Day: 127 | ၆ မေ ၂၀၂၄ | ယာဉ်စည်းကမ်း လမ်းစည်းကမ်း (စက္ခုန္ဒြေနှင့် သတိ) | ဓမ္မပဒ၊ ရထ (ရထား) | Traffic Engineering
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ (၆) ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့မှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဟောကြားမယ့် တရားခေါင်းစဉ်ကတော့ "ယာဉ်စည်းကမ်း လမ်းစည်းကမ်းနှင့် စိတ်အလုပ်လုပ်ပုံ" ဆိုတဲ့ အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ယာဉ်အန္တရာယ်၊ လမ်းအန္တရာယ် ကင်းဝေးကြပြီး၊ လူသားချင်း စာနာထောက်ထားနိုင်ကြပါစေ၊ သွားလမ်းသာလို့ လာလမ်းဖြောင့်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကဲ... တရားမဟောမီ၊ တရားမနာမီမှာ ဒီနေ့ဟောကြားမယ့် "မျက်စိနှင့် အာရုံ" ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ခဏလောက် တည်ငြိမ်သွားအောင် "စက္ခုအာရုံ" ပေါ်မှာ သတိကပ်ပြီး ရှုမှတ်ကြည့်ရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ အခု တရားနာနေရင်း မျက်စိဖွင့်ထားတယ်ဆိုရင် တစ်နေရာရာကို စူးစိုက်ကြည့်လိုက်ပါ။ ဘာမှ တွေးမနေနဲ့။ "မြင်တယ်... မြင်တယ်... မြင်တယ်" လို့ပဲ မှတ်ပါ။ အရောင်တွေ၊ ပုံသဏ္ဌာန်တွေ မျက်စိထဲကို ဝင်လာတာကိုပဲ သတိထားကြည့်ပါ။ "ငါ ကြည့်နေတာ" လို့ မယူပါနဲ့။ "ကင်မရာတစ်လုံးက ပုံရိပ်ဖမ်းနေသလိုပါလား" လို့ သဘောထားပြီး (၁) မိနစ်လောက် ငြိမ်သက်စွာ ရှုမှတ်လိုက်ကြရအောင်...။
ကဲ... စိတ်ကလေး အတော်အတန် ငြိမ်သက်သွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ခေတ် "ယာဉ်ကြောထိန်းသိမ်းမှု အင်ဂျင်နီယာပညာ" (Traffic Engineering) ရှုထောင့်ကနေ ဓမ္မကို ချိတ်ဆက် ကြည့်ကြရအောင်။ သူတော်ကောင်းတို့ လမ်းမပေါ်မှာ ကားတွေ၊ ဆိုင်ကယ်တွေ ရှုပ်ယှက်ခတ်ပြီး သွားလာနေကြတာကို မြင်ဖူးကြမှာပါ။ အင်ဂျင်နီယာပညာမှာ ဒါကို "Flow Dynamics" (စီးဆင်းမှု သဘောတရား) လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရေပိုက်ထဲမှာ ရေတွေ စီးသလိုပဲ၊ လမ်းမပေါ်မှာ ယာဉ်တွေ စီးဆင်းနေတာပါ။
