Day: 126 | ၅ မေ ၂၀၂၄ | လက်ဆေးခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေး (ရုပ်သန့်ရှင်းမှုနှင့် စိတ်သန့်ရှင်းမှု) | ဝိနည်း၊ သုစိ (သန့်) | Hygiene & Microbiology
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ (၅) ရက်နေ့၊ နိုင်ငံတကာ လက်ဆေးခြင်းနေ့ (World Hand Hygiene Day) နှင့် နိုင်ငံတကာ သားဖွားဆရာမများနေ့ (International Day of the Midwife) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို ကျန်းမာရေးနဲ့ ဆိုင်တဲ့ နေ့ထူးနေ့မြတ်မှာ လူ့လောကထဲကို သက်ရှိလူသားလေးတွေ ရောက်ရှိလာအောင် ကူညီပေးကြတဲ့ သားဖွားဆရာမကြီးများ၊ လူနာအသက်ကို ကယ်တင်နေကြတဲ့ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းများအားလုံး ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းကြပါစေ၊ ရောဂါဘယ ကင်းဝေးပြီး ကျန်းမာရေး ဂရုစိုက်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကဲ... တရားမဟောမီ၊ တရားမနာမီမှာ ဒီနေ့ဟောကြားမယ့် "သန့်ရှင်းခြင်း" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ခဏလောက် စင်ကြယ်သွားအောင် "အာပေါကသိုဏ်း" (Water Element) ကို အခြေခံပြီး ရှုမှတ်ကြည့်ရအောင်။ ရေဆိုတာ အညစ်အကြေးကို ဆေးကြောတတ်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ စိတ်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ မကျေနပ်မှု၊ ပူလောင်မှု၊ ညစ်နွမ်းမှုတွေကို ရေကြည်အေးအေးလေးနဲ့ ဆေးချလိုက်တယ်လို့ သဘောထားပါ။ "ရေ... ရေ... ရေ..." သို့မဟုတ် "စင်ကြယ်စေ... စင်ကြယ်စေ..." လို့ စိတ်ထဲက ရွတ်ဆိုရင်း၊ ကိုယ့်စိတ်နှလုံးသားလေး ကြည်လင်တောက်ပလာတာကို အာရုံပြုပြီး (၁) မိနစ်လောက် ငြိမ်သက်စွာ ရှုမှတ်လိုက်ကြရအောင်...။
ကဲ... စိတ်ကလေး အတော်အတန် ကြည်လင်သွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ခေတ် ကျန်းမာရေးပညာ (Public Health) နဲ့ အဏုဇီဝဗေဒ (Microbiology) ရှုထောင့်ကနေ "လက်ဆေးခြင်း" ရဲ့ သဘောတရားကို ဓမ္မနဲ့ ယှဉ်ပြီး လေ့လာကြည့်ကြစို့။ သူတော်ကောင်းတို့ရေ... လူတစ်ယောက်ဟာ တစ်နေ့ကို သူ့မျက်နှာသူ အကြိမ်ပေါင်း (၅၀၀) လောက် မသိစိတ်နဲ့ ထိမိတတ်တယ်လို့ သုတေသနတွေက ဆိုပါတယ်။ လက်ဆိုတာ အရာရာကို ကိုင်တွယ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်တဲ့အတွက် ရောဂါပိုးမွှား (Germs/Pathogens) တွေ အများဆုံး ခိုအောင်းရာ "အကူးအပြောင်း ဘူတာရုံ" ကြီး ဖြစ်နေပါတယ်။
