ဝန္ဒာမိ

If you accept guardianship of a sacred object, you accept a duty of truthful record-keeping about its fate.

Total Pageviews

ဝန္ဒာမိ

Namo Buddhassa. Namo Dhammassa. Namo Sanghassa. Namo Matapitussa. Namo Acariyassa.

ဝန္ဒာမိ စေတိယံ

ဝန္ဒာမိ စေတိယံ သဗ္ဗံ၊ သဗ္ဗဋ္ဌာနေသု ပတိဋ္ဌိတံ။ ယေ စ ဒန္တာ အတီတာ စ၊ ယေ စ ဒန္တာ အနာဂတာ၊ ပစ္စုပ္ပန္နာ စ ယေ ဒန္တာ၊ သဗ္ဗေ ဝန္ဒာမိ တေ အဟံ။

Wednesday, January 28, 2026

"အတွေးအာရုံများကို Filter ပြုလုပ်ခြင်း" Mental Information Filtering

 နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။

အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -

နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။

နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။

အပိုင်း (၁) အတွေးအာရုံများကို Filter ပြုလုပ်ခြင်း နိဒါန်း

ယနေ့ သာသနာနှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း ၄ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်နေ့မှာ ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့အတွက် ဦးဇင်း ဟောကြားပေးမယ့် တရားတော်ကတော့ မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသပါဠိတော်မှာ လာရှိတဲ့ ဝိတက္ကသန္ဌာန်သုတ်ကို အခြေခံပြီး "အတွေးအာရုံများကို Filter ပြုလုပ်ခြင်း" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ Mental Information Filtering အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တို့ ဒကာ၊ ဒကာမတွေ နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ဘဝခရီးကို လျှောက်လှမ်းတဲ့အခါမှာ အကောင်းရော အဆိုးပါ ရောပြွမ်းနေတဲ့ အတွေးပေါင်းစုံ၊ အာရုံပေါင်းစုံဟာ စိတ်အိမ်ထဲကို အတင်းတိုးဝင်နေကြတာ မဟုတ်လား။ အဲဒီလို တိုးဝင်လာတဲ့ အာရုံတွေကို ဘယ်လို စစ်ထုတ်မလဲ၊ ဘယ်လို Filter လုပ်မလဲဆိုတာဟာ ငြိမ်းချမ်းတဲ့ဘဝတစ်ခု တည်ဆောက်ဖို့အတွက် အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။

ခေတ်သစ် နည်းပညာလောကမှာ ဒကာကြီးတို့ သုံးနေတဲ့ Email တွေမှာဆိုရင် Spam Filter တွေ ရှိတယ်လေ။ အကျိုးမရှိတဲ့ Junk mail တွေကို အလိုအလျောက် စစ်ထုတ်ပေးသလိုမျိုး၊ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်အိမ်မှာလည်း အကုသိုလ်ဖြစ်စေမယ့်၊ ပူလောင်စေမယ့် အတွေးတွေကို စစ်ထုတ်ပစ်ဖို့ နည်းလမ်းငါးသွယ်ကို မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဒီသုတ်တော်မှာ ဟောကြားခဲ့တာပါ။ ဒီနေ့ခေတ် Information Overload ဖြစ်နေတဲ့ လူမှုကွန်ရက်ခေတ်ကြီးမှာ ဒီတရားတော်ဟာ ပိုပြီးတော့တောင် လိုအပ်လာတယ်လို့ ဦးဇင်း မြင်မိပါတယ်။

အပိုင်း (၂) ဝိတက္ကသန္ဌာန်သုတ်၏ အခြေခံ ပါဠိတော်နှင့် အနှစ်သာရ

ဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ဘယ်လို စတင်ဟောကြားသလဲဆိုတာကို မဇ္ဈိမနိကာယ်၊ မူလပဏ္ဏာသ၊ သီဟနာဒဝဂ်၊ ဝိတက္ကသန္ဌာန်သုတ်၊ စာမျက်နှာ ၁၆၃ မှာ ကြည့်ကြရအောင်။ "အဓိစိတ္တမနုယုတ္တေန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခုနာ ပဉ္စ နိမိတ္တာနိ ကာလေန ကာလံ မနသိကာတဗ္ဗာနိ" လို့ ဟောတော်မူပါတယ်။ ရှင်တော်ဘုရားက ရဟန်းတို့... မြင့်မြတ်သော စိတ်ကို အားထုတ်လိုတဲ့ ရဟန်း (သို့မဟုတ်) ပုဂ္ဂိုလ်ဟာ အခါအားလျော်စွာ အကြောင်းနိမိတ် ငါးပါးကို နှလုံးသွင်းရမယ်လို့ မိန့်ကြားတာပါ။

