နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
၁။ ဓာတ်တော်ဒေတာဘေ့စ် စီမံခန့်ခွဲမှု၏ အရေးပါပုံ (Introduction)
ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၆ ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ် ဒကာ ဒကာမတို့။ ဒီနေ့မှာ ဦးဇင်းတို့ ဆွေးနွေးကြမယ့် တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းနှင့် IT (၅) - Database Administration" ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်မှာရှိတဲ့ ထောင်သောင်းချီတဲ့ ဓာတ်တော်မြတ်တွေရဲ့ အချက်အလက်တွေကို စနစ်တကျ သိမ်းဆည်းဖို့ဆိုတာ သာမန်စာရင်းမှတ်ရုံနဲ့ မရပါဘူး။ ခေတ်သစ် IT လောကမှာ Database Administration (DBA) လို့ခေါ်တဲ့ ဒေတာဘေ့စ် စီမံခန့်ခွဲမှု ပညာရပ်ဟာ အချက်အလက်တွေ မှန်ကန်ဖို့ (Data Integrity) နဲ့ ရေရှည်တည်တံ့ဖို့ (Availability) အတွက် အင်မတန် အရေးကြီးပါတယ်။
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." Database တစ်ခုဆိုတာ အချက်အလက်တွေကို သိုလှောင်ရုံတင် မဟုတ်ဘဲ အချင်းချင်း ဘယ်လို ဆက်စပ်နေသလဲ (Relational mapping) ဆိုတာကိုပါ စနစ်တကျ စီမံရတာ ဒကာကြီးရဲ့။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 2, Art. 2.6 မှာလည်း "ဓာတ်တော်မှတ်တမ်း Registry များကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ချိတ်ဆက်မှုရှိသော Template များဖြင့် စနစ်တကျ Database တည်ဆောက်၍ စီမံခန့်ခွဲရန်" ဆိုပြီး အတိအလင်း ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။
၂။ ပိဋကတ်တော်လာ အချက်အလက် အမျိုးအစားခွဲခြားမှု (Canonical Foundation)
ဦးဇင်းတို့ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်၊ ပုဂ္ဂလပညတ်ပါဠိတော် (မြန်မာပြန် ဆဋ္ဌသံဂါယနာမူ) ကို ကြည့်ရင် မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ သတ္တဝါတွေကို သူတို့ရဲ့ စရိုက်၊ အရည်အချင်းအလိုက် အုပ်စုတွေခွဲပြီး (Classification) ဟောကြားခဲ့တာကို တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
"ဧကကပုဂ္ဂလပညတ်၊ ဒုကပုဂ္ဂလပညတ်၊ တိကပုဂ္ဂလပညတ်..."
(ပုဂ္ဂိုလ်တစ်မျိုးတည်းသောအုပ်စု၊ နှစ်မျိုးသောအုပ်စု၊ သုံးမျိုးသောအုပ်စု စသဖြင့်...)
ဒါဟာ Database Administration မှာ သုံးတဲ့ "Data Categorization" ပါပဲ ဒကာမကြီးတို့။ အဘိဓမ္မာမှာ ဒေတာတွေကို ခန္ဓာ၊ အာယတန၊ ဓာတ်၊ သစ္စာ ဆိုပြီး Schema (စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းမှု) ချပြခဲ့တာဟာ လောကကြီးရဲ့ အကြီးဆုံး Database ကြီးကို တည်ဆောက်ပြခဲ့တာပါပဲ။ ဓာတ်တော်တွေကို မှတ်တမ်းတင်တဲ့အခါမှာလည်း ဒီလိုမျိုး "ပညတ်" (Identity) ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့ မှတ်တမ်းတင်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ Database Administration: Registry Templates ၏ အခန်းကဏ္ဍ (Analytical Analysis)
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာ ဓာတ်တော်ဒေတာတွေကို စနစ်တကျဖြစ်အောင် Template-T230 (Master Registry Template) ကို သုံးပါတယ်။ DBA ပညာမှာ "Data Normalization" ဆိုတဲ့ အယူအဆ ရှိပါတယ်။ အချက်အလက်တွေ ထပ်မနေအောင်၊ ရှုပ်ထွေးမနေအောင် အဆင့်ဆင့် ရှင်းလင်းတာပေါ့။
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." Database တစ်ခုမှာ Error (အမှား) ဝင်လာရင် တစ်ခုလုံးရဲ့ ရလဒ်တွေ လွဲသွားနိုင်တယ်။ ဥပမာ - ဓာတ်တော်တစ်ဆူရဲ့ ID နံပါတ် လွဲသွားရင် သူ့ရဲ့ သမိုင်းကြောင်းလည်း လွဲသွားမယ်။ ဒါကြောင့် ဦးဇင်းတို့ရဲ့ Policy 2 အရ ဒေတာသွင်းသူ (Data Entry Clerk) နဲ့ ဒေတာစစ်ဆေးသူ (DBA Admin) ဆိုပြီး အဆင့်ဆင့် ထားရှိရပါတယ်။ Registry Templates တွေဟာ ဒေတာတွေကို စနစ်တကျ စီးဆင်းစေတဲ့ (Data Flow) ပြွန်တွေလိုပါပဲ။
