Day: 125 | ၄ မေ ၂၀၂၄ | မီးသတ်သမားများနေ့ (အတွင်းမီးနှင့် အပြင်မီး) | အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ သတ္တကနိပါတ်၊ အဂ္ဂိသုတ် | Emergency Response & Thermodynamics
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ (၄) ရက်နေ့၊ နိုင်ငံတကာ မီးသတ်သမားများနေ့ (International Firefighters' Day) ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုနေ့ထူးနေ့မြတ်မှာ လူသားတွေရဲ့ အသက်အိုးအိမ်စည်းစိမ်ကို ကာကွယ်ဖို့ ကိုယ်ကျိုးစွန့်ပြီး မီးထဲ၊ ရေထဲ ဝင်ရောက်ကယ်ဆယ်နေကြတဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းက မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင် အာဇာနည်များအားလုံး ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးကြပါစေ၊ မီးဘေးအန္တရာယ်မှ ကင်းဝေးပြီး အေးချမ်းသာယာကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကဲ... တရားမဟောမီ၊ တရားမနာမီမှာ ဒီနေ့ဟောကြားမယ့် "မီး" (Fire) ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ခဏလောက် အေးချမ်းသွားအောင် "တေဇောကသိုဏ်း" (Fire Element) ကို အခြေခံပြီး နှလုံးသွင်းကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ပူတဲ့သဘော၊ နွေးတဲ့သဘောလေးတွေ ရှိတယ်။ အဲဒါ "တေဇောဓာတ်" ပါပဲ။ အဲဒီ အပူဓာတ်လေးကို သတိထားကြည့်ရင်း၊ "ဒီအပူဟာ ရုပ်တရား သက်သက်ပါလား၊ ငါ မဟုတ်ပါလား" လို့ ဆင်ခြင်ပါ။ ပြီးတော့ မီးငြိမ်းသတ်လိုက်လို့ အေးသွားတဲ့ ရေအိုင်လေးကို အာရုံပြုပြီး "ငြိမ်းခြင်း၊ အေးခြင်း၊ မီးကင်းခြင်း" ဆိုတဲ့ သဘောကို (၁) မိနစ်လောက် ငြိမ်သက်စွာ ရှုမှတ်လိုက်ကြရအောင်...။
ကဲ... စိတ်ကလေး အတော်အတန် ငြိမ်သက်သွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ခေတ် "အရေးပေါ် တုံ့ပြန်ရေးပညာ" (Emergency Response) နဲ့ "အပူသိပ္ပံ" (Thermodynamics) ရှုထောင့်ကနေ ဓမ္မကို ချိတ်ဆက် ကြည့်ကြရအောင်။ မီးသတ်သမားတစ်ယောက်ဟာ မီးငြှိမ်းသတ်ဖို့အတွက် "မီး" ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို သိပ္ပံနည်းကျ နားလည်ထားရပါတယ်။ သိပ္ပံပညာမှာ "မီးတြိဂံ" (Fire Triangle) သို့မဟုတ် "မီးတက်ထရာဟက်ဒရွန်" (Fire Tetrahedron) ဆိုတာ ရှိတယ်။ မီးတစ်ခု လောင်ကျွမ်းဖို့အတွက် (၁) လောင်စာ (Fuel)၊ (၂) အပူချိန် (Heat)၊ (၃) အောက်ဆီဂျင် (Oxygen) နဲ့ (၄) ဓာတုဗေဒ ဓာတ်ပြုမှု (Chemical Chain Reaction) ဆိုတဲ့ အချက် (၄) ချက် ဆုံမိဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