ဒီမှာ "အဓိစိတ္တ" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို ဆင်ခြင်ကြည့်ရအောင်။ အဓိစိတ္တ ဆိုတာ သမထစိတ်၊ ဝိပဿနာစိတ်၊ အဆင့်မြင့်တဲ့ စိတ်တည်ငြိမ်မှုကို ဆိုလိုတာပါ။ တို့ ဒကာ၊ ဒကာမတွေ ရုံးမှာ အလုပ်လုပ်နေရင်းဖြစ်ဖြစ်၊ အိမ်မှာ မိသားစုအရေး စီမံနေရင်းဖြစ်ဖြစ် စိတ်က ဂယောက်ဂယက် ဖြစ်လာပြီ၊ အတွေးတွေက ထိန်းမရအောင် ပြန့်လွင့်လာပြီဆိုရင် အဲဒါ "အဓိစိတ္တ" မဟုတ်တော့ဘဲ "ဝိတက္က" တွေရဲ့ နှိပ်စက်မှုကို ခံနေရတာပါ။ အဲဒီ ဝိတက္ကတွေထဲမှာမှ ကာမဝိတက် (လိုချင်တပ်မက်မှု)၊ ဗျာပါဒဝိတက် (ဖျက်ဆီးလိုမှု)၊ ဝိဟိံသာဝိတက် (ညှဉ်းဆဲလိုမှု) ဆိုတဲ့ အကုသိုလ်အတွေးတွေ ဝင်လာရင် အဲဒီအတွေးတွေကို Filter လုပ်ဖို့ နည်းလမ်းငါးခုကို တစ်ဆင့်ချင်း နာယူကြည့်ကြရအောင်။

အပိုင်း (၃) ပထမနည်းလမ်း - အာရုံပြောင်းလဲ စစ်ထုတ်ခြင်း (The Swap Filter)

မြတ်စွာဘုရား ဟောကြားတဲ့ ပထမဆုံးနည်းလမ်းကတော့ "တမှ နိမိတ္တာ အညံ နိမိတ္တံ မနသိကာတဗ္ဗံ ကုသလူပသံဟိတံ" တဲ့။ အကုသိုလ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ အာရုံတစ်ခု ဝင်လာရင် အဲဒီအာရုံကို ဖယ်ပြီး ကုသိုလ်နဲ့ ယှဉ်တဲ့ အာရုံတစ်ခုကို အစားထိုး နှလုံးသွင်းလိုက်ပါတဲ့။ ဒါကို ဥပမာပေးတဲ့အခါမှာ ကျွမ်းကျင်တဲ့ လက်သမားဆရာတစ်ယောက်ဟာ တုတ်ချောင်းငယ်လေးကို သုံးပြီးတော့ ကြီးမားတဲ့ သစ်သားတုံးထဲမှာ စွဲနေတဲ့ သစ်ငုတ်ကို ရိုက်ထုတ်သလိုမျိုးပဲလို့ ဆိုပါတယ်။

အေး... ဒီနေရာမှာ ဒကာမကြီးတစ်ယောက်က မေးဦးမယ်။ "အရှင်ဘုရား... စိတ်ထဲမှာ တစ်ယောက်ယောက်ကို စိတ်ဆိုးနေတာ၊ ဒေါသဖြစ်နေတာကို ဘယ်လိုလုပ်ပြီး အာရုံပြောင်းရမလဲ" လို့။ ဒါကို ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ စီမံခန့်ခွဲမှုစနစ် Policy 3, Art 3.1 မှာ ပါတဲ့ Conflict Resolution Template နဲ့ ယှဉ်ကြည့်ရင် ပိုမြင်သာပါတယ်။ ဒေါသဖြစ်စရာ လူတစ်ယောက်အကြောင်း ဝင်လာရင် အဲဒီလူရဲ့ မကောင်းကွက်ကို Filter လုပ်ပစ်ပြီး သူ့မှာရှိတဲ့ ကောင်းကွက်လေး တစ်ခုခုကို အစားထိုးကြည့်တာပါ။ ဒါမှမဟုတ်ရင်လည်း ဘုရားဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြုလိုက်တာမျိုးပေါ့။ IT နယ်ပယ်က ဥပမာနဲ့ ပြောရရင်တော့ Task Manager မှာ အလုပ်မလုပ်တော့တဲ့ Application တစ်ခုကို End Task လုပ်ပြီး အသစ်တစ်ခု ပြန်ဖွင့်လိုက်သလိုပါပဲ။