၄။ Case-D146: ဒေတာဘေ့စ် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ခြင်း (Extended Narrative)
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာ ကြုံခဲ့ရတဲ့ Case-D146 လေး အကြောင်း ပြောပြမယ်။ တစ်ခါက နယ်လက်ခံရရှိတဲ့ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ မှတ်တမ်းတွေဟာ စာရွက်ပေါ်မှာပဲ ရှိနေပြီး အင်မတန် ရှုပ်ထွေးနေတယ်။ ဘယ်သူက ဘယ်ဓာတ်တော်ကို ပေးခဲ့မှန်း မသိတော့တဲ့အထိ ဒေတာတွေ ပျောက်ဆုံးလုနီးပါး ဖြစ်ခဲ့ဖူးတယ်။
ဦးဇင်းတို့က Template-T230 ကို အသုံးချပြီး အဲဒီစက္ကူမှတ်တမ်းတွေကို Digital Database အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ရတယ်။ Policy 2, Art. 2.6 အရ ဓာတ်တော်တစ်ဆူချင်းစီကို Unique ID ပေးတယ်၊ သူ့ရဲ့ ဓာတ်ပုံ၊ အလေးချိန်၊ ရရှိခဲ့တဲ့ နေရာ (GPS Co-ordinates) တွေကို ချိတ်ဆက်လိုက်တယ်။ အဲဒီလို Database Administration နည်းနဲ့ စနစ်တကျ လုပ်လိုက်တဲ့အခါ၊ အခုဆိုရင် ဓာတ်တော်တစ်ဆူကို ရှာချင်ရင် စက္ကန့်ပိုင်းအတွင်းမှာတင် သူ့ရဲ့ သမိုင်းကြောင်းအပြည့်အစုံ ပေါ်လာတော့တယ်။ ဒါဟာ သာသနာ့အမွေအနှစ်ကို IT နဲ့ စောင့်ရှောက်လိုက်တာပါပဲ။
၅။ Metadata နှင့် ဓာတ်တော်၏ သိမ်မွေ့မှု (Modern Analogy)
အခုခေတ်မှာ Big Data ခေတ်ဆိုတော့ Metadata (ဒေတာအကြောင်းကို ရှင်းပြတဲ့ ဒေတာ) ဆိုတာ အင်မတန် အရေးကြီးလာတယ် ဒကာကြီးတို့။
"ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီး တစ်ယောက်က မေးဦးမယ်..."၊ "အရှင်ဘုရား... ဓာတ်တော်ကိုပဲ သိမ်းတာ မဟုတ်ဘူးလား၊ ဒေတာတွေက ဘာလို့ ဒီလောက် အရေးကြီးနေတာလဲ" ပေါ့။ အေး... ဓာတ်တော်ဆိုတာ ဒေတာမပါရင် ကျောက်ခဲလေးတစ်လုံးနဲ့ တူသွားနိုင်တယ်။ ဥပမာ - ဒကာကြီးရဲ့ ဖုန်းထဲက ဓာတ်ပုံတွေမှာ Date, Location တွေ ပါနေလို့သာ ဒါဟာ ဘယ်တုန်းက ပုံလဲဆိုတာ သိရသလိုပေါ့။ ဓာတ်တော်တစ်ဆူမှာလည်း "Metadata" လို့ခေါ်တဲ့ သူ့ရဲ့ သမိုင်းကြောင်းမှတ်တမ်း Registry ရှိမှသာ နောင်နှစ်ပေါင်း ထောင်ချီတဲ့အခါ "ဒါဟာ ဘယ်ဘုရားရှင်ရဲ့ ဓာတ်တော်" ဆိုတာကို ခိုင်ခိုင်မာမာ သက်သေပြနိုင်မှာပါ။ ဒါကြောင့် DBA အလုပ်ဟာ သာသနာပြုလုပ်ငန်းမှာ အင်မတန် ကုသိုလ်ကြီးတဲ့ ဝေယျာဝစ္စ အလုပ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
၆။ Policy 2, Art. 2.6 နှင့် သွာဂတ၏ Backup စနစ်များ
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Policy 2, Art. 2.6 (Registry and Backup Standard) မှာ "ဒေတာဘေ့စ်များကို နေ့စဉ် Backup ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် ဒေတာပျောက်ဆုံးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် ကွဲပြားသော နေရာ ၃ ခု (Cloud, Physical Server, Offline Storage) တွင် သိမ်းဆည်းရမည်" လို့ ဆိုထားပါတယ်။
ဒါဟာ ဝိနည်းတော်တွေကို သံဂါယနာတင်ပြီး နှုတ်တက်အာဂုံ (Oral Database) ရော၊ ပေစာ (Written Database) ရော၊ ကျောက်စာ (Stone Database) ပါ မျိုးစုံနဲ့ Backup လုပ်ခဲ့တဲ့ ရှေးထုံးကို နည်းပညာနဲ့ လိုက်နာတာပါ။ Template-T230 မှာ ပါဝင်တဲ့ ဒေတာတိုင်းဟာ ဦးဇင်းတို့အတွက်တော့ ဓာတ်တော်မြတ်တွေလိုပဲ အင်မတန် တန်ဖိုးရှိပါတယ်။
၇။ ကိုယ့်ဘဝရဲ့ ဒေတာဘေ့စ်ကို စီမံခြင်း (Practical Insight)
ဒကာ ဒကာမတို့... ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ဆိုတာလည်း အင်မတန် ကြီးမားတဲ့ Database ကြီးတစ်ခုပါပဲ။
ဒီ Database ထဲမှာ ကုသိုလ်ဒေတာတွေ များနေသလား? အကုသိုလ်ဒေတာတွေ များနေသလား?