ဒီစီးဆင်းမှုကို ထိန်းချုပ်ဖို့အတွက် "မီးပွိုင့်" (Traffic Light) တွေ၊ "လမ်းညွှန်ဆိုင်းဘုတ်" (Signboards) တွေကို တီထွင်ထားရတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ရူပဗေဒသဘောအရ "Entropy" (ဖရိုဖရဲဖြစ်မှု) ဆိုတာ အမြဲတမ်း တိုးပွားနေတတ်လို့ပါပဲ။ စည်းကမ်းမရှိရင် ယာဉ်တွေဟာ ပဋိပက္ခ (Conflict) ဖြစ်ပြီး တိုက်မိကြမယ်။ ဒါကြောင့် "စည်းကမ်း" (Rules) ဆိုတာ လူတွေကို ဒုက္ခပေးဖို့ ထုတ်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ "ဖရိုဖရဲဖြစ်မှု" (Chaos) ကို လျှော့ချပြီး "စနစ်ကျမှု" (Order) ဖြစ်စေဖို့ ထုတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ မီးနီပြရင် ရပ်လိုက်တယ်ဆိုတာ ကားဘီးကို သက်သက် ရပ်လိုက်တာ မဟုတ်ဘူး။ "အတိုက်အခိုက်" ဆိုတဲ့ အန္တရာယ်ကို တားဆီးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ သွေးကြောတွေကို ကြည့်ပါ။ သွေးကြောထဲမှာ သွေးနီဥတွေ၊ သွေးဖြူဥတွေဟာ သူ့လမ်းကြောင်းနဲ့သူ စနစ်တကျ စီးဆင်းနေကြတယ်။ အဲဒီမှာ သွေးခဲတစ်ခုက လမ်းပိတ်လိုက်ရင်၊ ဒါမှမဟုတ် သွေးကြောတစ်ခုက စည်းကမ်းဖောက်ပြီး ပေါက်ထွက်သွားရင် ဘာဖြစ်မလဲ။ လေဖြတ်တာတို့၊ နှလုံးရပ်တာတို့ ဖြစ်သွားမှာပေါ့။ ထို့အတူပါပဲ... လမ်းမပေါ်မှာ မီးနီဖြတ်မောင်းတဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ သွေးကြောထဲက သွေးခဲတစ်ခဲနဲ့ တူပါတယ်။ သူတစ်ယောက် စည်းကမ်းဖောက်လိုက်တာနဲ့ လမ်းတစ်ခုလုံး ပိတ်ဆို့ပြီး လူတွေအများကြီး ဒုက္ခရောက်ကုန်ကြရော။ ဒါကြောင့် ယာဉ်စည်းကမ်း ဆိုတာ "အသက်ရှူလမ်းကြောင်း" လိုပဲ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
ကဲ... သိပ္ပံဘက်ကနေ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော်ဘက်ကို ကူးပြီး ကြည့်ကြရအောင်။ ဓမ္မပဒပါဠိတော်၊ ဇရာဝဂ်မှာ ဘုရားရှင်က "ရထ" (Ratha) ဆိုတဲ့ ရထားဥပမာနဲ့ တရားဟောခဲ့တာ ရှိပါတယ်။ ရှေးခေတ်တုန်းကတော့ ကားမရှိဘူး၊ မြင်းရထားတွေပဲ ရှိတာကိုး။ ဘုရားရှင်က ဒီခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို ရထားတစ်စင်းနဲ့ တင်စားပါတယ်။
"အတ္တာ ဟဝေ ဇိတံ သေယျော" - မိမိကိုယ်ကို နိုင်နင်းခြင်းသည်သာ အမြတ်ဆုံး အောင်နိုင်ခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ရထားတစ်စင်း (သို့မဟုတ်) ကားတစ်စီးမှာ အဓိကကျတာ ဘာလဲ။ အင်ဂျင်လား၊ ဘီးလား။ မဟုတ်ပါဘူး။ "မောင်းနှင်သူ" (Driver) ပါပဲ။ ကားဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း မောင်းတဲ့သူက အရက်မူးနေရင်၊ သို့မဟုတ် အိပ်ငိုက်နေရင် အဲဒီကားဟာ "သေမင်းတမန် ယာဉ်" ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဘုရားရှင်ရဲ့ အလိုတော်အရ ဒီခန္ဓာကိုယ် ရထားကြီးကို မောင်းနှင်နေတာက "စိတ္တ" (Mind) ဆိုတဲ့ စိတ်ပါပဲ။