အပိုင်း (၄) ဒုတိယနည်းလမ်း - အပြစ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း (The Risk Assessment Filter)

တကယ်လို့ ပထမနည်းလမ်းနဲ့ အာရုံပြောင်းလို့မှ မရသေးဘူးဆိုရင် ဒုတိယနည်းလမ်း သုံးရပါမယ်။ "တေသံ ဝိတက္ကာနံ အာဒီနဝေါ ပရိက္ခိတဗ္ဗော" တဲ့။ ဒီအတွေးတွေကြောင့် ဖြစ်လာမယ့် အပြစ်ဘေးတွေကို ဆင်ခြင်ခိုင်းတာပါ။ မြတ်စွာဘုရားပေးတဲ့ ဥပမာက အင်မတန် ထိမိပါတယ်။ ရုပ်ရည်လှပချင်တဲ့ မိန်းကလေး၊ ယောကျ်ားလေးတစ်ယောက်ရဲ့ လည်ပင်းမှာ ပုပ်ပွနေတဲ့ ခွေးသေကောင် သို့မဟုတ် မြွေသေကောင်ကြီးကို ဆွဲပေးလိုက်ရင် ဘယ်လောက်တောင် ရွံရှာစက်ဆုပ်သွားမလဲ။ အဲဒီလိုပဲ ငါ့စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဒီအကုသိုလ်အတွေးတွေဟာ ရွံရှာဖွယ်ကောင်းတဲ့ အညစ်အကြေးတွေပဲလို့ ဆင်ခြင်ရပါမယ်။

ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာ သုံးတဲ့ Template-T163 Risk Register ကို ကြည့်ရင် ဘယ်အလုပ်မဆို ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ အန္တရာယ်တွေကို မှတ်တမ်းတင်ရသလိုပေါ့။ ဒကာကြီးတို့လည်း ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ "ငါ အခု ဒေါသဖြစ်နေရင် ငါ့ရဲ့ သွေးဖိအား တက်လာမယ်၊ ငါ့ရဲ့ အလုပ်အပေါ် အာရုံစိုက်မှု လျော့နည်းမယ်၊ ငါ့ရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကလူတွေ ငါ့ကို ကြောက်ရွံ့သွားမယ်" ဆိုတဲ့ အပြစ်တွေကို List လုပ်ကြည့်လိုက်ပါ။ အဲဒီလို အပြစ်ကို မြင်လာတဲ့အခါမှာ အဲဒီအတွေးကို Filter လုပ်ဖို့ ပိုလွယ်ကူသွားပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးအတွက် Cyber Security စနစ်တစ်ခု တည်ဆောက်လိုက်တာနဲ့ တူတူပါပဲ။

အပိုင်း (၅) တတိယနည်းလမ်း - အမှတ်မထားဘဲ လျစ်လျူရှုခြင်း (The Mute Filter)

တတိယနည်းလမ်းကတော့ "အသတိ အမနသိကာရော အာပဇ္ဇိတဗ္ဗော" တဲ့။ အဲဒီအတွေးကို သတိမထားမိသလို၊ နှလုံးမသွင်းဘဲ လျစ်လျူရှုပစ်လိုက်တာပါ။ ဥပမာအားဖြင့် မျက်စိရှိတဲ့သူဟာ မိမိမမြင်ချင်တဲ့ အာရုံကို တွေ့တဲ့အခါမှာ မျက်စိမှိတ်ပစ်လိုက်တာ၊ ဒါမှမဟုတ် တခြားကို လွှဲကြည့်လိုက်တာမျိုးပေါ့။ ဒါဟာ Social Media မှာ ကိုယ်မနှစ်သက်တဲ့ Post တွေကို 'Mute' လုပ်ထားလိုက်သလို၊ 'Unfollow' လုပ်လိုက်သလိုမျိုးပါပဲ။

