နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ (မြတ်စွာဘုရားအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော ဓမ္မဿ (တရားတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော သံဃဿ (သံဃာတော်မြတ်အား ကန်တော့ပါ၏)
နမော မာတာပိတုဿ (မိဘနှစ်ပါးအား ကန်တော့ပါ၏)
နမော အာစရိယဿ (ဆရာသမားတို့အား ကန်တော့ပါ၏)။
ဒီကနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ တပေါင်းလပြည့်ကျော် (၁၀) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ဟာ "တပ်မတော်နေ့" ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ ဒီကနေ့မှာ "စစ်မှန်သော အောင်နိုင်သူ (Mastery & Self-Conquest)" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ ဆွေးနွေးကြရအောင်။ လောကမှာ လက်နက်စွဲကိုင်ပြီး ရန်သူကို အောင်နိုင်တာထက် မိမိကိုယ်မိမိ အောင်နိုင်ခြင်းဟာ ပိုပြီး မြတ်စွန်းကြောင်းကို ဓမ္မပဒ၊ အတ္တဝဂ်လာ အဆုံးအမတွေ၊ ခေတ်သစ် ပဋိပက္ခဖြေရှင်းရေး (Conflict Resolution) နည်းနာတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ "Build Peace" ရည်မှန်းချက်နဲ့ ချိတ်ဆက် ဟောကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ခုဒ္ဒကနိကာယ်၊ ဓမ္မပဒ၊ အတ္တဝဂ် (မြန်မာပြန်၊ ဂါထာ ၁၆၀) မှာ "အတ္တာ ဟိ အတ္တနော နာထော၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်သာ ကိုးကွယ်ရာ" လို့ ဟောကြားခဲ့သလို၊ "အတ္တာ ဟဝေ ဇိတံ သေယျော" - မိမိကိုယ်ကိုယ် အောင်နိုင်ခြင်းဟာ သူတစ်ပါးကို အောင်နိုင်ခြင်းထက် မြတ်တယ်လို့ မိန့်ကြားခဲ့ပါတယ်။ စစ်မြေပြင်မှာ လူပေါင်းသန်းချီကို အောင်နိုင်သူထက် မိမိရဲ့ ကိလေသာကို အောင်နိုင်သူဟာ အကြီးမြတ်ဆုံးသော စစ်နိုင်သူ (Mastery) ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... "ဦးဇင်းဘုရား... တပ်မတော်နေ့မှာ စစ်နိုင်ဖို့က အဓိကပဲ မဟုတ်လား၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အောင်နိုင်တာက ပဋိပက္ခတွေကို ဘယ်လို ဖြေရှင်းနိုင်မှာလဲ" လို့ပေါ့။ အေး... အင်မတန် ကောင်းတဲ့ မေးခွန်းပါ။ ခေတ်သစ် Conflict Resolution မှာ "Emotional Intelligence" လို့ ခေါ်တဲ့ မိမိစိတ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်မှုဟာ ပဋိပက္ခတွေကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ အဓိက သော့ချက်ပါပဲ။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့အခါ all cases studies ထဲက Case-B12 (Mr. B ရဲ့ ဖြစ်စဉ်) ကို ပြန်ကြည့်ရင် ရှင်းပါတယ်။ Mr. B ဟာ သူတစ်ပါးအပေါ် ဩဇာလွှမ်းမိုးချင်တယ်၊ အနိုင်ယူချင်တယ်ဆိုတဲ့ စိတ်ဇောတွေကြောင့် အမှန်တရား (Truth) ကို စွန့်လွှတ်ပြီး လိမ်လည်မှုတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ သူဟာ သူတစ်ပါးကို လှည့်စားအောင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပေမယ့် မိမိရဲ့ "လောဘ" ကို မအောင်နိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် နောက်ဆုံးမှာ ဂုဏ်သိက္ခာတွေ ကျဆင်းပြီး ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာ ပဋိပက္ခတွေ ကြုံလာရတဲ့အခါ Template-T227 (Conflict Chronology Log) နဲ့ Template-T231 (Actions & Decisions Tracker) ကို သုံးပြီး အေးအေးချမ်းချမ်း ဖြေရှင်းရပါတယ်။ ဒါဟာ "Mastery of Process" ပါပဲ။ စိတ်လိုက်မာန်ပါ မတုံ့ပြန်ဘဲ စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင် ဖြေရှင်းခြင်းဟာ ပဋိပက္ခကို အမြစ်ပြတ် ငြိမ်းအေးစေတဲ့ နည်းလမ်းပါ။ Policy Article 3.2 မှာလည်း "Non-violent Conflict Resolution" ကို အလေးပေးထားတာဟာ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမအတိုင်း ငြိမ်းချမ်းတဲ့ အောင်နိုင်သူတွေ ဖြစ်ဖို့ ရည်ရွယ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အခုခေတ် စီမံခန့်ခွဲမှုနဲ့ ခေါင်းဆောင်မှု (Leadership) လေ့လာနေတဲ့ လူငယ်တွေအတွက် စဉ်းစားကြည့်စို့။ စစ်မှန်တဲ့ ခေါင်းဆောင်ဆိုတာ ဒေါသနဲ့ အာဏာပြသူ မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိရဲ့ စိတ်ခံစားချက်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး အမှန်တရားပေါ်မှာ ရပ်တည်နိုင်သူ (Master of Self) ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ရဲ့ ၅ နှစ်တာ အစီရင်ခံစာ (5 Years Reports) ထဲက ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာမှာ "Commitment to Truth and Peace" လို့ ဆိုထားတာဟာ အဲဒီလို Mastery ကို အဖွဲ့အစည်းအဆင့် ကျင့်သုံးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ Template-T232 (Risk & Impact Assessment Sheet) ကို သုံးပြီး ဘေးအန္တရာယ်တွေကို တွက်ချက်တာဟာ အကြောက်တရားကို အသိဉာဏ်နဲ့ အောင်နိုင်တာပါပဲ။
ဒကာမကြီးတို့ မိသားစုဘဝမှာလည်း ဆင်ခြင်ကြည့်စို့။ အိမ်တွင်းမှာ စကားများတဲ့အခါ တစ်ဖက်လူကို အနိုင်ရအောင် အတင်းပြောတာဟာ အောင်နိုင်သူ မဟုတ်ပါဘူး။ မိမိရဲ့ ဒေါသကို ထိန်းနိုင်ပြီး သည်းခံလိုက်သူဟာမှ အတ္တဝဂ်လာ "စစ်မှန်သော အောင်နိုင်သူ" ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ၁၂ လစာ အနုမောဒနာ Theme ထဲက ဖေဖော်ဝါရီလ Theme "မေတ္တာ၊ မိသားစုနှင့် သာသနာ" ရဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ အနှစ်သာရပါ။ လစဉ်မပြတ် ဒါနပြုခြင်းဟာလည်း မိမိရဲ့ ဝန်တိုမှု (မစ္ဆေရ) ကို အောင်နိုင်ဖို့ လေ့ကျင့်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာမှာ "Success is safety, discipline, and truthfulness" လို့ ဆိုထားပါတယ်။ စည်းကမ်း (Discipline) ရှိခြင်းဟာ မိမိကိုယ်မိမိ Mastery ရရှိခြင်းရဲ့ ပြယုဂ်ပါပဲ။ Template-T233 (Official Communication Verification Log) ကို သုံးပြီး ခိုင်လုံတဲ့ သတင်းစကားတွေကိုပဲ ထုတ်ပြန်တာဟာ ကောလာဟလတွေကို အမှန်တရားနဲ့ အောင်နိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဓမ္မပဒမှာ ဟောတဲ့အတိုင်း "အက္ကောဓေန ဇိနေ ကောဓံ" - အမျက်ထွက်သူကို မေတ္တာနဲ့ အောင်နိုင်ရပါမယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ပြောရရင် စစ်မှန်တဲ့ အောင်နိုင်သူဆိုတာ သူတစ်ပါးကို နှိပ်ကွပ်သူ မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိရဲ့ မကောင်းတဲ့ စိတ်ဓာတ်တွေကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲနိုင်သူ ဖြစ်ပါတယ်။ တပ်မတော်နေ့မှာ ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့လည်း မိမိတို့ရဲ့ ဘဝစစ်မြေပြင်မှာ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ ရန်သူတွေကို သတိ၊ ပညာ လက်နက်တွေနဲ့ အောင်နိုင်အောင် ကြိုးစားကြပါလို့ တိုက်တွန်းလိုပါတယ်။ အမှန်တရား (Truth) ကို လက်ကိုင်ထားပြီး၊ ငြိမ်းချမ်းမှု (Peace) ကို တည်ဆောက်ခြင်းဖြင့် စစ်မှန်သော အောင်နိုင်သူ (Mastery) များ ဖြစ်နိုင်ကြပါစေ။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော စစ်မှန်သော အောင်နိုင်သူ တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြရတဲ့ ကုသိုလ်ကံ စေတနာအပေါင်းတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားအပ်တဲ့ မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ မြန်ဆန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ_မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ_ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု_တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မတ်လ (၂၇) ရက်။