နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
နမော ဗုဒ္ဓဿ - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင် တော်မူသော ရှင်တော် မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင် ဘုရား။
နမော ဓမ္မဿ - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော သံဃဿ - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ် သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော မာတာပိတုဿ - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုးလက်စုံ မိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
နမော အာစရိယဿ - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော် ဘုရား ကြီး နှင့် မုံလယ်ဆရာတော် ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာ ဖြင့် ပန်ထွာ မြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
အပိုင်း (၁) ရောင့်ရဲခြင်းနှင့် စိတ်၏ချမ်းသာမှု နိဒါန်း
ယနေ့ သာသနာနှစ် ၂၅၆၅ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၃ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလဆန်း ၁၀ ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၀ ရက်နေ့မှာ ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့ကို ဦးဇင်း ဟောကြားပေးမယ့် တရားတော်ကတော့ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်လာ သန္တုဋ္ဌိသုတ်ကို အခြေခံပြီး "ရောင့်ရဲခြင်းနှင့် စိတ်၏ချမ်းသာမှု" (Minimalism) အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေ့ခေတ်ကြီးမှာ လူတွေဟာ "ပိုရှိမှ ပိုကောင်းမယ်" (More is Better) ဆိုတဲ့ အယူအဆနောက်ကို လိုက်နေကြရင်းနဲ့ စိတ်အိမ်တွေဟာ ပစ္စည်းဥစ္စာတွေ၊ လိုချင်တပ်မက်မှုတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးပွေလီနေကြပါတယ်။ အဲဒီလို ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ဘဝထဲမှာ "ရောင့်ရဲခြင်း" (Santutthi) ဆိုတဲ့ တရားဟာ စိတ်ကို ပြန်လည်ရှင်းလင်းပေးမယ့်၊ ပေါ့ပါးစေမယ့် ခေတ်သစ် Minimalism အယူအဆရဲ့ အမြစ်အဖျားပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာလည်း ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို စောင့်ရှောက်တဲ့အခါ "ရိုးရှင်းခြင်း" ကို အခြေခံပြီး ဘယ်လို စိတ်ချမ်းသာမှု ရှာမလဲဆိုတာ ဒီနေ့ ဆင်ခြင်ကြည့်ကြရအောင်။
အပိုင်း (၂) သန္တုဋ္ဌိသုတ်လာ ရောင့်ရဲခြင်း (၄) မျိုး
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ စတုက္ကနိပါတ်၊ သန္တုဋ္ဌိသုတ် (စာမျက်နှာ ၄၈၀ ခန့်) မှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရောင့်ရဲခြင်း (၄) မျိုးကို ဟောကြားထားပါတယ်။
၁။ စီဝရသန္တုဋ္ဌိ - ရရှိသမျှ သင်္ကန်း (အဝတ်အထည်) အပေါ်မှာ ရောင့်ရဲခြင်း။
၂။ ပိဏ္ဍပါတသန္တုဋ္ဌိ - ရရှိသမျှ ဆွမ်း (အစားအစာ) အပေါ်မှာ ရောင့်ရဲခြင်း။
၃။ သေနာသနသန္တုဋ္ဌိ - ရရှိသမျှ ကျောင်း (နေအိမ်) အပေါ်မှာ ရောင့်ရဲခြင်း။
