Day: 103 | ၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၃ | အာကာသယာဉ်မှူးများနေ့ (Space Flight Day) | အဘိဓမ္မ၊ အာကာသ | Aerospace Engineering
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာ ရတနာမြတ်သုံးပါးနဲ့တကွ မိဘဆရာသမားတို့အား ရိုသေမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပူဇော်ပါ၏။ ယနေ့ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်၊ သာသနာနှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တန်ခူးလပြည့်ကျော် ၈ ရက်နေ့မှာ ကြွရောက်လာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့... ကိုယ်စိတ်နှစ်ဖြာ ကျန်းမာချမ်းသာကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သလိုက်ပါတယ်နော်။ ဒီနေ့ဟာ "အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အာကာသယာဉ်မှူးများနေ့" (International Day of Human Space Flight) ဖြစ်သလို၊ မြန်မာ့ရိုးရာ နှစ်သစ်ကူး အခါသမယနဲ့လည်း တိုက်ဆိုင်နေပါတယ်။ နှစ်ဟောင်းက အညစ်အကြေးတွေကို ထားရစ်ခဲ့ပြီး၊ မြန်မာနှစ်ဆန်း (၁) ရက်နေ့ကစလို့ သက်ရှည်ကျန်းမာပြီး စိတ်သစ်လူသစ်နဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ ပွားများနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သလိုက်ပါတယ်။
ဒီနေ့ တရားမဟောခင်မှာ စိတ်ကလေးကို အာကာသကြီးလို ကျယ်ပြောသွားအောင်၊ အနှောင်အဖွဲ့တွေကနေ လွတ်မြောက်သွားအောင် 'အာကာသကသိုဏ်း' (Space Meditation) လေးကို အရင်ဆုံး ပွားများကြည့်ကြရအောင်။ မျက်စိကို မှိတ်၊ ကိုယ့်ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ် အကန့်အသတ်တွေကို မေ့ထားပြီး၊ စိတ်ကို ကောင်းကင်ဟင်းလင်းပြင်ကြီးအထိ ဖြန့်ကျက်လိုက်ပါ။ "အာကာသသည် အဆုံးမရှိ၊ လွတ်လပ်ခြင်းသည် အဆုံးမရှိ" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ အာကာသယာဉ်မှူးတစ်ယောက် ကမ္ဘာမြေရဲ့ ဆွဲအားကနေ ရုန်းထွက်သွားသလို၊ တို့ရဲ့ စိတ်ကိုလည်း လောဘ၊ ဒေါသ ဆွဲအားတွေကနေ ခဏလောက် ရုန်းထွက်ပြီး လွတ်လပ်တဲ့ နယ်ပယ်တစ်ခုကို ပို့ထားလိုက်ကြပါဦး။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အိမ်ကျဉ်းကျဉ်းလေးထဲမှာ နေရတာ မွန်းကြပ်သလိုမျိုး၊ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲအိမ်လေးထဲမှာ နေရတာလည်း ကျဉ်းမြောင်းလှပါတယ်။ အာကာသထဲကို ရောက်သွားတဲ့ ယာဉ်မှူးဟာ နယ်နိမိတ်မျဉ်းတွေ မရှိတဲ့ ကမ္ဘာကြီးကို မြင်ရသလိုမျိုး၊ တို့တွေလည်း ဒီ 'အာကာသ' ကမ္မဋ္ဌာန်းကို စီးဖြန်းလိုက်တဲ့အခါ "ငါ၊ သူ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ" ဆိုတဲ့ နယ်နိမိတ်တွေ ပျောက်ပြီး၊ ဓာတ်သဘောသက်သက် ကျယ်ပြောမှုကို ခံစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ခဏလောက် ငြိမ်ငြိမ်လေး အာကာသထဲမှာ စိတ်ကို လွှတ်ထားလိုက်ကြပါစို့။
စိတ်ကလေး ကျယ်ပြောလွတ်လပ်သွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ရဲ့ ခေါင်းစဉ်ဖြစ်တဲ့ "အာကာသယာဉ်မှူးများနေ့" အကြောင်းကို ခေတ်သစ် လေကြောင်းနှင့် အာကာသ အင်ဂျင်နီယာပညာ (Aerospace Engineering) ရှုထောင့်ကနေ အရင်ဆုံး လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။ ၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ယူရီဂါဂါရင် (Yuri Gagarin) ဆိုတဲ့ လူသားတစ်ယောက်ဟာ ပထမဆုံးအကြိမ် ကမ္ဘာ့လေထုကို ဖောက်ထွက်ပြီး အာကာသထဲကို ရောက်ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ လူသားသမိုင်းရဲ့ အကြီးမားဆုံး ခုန်ပျံကျော်လွှားမှု တစ်ခုပါပဲ။
သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရရင် ကမ္ဘာ့ဆွဲငင်အား (Gravity) ကို ကျော်လွှားဖို့အတွက် ဒုံးပျံတစ်ခုဟာ 'Escape Velocity' လို့ ခေါ်တဲ့ လွတ်မြောက်အလျင် (တစ်စက္ကန့်ကို ၁၁.၂ ကီလိုမီတာ) နှုန်းနဲ့ ပျံသန်းရပါတယ်။ အဲဒီလောက် အရှိန်ပြင်းပြင်းနဲ့ ရုန်းကန်မှသာ ကမ္ဘာမြေရဲ့ သံယောဇဉ် (ဆွဲအား) ကို ဖြတ်တောက်နိုင်တာပါ။ အာကာသထဲ ရောက်သွားတဲ့အခါမှာတော့ 'Zero Gravity' (ဆွဲအားမဲ့) အခြေအနေကို ရောက်သွားပြီး၊ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ပေါ့ပါးလွတ်လပ်သွားတယ်။ အထူးသဖြင့် အာကာသယာဉ်မှူးတွေ ခံစားရတဲ့ 'The Overview Effect' ဆိုတဲ့ စိတ်ခံစားမှုဟာ အင်မတန် ထူးခြားပါတယ်။ သူတို့ဟာ အာကာသထဲကနေ ကမ္ဘာကြီးကို ပြန်ကြည့်လိုက်တဲ့အခါ နိုင်ငံနယ်နိမိတ်တွေ မမြင်ရတော့ဘဲ၊ ကမ္ဘာကြီးဟာ အာကာသ ဟင်းလင်းပြင်ကြီးထဲမှာ မျောပါနေတဲ့ သေးငယ်တဲ့ အပြာရောင် ဂေါ်လီလုံးလေး (Pale Blue Dot) သက်သက်ပါလားဆိုပြီး "ငါ" စွဲတွေ ပျောက်သွားကြလေ့ ရှိပါတယ်တဲ့။