သိပ္ပံနည်းကျ ကြည့်မယ်ဆိုရင် ဆပ်ပြာ (Soap) နဲ့ လက်ဆေးလိုက်တဲ့အခါ ဘာဖြစ်သွားသလဲ။ ဒါ အလွန် စိတ်ဝင်စားဖို့ ကောင်းပါတယ်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် (Corona Virus) လို ပိုးမွှားတွေရဲ့ အပြင်ဘက်နံရံကို အဆီပြင် (Lipid Membrane) နဲ့ ကာရံထားတယ်။ ဆပ်ပြာမော်လီကျူးတွေမှာ "ရေကိုချစ်တဲ့ခေါင်း" (Hydrophilic Head) နဲ့ "ရေကိုကြောက်ပြီး အဆီကိုချစ်တဲ့အမြီး" (Hydrophobic Tail) ဆိုပြီး နှစ်ဖက် ရှိတယ်။ လက်ဆေးလိုက်တဲ့အခါ ဆပ်ပြာရဲ့ အမြီးပိုင်းက ဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ အဆီနံရံကို ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ပြီး ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးပစ်လိုက်တယ်။ အဲဒီတော့မှ ရေက အဲဒီ အပိုင်းအစတွေကို ဆွဲယူပြီး သန့်ရှင်းသွားစေတာပါ။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... "ကိလေသာ" (Defilements) တွေကို "မဂ္ဂင်" (Path Factors) နဲ့ ဆေးကြောတာနဲ့ တူပါတယ်။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးဆိုတာ စိတ်ထဲက လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ အညစ်အကြေးတွေနဲ့ တူတယ်။ အဲဒီ အညစ်အကြေးတွေက "အနုသယ" ဆိုတဲ့ အဆီပြင်နဲ့ ကာထားလို့ သာမန်ရေ (လောကီပညာ) နဲ့ ဆေးရုံနဲ့ မစင်ဘူး။ "ဝိပဿနာဉာဏ်" ဆိုတဲ့ ဆပ်ပြာနဲ့ တိုက်မှသာ အဲဒီ အဆီပြင်ကို ဖောက်ထွင်းပြီး ကိလေသာပိုးတွေကို သတ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆပ်ပြာမတိုက်ဘဲ ရေလောင်းရုံနဲ့ လက်မစင်သလို၊ ဝိပဿနာမပါဘဲ ကုသိုလ်လုပ်ရုံနဲ့ စိတ်မစင်ကြယ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် "လက်ကို ဆပ်ပြာနဲ့ ဆေးပါ၊ စိတ်ကို တရားနဲ့ ဆေးပါ" လို့ ဆိုရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲ... သိပ္ပံဘက်ကနေ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော်ဘက်ကို ကူးပြီး ကြည့်ကြရအောင်။ ဝိနည်းပိဋက (Vinaya Pitaka) မှာ ဘုရားရှင်ဟာ သန့်ရှင်းရေးနဲ့ ပတ်သက်ရင် အလွန် တိကျပြတ်သားတဲ့ စည်းကမ်းတွေ ချမှတ်ခဲ့ပါတယ်။ "သုစိ" (Suci) ဆိုတာ စင်ကြယ်ခြင်း၊ "ဝတ်" (Vatta) ဆိုတာ တာဝန်ဝတ္တရား ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားရှင်က ကျောင်းတိုက်သန့်ရှင်းရေး၊ သောက်ရေအိုး စင်ကြယ်ရေး၊ သိမ်၊ ကျောင်း၊ အိမ်သာ (Vaccakuti) သန့်ရှင်းရေးတွေကို အသေးစိတ် ဟောကြားထားပါတယ်။