ဒီနေရာမှာ Case-D94 ရဲ့ အတွေ့အကြုံကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ သွာဂတပြတိုက်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်ဟာ အပြင်ကနေ ရောက်လာတဲ့ အဆိုးမြင် သတင်းစကားတွေကို နားထဲမထည့်ဘဲ မိမိရဲ့ ဓာတ်တော်မြတ်များ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရေး တာဝန်ကိုပဲ အာရုံစိုက်လိုက်တဲ့အခါမှာ စိတ်ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှုကို ရသွားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ "အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." ဦးနှောက်ရဲ့ Selective Attention ဆိုတဲ့ စနစ်ကို သုံးလိုက်တာပါ။ မိမိအတွက် အကျိုးမရှိတဲ့ Noise တွေကို ဖယ်ထုတ်ပြီး Signal ကိုပဲ ဖမ်းယူတဲ့သဘောပါပဲ။ မသိချင်ယောင် ဆောင်လိုက်တာဟာ တစ်ခါတလေမှာ အကောင်းဆုံး Filter တစ်ခု ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

အပိုင်း (၆) စတုတ္ထနည်းလမ်း - အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေစစ်ထုတ်ခြင်း (The Root Cause Filter)

စတုတ္ထနည်းလမ်းကတော့ "ဝိတက္ကသင်္ခါရသဏ္ဌာနံ မနသိကာတဗ္ဗံ" တဲ့။ အတွေးတွေရဲ့ အခြေခံအကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေပြီး အဆင့်ဆင့် လျှော့ချပစ်တာပါ။ မြတ်စွာဘုရားက ဥပမာပေးတာက... အပြင်းနှင်နေတဲ့သူတစ်ယောက်ဟာ "ငါ ဘာလို့ အပြင်းနှင်နေတာလဲ၊ ဖြည်းဖြည်းလျှောက်ရင် ကောင်းမှာပဲ" လို့ ဆင်ခြင်တယ်၊ ပြီးတော့ "ငါ ဘာလို့ လျှောက်နေတာလဲ၊ ရပ်နေရင် ကောင်းမှာပဲ"၊ "ဘာလို့ ရပ်နေတာလဲ၊ ထိုင်နေရင် ကောင်းမှာပဲ"၊ "ဘာလို့ ထိုင်နေတာလဲ၊ အိပ်နေရင် ကောင်းမှာပဲ" ဆိုပြီး အကြမ်းကနေ အနုကို အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲသွားသလိုမျိုးပါ။

ဒါဟာ ဦးဇင်းတို့ Management နယ်ပယ်မှာ သုံးတဲ့ Root Cause Analysis (Template-T214) နဲ့ အင်မတန် ဆင်တူပါတယ်။ "ငါ ဘာလို့ စိတ်ညစ်နေတာလဲ" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မေးကြည့်ပါ။ "ဪ... ဟိုလူ ပြောလိုက်တဲ့ စကားကြောင့်ကိုး"။ "အဲဒီစကားက ဘာလို့ ငါ့ကို နာကျင်စေတာလဲ"။ "ဪ... ငါ့မှာ ငါစွဲ၊ မာန ရှိနေလို့ကိုး"။ ဒီလိုမျိုး အတွေးရဲ့ အမြစ်ကို လိုက်ရှာရင်းနဲ့ အတွေးတွေဟာ အရှိန်သေသွားပြီး Filter ဖြစ်သွားတာပါ။ IT စနစ်မှာဆိုရင် Code တစ်ခု Error တက်နေရင် Debugging လုပ်ပြီး ဘယ်နေရာမှာ မှားနေလဲဆိုတာကို ရှာဖွေရှင်းလင်းလိုက်တာနဲ့ တူပါတယ်။

အပိုင်း (၇) ပဉ္စမနည်းလမ်း - အားထုတ်ကြိုးပမ်း ဖိနှိပ်ခြင်း (The Force Quit Filter)