လမ်းမပေါ်က ယာဉ်စည်းကမ်းကို လိုက်နာဖို့အတွက် လမ်းကြောင်းကို မြင်နိုင်တဲ့ "မျက်စိ" လိုသလို၊ သံသရာလမ်းခရီးမှာ ဘေးကင်းဖို့အတွက် "သတိ" (Mindfulness) ဆိုတဲ့ မျက်စိ လိုအပ်ပါတယ်။ ဓမ္မပဒမှာ "အပ္ပမာဒေါ အမတပဒံ" - မမေ့လျော့ခြင်း (သတိရှိခြင်း) သည် နိဗ္ဗာန်၏ အကြောင်း၊ "ပမာဒေါ မစ္စုနော ပဒံ" - မေ့လျော့ခြင်းသည် သေခြင်း၏ အကြောင်းလို့ ဟောထားပါတယ်။ ယာဉ်တိုက်မှု ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ၉၉% ဟာ "ပမာဒ" (Neghligence) လို့ခေါ်တဲ့ သတိလွတ်သွားခြင်းကြောင့်ပါပဲ။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... ကားမောင်းနေရင်း ဖုန်းပြောလိုက်တဲ့ စက္ကန့်ပိုင်းလေးကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။ မျက်စိက လမ်းကို ကြည့်နေပေမဲ့ စိတ်က ဖုန်းထဲ ရောက်သွားတယ်။ အဲဒီအချိန်မှာ "မနော" (Mind) က ကားမောင်းတဲ့ အလုပ်ကို ဦးစီးမှု မပေးနိုင်တော့ဘူး။ ရှေ့က ကားက ရုတ်တရက် ဘရိတ်အုပ်လိုက်တဲ့အခါ ခြေထောက်က ဘရိတ်နင်းဖို့ အချိန်မီ အမိန့်မပေးနိုင်တော့ဘူး။ "ဒိုင်း" ခနဲ တိုက်မိသွားတယ်။ ယာဉ်ထိန်းရဲကတော့ "အရှိန်ပြင်းလို့" လို့ မှတ်တမ်းတင်မယ်။ ဒါပေမဲ့ ဓမ္မအမြင်အရ ပြောရင် "မောဟ" (Delusion/Unawareness) ဝင်သွားလို့ တိုက်တာပါ။ "သတိ" ဆိုတဲ့ ဘရိတ် ပေါက်သွားလို့ "ကံ" ဆိုတဲ့ ယာဉ် တိုက်မိသွားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲ... ပါဠိတော်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီးပြီဆိုတော့... အခု အပိုင်းမှာတော့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ကားမောင်းနေတဲ့အချိန်၊ လမ်းကူးနေတဲ့အချိန်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်အစဉ်ကို "စက္ခုန္ဒြေ" (Cakkhundriya) လို့ခေါ်တဲ့ မျက်စိအစိုးရခြင်း သဘောတရားနဲ့ ဝိပဿနာရှုကွက် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြရအောင်။ ဒီနေ့ ရှုကွက်က "မြင်တာနဲ့ သိတာ" ကြားက ကွာဟချက်ပါပဲ။
သူတော်ကောင်းတို့ ကားမောင်းနေတယ်၊ သို့မဟုတ် ကားပေါ် လိုက်သွားတယ် ဆိုပါစို့။
ရှေ့မှာ မီးပွိုင့် "အနီရောင်" ကို မြင်လိုက်တယ်။
ပုံမှန်လူ (လောကီအမြင်): "ဟာ... မီးနီသွားပြန်ပြီ။ ကြာလိုက်တာကွာ။ ငါ အလျင်လိုနေပါတယ်ဆိုမှ" ဆိုပြီး ဒေါသ (Dosa) ဖြစ်တယ်။
ယောဂီ (ဓမ္မအမြင်): ဒီလို မရှုပါဘူး။ ဓာတ်ခွဲကြည့်ပါတယ်။
၁။ စက္ခုဒွါရ (Eye Door): မျက်စိအကြည်ဓာတ် ရှိတယ်။