အထူးသဖြင့် "အာဂန္တုကဝတ်"၊ "ဂမကဝတ်" တွေမှာ ခရီးသွားပြီး ပြန်လာတဲ့ ရဟန်းတစ်ပါးဟာ ခြေဆေးရမယ်၊ လက်ဆေးရမယ်၊ သင်္ကန်းကို လျှော်ဖွပ်ရမယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ "ခန္ဓာကိုယ်ဆိုတာ အညစ်အကြေး အိမ်ကြီး" (Body is a temple of impurities) ဖြစ်လို့ပါပဲ။ ပဋိကူလသညာ (Repulsiveness of the Body) အရ ကြည့်ရင် ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးက အမြဲတမ်း ချွေးတွေ၊ အနံ့ဆိုးတွေ၊ အညစ်အကြေးတွေ ယိုစီးထွက်ကျနေတာပါ။ ဒါကို မဆေးကြောဘဲ ထားရင် ရောဂါဘယ ဖြစ်မယ်၊ စိတ်လည်း မကြည်လင်နိုင်ဘူး။ ဝိနည်းတော်မှာ "ခန္ဓာကိုယ် ညစ်နွမ်းနေရင် စိတ်လည်း ညစ်နွမ်းတတ်တယ်" လို့ ဆိုထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ရုပ်သန့်ရှင်းမှု (Physical Hygiene) ဟာ စိတ်သန့်ရှင်းမှု (Mental Hygiene) ရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ် ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... မှန်တစ်ချပ်ကို ကြည့်ပါ။ မှန်က ဖုန်တွေ အလိမ်းလိမ်း တက်နေရင် ကိုယ့်မျက်နှာကို ကြည်ကြည်လင်လင် မြင်ရပါ့မလား။ မမြင်ရပါဘူး။ ထို့အတူပါပဲ... ခန္ဓာကိုယ် ညစ်ပေနေရင်၊ ပတ်ဝန်းကျင် ရှုပ်ပွနေရင် အဲဒီ မကြည်လင်မှုက စိတ်ကို သွားပြီး သက်ရောက်ပါတယ်။ စိတ်ရှုပ်လာတယ်။ ဒေါသထွက်လွယ်တယ်။ တရားထိုင်လို့လည်း မရဘူး။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က "သန့်ရှင်းခြင်းသည် မွန်မြတ်ခြင်း၏ အစ" လို့ သတ်မှတ်ပြီး သန့်ရှင်းရေး လုပ်ခြင်းကိုပါ "ဝတ်ကုသိုလ်" (Duty Merit) အဖြစ် ဟောကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲ... ပါဠိတော်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီးပြီဆိုတော့... အခု အပိုင်းမှာတော့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ လက်ဆေးနေတဲ့ အချိန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်နဲ့ ရုပ် ဖြစ်စဉ်ကို "မနောဝိညာဏဓာတ်" (Mano-vinyana Dhatu) အနေနဲ့ ဝိပဿနာရှုကွက် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြရအောင်။
Vipassana Instruction (The Washing Meditation):
သူတော်ကောင်းတို့ လက်ဆေးတဲ့အခါ "ငါ လက်ဆေးနေတယ်" လို့ မမှတ်ပါနဲ့။ အဲဒါ ပညတ် (Concept) ပါ။ ပရမတ် (Ultimate Reality) အနေနဲ့ ခွဲကြည့်ပါ။
၁။ ပထဝီဓာတ် (Earth Element): လက်ဆိုတာ အသားဆိုင်၊ အရိုးဆိုင်၊ အညစ်အကြေးဆိုင် ဖြစ်တဲ့အတွက် မာတဲ့သဘော၊ ခက်ထန်တဲ့သဘော ရှိတဲ့ ပထဝီဓာတ်ပါ။
၂။ အာပေါဓာတ် (Water Element): ရေဆိုတာ ယိုစီးခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းခြင်း၊ သန့်စင်ခြင်း သဘောရှိတဲ့ အာပေါဓာတ်ပါ။
၃။ ဝါယောဓာတ် (Wind Element): လက်နှစ်ဖက် ပွတ်တိုက်လိုက်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုဟာ ဝါယောဓာတ်ပါ။
၄။ ကာယဝိညာဉ် (Body Consciousness): ရေအေးတာ၊ ဆပ်ပြာမြှုပ် နူးညံ့တာကို ထိသိလိုက်တဲ့ စိတ်။