ဒီနေရာမှာ မေးစရာ ရှိတာက "အရှင်ဘုရား... အာကာသထဲသွားတာနဲ့ တရားရတာနဲ့ ဘာဆိုင်လို့လဲ" ပေါ့။ ဆိုင်တာပေါ့ ဒကာကြီးရဲ့။ အာကာသခရီးစဉ် (Space Flight) ဆိုတာ သံသရာခရီးစဉ်နဲ့ သဘောတရားချင်း အင်မတန် တူပါတယ်။ ကမ္ဘာမြေရဲ့ ဆွဲအား (Gravity) ဟာ တို့ရဲ့ တပ်မက်မှု (Tanha/Upadana) နဲ့ တူတယ်။ ဒုံးပျံရဲ့ လောင်စာဆီနဲ့ တွန်းကန်အားဟာ တို့ရဲ့ 'ဝီရိယ' နဲ့ 'မဂ်ဉာဏ်' နဲ့ တူတယ်။ ဆွဲအားကို မလွန်ဆန်နိုင်ရင် ကမ္ဘာပေါ် ပြန်ပြုတ်ကျသလို၊ တဏှာကို မဖြတ်နိုင်ရင် သံသရာထဲ ပြန်ကျတာပါပဲ။ အာကာသထဲ ရောက်သွားမှ လွတ်လပ်မှုကို ခံစားရသလို၊ နိဗ္ဗာန် (လောကုတ္တရာ နယ်ပယ်) ကို ရောက်မှသာ စစ်မှန်တဲ့ လွတ်မြောက်မှုကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
အခု သိပ္ပံပညာက ပြတဲ့ Escape Velocity နဲ့ Overview Effect သဘောတရားတွေကို နားလည်ထားမှသာလျှင် ဘုရားရှင်ဟောတဲ့ 'အာကာသ' ဓာတ်သဘောနဲ့ သံသရာကနေ ထွက်မြောက်ပုံကို ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပိုပြီး ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာမြေကို ခွဲခွာရသလို ခန္ဓာကို ခွဲခွာရမယ့် အကြောင်းကို ပါဠိတော် အနက်ဖွင့်ဆိုချက်တွေနဲ့ ဆက်ပြီး လေ့လာကြည့်ကြရအောင်...။
ကိုင်း... ရှေ့မှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ Aerospace Engineering (လေကြောင်းနှင့် အာကာသ အင်ဂျင်နီယာပညာ) အရ ကမ္ဘာမြေရဲ့ ဆွဲအား (Gravity) ကို ကျော်လွှားပြီး လွတ်မြောက်အလျင် (Escape Velocity) နဲ့ ရုန်းထွက်ပုံတွေကို ပြောခဲ့ပြီးပြီနော်။ အခု အဲဒီအချက်ကို တို့ဘုရားရှင်ရဲ့ အဘိဓမ္မာတရားတော်နဲ့ ချိန်ထိုးပြီး အနှစ်သာရကို ရှာကြည့်ကြရအောင်။ အဘိဓမ္မာမှာ 'အာကာသ' (Akasa) ကို 'ပရိစ္ဆေဒရုပ်' (Pariccheda-rupa) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ်ကတော့ ရုပ်တွေကို ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ပေးတဲ့ သဘောပါ။ ရုပ်ဝတ္ထုတွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ပူးကပ်နေတယ် ထင်ရပေမဲ့၊ တကယ်တော့ အက်တမ် (Paramanu) လေးတွေကြားထဲမှာ အာကာသ ဆိုတဲ့ ဟင်းလင်းပြင်လေးတွေ ခြားထားလို့သာ ပုံသဏ္ဌာန်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အာကာသယာဉ်တစ်စင်းဟာ လေထုအလွှာလွှာကို ဖောက်ထွက်ပြီး ဟင်းလင်းပြင် (Vacuum) ထဲကို ရောက်သွားသလိုမျိုး၊ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ဟာလည်း "ငါ၊ သူ၊ ယောက်ျား၊ မိန်းမ" ဆိုတဲ့ ပညတ်အလွှာတွေကို ဖောက်ထွက်ပြီး ပရမတ်ဆိုတဲ့ ဟင်းလင်းပြင်သဘောကို မြင်အောင် ကြည့်ရပါတယ်။ ဘုရားရှင်က "အာကာသဓာတု" (Space Element) ကို ဟောကြားရာမှာ "မထိတွေ့အပ်၊ ဟင်းလင်းပြင်ဖြစ်သော သဘော" လို့ မိန့်တော်မူတယ်။ အာကာသယာဉ်မှူးတွေဟာ ကမ္ဘာမြေကို စွန့်ခွာရသလို၊ တို့တွေဟာလည်း 'ရုပ်' (Materiality) အပေါ် တွယ်တာမှုကို စွန့်ခွာပြီး စိတ်ကို အာကာသလို ကျယ်ပြောလွတ်လပ်အောင် ထားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးရဲ့ (၁၂) ပုဒ်မြောက် (Verse 12) ဖြစ်တဲ့ သံဃာ့ဂုဏ်တော် "သုပ္ပဋိပန္နော ဘဂဝတော သာဝကသံဃော" (မြတ်စွာဘုရား၏ တပည့်သား သံဃာတော်အပေါင်းသည် ကောင်းစွာ ကျင့်တော်မူပါပေ၏) ဆိုတဲ့ ဂုဏ်တော်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး ကြည်ညိုကြည့်ရအောင်။ အာကာသယာဉ်မှူး (Astronauts) တွေဟာ သာမန်လူတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ဟာ အာကာသထဲသွားဖို့ နှစ်နဲ့ချီပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် လေ့ကျင့်ရသူတွေ (Highly Trained) ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အတူပါပဲ... 'သံဃာ' ဆိုတာလည်း သံသရာဆိုတဲ့ ကမ္ဘာမြေဆွဲအားကနေ ရုန်းထွက်ဖို့အတွက် သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာတွေကို 'ကောင်းစွာ ကျင့်ကြံထားသူ' (Well-trained Spiritual Travelers) တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အာကာသယာဉ်မှူးတွေက ကြယ်တွေကို ဦးတည်သလို၊ သံဃာတော်တွေက နိဗ္ဗာန်ကို ဦးတည်ပြီး ပျံသန်းနေကြတာပါပဲ။
ဒါကို နောက်ထပ် ဥပမာတစ်ခုနဲ့ ထပ်ပြီး ချဲ့ထွင်ပြရရင်... ဒုံးပျံတစ်ခု လွှတ်တင်တဲ့အခါ အဆင့်ဆင့် ဖြုတ်ချသွားရတယ် (Multi-stage Rocket) မဟုတ်လား။ ပထမအဆင့် လောင်စာကုန်ရင် အဲဒီအပိုင်းကို ဖြုတ်ချခဲ့မှ ဒုံးပျံက ပေါ့ပါးပြီး ရှေ့ဆက်သွားလို့ရတာ။ ဒီသဘောတရားအတိုင်းပါပဲ။ 'သုပ္ပဋိပန္နော' ဆိုတဲ့ လမ်းကောင်းကို လျှောက်တဲ့အခါမှာလည်း သံယောဇဉ် အဆင့်ဆင့်ကို ဖြုတ်ချခဲ့ရတယ်။ အိမ်ကို ဖြုတ်ချ၊ စည်းစိမ်ကို ဖြုတ်ချ၊ နောက်ဆုံး ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကိုပါ ဉာဏ်နဲ့ ဖြုတ်ချခဲ့မှ နိဗ္ဗာန်ဆိုတဲ့ အာကာသလွတ်လပ်နယ်မြေကို ရောက်မှာပါ။ မဖြုတ်ချရဲရင် လေးလံနေပြီး သံသရာဆွဲအားအောက်မှာ ပြန်ပြုတ်ကျမှာပဲ မဟုတ်လား သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
ကိုင်း... အခု ဝိပဿနာ ရှုကွက်ဘက်ကို တိုးကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ရဲ့ အဓိက အာရုံက 'ရူပါရုံ' (အဆင်းအာရုံ) နဲ့ 'အာကာသ' ကို တွဲဖက်ပြီး ရှုမှတ်ဖို့ပဲ။ အာကာသယာဉ်မှူးတွေရဲ့ 'Overview Effect' (အပေါ်စီးက မြင်ရခြင်း) ကို ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး ရှုရအောင်။