၂။ ရူပါရုံ (Visual Object): အနီရောင် (Color) ဆိုတဲ့ အဆင်းအာရုံ လာတိုက်တယ်။
၃။ စက္ခုဝိညာဉ် (Seeing Consciousness): "နီတယ်" လို့ သိလိုက်တဲ့ စိတ် ပေါ်လာတယ်။
၄။ သညာ (Perception): "ဒါ မီးနီ၊ ရပ်ရမယ်" လို့ မှတ်သားမှု ဖြစ်လာတယ်။
၅။ သင်္ခါရ (Volition): ခြေထောက်ကြွက်သားတွေကို "ဘရိတ်နင်းလိုက်" လို့ စေခိုင်းတဲ့ စေတနာ ပေါ်လာတယ်။
ဒီအဆင့် (၅) ဆင့်မှာ "ငါ" ပါသလား။ မပါပါဘူး။ "ငါ" က စိတ်တိုနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်မှု (Process) သက်သက်ပါပဲ။ "အနီရောင် မြင်လို့ ရပ်လိုက်တယ်" ဆိုတာ စက်ရုပ် (Robot) တစ်ရုပ်ကို Sensor နဲ့ ထိန်းချုပ်ထားသလိုပါပဲ။ အဲဒီလို ရှုမြင်လိုက်ရင် "ငါ အလျင်လိုနေတယ်" ဆိုတဲ့ လောဘ၊ "ငါ့ကို ပိတ်ထားတယ်" ဆိုတဲ့ ဒေါသ ဖြစ်ခွင့်မရှိတော့ပါဘူး။ စိတ်အေးလက်အေးနဲ့ ဘရိတ်နင်းနိုင်သွားတယ်။ ဒါဟာ "စက္ခုန္ဒြေ" ကို ထိန်းချုပ်ခြင်းပါပဲ။ ယာဉ်စည်းကမ်း လိုက်နာတာဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ဣန္ဒြေ (Faculties) တွေကို စောင့်ထိန်းတာနဲ့ အတူတူပါပဲ။
ဒိဋ္ဌိဖြုတ်ဟောစဉ် (Daily Life Application):
ကားမောင်းရင်း၊ လမ်းလျှောက်ရင်း ဖြစ်တတ်တဲ့ ဒိဋ္ဌိ (၃) မျိုးကို အခုလို ဖြုတ်ကြရအောင်။
၁။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "I am a Good Driver" Illusion):
"ငါ ကားမောင်း ကျွမ်းတယ်၊ ငါ ဘယ်တော့မှ မမှားဘူး" လို့ ထင်နေတာ သက္ကာယဒိဋ္ဌိပါ။
တကယ်တော့ "ကျွမ်းကျင်တယ်" ဆိုတာ "သတိ" (Sati) နဲ့ "ပညာ" (Panna) အလုပ်လုပ်နေတာပါ။ စိတ်လွတ်သွားတာနဲ့ အဲဒီ ကျွမ်းကျင်မှုက ပျောက်သွားနိုင်တယ်။ "ငါမောင်းတာ မဟုတ်၊ ခန္ဓာကိုယ် (ရုပ်) နဲ့ စိတ် (နာမ်) ပေါင်းပြီး ယန္တရား မောင်းနှင်နေတာ" လို့ ရှုပါ။
၂။ သဿတဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "Always Safe" Illusion):
"ငါ နေ့တိုင်း ဒီလမ်းက သွားနေကျပဲ၊ ဘာမှ မဖြစ်ပါဘူး" လို့ ပေါ့ဆတာ သဿတဒိဋ္ဌိ (မြဲတယ်လို့ ထင်ခြင်း) ပါ။
လမ်းမကြီးဆိုတာ အနိစ္စသဘော အဆောင်ဆုံး နေရာပါ။ တစ်စက္ကန့်အတွင်းမှာ ကားတစ်စီး ဝင်လာနိုင်တယ်။ ဘီးပေါက်သွားနိုင်တယ်။ အခြေအနေတွေက အမြဲ ပြောင်းလဲနေတယ်။ "အရာရာဟာ မမြဲဘူး၊ အချိန်မရွေး ဖောက်ပြန်နိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ အသိနဲ့ မောင်းရင် ပိုသတိရှိလာပါလိမ့်မယ်။