၅။ မနောဝိညာဏဓာတ် (Mind Consciousness): အဲဒီ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံးကို "ဒါ သန့်ရှင်းရေး လုပ်နေတာ၊ ဒါ ကုသိုလ်ဖြစ်နေတာ" လို့ သိနေတဲ့၊ ကြံစည်နေတဲ့ စိတ်။
ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးဆုံးက "ငါ့လက်" (My Hand) ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဖြုတ်ဖို့ပါပဲ။
ရေဘုံဘိုင် ခေါင်းအောက်မှာ လက်ကို ထိုးထားလိုက်တယ်။ ရေတွေ စီးကျလာတယ်။
"သြော်... ပထဝီ (လက်) ကို အာပေါ (ရေ) နဲ့ ဆေးနေတာပါလား။ ဓာတ်ကြီးလေးပါး အချင်းချင်း ပြုပြင်နေကြတာပါလား" လို့ ရှုပါ။
အညစ်အကြေးတွေ စီးကျသွားတာကို မြင်ရင် "ရုပ်အညစ်အကြေး ပါသွားသလို၊ ငါ့စိတ်ထဲက အကုသိုလ် အညစ်အကြေးတွေပါ ပါသွားပါစေ" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။ အဲဒါဆိုရင် လက်ဆေးရင်း တရားအားထုတ်ရာ ရောက်ပါတယ်။
ဒိဋ္ဌိဖြုတ်ဟောစဉ် (Daily Life Application):
၁။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ:
"ငါ့လက်က ညစ်ပတ်နေတယ်" လို့ မတွေးနဲ့။ "ရုပ်တရားမှာ အညစ်အကြေး (Gocara) ကပ်နေတာ" လို့ တွေးပါ။ လက်ဆေးပြီးလို့ သန့်သွားရင် "ငါ သန့်သွားပြီ" လို့ မယူနဲ့။ "ရုပ်အစဉ် (Process) ပြောင်းလဲသွားတာ" လို့ ယူပါ။ သန့်လိုက် ညစ်လိုက် ဖြစ်နေတဲ့ သဘောကို မြင်ရင် ငါစွဲ ပြုတ်ပါတယ်။
၂။ သဿတဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ:
လက်ဆေးတယ် ဆိုတာ အရေပြားဆဲလ်အသေ (Dead Cells) တွေကို ဖယ်ရှားတာပါ။ တစ်ခါဆေးတိုင်း လက်က အသစ်ဖြစ်နေတာ။ မနေ့က လက်နဲ့ ဒီနေ့ လက် မတူတော့ဘူး။ "အမြဲတမ်း သန့်ရှင်းနေမယ်" လို့ မထင်ပါနဲ့။ ခဏနေ ပြန်ညစ်ဦးမှာပဲ။ "မမြဲသောသဘော (Anicca)" ကို ရှုပါ။
၃။ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ:
"လက်မဆေးလည်း ဘာမှ မဖြစ်ပါဘူး" လို့ မပေါ့ဆပါနဲ့။ လက်မဆေးရင် ရောဂါရမယ်။ ရောဂါရရင် တရားမအားထုတ်နိုင်ဘူး။ တရားမအားထုတ်နိုင်ရင် သံသရာ ရှည်မယ်။ အကြောင်းအကျိုး (Cause & Effect) ဆက်စပ်နေတာကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။
ဒီနေရာမှာ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးရဲ့ ပုဒ်ရေ (၃၅) မှာ လာရှိတဲ့ "သရဏဂုံတည်ခြင်း၏ အကျိုး (၃)" ကို ဆက်စပ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပုဒ်ရေ (၃၅) မှာ "ရောဂါဘယ ကင်းဝေးခြင်း" အကြောင်းကို ညွှန်းဆိုထားပါတယ်။ ဘုရား၊ တရား၊ သံဃာကို ယုံကြည်သူဟာ "သီလ" ကို လုံခြုံအောင် ထိန်းသိမ်းတဲ့အတွက် ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်စွာ နေထိုင်တတ်ကြတယ်။ သန့်ရှင်းခြင်းဟာ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမ ဖြစ်တဲ့အတွက်၊ လက်ဆေးခြင်းဟာလည်း သရဏဂုံ တည်သူတို့ရဲ့ ကျင့်စဉ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကူးစက်ရောဂါဆိုတာ "အာမနုဿ" (Non-human/Invisible) ဘေးတစ်မျိုးပါပဲ။ သန့်ရှင်းသော လက်၊ သန့်ရှင်းသော စိတ်ရှိသူကို ရောဂါဘေး မကပ်ရောက်နိုင်ပါဘူး။
