နု... ဒကာမကြီး မြင်တာ မှားတယ်လို့ မဆိုလိုဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒါက ဒကာမကြီးရဲ့ 'သဒ္ဓါမျက်လုံး' နဲ့ မြင်တာ။ ကင်မရာနဲ့ ရိုက်လို့ မရဘူး။ အဲဒါကို မမြင်ရတဲ့သူကို အပြစ်မပြောရဘူး။
သမီး မဇင်... သမီး မမြင်ရတာလည်း မမှားဘူး။ ဒါပေမဲ့ အဒေါ်ကြီး မြင်တာကို လှောင်ပြောင်စရာ မလိုဘူး။ သိပ္ပံပညာမှာ 'Subjective Reality' (တစ်သီးပုဂ္ဂလ အမှန်တရား) ဆိုတာ ရှိတယ်။ သူ ဝမ်းသာပြီး ကုသိုလ်ရသွားတာက အမှန်တရားပဲ" လို့ ညှိနှိုင်းပေးလိုက်တယ်။
T113 မှတ်တမ်းမှာတော့ ဦးဇင်းတို့က "Unverified Physical Phenomenon, Confirmed Psychological Impact" (ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အတည်မပြုနိုင်၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှု အတည်ပြု) လို့ မှတ်တမ်းတင်လိုက်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ် (Conclusion):
ဒီဖြစ်စဉ်ကနေ ဘာသိရသလဲဆိုတော့...
၁။ Perception is a Construct: ဦးဇင်းတို့ မြင်နေရတဲ့ လောကကြီးဟာ အပြင်က အရာဝတ္ထု ၅၀%၊ အတွင်းက ကိုယ့်စိတ် ၅၀% ပေါင်းစပ်ထားတာပါ။ ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ "မေတ္တာ" ရှိရင် လောကကြီးကို အေးချမ်းတာ မြင်မယ်။ "ဒေါသ" ရှိရင် လောကကြီးကို ပူလောင်တာ မြင်မယ်။
၂။ Balance (မျှတမှု): သွာဂတပြတိုက်အနေနဲ့ "ရောင်ခြည်တော်" ဆိုတာကို Marketing (ကြော်ငြာ) အနေနဲ့ ဘယ်တော့မှ မသုံးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ယုံကြည်သူတွေရဲ့ ခံစားမှုကိုလည်း လေးစားပါတယ်။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့လည်း ဘဝမှာ တစ်ခုခုကို မြင်တဲ့အခါ "ငါမြင်တာ အမှန်ပဲ" လို့ တယူသန် မစွဲပါနဲ့။ "ငါ့စိတ်အခြေအနေကြောင့် ဒီလို မြင်နေတာလား" လို့ ကိုယ့် Perception ကို ပြန်လည် ဆန်းစစ် (Double Check) လုပ်ပါ။ အဲဒါမှသာ အမြင်မတူသူတွေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲ နေထိုင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဓာတ်တော်ဆိုတာ မှန်တစ်ချပ်လိုပါပဲ။ ကိုယ့်စိတ် ကိုယ်ပြန်မြင်ရတဲ့ မှန်ပါ။ အားလုံးသော ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့သည် သန့်ရှင်းသော စိတ်၊ ကြည်လင်သော အမြင်တို့ဖြင့် ဓမ္မအနှစ်သာရကို ရှုမြင်နိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၇) ရက်