အကယ်၍ အထက်က နည်းလမ်းလေးခုလုံးနဲ့မှ မရဘူးဆိုရင်တော့ နောက်ဆုံး လက်နက်ကို သုံးရပါမယ်။ "ဒန္တေဟိ ဒန္တမာဓာယ ဇိဝှါယ တာလုမပ္ပီဠယိတွာ စေတသာ စိတ္တံ အဘိနိဂ္ဂဏှိတဗ္ဗံ" တဲ့။ အံသွားချင်း ကြိတ်၊ လျှာနဲ့ အာခေါင်ကို ဖိပြီးတော့ စိတ်နဲ့ စိတ်ကို အတင်းအဓမ္မ နှိပ်ကွပ်ရမယ်လို့ ဟောပါတယ်။ ခွန်အားဗလ ရှိတဲ့သူတစ်ယောက်က အားနည်းတဲ့သူကို လည်ပင်းကနေ ကိုင်ပြီး ဖိနှိပ်ထားသလိုမျိုးပေါ့။

ဒါဟာ Operating System တစ်ခုမှာ App တစ်ခုက လုံးဝ Hang နေပြီး ဘယ်လိုမှ ပိတ်လို့မရတော့တဲ့အခါ 'Force Quit' လုပ်ပစ်လိုက်တာမျိုးပါ။ တို့ ဒကာ၊ ဒကာမတွေလည်း တစ်ခါတလေမှာ အကုသိုလ်အတွေးတွေက သိပ်ပြင်းထန်လာရင် "တော်ပြီ... ငါ ဒါကို လုံးဝ မတွေးတော့ဘူး" ဆိုပြီး သတိအပြည့်နဲ့ အတင်းဖြတ်တောက်ပစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါဟာ Policy Article 10.1 မှာ ပါတဲ့ Emergency Protocol လိုမျိုး အရေးပေါ် အခြေအနေမှာ သုံးရမယ့် နည်းလမ်းပါ။ စိတ်ကို အတင်းထိန်းချုပ်ရတာ ပင်ပန်းပေမယ့် အကုသိုလ် အဟုန်ထဲ ပါမသွားအောင် တားဆီးပေးနိုင်တဲ့ နောက်ဆုံးခံစစ် Filter ပါပဲ။

အပိုင်း (၈) Filter လုပ်ခြင်း၏ ရလဒ်နှင့် အကျိုးကျေးဇူး

ဒီနည်းလမ်းငါးခုကို စနစ်တကျ သုံးစွဲနိုင်တဲ့သူကို မြတ်စွာဘုရားရှင်က "ဝသိပ္ပတ္တော ဝိတက္ကပရိယာယပထေသု" လို့ ချီးမွမ်းတော်မူပါတယ်။ အတွေးလမ်းကြောင်းတွေအပေါ်မှာ နိုင်နင်းသူ၊ အစိုးရသူလို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ အဲဒီလို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုးဟာ "ယံ ဝိတက္ကံ အာကင်္ခိဿတိ တံ ဝိတက္ကံ ဝိတက္ကေဿတိ" - မိမိ တွေးချင်တဲ့ အတွေးကိုပဲ တွေးမယ်၊ မတွေးချင်တဲ့ အတွေးကို Filter လုပ်ထားနိုင်မယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒကာကြီး၊ ဒကာမကြီးတို့ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကိုယ့်စိတ်အိမ်ထဲကို ဘယ်သူဝင်ဝင်၊ ဘယ်အတွေးဝင်ဝင် ခွင့်ပြုထားမယ်ဆိုရင် တို့ရဲ့ စိတ်အိမ်ဟာ အမှိုက်ပုံကြီး ဖြစ်သွားမှာပေါ့။ အခုလို ဝိတက္ကသန္ဌာန်သုတ်လာ Filter နည်းလမ်းတွေကို သုံးစွဲခြင်းအားဖြင့် စိတ်ဟာ ကြည်လင်လာမယ်၊ အာရုံစူးစိုက်မှု (Concentration) ကောင်းလာမယ်၊ အလုပ်ခွင်မှာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ လူမှုရေးမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ မှန်ကန်လာပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ သွာဂတပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ဖုန်မှုန့်တစ်စမတင်အောင် Filter စနစ်တွေနဲ့ ကာကွယ်ထားသလိုမျိုး၊ ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ဓာတ်တော်မြတ်ကိုလည်း အကုသိုလ်မြူတေတွေကနေ ကာကွယ်လိုက်တာပါပဲ။