မီးသတ်သမားတွေ မီးငြှိမ်းတယ်ဆိုတာ ဒီ (၄) ချက်ထဲက တစ်ချက်ချက်ကို ဖယ်ရှားလိုက်တာပါပဲ။ ရေနဲ့ ပက်တာက "အပူချိန်" (Heat) ကို လျှော့ချတာ။ မီးသတ်ဆေးဘူး (Foam) နဲ့ ဖြန်းတာက "အောက်ဆီဂျင်" (Oxygen) ကို ဖြတ်တောက်တာ။ လောင်စာတွေကို ဖယ်ရှားတာက "Fuel" ကို ဖြတ်တာပါပဲ။ အဲဒီ အကြောင်းတရားတွေထဲက တစ်ခုခု ပြတ်သွားရင် မီးဆိုတာ အလိုလို ငြိမ်းသွားစမြဲပါပဲ။ ဒါဟာ ရူပဗေဒ နိယာမပါ။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သူတော်ကောင်းတို့ စိတ်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ "ဒေါသ" (Anger) ဆိုတဲ့ မီးကို ကြည့်ပါ။ ဒေါသမီး လောင်ဖို့အတွက်လည်း လောင်စာ လိုပါတယ်။ "ငါ့ကို ဆဲတယ်" ဆိုတဲ့ အာရုံ (Fuel) ရယ်၊ "မခံချင်ဘူး" ဆိုတဲ့ မာန (Heat) ရယ်၊ အဲဒါကို တွေးပြီး ထပ်ကာထပ်ကာ လောင်မြိုက်နေတဲ့ "အာရုံပြုမှု" (Oxygen) ရယ် ပေါင်းလိုက်တော့မှ "ပေါက်ကွဲမှု" ဆိုတဲ့ ဒေါသမီး တောက်လောင်လာတာပါ။ မီးသတ်သမားက ရေပိုက်နဲ့ ထိုးသလိုပဲ၊ သူတော်ကောင်းတို့ကလည်း "မေတ္တာ" ဆိုတဲ့ ရေ၊ သို့မဟုတ် "သတိ" (Mindfulness) ဆိုတဲ့ ဓာတ်ငွေ့နဲ့ အောက်ဆီဂျင် ဖြတ်တောက်လိုက်ရင် ဒေါသမီး ငြိမ်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲ... သိပ္ပံဘက်ကနေ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော်ဘက်ကို ကူးပြီး ကြည့်ကြရအောင်။ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ သတ္တကနိပါတ်၊ မဟာယညဝဂ်၊ အဂ္ဂိသုတ် (Aggi Sutta) မှာ ဘုရားရှင်က မီး (၇) မျိုးအကြောင်း ဟောကြားထားပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ဘုရားရှင်က လောကီမီး (၃) မျိုးဖြစ်တဲ့ တောမီး၊ ထင်းမီး၊ လျှပ်စစ်မီး စတာတွေကို ပယ်ရှားရမယ်၊ ဂရုစိုက်ရမယ်လို့ ဟောသလို၊ ပိုပြီး ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ "အတွင်းမီး (၃) ပါး" ကိုလည်း မီးသတ်သမားလို ငြိမ်းသတ်ရမယ်လို့ မိန့်တော်မူပါတယ်။
အဲဒီ အတွင်းမီး (၃) ပါးကတော့ -
(၁) ရာဂဂ္ဂိ (Ragaggi) - လိုချင်တပ်မက်မှု "ရာဂ" မီး။
(၂) ဒေါသဂ္ဂိ (Dosaggi) - မကျေနပ်မှု "ဒေါသ" မီး။
(၃) မောဟဂ္ဂိ (Mohaggi) - မသိမှု တွေဝေမှု "မောဟ" မီး တို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဘုရားရှင်က "ရာဂနဲ့တူတဲ့ မီးမရှိ၊ ဒေါသနဲ့တူတဲ့ အပြစ်မရှိ" လို့ ဟောထားပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ အပြင်မီးက အိမ်ကိုပဲ လောင်နိုင်တယ်။ ဥစ္စာပစ္စည်းကိုပဲ လောင်နိုင်တယ်။ အတွင်းမီးဖြစ်တဲ့ ဒေါသကတော့ ကိုယ့်ရဲ့ ကုသိုလ်တရားတွေ၊ ဂုဏ်သိက္ခာတွေ၊ မိတ်ဆွေသင်္ဂဟတွေနဲ့ နောက်ဆုံး သံသရာတစ်လျှောက်လုံးကိုပါ လောင်ကျွမ်းစေနိုင်လို့ပါပဲ။ အပြင်မီးက ရေနဲ့ သတ်လို့ ရပေမဲ့၊ အတွင်းမီးကိုတော့ "ဓမ္မ" ဆိုတဲ့ ရေနဲ့မှ သတ်လို့ ရနိုင်ပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... မီးလောင်နေတဲ့ အိမ်တစ်လုံးကို ကြည့်ပါ။ အိမ်ရှင်က အိမ်ထဲမှာ ပိတ်မိပြီး ပူလောင်နေသလိုပဲ၊ ဒေါသဖြစ်နေတဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာလည်း သူ့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ သွေးတွေ ဆူပွက်နေတယ်၊ နှလုံးခုန် မြန်နေတယ်၊ မျက်နှာတွေ နီရဲနေတယ်။ ဒါဟာ "တေဇောဓာတ်" (Fire Element) ဖောက်ပြန်နေတာပါ။ အဲဒီအချိန်မှာ သူဟာ ဘယ်သူ့ကိုမှ မကြည့်မြင်နိုင်တော့ဘူး။ မီးခိုးတွေ ဖုံးနေသလို မောဟ (Delusion) တွေ ဖုံးလွှမ်းပြီး အမှားအမှန် မခွဲခြားနိုင်တော့ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က ဒီအတွင်းမီးကို အရင် ငြိမ်းသတ်ဖို့ "အဂ္ဂိက္ခန္ဓောပမသုတ်" မှာ ရဟန်းတွေကို အထူး သတိပေးခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲ... ပါဠိတော်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီးပြီဆိုတော့... အခု အပိုင်းမှာတော့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ စိတ်ထဲကို ဉာဏ်နဲ့ ငုပ်လျှိုးပြီး "ဓမ္မဓာတ်" (Dhamma Dhatu) ဆိုတဲ့ သဘောတရားကို ဝိပဿနာရှုကွက်နဲ့ အသေးစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ရှုကွက်က မီးသတ်သမားများနေ့နဲ့ အညီ "ဒေါသ" (Dosa) ကို ဘယ်လို ငြိမ်းသတ်မလဲ ဆိုတာပါပဲ။
အဘိဓမ္မာသဘောအရ "ဒေါသ" ဖြစ်ပေါ်ပုံ (Mechanism of Anger) ကို ကြည့်ပါ။
(၁) စက္ခုဒွါရ (Eye Door) သို့မဟုတ် သောတဒွါရ (Ear Door) မှာ အာရုံတစ်ခု လာတိုက်တယ်။ (ဥပမာ - သူများက ကိုယ့်ကို ဆဲလိုက်တဲ့ အသံ)။
(၂) ဖဿ (Contact) ဖြစ်သွားတယ်။ "ကြားလိုက်ပြီ"။
(၃) ဝေဒနာ (Feeling) ပေါ်လာတယ်။ "နားထဲမှာ ကြမ်းတမ်းတယ်၊ မခံသာဘူး" ဆိုတဲ့ ဒုက္ခဝေဒနာ။
(၄) သညာ (Perception) က မှတ်လိုက်တယ်။ "ဒါ ငါ့ကို ဆဲတာ၊ ဒါ စော်ကားတာ" ဆိုတဲ့ အမှတ်မှား။
(၅) သင်္ခါရ (Reaction) က တုံ့ပြန်လိုက်တယ်။ "ငါ ပြန်ဆဲမယ်၊ ငါ မကျေနပ်ဘူး"။ အဲဒီမှာ ဒေါသမီး ထတောက်တာပါပဲ။
Vipassana Instruction (Deep Dive):
ဒီဖြစ်စဉ်မှာ "ငါ ဒေါသထွက်တယ်" လို့ မရှုပါနဲ့။ "ဓမ္မဓာတ် (သဘောတရား) တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်နေတယ်" လို့ ရှုပါ။
ဒေါသဖြစ်လာရင် ရင်ဘတ်ထဲကို စိတ်စိုက်ကြည့်လိုက်ပါ။ ပူနေသလား၊ ကြပ်နေသလား၊ တုန်နေသလား။
"သြော်... ဒါ တေဇောဓာတ် (Heat) လွန်ကဲနေတာပါလား။ ဒါ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုပ် (Cittaja Rupa) တွေ ဖောက်ပြန်နေတာပါလား" လို့ ဓာတ်သဘောသက်သက် မြင်အောင် ကြည့်ပါ။
မီးသတ်သမားက မီးကို ရန်သူလို့ သဘောမထားဘဲ "ငြိမ်းသတ်ရမယ့် အရာ" (Target) လို့ သဘောထားသလို၊ ယောဂီကလည်း ဒေါသကို "ငါ" လို့ မယူဘဲ "ရှုမှတ်ရမယ့် အာရုံ" (Object) အဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်ပါ။ "ဒေါသ... ဒေါသ..." လို့ မှတ်လိုက်တာနဲ့ မီးလောင်စာ (Fuel) ပြတ်သွားသလို ဒေါသအရှိန် လျော့ကျသွားပါလိမ့်မယ်။
ဒိဋ္ဌိဖြုတ်ဟောစဉ် (Daily Life Application):
အိမ်မှာ၊ ရုံးမှာ စိတ်တိုစရာ ကြုံလာရင် ဒီလို နှလုံးသွင်းပါ။
၁။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ: "ငါ ပူတာ မဟုတ်ဘူး။ ရုပ်က ပူတာ။ နာမ်က သိတာ။" မီးလောင်နေတဲ့ ထင်းတုံးက "ငါပူတယ်" လို့ မအော်သလို၊ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကလည်း သူ့သဘောသူ ဆောင်ပြီး ပူနေတာ။ "ငါ" ကောင် ဝင်မခံပါနဲ့။
၂။ သဿတဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ: ဒေါသက မြဲသလား။ မမြဲပါဘူး။ မီးဆိုတာ လောင်စာကုန်ရင် ငြိမ်းသွားတာပဲ။ အခုဖြစ်တဲ့ ဒေါသ၊ နောက်တစ်နာရီကြာရင် ရှိသေးလား။ မရှိတော့ဘူး။ "ခဏလာတဲ့ ဧည့်သည်ပါလား" လို့ ရှုပါ။
၃။ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ: "ဒေါသထွက်လို့ ဘာဖြစ်လဲ" လို့ မပေါ့ဆပါနဲ့။ မီးပွားလေး တစ်စက တစ်ရပ်ကွက်လုံး ပြာချနိုင်သလို၊ ဒေါသစိတ်တစ်ခုက သံသရာတစ်ခုလုံးကို အပါယ်ချနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အကျိုးဆက်ကို မြင်အောင် ကြည့်ပါ။
ဒီနေရာမှာ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးရဲ့ ပုဒ်ရေ (၃၄) မှာ လာရှိတဲ့ "သရဏဂုံတည်ခြင်း၏ အကျိုး (၂)" ကို ဆက်စပ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပုဒ်ရေ (၃၄) မှာ "ဘေးရန်ဟူသမျှကို ပယ်ဖျက်နိုင်ခြင်း" အကြောင်း ဟောထားပါတယ်။ မီးသတ်သမားတွေက အပြင်မီးဘေးကို ကာကွယ်ပေးသလို၊ ရတနာသုံးပါးကို ဆည်းကပ်ခြင်းက သံသရာဝဋ်မီးဘေးကို ကာကွယ်ပေးပါတယ်။
အထူးသဖြင့် "မေတ္တာ" (Loving Kindness) ကမ္မဋ္ဌာန်းဟာ ဒေါသမီးကို ငြိမ်းသတ်ဖို့ အကောင်းဆုံး လက်နက်ပါပဲ။ "သူ့မှာလည်း ခန္ဓာဝန်၊ ငါ့မှာလည်း ခန္ဓာဝန်၊ အတူတူ လောင်နေကြတဲ့ မီးလောင်တိုက်သွင်း ဖော်ချင်းတွေပါလား" လို့ နှလုံးသွင်းလိုက်ရင် ဒေါသအစား ကရုဏာ (Compassion) ဖြစ်ပေါ်လာပါလိမ့်မယ်။
