နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ (မြတ်စွာဘုရားအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော ဓမ္မဿ (တရားတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော သံဃဿ (သံဃာတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော မာတာပိတုဿ (မိဘနှစ်ပါးအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော အာစရိယဿ (ဆရာသမားတို့အား ကန်တော့ပါ၏)။
ဒီကနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၁၁) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၈) ရက်နေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ "ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းနှင့် IT (၂) - Cloud & Data Registry" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဆွေးနွေးကြရအောင်။ ဒီနေ့မှာတော့ သာသနာ့အမွေအနှစ်တွေကို ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာနဲ့ ဘယ်လို ခိုင်မာအောင် မှတ်တမ်းတင်မလဲ (Digital Archiving) ဆိုတာကို အဘိဓမ္မာလာ "ဓမ္မဝိနိစ္ဆယ" (တရားတော်ကို ဆုံးဖြတ်ခြင်း) အယူအဆတွေ၊ ခေတ်သစ် Cloud Computing တွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေနဲ့ ချိတ်ဆက် ဟောကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
သာသနာတော်မှာ မှတ်တမ်းတင်ခြင်း (Archiving) ဆိုတာ အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ မြတ်စွာဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန် စံတော်မူပြီးနောက် အရှင်မဟာကဿပ မထေရ်မြတ် အမှူးပြုတဲ့ ရဟန္တာမထေရ်မြတ်တွေဟာ ပထမသင်္ဂါယနာ တင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါဟာ သာသနာ့ဒေတာတွေကို စုစည်းပြီး (Data Aggregation) ပျောက်ပျက်မသွားအောင် နှုတ်တိုက်မှတ်တမ်းတင် (Audio Archiving) ခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီကတစ်ဆင့် ပေထက်အက္ခရာ တင်လာကြတာဟာ ဒီကနေ့ ဦးဇင်းတို့ အသုံးပြုနေတဲ့ Cloud Storage တွေအထိ ခေတ်အဆက်ဆက် ပြောင်းလဲလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... "ဦးဇင်းဘုရား... ဓာတ်တော်ဆိုတာ ကြည်ညိုရုံပဲလေ၊ Cloud တွေပေါ်မှာ ဒေတာတွေ သိမ်းနေတာက သာသနာအတွက် ဘာအကျိုးရှိမှာလဲ" လို့ပေါ့။ အေး... အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ all cases studies ထဲက Case-B12 (Mr. B ရဲ့ ဖြစ်စဉ်) ကို ပြန်ကြည့်ရင် ရှင်းပါတယ်။ Mr. B ဟာ သူ့ဆီက ဓာတ်တော်တွေအတွက် DNA test result တွေ၊ Buckingham Palace က စာတွေဆိုပြီး "အထောက်အထားအတု" တွေကို PowerPoint နဲ့ တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ အကယ်၍ ဦးဇင်းတို့ဘက်က အစစ်အမှန် ဒေတာတွေကို Cloud ပေါ်မှာ စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင် (Digital Registry) မထားခဲ့ဘူးဆိုရင် အဲဒီလို လိမ်လည်မှုတွေကို ဘယ်လိုမှ ခြေရာခံနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့က Template-T230 (Evidence Assessment & Verification Record) ကို ဒစ်ဂျစ်တယ်စနစ်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး "အမှန်တရားရဲ့ မှတ်ဉာဏ်" (Institutional Memory) ကို တည်ဆောက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ Template-T297 (HSWAGATA Knowledge Products Catalogue Sheet) ကို သုံးပြီး လက်စွဲစာအုပ်တွေ၊ သုတေသန စာတမ်းတွေနဲ့ ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းတွေကို ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းနဲ့ သိမ်းဆည်းရပါတယ်။ ဒါဟာ Policy Article 3.2 မှာ ပါတဲ့ "Information Integrity" ပါပဲ။ Cloud ပေါ်မှာ သိမ်းထားခြင်းအားဖြင့် မီးဘေး၊ ရေဘေးတွေ ကြုံလာရင်တောင် သာသနာ့အမွေအနှစ် မှတ်တမ်းတွေဟာ ပျောက်ပျက်မသွားတော့ပါဘူး။ ဒါဟာ Template-T232 (Risk & Impact Assessment Sheet) မှာ ပါတဲ့ Risk Mitigation (အန္တရာယ်လျှော့ချခြင်း) နည်းဗျူဟာ တစ်ခုပါပဲ။