၄။ ဘေသဇ္ဇသန္တုဋ္ဌိ - ရရှိသမျှ ဆေးဝါး (ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု) အပေါ်မှာ ရောင့်ရဲခြင်း။
ဒီနေရာမှာ "သန္တုဋ္ဌိ" ဆိုတဲ့ ပါဠိကို အနက်ဖွင့်ရင် "သံ - ကောင်းစွာ၊ တုဋ္ဌိ - အားရကျေနပ်ခြင်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ မိမိမှာ ရှိတာလေးနဲ့ ကောင်းစွာ ကျေနပ်နေခြင်းဟာ ပူလောင်မှုကို ငြိမ်းစေပါတယ်။ ခေတ်သစ် Minimalism မှာလည်း "Less is More" လို့ ပြောကြတယ်မဟုတ်လား။ ပစ္စည်းတွေ နည်းလေလေ၊ ဂရုစိုက်ရတာ သက်သာလေလေ၊ စိတ်က ပိုလွတ်လပ်လေလေပါပဲ။
အပိုင်း (၃) သွာဂတပြတိုက်နှင့် ရိုးရှင်းသော စီမံခန့်ခွဲမှု
"ဒီနေရာမှာ ဒကာကြီးတစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... အရှင်ဘုရား... ပြတိုက်မှာကျတော့ ဓာတ်တော်တွေ အများကြီး စုဆောင်းထားတာဆိုတော့ ဒါဟာ ရောင့်ရဲခြင်းနဲ့ ဆန့်ကျင်နေတာ မဟုတ်ဘူးလား" လို့။ အေး... အဲဒါ အင်မတန် ကောင်းတဲ့ မေးခွန်းပါ။ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတမှာ ဓာတ်တော်တွေကို စုဆောင်းတာဟာ "ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ်" (Greed) နဲ့ စုဆောင်းတာ မဟုတ်ဘဲ "ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လိုစိတ်" (Stewardship) နဲ့ စုဆောင်းတာပါ။
Policy 1, Art 1.1 အရ ဦးဇင်းတို့ဟာ ဓာတ်တော်တွေကို စောင့်ရှောက်သူ (Caretaker) သာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်အတွက် ပိုလျှံအောင် စုဆောင်းတာ မဟုတ်ဘဲ သာသနာအတွက် တာဝန်ယူတာပါ။ ဒါကြောင့်လည်း Template-T173 အရ ဓာတ်တော်တွေကို Classification လုပ်တဲ့အခါ "ပုဂ္ဂလိကပိုင်" အဖြစ် မသတ်မှတ်ဘဲ "သာသနာပိုင်" အဖြစ် စနစ်တကျ မှတ်တမ်းတင်ပါတယ်။ ပိုင်ဆိုင်လိုစိတ် မပါတဲ့အခါ ဓာတ်တော် ၁ ဆူရှိရှိ၊ ၁၀၀ ရှိရှိ စောင့်ရှောက်သူရဲ့ စိတ်ဟာ ရောင့်ရဲမှုနဲ့အတူ အေးချမ်းနေတာပါ။
အပိုင်း (၄) Minimalism နှင့် စိတ်၏ ဒေတာသန့်စင်မှု
"အေး... အဲဒါကို သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်ရင်..." Minimalism ဆိုတာ ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းတွေတင်မကဘဲ Digital ဥစ္စာတွေ၊ စိတ်ကူးအတွေးတွေကိုပါ ရှင်းလင်းတာပါ။ နေ့စဉ်ဘဝမှာ ဒကာကြီးတို့ Social Media သုံးရင်းနဲ့ မလိုအပ်တဲ့ Information တွေ အများကြီးကို လက်ခံနေရတာဟာ စိတ်ကို 'Clutter' (ရှုပ်ထွေးမှု) ဖြစ်စေပါတယ်။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတရဲ့ Registry Template-T228 မှာ ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းတွေကို Data Cleansing လုပ်သလိုမျိုး၊ စိတ်ထဲမှာလည်း "မလိုအပ်တဲ့ အာရုံတွေ" ကို Cleansing လုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ Minimalism ရဲ့ အခြေခံဟာ "အရေးကြီးဆုံး အရာကိုပဲ အာရုံစိုက်ခြင်း" ပါ။ ဓမ္မမှာတော့ အဲဒါဟာ "နိဗ္ဗာန်" သို့မဟုတ် "ကုသိုလ်" ပါပဲ။ မလိုအပ်တဲ့ လောဘ ဒေတာတွေကို ဖျက်ထုတ်လိုက်ရင် စိတ်ထဲမှာ သန္တုဋ္ဌိ ဆိုတဲ့ အေးချမ်းမှု နေရာယူလာပါလိမ့်မယ်။