ဒီအချက်ကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာ ပေါ်လွင်စေဖို့ Hswagata ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဇာတ်လမ်း (Case-2526) လေးတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်လမ်းက Template T190 (Hygiene & Sanitation Standards) နဲ့ Policy 15 (Health & Safety) ကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်လေးပါ။
တစ်နေ့မှာတော့ ပြတိုက်ကို လာရောက်လေ့လာတဲ့ ဧည့်သည်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ ရောက်လာတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ လူငယ်လေးတစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ "ကိုလှ" (အမည်လွှဲ) က သိပ်ပြီး စည်းကမ်းမရှိဘူး။ သူက အပြင်ကနေ ပြန်လာ၊ လက်လည်း မဆေးဘဲ မုန့်တွေ စားတယ်။ ပြီးတော့ လက်မဆေးဘဲ ပြတိုက်ထဲက မှန်ဘောင်တွေ၊ လက်ရန်းတွေကို လိုက်ကိုင်တယ်။
ဒါကို မြင်တော့ ပြတိုက်သန့်ရှင်းရေး ဝန်ထမ်း "ဒေါ်အေး" က စိတ်မရှည်တော့ဘူး။
"ဟေ့... လူလေး။ လက်ကလေး ဘာလေး ဆေးပါဦးကွယ်။ ဒီမှာ ရောဂါတွေ ကူးကုန်တော့မယ်။ ပြီးတော့ ဒါ ဘုရားကျောင်းကန်လေ။ မရိုမသေ ညစ်ပတ်ပေရေပြီး လျှောက်မကိုင်နဲ့" လို့ စေတနာနဲ့ လှမ်းပြောလိုက်တယ်။
ကိုလှက လူငယ်ဆိုတော့ မခံချင်ဘူး။ "ဟာ... အဒေါ်ကလည်း။ ကျွန်တော့်လက်က ဘာဖြစ်နေလို့လဲ။ မဲနေတာမှ မဟုတ်တာ။ ဘာရောဂါမှ မရှိပါဘူး" ဆိုပြီး ပြန်ပြောတယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်မှူးချုပ် ဆရာတော်က ကြွလာတယ်။ ဒေါ်အေးက အကြောင်းစုံ လျှောက်တင်တော့ ဆရာတော်က ကိုလှကို ပြုံးပြီး ခေါ်လိုက်တယ်။
"ဒကာလေး... လာပါဦး။ ဦးပဉ္ဇင်း တစ်ခု ပြစရာ ရှိလို့"
ဆရာတော်က UV Light (ခရမ်းလွန်ရောင်ခြည် မီးအိမ်) လေးတစ်ခုကို ယူပြီး ကိုလှရဲ့ လက်ကို ထိုးပြလိုက်တယ်။ ပုံမှန်ကြည့်ရင် သန့်သလို ထင်ရပေမဲ့၊ မီးရောင်အောက်မှာတော့ ကိုလှရဲ့ လက်မှာ မမြင်ရတဲ့ အစက်အပျောက်တွေ၊ အရာတွေ ထင်းနေတာကို တွေ့လိုက်ရတယ်။
"တွေ့လား ဒကာလေး။ မျက်စိနဲ့ ကြည့်ရင် သန့်တယ် ထင်ရပေမဲ့၊ တကယ်တမ်းကျတော့ မမြင်ရတဲ့ အညစ်အကြေးတွေ အများကြီးပဲ။ အဲဒါတွေက ဒကာလေးရဲ့ ကျန်းမာရေးကို ဒုက္ခပေးသလို၊ ဒီက ဓာတ်တော်တွေကို လာဖူးတဲ့ တခြားသူတွေကိုလည်း ဒုက္ခပေးနိုင်တယ်။ Policy 15, Art 15.2 မှာ 'Hygiene is Respect' (သန့်ရှင်းခြင်းသည် လေးစားခြင်း မည်၏) လို့ ရေးထားတယ်။ လက်ဆေးတယ် ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ကာကွယ်တာတင် မဟုတ်ဘူး၊ သူတစ်ပါးကို မေတ္တာထားရာလည်း ရောက်တယ်"