အပိုင်း (၉) နိဂုံးချုပ်နှင့် သာဓုအနုမောဒနာ

ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "အတွေးအာရုံများကို Filter ပြုလုပ်ခြင်း" တရားတော်ရဲ့ အနှစ်ချုပ်ကတော့ -

၁။ အာရုံပြောင်းလဲခြင်း (Swap)

၂။ အပြစ်ကို ဆင်ခြင်ခြင်း (Risk Assessment)

၃။ လျစ်လျူရှုခြင်း (Mute)

၄။ အကြောင်းရင်းရှာခြင်း (Root Cause)

၅။ အတင်းအဓမ္မ ဖြတ်တောက်ခြင်း (Force Quit) တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့လည်း နေ့စဉ်ဘဝမှာ ဒီ Mental Information Filtering နည်းလမ်းတွေကို လက်တွေ့ကျကျ အသုံးချပြီး၊ အကုသိုလ်အတွေး Spam တွေကနေ ကင်းဝေးကာ၊ ကုသိုလ်အာရုံ ကြည်လင်အေးမြတဲ့ ဘဝပိုင်ရှင်များ ဖြစ်ကြပါစေကုန်သတည်း။

ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော ဓမ္မဒါန ကုသိုလ်ကမ္မ၊ နာယူကြသော ဓမ္မဿဝန ကုသိုလ်ကမ္မ အစုစုတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားတောင့်တအပ်သော မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်၊ နိဗ္ဗာန်မြတ်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ လျင်မြန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။

ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု

ဗုဒ္ဓသာသနံ - မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်

စိရံ - ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး

တိဌတု - တည်ပါစေသတည်း။

သာဓု... သာဓု... သာဓု။

ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက

The Office Of Siridantamahapalaka

နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက် (Day 94)


သာဓိကာရ ပဋိဝေဒနာ

သာဓိကာရ ပဋိဝေဒနာ © ၂၀၂၁ ဘိက္ခု ဓမ္မသမိ (ဣန္ဒသောမ) သိရိဒန္တမဟာပါလက-ကာယာလယ. သဗ္ဗေ အဓိကာရာ ရက္ခိတာ. ဣဒံ သာသနံ တဿ အတ္ထဉ္စ အာယသ္မတော ဓမ္မသာမိဿ ဉာဏသမ္ပတ္တိ ဟောန္တိ၊ ယေန ကေနစိ ပုဗ္ဗာနုညာတံ လိခိတ-အနုမတိံ ဝိနာ န ပုန-ပ္ပကာသေတဗ္ဗံ န ဝိတ္ထာရေတဗ္ဗံ ဝါ.

Content Source Declaration

All content published on this website, www.siridantamahapalaka.com, including but not limited to articles, Dharma talks, research findings, and educational resources, is intended solely for the purpose of Dhamma dissemination, study, and public benefit. Some images and visual content used throughout this website are sourced from public domains, Google searches, and social media platforms. These are used in good faith for non-commercial and educational purposes. If any copyright holder has concerns regarding the usage of their content, please feel free to contact us for proper acknowledgment or removal. A portion of the Dharma talks, especially those categorized under "Dharma Talk" and "Dependent Origination – Questions and Answers", have been translated from the teachings of respected Venerable Sayadaws. Proper reverence is maintained in delivering these teachings with accuracy and sincerity for the benefit of Dhamma practitioners. We deeply respect the intellectual and spiritual contributions of all teachers and content creators. Our aim is to preserve, promote, and respectfully share the teachings of the Buddha.

©️ Copyright Notice

© 2021 Sao Dhammasami( Siridantamahapalaka) . All rights reserved. This articles and its contents are the intellectual property of Venerable Ashin Dhammasami and may not be reproduced or distributed without prior written permission.

🔸 Disclaimer on Translations and Content Accuracy

While great care has been taken in translating Dhamma talks and related materials, any errors, inaccuracies, or interpretative issues that may be found within this blog are solely the responsibility of the author. This website and its content are not affiliated with or officially represent any individual, group, institution, or monastery/temple or Musuem. All translations, interpretations, and editorial decisions have been made independently by the author with sincere intention for Dhamma sharing. We humbly request the understanding and forgiveness of readers and the venerable teachers, should any shortcomings or misinterpretations arise.