ကိုယ့်ရဲ့ စိတ်ကို Database Administrator တစ်ယောက်လို သတိ (Mindfulness) နဲ့ စောင့်ကြည့်ပါ။
အကုသိုလ်ဒေတာ (Virus) တွေ ဝင်လာရင် ချက်ချင်း Filter လုပ်ပြီး ဖယ်ရှားပါ။ ကုသိုလ်ဒေတာတွေကိုတော့ "သညာ" နဲ့ စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ပြီး Backup (ဘာဝနာ) လုပ်ထားပါ။ ကိုယ့်ဘဝရဲ့ ဒေတာဘေ့စ်မှာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ "Structure" ခိုင်မာနေရင် ဘယ်လို လောကဓံတွေ ကြုံလာပါစေ System Crash (စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း) မဖြစ်ဘဲ တည်ငြိမ်နေမှာ ဖြစ်ပါတယ် ဒကာကြီးတို့။
၈။ အနှစ်ချုပ်နှင့် တိုက်တွန်းချက် (Summary & Application)
ဒါကြောင့် ဒီနေ့ ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းနှင့် IT တရားတော်ကို နာယူကြတဲ့ သူတော်ကောင်းတွေအနေနဲ့ -
၁။ သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွေမှာ စနစ်ကျတဲ့ မှတ်တမ်းပြုစုမှု (Registry & Database) ရဲ့ အရေးပါပုံကို နားလည်ပြီး ကူညီပံ့ပိုးကြပါ။
၂။ မိမိတို့ရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာလည်း အချက်အလက်တွေကို စနစ်တကျ ကိုင်တွယ်တတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်ကို မွေးမြူပါ။
၃။ ဓာတ်တော်မြတ်များ၏ အစစ်အမှန် သမိုင်းကြောင်းကို အာရုံပြုခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ ဘဝမှတ်တမ်းများကိုလည်း ဖြူစင်အောင် ကြိုးစားပါ။
ဒေတာတွေ မှန်ကန်မှသာ အမှန်တရားဟာ ရေရှည်တည်တံ့မှာ ဖြစ်ပါတယ် ဒကာကြီးတို့။
၉။ သာဓုခေါ်ခြင်းနှင့် အမျှပေးဝေခြင်း
ကဲ... ဒီနေ့ ဟောကြားအပ်တဲ့ "ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းနှင့် IT (၅)" တရားတော်ကို နာယူကြည်ညိုကြတဲ့ အကျိုးအားကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့၏ သန္တာန်၌ အသိဉာဏ်ပညာများ စနစ်တကျ ပွင့်လင်းကြပါစေ၊ ကုသိုလ်မှတ်တမ်းများ ခိုင်မာကြပါစေ၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် နိဗ္ဗာန်သို့ လွယ်ကူစွာ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
မိမိတို့ ပြုလုပ်အပ်သော ကုသိုလ်အစုစုတို့ကို အနန္တောအနန္တ ငါးပါးနှင့်တကွ (၃၁) ဘုံ၌ ရှိကြကုန်သော ဝေနေယျသတ္တဝါအပေါင်းတို့အား အမျှ... အမျှ... အမျှ ပေးဝေလိုက်ကြပါကုန်။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဗုဒ္ဓသာသနံ စိရံ တိဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ မေလ ၂၆ ရက်။ (ကဆုန်လပြည့်ကျော် ၁၂ ရက်)