အပိုင်း (၅) လောဘ၏ အဆုံးမရှိသော သံသရာ (Hedonic Treadmill)
အဘိဓမ္မပိဋကတ်၊ ပုဂ္ဂလပညတ် (စာမျက်နှာ ၃၈) မှာ "တဏှာ" အကြောင်းကို ကြည့်ရင် တဏှာဟာ မြစ်ကြီး ၅ သွယ်လိုပဲ ဘယ်တော့မှ မပြည့်နိုင်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ ဆေးပညာအရလည်း ဒါကို 'Hedonic Treadmill' လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပစ္စည်းအသစ်တစ်ခုရလို့ ခဏပဲ ပျော်တယ်၊ ခဏနေရင် နောက်ထပ် ပိုကောင်းတာကို ထပ်လိုချင်ပြန်ရော။ ဒါဟာ အဆုံးမရှိတဲ့ ပြေးပွဲကြီးပါ။
ဒီနေရာမှာ Case-R355 က လူငယ်တစ်ယောက်ရဲ့ အတွေ့အပြင်ကို ပြောပြပါ့မယ်။ သူဟာ iPhone အသစ်ထွက်တိုင်း ဝယ်ရမှ ကျေနပ်တဲ့သူပါ။ ဒါပေမဲ့ ဝယ်ပြီး တစ်ပတ်လောက်ဆိုရင် ပျော်ရွှင်မှုက ပျောက်သွားပြန်ရော။ သွာဂတမှာ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ သမိုင်းကြောင်းနဲ့ အနိစ္စသဘောကို လေ့လာရင်း "အရာခပ်သိမ်းဟာ ဟောင်းနွမ်းပျက်စီးမှာပဲ" ဆိုတာကို သိမြင်သွားတဲ့အခါ၊ သူဟာ မလိုအပ်တဲ့ အသုံးအဆောင်တွေကို လျှော့ချပြီး ရောင့်ရဲခြင်းရဲ့ အရသာကို စတင်ခံစားလာရပါတယ်။ ပစ္စည်းတွေ လျော့သွားပေမယ့် သူ့ရဲ့ ပျော်ရွှင်မှု (Inner Peace) ကတော့ ပိုတိုးလာပါတယ်။
အပိုင်း (၆) စနစ်တကျ နေထိုင်ခြင်းနှင့် ဝိနည်းတော်
မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟာ Minimalism ရဲ့ အရှင်သခင်ပါ။ ဝိနည်းပိဋကတ်မှာ ရဟန်းတစ်ပါး ပိုင်ဆိုင်ရမယ့် ပစ္စည်းကို ၈ ပါး (ပရိက္ခရာ ၈ ပါး) ပဲ သတ်မှတ်ထားတာဟာ အစွန်းရောက် ချွေတာတာ မဟုတ်ဘဲ "အလုပ်လုပ်ဖို့ အကောင်းဆုံး အခြေအနေ" (Optimal Productivity) ကို ဖန်တီးပေးတာပါ။
သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Daily Maintenance Log (Template-T105) မှာလည်း "ရိုးရှင်းခြင်းဟာ အင်အား" လို့ ယူဆပါတယ်။ ရှုပ်ပွနေတဲ့ နေရာမှာ ဓာတ်တော်တွေကို ထိန်းသိမ်းဖို့ မလွယ်ကူသလို၊ ရှုပ်ပွနေတဲ့ စိတ်နဲ့လည်း တရားဘာဝနာ ပွားများဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဓာတ်တော်စောင့်ရှောက်သူတိုင်းဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ စိတ်အိမ်ကို Minimalist ကျကျ စနစ်တကျ ရှိအောင် (Audit-Y2022 အရ) အမြဲ စစ်ဆေးနေရပါတယ်။
အပိုင်း (၇) ရောင့်ရဲခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူး (The Freedom of Soul)
ရောင့်ရဲခြင်းကြောင့် ရရှိတဲ့ အကျိုးကျေးဇူးကတော့ "လွတ်လပ်မှု" ပါပဲ။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်မှာ "သန္တုဋ္ဌီ ပရမံ ဓနံ" လို့ ဟောတာဟာ ရောင့်ရဲသူဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အချမ်းသာဆုံးသူ ဖြစ်လို့ပါပဲ။ သူတစ်ပါးထက် ပိုရဖို့ မကြိုးစားရတော့တဲ့အတွက် စိုးရိမ်ပူပန်မှု (Stress) ကင်းဝေးသွားပါတယ်။