အခုခေတ် IT နဲ့ Database Management လေ့လာနေတဲ့ လူငယ်တွေအတွက် စဉ်းစားကြည့်စို့။ အချက်အလက်တွေဟာ "Silo" (တစ်နေရာတည်းမှာ ပိတ်မိနေခြင်း) မဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အရှင်အာနန္ဒာ မထေရ်မြတ်ဟာ တရားတော်တွေကို စနစ်တကျ မှတ်သားထားသလိုမျိုး၊ ဦးဇင်းတို့ကလည်း Template-T231 (Actions & Decisions Tracker) တွေ၊ Case Records တွေကို ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းနဲ့ Registry လုပ်ထားရပါတယ်။ ဒါမှသာ နောင်လာနောက်သားတွေဟာ A Research Registry of Buddhist Stupas လိုမျိုး သုတေသနတွေကို အချိန်မရွေး လေ့လာနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ၅ နှစ်တာ အစီရင်ခံစာ (5 Years Reports) ထဲက ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာမှာ ပါတဲ့ "Offer Dhamma through Digital Transformation" ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက်ပါပဲ။
ဒကာမကြီးတို့ မိသားစုဘဝမှာလည်း ဆင်ခြင်ကြည့်စို့။ မိသားစုရဲ့ မှတ်တမ်းတွေ၊ ဓာတ်ပုံတွေကို ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းနဲ့ သိမ်းထားတာဟာ သားသမီးတွေအတွက် အမွေပါပဲ။ ဒါဟာ ၁၂ လစာ အနုမောဒနာ Theme ထဲက ဖေဖော်ဝါရီလ Theme "မေတ္တာ၊ မိသားစုနှင့် သာသနာ" ရဲ့ အနှစ်သာရပါ။ မိဘတွေက သာသနာပြုခဲ့တဲ့ မှတ်တမ်းတွေကို မြင်ရတဲ့အခါ သားသမီးတွေရဲ့ စိတ်ထဲမှာ သာသနာကို ပိုပြီး တန်ဖိုးထားတတ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ လစဉ်မပြတ် ဒါနပြုတဲ့အခါမှာလည်း Template-T101 (Doctrinal Briefing Note) လိုမျိုး တရားအနှစ်သာရတွေကို ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းနဲ့ ဖတ်ရှုလေ့လာနိုင်ဖို့ ဦးဇင်းတို့က စီစဉ်ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာမှာ "Success is about safety, discipline and truthfulness" လို့ ဆိုထားပါတယ်။ ဒေတာတွေကို သိမ်းတဲ့အခါမှာလည်း Template-T234 (Key & Access Control Register) လိုမျိုး စနစ်တွေနဲ့ Cybersecurity ကို ဂရုစိုက်ရပါတယ်။ ဒါမှသာ သာသနာ့လျှို့ဝှက်ချက်တွေနဲ့ အဖိုးတန် အချက်အလက်တွေ လုံခြုံမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မှတ်တမ်းတင်ခြင်းဆိုတာ အတိတ်ကို သိမ်းဆည်းတာတင် မကဘဲ အနာဂတ်အတွက် လမ်းပြမြေပုံ (Roadmap) ဆွဲတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင် IT နည်းပညာတွေဟာ သာသနာပြုဖို့အတွက် အင်မတန် အစွမ်းထက်တဲ့ လက်နက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေတာမှတ်တမ်းတင်ခြင်းအားဖြင့် အမှန်တရား (Truth) ကို ခိုင်မာစေပြီး၊ ကောလာဟလတွေကို တားဆီးနိုင်ပါတယ်။ ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့လည်း မိမိတို့ရဲ့ ဘဝမှာ သတိတရားနဲ့ ကုသိုလ်မှတ်တမ်းကောင်းတွေကို နေ့စဉ် ရေးထိုးကြပါလို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ အမှန်တရားကို လက်ကိုင်ထားပြီး၊ နည်းပညာနဲ့ ပေါင်းစပ်ကာ ငြိမ်းချမ်းမှု (Peace) ကို တည်ဆောက်နိုင်ကြပါစေ။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းနှင့် IT (၂) တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြရတဲ့ ကုသိုလ်ကံ စေတနာအပေါင်းတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားအပ်တဲ့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ မြန်ဆန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ_မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ_ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု_တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၈) ရက်။