ဒီအချက်ကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာ ပေါ်လွင်စေဖို့ Hswagata ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဇာတ်လမ်း (Case-2525) လေးတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်လမ်းက Template T116 (Fire Safety Checklist) နဲ့ Policy 13 (Emergency Response Plan) ကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်လေးပါ။
တစ်နေ့တော့ ပြတိုက်မှာ "မီးဘေးအန္တရာယ် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး ဇာတ်တိုက်လေ့ကျင့်ခန်း" (Fire Drill) ပြုလုပ်နေပါတယ်။ အဲဒီနေ့က တာဝန်ကျ လုံခြုံရေးမှူး ဦးကျော်စွာ (အမည်လွှဲ) က အရမ်းကို စိတ်လှုပ်ရှားနေတယ်။ သူက စည်းကမ်းကြီးသူ၊ တိကျသူဆိုတော့ ဝန်ထမ်းတွေ နည်းနည်းလေး နှေးတာနဲ့ အော်ဟစ် ငေါက်ငမ်းနေတော့တာပေါ့။
"ဟေ့ကောင်တွေ... မြန်မြန်လုပ်ကြစမ်း။ မီးလောင်နေရင် မင်းတို့ ဒီလို အေးဆေး လမ်းလျှောက်နေမှာလား။ သေကုန်ကြလိမ့်မယ်" ဆိုပြီး မျက်နှာကြီး နီရဲကာ ဒေါသတွေ ထွက်နေတယ်။ တကယ်တော့ မီးမလောင်သေးဘူး၊ သူ့ရင်ထဲမှာ အရင် လောင်နေတာ။
အဲဒီမှာ ဝန်ထမ်းကောင်မလေး တစ်ယောက်က လန့်ပြီး မီးသတ်ဆေးဘူး (Fire Extinguisher) ကို လွတ်ချလိုက်မိတယ်။ "ဒိုင်း" ခနဲ အသံမြည်သွားတော့ ဦးကျော်စွာ ပိုဒေါသထွက်ပြီး...
"မင်းတို့ကွာ... ဘာမှ သုံးစားမရဘူး" ဆိုပြီး ပြေးသွားပြီး ရွယ်ပါလေရော။
အဲဒီအချိန်မှာ ဘေးကနေ ကြည့်နေတဲ့ ပြတိုက်မှူးချုပ် ဆရာတော်က "ဒကာကြီး ဦးကျော်စွာ... နေပါဦး" လို့ လှမ်းတားလိုက်တယ်။
ဆရာတော်က T116 (Fire Inspection Checklist) စာရွက်ကို ကိုင်ရင်း အနားလျှောက်လာတယ်။
"ဒကာကြီး... ဒီစာရွက်ထဲမှာ 'မီးသတ်ဆေးဘူး ပြည့်/မပြည့်' စစ်ဖို့ ပါတယ်။ 'မီးသတ်ပိုက် ခေါင်း ကောင်း/မကောင်း' စစ်ဖို့ ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တစ်ခု လိုနေသလားလို့"
ဦးကျော်စွာက အမောတကောနဲ့ "ဘာလိုနေလို့လဲ ဘုရား၊ တပည့်တော် အကုန် စစ်ထားပါတယ်"
ဆရာတော်က ပြုံးပြီး ရင်ဘတ်ကို လက်ညှိုးထိုးပြတယ်။
"မီးသတ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ စိတ်အပူချိန် (Mental Temperature) ကို စစ်ဖို့ မေ့နေတယ် ဒကာကြီး။ အပြင်မီး မလောင်ခင် အတွင်းမီးက အရင်လောင်နေရင်၊ တကယ်တမ်း အရေးကြုံရင် ဒကာကြီးရဲ့ ဒေါသက လူတွေကို ကယ်ဖို့နေနေသာသာ ပိုပြီး အန္တရာယ် ပေးလိမ့်မယ်။ Policy 13, Art 13.1 မှာ 'Panic Control' (ထိတ်လန့်မှု ထိန်းချုပ်ခြင်း) ဆိုတာ ပထမဆုံး အချက်ပဲ"
