"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
"နမော ဗုဒ္ဓဿ" - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော ဓမ္မဿ" - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော သံဃဿ" - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော မာတာပိတုဿ" - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော အာစရိယဿ" - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် (၁၀) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၀) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့။
ဒီနေ့ ညနေခင်း ပြတိုက်ပိတ်ချိန်မှာတော့ ဦးဇင်းက ပြတိုက်ရဲ့ ဧည့်ကြိုကောင်တာ (Reception) ဘက်ကို လမ်းလျှောက်လာရင်း၊ စိတ်ပျက်လက်ပျက် ဖြစ်နေတဲ့ လူငယ်ဝန်ထမ်းမလေး "မသူဇာ" (အမည်လွှဲ) နဲ့ ဆုံမိတယ်။ မသူဇာက အလုပ်ကြိုးစားပေမယ့် စကားပြောတာ နည်းနည်း ဒဲ့ဒိုးဆန်ပြီး "Emotional Intelligence" (EQ) အားနည်းသူ တစ်ယောက်ပါ။ ဒီနေ့လည်း ဧည့်သည်နဲ့ ပြဿနာ ဖြစ်ထားပုံရတယ်။
ဦးဇင်း: "မသူဇာ... မျက်နှာလည်း မကောင်းပါလား။ ဘာဖြစ်ထားလဲ။"
မသူဇာ: "အရှင်ဘုရား... ဒီနေ့ ဧည့်သည်တစ်ယောက်က အရမ်းလွန်တယ်။ သူ့ဖိနပ်ပျောက်တာကို တပည့်တော်ကို လာအော်တယ်။ တပည့်တော်က 'ဖိနပ်စင်မှာ မထားရင် တာဝန်မယူပါ' လို့ စာကပ်ထားသားပဲ၊ ရှင်မဖတ်တာကို ဘာလာအော်လဲ လို့ ပြန်ပြောလိုက်တာ ပြဿနာ တက်သွားတယ်။ သူက မန်နေဂျာတိုင်မယ်၊ ဘာမယ် လုပ်နေလို့ စိတ်ညစ်နေတာ ဘုရား။"
ဦးဇင်း: "ဪ... ဒကာမလေးက မှန်တာကို ပြောတာပဲ။ ဒါပေမဲ့ 'မှန်တိုင်း မပြောနဲ့၊ ပြောတိုင်း မမှန်ဘူး' ဆိုတဲ့ စကားကို ကြားဖူးတယ် မဟုတ်လား။ ဒီနေရာမှာ ဦးဇင်းတို့ ဓမ္မနဲ့ Social Intelligence (လူမှုဆက်ဆံရေး ဉာဏ်ရည်) ကို ပေါင်းစပ်ပြီး သုံးသပ်ကြည့်ရအောင်။
မသူဇာ... မြတ်စွာဘုရားရှင်က သံယုတ္တနိကာယ်၊ ကောသလသံယုတ်၊ ပီယသုတ် မှာ လူတစ်ယောက် စကားပြောမှားရင် ဘာဖြစ်မလဲ ဆိုတာကို ကောသလမင်းကြီးကို ဟောထားတာ ရှိတယ်။ နားထောင်ကြည့်ဦး။"
ပါဠိတော်:
"ယော ဟိ ကောစိ၊ မဟာရာဇ၊ ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရတိ၊ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရတိ၊ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရတိ။ ... တဿ အတ္တာ အပ္ပိယော။"
(သံယုတ္တနိကာယ်၊ ကောသလသံယုတ်၊ ပီယသုတ်)
ဦးဇင်း: "အဓိပ္ပာယ်က ဘာလဲဆိုတော့... 'အို မင်းကြီး... အကြင်သူသည် ကိုယ်၊ နှုတ်၊ စိတ်ဖြင့် မကောင်းမှုကို ပြု၏။ ထိုသူသည် မိမိကိုယ်ကို မချစ်သောသူ မည်၏ (တဿ အတ္တာ အပ္ပိယော)' တဲ့။
မသူဇာ စဉ်းစားကြည့်... ဟိုဧည့်သည်က ဒေါသနဲ့ အော်တယ်။ အဲဒါ သူ့ကိုယ်သူ မချစ်လို့ အကုသိုလ် လုပ်နေတာ။ အဲဒီအချိန်မှာ မသူဇာကပါ ဒေါသနဲ့ ပြန်ပြောလိုက်တော့၊ မသူဇာလည်း ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မချစ်ရာ ရောက်မသွားဘူးလား။ ကိုယ့်စိတ်ကို ပူလောင်အောင် လုပ်လိုက်တာလေ။"
မသူဇာ: "ဒါပေမဲ့ ဘုရား... သူက အရင် စော်ကားတာလေ။ တပည့်တော်က ငြိမ်ခံနေရမှာလား။"
ဦးဇင်း: "ငြိမ်ခံရမယ်လို့ မဆိုလိုဘူး။ 'တုံ့ပြန်ပုံ' (Response) ကို ပြောင်းရမယ်လို့ ပြောတာ။ ခေတ်သစ် Social Intelligence မှာ 'Social Radar' (လူမှုရေး ရေဒါ) ဆိုတာ ရှိတယ်။ တစ်ဖက်လူရဲ့ ခံစားချက်ကို ဖမ်းယူပြီး၊ ကိုယ့်စကားလုံးကို ညှိလိုက်တာ။