ရှုကွက်မှာ အဆင့် (၅) ဆင့် ရှိတယ်။ (၁) ဒွါရ - စက္ခုဒွါရ (မျက်စိ)။ (၂) အာရုံ - ရူပါရုံ (အဆင်း/အရောင်/အာကာသ)။ (၃) ဝိညာဉ် - စက္ခုဝိညာဉ် (မြင်သိစိတ်)။ (၄) ဖဿ - အလင်းနှင့် မျက်စိ ထိတွေ့မှု။ (၅) သညာ - မှတ်သားမှု (ကမ္ဘာ၊ လူ၊ ငါ စသည်ဖြင့်)။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ညဘက် ကောင်းကင်ကြီးကို မော့ကြည့်လိုက်ပါ။ ဒါမှမဟုတ် တိမ်တွေ လွင့်နေတာကို ကြည့်လိုက်ပါ။ "မြင်တယ်... သိတယ်" လို့ မှတ်ပါ။ ပြီးရင် စိတ်ကူးနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အာကာသထဲ ပို့လိုက်ပါ။ အာကာသထဲကနေ ပြန်ကြည့်ရင် ကိုယ့်အိမ်၊ ကိုယ့်ကား၊ ကိုယ့်နိုင်ငံဆိုတာ မရှိတော့ဘူး။ အပြာရောင် အစက်ကလေးပဲ ရှိတော့တယ်။ အဲဒီလိုပဲ... ဝိပဿနာဉာဏ်နဲ့ ကြည့်ရင် "ငါ့ခန္ဓာကိုယ်" ဆိုတာ မရှိဘူး။ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အစုအဝေး (Rupa Kalapas) တွေ အာကာသထဲမှာ မျောနေတာပဲ ရှိတယ်။ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲကို အာကာသထဲ လွှင့်ပစ်လိုက်ပါ။ "ရုပ်သည် အာကာသ၌ တည်၏၊ စိတ်သည် အာရုံ၌ တည်၏၊ ငါ မရှိ" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။
ဒီနေရာမှာ မေးစရာ ရှိတာက "အရှင်ဘုရား... ခန္ဓာကို ခွဲခွာရမယ်ဆိုတာ သေခိုင်းတာလား" ပေါ့။ မဟုတ်ပါဘူး ဒကာကြီး။ "ဥပါဒါန်" (Clinging) နဲ့ တွယ်ကပ်ထားတာကို ခွာခိုင်းတာပါ။ အာကာသယာဉ်မှူးက ကမ္ဘာကို ခွာပေမဲ့ ကမ္ဘာကို မမုန်းပါဘူး။ သူက မြင့်မြတ်တဲ့ တာဝန်တစ်ခု (Mission) နဲ့ ခွာတာပါ။ တို့လည်း ဒီအတိုင်းပဲ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို မမုန်းရဘူး၊ ဒါပေမဲ့ "ဒါ ငါ့ဟာပဲ" ဆိုပြီး တွယ်ကပ်နေတဲ့ စိတ် (Gravity of Attachment) ကို ခွာရမှာ။ စိတ်က ခန္ဓာအိမ်ထဲမှာ နေပေမဲ့၊ ဉာဏ်ကတော့ အာကာသလို လွတ်လပ်နေရမယ်။ အဲဒါကို "လွတ်မြောက်အလျင်" (Escape Velocity of Wisdom) လို့ ခေါ်တာပေါ့။
ဒိဋ္ဌိဖြုတ်ဟောစဉ်ကို ဆက်ကြည့်ရအောင်။ လူတွေမှာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဆိုတာ အမြဲ ကပ်ပါနေတယ်။ "ငါ့ကမ္ဘာ၊ ငါ့နေရာ၊ ငါ့ခန္ဓာ" ဆိုတဲ့ အယူအဆဟာ ဒိဋ္ဌိပဲ။ တကယ်တော့ 'ကမ္ဘာ' ဆိုတာလည်း အာကာသထဲမှာ လည်နေတဲ့ ဓာတ်လုံးကြီး (Matter in Motion) တစ်ခုပါပဲ။