ဦးကျော်စွာလည်း ဆရာတော် ပြောမှ သူ့ကိုယ်သူ ပြန်သတိထားမိတယ်။ ရင်ဘတ်ထဲမှာ တဒိတ်ဒိတ်နဲ့ ခုန်နေတာ၊ မျက်နှာတွေ ပူနေတာကို သတိပြုမိသွားတယ်။
"မှန်ပါ... တပည့်တော် စေတနာလွန်ပြီး ဒေါသဖက် သွားပါတယ်ဘုရား"
"အေး... မီးသတ်သမားဆိုတာ ရေလို အေးမှ မီးကို နိုင်တာ။ ကိုယ်တိုင်က မီးဖြစ်နေရင် မီးကို ဘယ်လို သတ်မလဲ။ ကဲ... အားလုံးပဲ တစ်မိနစ်လောက် အသက်ပြင်းပြင်းရှုပြီး 'ငြိမ်းစေသော်' လို့ မေတ္တာပွားလိုက်ကြ။ ပြီးမှ လေ့ကျင့်ခန်း ပြန်စမယ်"
အဲဒီနောက်ပိုင်း ဦးကျော်စွာဟာ မီးသတ်ဆေးဘူးကို ကိုင်တိုင်း "အပြင်မီးကိုရော၊ အတွင်းမီးကိုရော ငြိမ်းသတ်မယ်" ဆိုတဲ့ သတိ (Sati) ကပ်ပြီး ဆောင်ရွက်ပါတော့တယ်။ ဝန်ထမ်းတွေလည်း စိတ်ငြိမ်သွားတော့ လေ့ကျင့်ခန်းက ပိုပြီး စနစ်တကျ ဖြစ်သွားတာပေါ့။
တွေ့လိုက်တယ် မဟုတ်လား... "ဒေါသ" ဆိုတဲ့ လောင်စာကို ဖယ်လိုက်တော့ "ပြဿနာ" ဆိုတဲ့ မီး အလိုလို ငြိမ်းသွားပုံကိုး။
ကိုင်း... ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "မီးသတ်သမားများနေ့" တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်ကြရအောင်။
မီးလောင်ခြင်း၊ ပူလောင်ခြင်း၊ ဒေါသထွက်ရခြင်း၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးရခြင်းသည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။
အဲဒီမီးကို တောက်လောင်စေတဲ့ လောင်စာများဖြစ်သော အာရုံကို စွဲလမ်းခြင်း၊ မကျေနပ်ခြင်း၊ မာနကြီးခြင်းသည် "သမုဒယသစ္စာ"။
ဒေါသမီး၊ ရာဂမီး၊ မောဟမီး အားလုံး ငြိမ်းအေးသွားခြင်း (Nibbana) သည် "နိရောဓသစ္စာ"။
အဲဒီမီးငြိမ်းဖို့အတွက် မေတ္တာရေစင် ဖြန်းခြင်း၊ သတိမီးသတ်ဆေးဘူး သုံးခြင်း၊ ပညာဖြင့် ဆင်ခြင်ခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ" မည်ပါပေတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့လည်း နေ့စဉ်ဘဝမှာ အပြင်မီးဘေးကိုလည်း မပေါ့မဆ ကာကွယ်သလို၊ ကိုယ့်ရင်ထဲက အတွင်းမီးတွေကိုလည်း ဝိပဿနာဉာဏ်၊ မေတ္တာရေစင်တို့နဲ့ နေ့စဉ် ငြှိမ်းသတ်နိုင်ကြပါစေ။
ဒီနေ့ မီးသတ်သမားများနေ့မှာ လူသားတွေရဲ့ အသက်အိုးအိမ်ကို ကာကွယ်ပေးကြတဲ့ သူရဲကောင်းများ အားလုံး စိတ်၏ချမ်းသာခြင်း၊ ကိုယ်၏ကျန်းမာခြင်းနဲ့ ပြည့်စုံကြပါစေ။ သူတော်ကောင်းတို့လည်း ဘေးအန္တရာယ် ဟူသမျှ ကင်းဝေးပြီး အေးချမ်းသာယာသော နိဗ္ဗာန်ရိပ်ကို ခိုလှုံနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၄ မေ ၂၀၂၄
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