ကိုလှလည်း မျက်မြင်သက်သေ တွေ့လိုက်ရတော့မှ ရှက်သွားတယ်။
"မှန်လှပါဘုရား... တပည့်တော် မသိလို့ မှားသွားပါတယ်။ ခုပဲ လက်သွားဆေးပါ့မယ်"
ဆရာတော်က ဆက်မိန့်တယ်။ "လက်ဆေးတဲ့အခါ ရေသက်သက်နဲ့ မဆေးနဲ့နော်။ 'ငါ့စိတ်ထဲက မာနတွေ၊ အမှားတွေပါ ပါသွားပါစေ' ဆိုပြီး သတိလေး ကပ်ပြီး ဆေး။ အဲဒါဆိုရင် ဒကာလေးရဲ့ လက်ဆေးခြင်းက ကုသိုလ်ပွဲကြီး ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်"
အဲဒီနေ့ကစပြီး ကိုလှဟာ ပြတိုက်ကို ရောက်တိုင်း လက်ဆေးဖို့ မမေ့တော့သလို၊ သူ့သူငယ်ချင်းတွေကိုပါ "လက်ဆေးတာ ကုသိုလ်ရတယ်ကွ" ဆိုပြီး ပြန်လက်ဆင့်ကမ်းပါတော့တယ်။
တွေ့လိုက်တယ် မဟုတ်လား... အညစ်အကြေး ဆိုတာ မျက်စိနဲ့ မမြင်ရတိုင်း မရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ပညာမျက်စိနဲ့ ကြည့်မှ မြင်ရတာပါ။
ကိုင်း... ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "လက်ဆေးခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေး" တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်ကြရအောင်။
အညစ်အကြေးများ၊ ရောဂါပိုးမွှားများ ရှိနေသော ဤခန္ဓာကိုယ်ကြီးနှင့် ယင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရောဂါဝေဒနာတို့သည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။
လှပချင်၊ ကျန်းမာချင်သော်လည်း ဉာဏ်မပါဘဲ ခန္ဓာကို တွယ်တာမက်မောနေခြင်း၊ မပေါ့မဆ နေထိုင်ခြင်းသည် "သမုဒယသစ္စာ"။
ရုပ်၏ သန့်ရှင်းခြင်း၊ စိတ်၏ စင်ကြယ်ခြင်းဖြင့် ရောဂါကင်းဝေးပြီး ငြိမ်းချမ်းခြင်းသည် "နိရောဓသစ္စာ"။
လက်ဆေးတိုင်း သတိကပ်ခြင်း၊ ရုပ်နာမ်ကို ခွဲခြားသိမြင်ခြင်း၊ သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ ကျင့်စဉ်ကို ပွားများခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ" မည်ပါပေတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့လည်း ဒီနေ့ နိုင်ငံတကာ လက်ဆေးခြင်းနေ့ကစပြီး၊ လက်ကို စင်ကြယ်အောင် ဆေးကြောသလို၊ မိမိတို့ရဲ့ စိတ်အစဉ်ကိုလည်း ကိလေသာ အညစ်အကြေး ကင်းစင်အောင် နေ့စဉ် ဆေးကြောသုတ်သင်နိုင်ကြပါစေ။
ကျန်းမာခြင်းသည် လာဘ်တစ်ပါး ဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ၊ ရောဂါဘယ ကင်းရှင်း၍ သာသနာပြုလုပ်ငန်းများကို အားသွန်ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်နိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၅ မေ ၂၀၂၄
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