မျက်လှည့်ပြသူရဲ့ ဥပမာကို သုံးကြည့်စို့။ မျက်လှည့်ဆရာက သေတ္တာကျဉ်းကျဉ်းလေးထဲမှာ လူဝင်ပြသလိုမျိုး၊ 'တဏှာ' ဆိုတဲ့ မျက်လှည့်ဆရာက အာကာသလို ကျယ်ပြောတဲ့ ဓမ္မသဘောကို ဖုံးကွယ်ပြီး "ငါ" ဆိုတဲ့ သေတ္တာကျဉ်းကျဉ်းလေးထဲမှာ တို့ကို ပိတ်လှောင်ထားတာ။ အာကာသယာဉ်မှူးက ကမ္ဘာကို အပေါ်စီးက မြင်လိုက်ရမှ "ဩော်... နယ်နိမိတ်တွေဆိုတာ လူတွေ လုပ်ထားတာပါလား" လို့ သိသလို၊ ယောဂီကလည်း ဉာဏ်နဲ့ ကြည့်လိုက်မှ "ဩော်... ငါ ဆိုတာ ဒိဋ္ဌိက လုပ်ထားတဲ့ အထင်မှားပါလား" လို့ သိမြင်ပြီး သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပြုတ်သွားမှာပါ။
သဿတဒိဋ္ဌိ ဆိုတာကတော့ "ငါ ဒီမှာပဲ ထာဝရ နေရမယ်" လို့ ထင်တာ။ ဒါပေမဲ့ ကြည့်ပါ... ကမ္ဘာကြီးတောင် တစ်နေ့ ပျက်စီးမှာ။ နေမင်းကြီးတောင် တစ်နေ့ ကွယ်မှာ။ စကြဝဠာတစ်ခုလုံး (Cosmos) ဟာ ဖြစ်လိုက်ပျက်လိုက်ပဲ။ အာကာသခရီးစဉ်ဟာ ယာယီပဲ ဖြစ်သလို၊ လူ့ဘဝခရီးစဉ်ဟာလည်း ယာယီပါပဲ။ မမြဲတဲ့ သဘော (Anicca) ကို မြင်ရင် သဿတဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ်။ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဆိုတာကတော့ "သေရင် ပြတ်ပြီ၊ ဘာမှ မရှိတော့ဘူး" လို့ ယူတာ။ မဟုတ်ဘူး... ဒုံးပျံတစ်စင်းရဲ့ အရှိန် (Momentum) က အာကာသထဲမှာ ဆက်သွားနေသလို၊ တို့ပြုလုပ်လိုက်တဲ့ ကံ (Kamma) ရဲ့ အရှိန်က သံသရာထဲမှာ ဆက်သွားနေမှာ။ နိဗ္ဗာန်မရောက်မချင်း ခရီးမဆုံးဘူး။ အကြောင်းအကျိုးကို သိရင် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ပြုတ်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
အလုပ်ပေး ရှုကွက်အနေနဲ့ ပြောရရင်... "အာကာသခရီးသည် သံသရာခရီးနှင့် တူကြောင်း" နှလုံးသွင်းပါ။ ကောင်းကင်ကို မြင်တိုင်း၊ လေယာဉ်ပျံကို မြင်တိုင်း "ငါလည်း တစ်နေ့ ဒီခန္ဓာဆွဲအားကနေ လွတ်မြောက်အောင် ပျံသန်းရမယ်" လို့ သတိရပါ။ နှစ်သစ်ကူးကာလမှာ "သုပ္ပဋိပန္နော" ဂုဏ်တော်ကို ပွားများပြီး၊ သံဃာတော်တွေလိုပဲ ကောင်းမွန်တဲ့ လမ်းကြောင်း (Orbit) ပေါ်မှာ တည်ရှိအောင် ကြိုးစားပါလို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... အခု ဦးပဉ္ဇင်း ဟောခဲ့တဲ့ 'အာကာသ' (Space) သဘောတရားနဲ့ သံသရာဆွဲအားကနေ ရုန်းထွက်ပုံတွေကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချရမလဲဆိုတာ ပိုပြီး မျက်စိထဲ မြင်သွားအောင် တို့ Hswagata ပြတိုက်ရဲ့ မှတ်တမ်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Case-2503 (Template T120) လေးကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒါကတော့ ပြတိုက်ရဲ့ အမြင့်ဆုံး စေတီတော်ထိပ်ဖျားမှာ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး လုပ်ငန်းလုပ်ဆောင်စဉ် ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်လေးပေါ့။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... တို့ပြတိုက်မှာ အမြင့်ပေ (၆၀) ကျော်မြင့်တဲ့ ဓာတ်တော်တိုက် စေတီတော်ကြီး ရှိတယ်။ တစ်ရက်မှာ စေတီထိပ်က စိန်ဖူးတော်နားမှာ တပ်ဆင်ထားတဲ့ လုံခြုံရေး အာရုံခံကိရိယာ (Sensor) တစ်ခု ချို့ယွင်းသွားလို့ တက်ပြင်ဖို့ လိုအပ်လာတယ်။ တာဝန်ကျတဲ့ ဝန်ထမ်းလေးက ငြမ်းစင်ပေါ်ကို တက်သွားပေမဲ့၊ အပေါ်ရောက်တော့ အောက်ကို ပြန်ကြည့်ပြီး ရုတ်တရက် ခေါင်းမူးသွားတာ (Vertigo) ဖြစ်ပြီး၊ ကြောက်လွန်းလို့ ဘာမှ မလုပ်ရဲတော့ဘဲ တိုင်ကို ဖက်ပြီး တုန်နေရှာတယ်။ သူ့စိတ်ထဲမှာ "ပြုတ်ကျတော့မယ်၊ သေတော့မယ်" ဆိုတဲ့ ကမ္ဘာမြေဆွဲအား (Gravity of Fear) က အကြီးအကျယ် ဖိစီးနေတာပေါ့။
ဒီနေရာမှာ တို့ပြတိုက်ရဲ့ Policy 4 (Physical Security & Access Control) နဲ့ Article 4.1 ဖြစ်တဲ့ "အမြင့်ပိုင်း လုပ်ငန်းခွင် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အဆင်သင့်ဖြစ်မှု" (Work at Height Safety & Mental Readiness) ဆိုတဲ့ မူဝါဒကို အသက်သွင်းရမယ့် အချိန်ပဲ။ ဦးပဉ္ဇင်းက အောက်ကနေ လှမ်းကြည့်ပြီး သူ့အခြေအနေကို သဘောပေါက်လိုက်တယ်။ ချက်ချင်းပဲ ဝေါ်ကီတော်ကီ (Walkie-talkie) ကနေ သူ့ကို လှမ်းပြောလိုက်တယ်။ "ဒကာလေး... အောက်ကို မကြည့်နဲ့။ မင်းရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို မေ့ထားလိုက်။ မင်းအခု ရောက်နေတာ အာကာသထဲမှာလို့ သဘောထားလိုက်" လို့။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ဦးပဉ္ဇင်းက ဆက်ပြီး "မင်းမှာ Safety Belt (လုံခြုံရေးခါးပတ်) ပတ်ထားတယ် မဟုတ်လား။ အဲဒီ ခါးပတ်က မင်းကို ဆွဲထားလိမ့်မယ်။ အဲဒါဟာ 'သုပ္ပဋိပန္နော' ဆိုတဲ့ ကျင့်ဝတ်ပဲ။ မင်း ကျင့်ဝတ်ကို လိုက်နာထားသရွေ့ မင်း မပြုတ်ကျဘူး။ ယုံကြည်ချက် (Saddha) ထားပြီး လက်ကို လွှတ်လိုက်ပါ" လို့ တရားနဲ့ရောပြီး အားပေးလိုက်တယ်။ အာကာသယာဉ်မှူးတွေဟာ ယာဉ်ကို ယုံကြည်ပြီး အာကာသထဲ ထွက်ရဲသလို၊ ဒီဝန်ထမ်းလေးလည်း သူ့ရဲ့ Safety Gear ကို ယုံကြည်ပြီး စိတ်ကို လျှော့ချလိုက်တဲ့အခါမှာ ကြောက်စိတ် (Gravity) လျော့သွားတယ်။ သူဟာ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ခဏမေ့ပြီး၊ လုပ်စရာရှိတဲ့ အလုပ်ကို အာကာသထဲမှာ မျောနေသလို ပေါ့ပါးစွာနဲ့ ပြီးအောင် လုပ်နိုင်ခဲ့တယ်။