အခု ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ Policy 2, Article 2.2 (Visitor Communication Standard) မှာ 'ဧည့်သည်နှင့် စကားပြောရာတွင် အမှန်တရား (Truth) နှင့် အကျိုးစီးပွား (Benefit) သာမက၊ နှစ်သက်ဖွယ် (Pleasing) ဖြစ်အောင် ပြောရမည်' လို့ ပြဌာန်းထားတယ်။
ကဲ... ဒီနေ့ဖြစ်စဉ်ကို Template T205 (Communication Incident Log & Re-scripting Tool) သုံးပြီး ပြန်ပြင်ရေးကြည့်ရအောင်။"
ဦးဇင်း: "T205 မှာ ကဏ္ဍ (၂) ခု ပါတယ်။ 'မသူဇာ ပြောလိုက်တဲ့ စကား' နဲ့ 'ပြောသင့်တဲ့ စကား'။
မသူဇာ ပြောလိုက်တာက - 'စာကပ်ထားတာ ရှင် မဖတ်ဘူးလား။'
ဒီစကားမှာ 'အမှန်တရား' ပါပေမယ့် 'စာနာမှု' (Empathy) မပါဘူး။ ဧည့်သည်က ဖိနပ်ပျောက်လို့ စိတ်ပူနေတာ။ အဲဒီအချိန်မှာ အပြစ်တင်တော့ မီးလောင်ရာ လေပင့်သလို ဖြစ်သွားတာပေါ့။"
မသူဇာ: "ဒါဆို ဘယ်လို ပြောသင့်လဲ ဘုရား။"
ဦးဇင်း: "Social Intelligence ရဲ့ S.P.A.C.E နည်းလမ်းကို သုံးကြည့်မယ်။
Situational Awareness (အခြေအနေကို သိပါ): သူ ပူပန်နေတယ်။
Presence (တည်ငြိမ်မှု): ကိုယ်က အရင် ငြိမ်အောင်နေ။
Authenticity (ရိုးသားမှု): ကူညီချင်စိတ် မွေး။
Clarity (ရှင်းလင်းမှု): ဘာလုပ်ပေးနိုင်လဲ ရှင်းပြ။
Empathy (စာနာမှု): သူ့နေရာ ဝင်ခံစား။
အဲဒါကို ပေါင်းလိုက်ရင် ဒီလို Script (ဇာတ်ညွှန်း) ဖြစ်သွားမယ် -
'အစ်ကို ဖိနပ်ပျောက်သွားလို့ စိတ်ညစ်နေမှာပဲနော် (Empathy)။ ကျွန်မတို့ စည်းကမ်းအရ တာဝန်မယူနိုင်ပေမယ့် (Policy Boundary)၊ ကျွန်မ လုံခြုံရေးကို မေးပေးပါမယ်။ CCTV ပြန်ကြည့်လို့ရမလား ကူညီပေးမယ်နော် (Action)။'
ဒီလိုသာ ပြောလိုက်ရင် ဧည့်သည်က ဒေါသထွက်ပါ့မလား။"
မသူဇာ: "မထွက်လောက်တော့ဘူး ဘုရား။ သူ ကျေးဇူးတောင် တင်သွားဦးမယ်။ ဒါပေမဲ့ တပည့်တော်က ဒေါသထွက်လာရင် ပါးစပ်က ဘရိတ်ပေါက်သလို ထွက်ထွက်သွားတာ ဘုရား။"
ဦးဇင်း: "အေး... အဲဒါကြောင့် 'ဝစီသုစရိုက်' (ကောင်းသော စကား) ဆိုတာ 'သတိ' နဲ့ ထိန်းမှ ရတာ။ ပီယသုတ်ထဲကလို ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ချစ်ရင်၊ ကိုယ့်နှုတ်ကို စောင့်ထိန်းရတယ်။ နှုတ်ကြမ်းရင် မိတ်ဆွေပျက်တယ်၊ ရန်သူတိုးတယ်။
ဒီ Case-S263 မှာ မသူဇာက ဧည့်သည်ကို နိုင်ချင်လို့ ပြန်ပြောလိုက်ပေမယ့်၊ တကယ်တမ်း ရှုံးသွားတာက ပြတိုက်ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ မသူဇာရဲ့ စိတ်ချမ်းသာမှုပဲ။
နောက်တစ်ခါ ဧည့်သည်နဲ့ စကားပြောရင် T205 ဇယားလေးကို စိတ်ထဲ မြင်ယောင်ပါ။ 'ငါ့စကားက သူ့မီးကို ငြှိမ်းမှာလား၊ လောင်စာထည့်မှာလား' လို့ ဆင်ခြင်ပါ။"
မသူဇာ: "မှန်ပါ့ဘုရား။ တပည့်တော် သဘောပေါက်ပါပြီ။ နောက်ဆိုရင် 'စာမဖတ်ဘူးလား' လို့ မမေးတော့ဘဲ၊ 'ဘယ်လို ကူညီပေးရမလဲ' လို့ပဲ မေးပါတော့မယ်။"
ဦးဇင်း: "သာဓု... သာဓု... သာဓု...။ စကားလုံးဆိုတာ ဓားသွားလိုပဲ။ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကိုင်ရင် အသက်ကယ်နိုင်ပေမယ့်၊ လူဆိုးကိုင်ရင် လူသတ်နိုင်တယ်။ မသူဇာတို့ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ နှုတ်ထွက်စကားတိုင်းဟာ ဓာတ်တော်တိုက်ရဲ့ 'မေတ္တာသံ' တွေ ဖြစ်ပါစေ။
ကဲ... ဒီနေ့တော့ ဒီလောက်နဲ့ပဲ နားကြစို့။ မနက်ဖြန်ကျရင် ဧည့်သည်တွေကို အပြုံးနဲ့၊ မေတ္တာစကားနဲ့ ဆက်ဆံနိုင်ပါစေ။"
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၂၀) ရက်