"ဒီနေရာမှာ ဒကာမကြီးတစ်ယောက်က မေးဦးမယ်... အရှင်ဘုရား... အခုခေတ်ကြီးမှာ ရောင့်ရဲနေရင် စီးပွားရေးမှာ နောက်ကျကျန်ခဲ့မှာ မဟုတ်ဘူးလား" လို့။ အေး... အဲဒါက အယူအဆ အမှားပါ။ ရောင့်ရဲခြင်းဆိုတာ "ပျင်းရိခြင်း" မဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ့်မှာ ရှိတဲ့ စွမ်းအင်တွေကို မလိုအပ်တဲ့ နေရာမှာ မဖြုန်းတီးတော့ဘဲ အရေးကြီးတဲ့ လုပ်ငန်း (ဥပမာ- သာသနာပြုခြင်း သို့မဟုတ် မိသားစု ကျန်းမာရေး) မှာ ပိုပြီး ထိထိရောက်ရောက် အသုံးချနိုင်တာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒါဟာ စွမ်းဆောင်ရည်မြင့်မားတဲ့ Minimalism (High-Performance Minimalism) ပါပဲ။
အပိုင်း (၈) လက်တွေ့ကျင့်သုံးရန် လမ်းညွှန်ချက်
ဒကာ၊ ဒကာမတို့လည်း ယနေ့ကစပြီး Minimalism ကို ဓမ္မနည်းကျကျ ကျင့်သုံးကြည့်ကြပါ။
၁။ အိမ်က ပစ္စည်းတွေကို ရှင်းထုတ်ပါ - ၆ လအတွင်း တစ်ခါမှ မသုံးဖြစ်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို လိုအပ်သူကို ပေးကမ်းပါ (Dana & Minimalizing)။
၂။ ဝယ်ယူမှုကို ဆင်ခြင်ပါ - "ဒါဟာ ငါ့အတွက် တကယ် လိုအပ်တာလား (Need) ဒါမှမဟုတ် လိုချင်ရုံသက်သက်လား (Want)" လို့ T214 Root Cause နဲ့ စစ်ဆေးပါ။
၃။ စိတ်ကို ရှင်းလင်းပါ - တစ်နေ့ကို ၅ မိနစ်လောက် ဘာမှမတွေးဘဲ ရောင့်ရဲနေတဲ့ စိတ်ကလေးနဲ့ ငြိမ်ငြိမ်လေး နေကြည့်ပါ။
ဦးဇင်းတို့ သွာဂတရဲ့ Policy 3, Art 3.4 မှာ "Future Vision" ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ အနာဂတ်မှာ ပစ္စည်းတွေထက် "အနှစ်သာရ" တွေကိုပဲ အလေးထားတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်း ဖြစ်လာဖို့ပါ။ ဓာတ်တော်မြတ်တွေကို ဖူးမြော်တဲ့အခါ ဓာတ်တော်တွေရဲ့ တည်ငြိမ်မှု၊ ရိုးရှင်းမှုကနေ တို့ရဲ့ စိတ်ကို ရောင့်ရဲမှုဆီ လမ်းပြပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
အပိုင်း (၉) နိဂုံးချုပ်နှင့် သာဓုအနုမောဒနာ
ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ရောင့်ရဲခြင်းနှင့် စိတ်၏ချမ်းသာမှု" တရားတော်ရဲ့ အနှစ်ချုပ်ကတော့ - ပစ္စည်းဥစ္စာတွေမှာ ချမ်းသာမှုကို မရှာဘဲ၊ စိတ်ရဲ့ ရောင့်ရဲမှုမှာပဲ ချမ်းသာမှုကို ရှာကြဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ Minimalism ဆိုတာ ဓမ္မနည်းအရပြောရင် "အပိုတွေကို ဖယ်ထုတ်ပြီး အလိုတွေကို ထိန်းချုပ်ခြင်း" ပါပဲ။
ဒကာ၊ ဒကာမ အပေါင်း သူတော်ကောင်းတို့လည်း ရောင့်ရဲခြင်းတည်းဟူသော အမြတ်ဆုံးဥစ္စာကို ပိုင်ဆိုင်ကြပြီး၊ ပေါ့ပါးလွတ်လပ်သော စိတ်နှလုံးဖြင့် နိဗ္ဗာန်ချမ်းသာတိုင်အောင် လျှောက်လှမ်းနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ယနေ့ ဟောကြားအပ်သော ဓမ္မဒါန ကုသိုလ်ကမ္မ၊ နာယူကြသော ဓမ္မဿဝန ကုသိုလ်ကမ္မ အစုစုတို့ကြောင့် မိမိတို့ လိုလားတောင့်တအပ်သော မဂ်ဉာဏ်၊ ဖိုလ်ဉာဏ်၊ နိဗ္ဗာန်မြတ်ကို လွယ်ကူသော အကျင့်၊ လျင်မြန်သော အသိဉာဏ်တို့ဖြင့် ရရှိပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓသာသနံ - မြတ်စွာဘုရား၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်သည်
စိရံ - ကြာမြင့်စွာသော ကာလပတ်လုံး
တိဌတု - တည်ပါစေသတည်း။
သာဓု... သာဓု... သာဓု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၀ ရက် (Day 100)