ဒီဖြစ်ရပ်ကနေ တို့ ဘာသင်ခန်းစာ ရသလဲဆိုတော့... "ကမ္ဘာမြေကို ခွဲခွာရသလို ခန္ဓာကို ခွဲခွာရမယ်" ဆိုတာပါပဲ။ အမြင့်ရောက်လို့ ကြောက်တာဟာ "ငါ့ခန္ဓာကိုယ် ထိခိုက်မှာ စိုးရိမ်လို့" ဖြစ်တာ။ တကယ်လို့ "ငါ" မရှိဘဲ "ရုပ်" ပဲ ရှိတယ်၊ ဒီရုပ်ကို "သီလ" (Safety Belt) နဲ့ ထိန်းထားတယ်လို့ ယုံကြည်လိုက်ရင် ကြောက်စိတ် ပျောက်သွားတယ်။ အာကာသယာဉ်မှူးတွေလိုပဲ သတ္တိရှိရှိနဲ့ သံသရာခရီးကို ဖြတ်သန်းရဲလာတယ်။ "သုပ္ပဋိပန္နော" (ကောင်းစွာကျင့်ခြင်း) သည်သာလျှင် အကောင်းဆုံး လုံခြုံရေး ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို လက်တွေ့ သိမြင်လိုက်ရတာပါပဲ။
ကိုင်း... ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ပြန်ပြီး ခြုံငုံကြည့်ကြရအောင်။
သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ၊ ကမ္ဘာမြေဆွဲအားလို ဖိစီးနေတဲ့ တွယ်တာမှု၊ ကြောက်ရွံ့မှုတွေဟာ 'ဒုက္ခသစ္စာ' ပဲ။
အဲဒီ တွယ်တာမှုကို ဖြစ်စေတဲ့ တပ်မက်မှု၊ ခန္ဓာကို "ငါ" လို့ စွဲလမ်းတဲ့ ဥပါဒါန် (Gravity Source) တွေဟာ 'သမုဒယသစ္စာ' ပဲ။
ဆွဲအားတွေ အကုန်ကင်းစင်ပြီး အာကာသလို လွတ်လပ်ပေါ့ပါးသွားတဲ့ နိဗ္ဗာန်၊ လွတ်မြောက်မှုအစစ်ဟာ 'နိရောဓသစ္စာ' ပေါ့။
အဲဒီ လွတ်မြောက်မှုကို ရဖို့အတွက် ဒုံးပျံလို အရှိန်ပြင်းပြင်းနဲ့ ကျင့်ကြံရတဲ့ မဂ္ဂင်လမ်းစဉ်၊ သုပ္ပဋိပန္နော အကျင့်မြတ်ဟာ 'မဂ္ဂသစ္စာ' ပဲ ဖြစ်ပါတယ် သူတော်ကောင်းတို့ရေ။
ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့လည်း မြန်မာနှစ်ဆန်း (၁) ရက်နေ့၊ နှစ်သစ်ကူး အခါသမယမှာ အာကာသယာဉ်မှူးများနေ့ကို အကြောင်းပြုပြီး ကိုယ့်စိတ်ကို အာကာသလို ကျယ်ပြောအောင် ထားကြပါ။ အတိတ်က အစွဲအလမ်း ဟောင်းတွေကို ကမ္ဘာမြေပေါ်မှာ ထားခဲ့ပြီး၊ ကုသိုလ်ဒုံးပျံကြီး စီးလို့ နိဗ္ဗာန်ခရီးကို ဦးတည် ပျံသန်းနိုင်ကြပါစေ။
ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ ဓမ္မအလျှောက် အားလုံးပဲ သံသရာဆွဲအားမှ လွတ်မြောက်ကြပါစေ။ စိတ်သစ်လူသစ်ဖြင့် အမြင့်ဆုံးသော ပန်းတိုင်သို့ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၁၂ ဧပြီ ၂၀၂၃
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