၃။ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ (The "Rule Breaking has no Cost" Illusion):
"ဒီနားမှာ ရဲမရှိဘူး၊ မီးနီဖြတ်မောင်းလိုက်မယ်၊ ဘာမှမဖြစ်ဘူး" လို့ တွေးတာ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိပါ။
ရဲမရှိပေမဲ့ "ကံ" (Kamma) ရှိပါတယ်။ စည်းကမ်းဖောက်လိုက်တဲ့ စိတ် (Chetana) ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ အကျင့်စရိုက် (Habit) ထဲမှာ "မလိမ္မာမှု" ကို ထည့်လိုက်တာပါပဲ။ ဒီဘဝမှာ ဒဏ်ငွေ မဆောင်ရရင်တောင်၊ နောက်ဘဝတွေမှာ ကိုယ့်ရဲ့ ဘဝယာဉ်ရထား တိမ်းမှောက်နိုင်တယ်ဆိုတာကို ယုံကြည်ရပါမယ်။
"သရဏဂုံတည်ခြင်း၏ အကျိုး (၄)" ကို ဆက်စပ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပုဒ်ရေ (၃၆) မှာ "အကြောက်တရား ကင်းဝေးခြင်း" (Fearlessness) အကြောင်း ပါရှိပါတယ်။ ယာဉ်စည်းကမ်း လိုက်နာသူဟာ ရဲကို ကြောက်စရာ မလိုဘူး။ ယာဉ်တိုက်မှာကို ကြောက်စရာ မလိုဘူး။ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ မောင်းနှင်နိုင်တယ်။ ထို့အတူပါပဲ... သီလစည်းကမ်း၊ သတိစည်းကမ်း ရှိသူဟာ သံသရာမှာ အပါယ်ကျမှာကို ကြောက်စရာ မလိုပါဘူး။ "စည်းကမ်းသည် လူ၏ တန်ဖိုး" ဆိုသလို၊ "သတိသည် ယောဂီ၏ အသက်" ဖြစ်ပါတယ်။ သရဏဂုံ တည်သူဟာ လမ်းမပေါ်မှာလည်း ဘုရားတရား လက်ကိုင်ထားတဲ့အတွက် ယာဉ်အန္တရာယ် ကင်းရှင်းစေပါတယ်။
ဒီအချက်ကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာ ပေါ်လွင်စေဖို့ Hswagata ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဇာတ်လမ်း (Case-2527) လေးတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်လမ်းက Template T240 (Event Security & Crowd Safety Plan) နဲ့ Policy 13 (Emergency Protocol) ကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်လေးပါ။
တစ်နေ့သော တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ပြတိုက်ကို VIP ဧည့်သည်တော်ကြီးတစ်ဦး လာရောက်ဖူးမြော်ဖို့ ရှိပါတယ်။ အဲဒီဧည့်သည်တော်ရဲ့ ယာဉ်တန်းက အချိန်နောက်ကျနေလို့ ဆိုပြီး ပြတိုက်ဝင်းထဲကို အရှိန်နဲ့ မောင်းဝင်ဖို့ ကြိုးစားပါတယ်။ ယာဉ်တန်းမောင်းတဲ့ ဒရိုင်ဘာ "ကိုနိုင်" (အမည်လွှဲ) က အရမ်းကို စိတ်လောနေတယ်။
"ဟေ့... တံခါးဖွင့်... တံခါးဖွင့်... ငါတို့ နောက်ကျနေပြီ၊ အရှိန်မသတ်နိုင်ဘူး" ဆိုပြီး ဟွန်းတွေ တရစပ် တီးပါလေရော။
အဲဒီအချိန်မှာ ပြတိုက်ဝင်းထဲမှာ ဘုရားဖူး ကလေးတွေ၊ လူကြီးတွေ လမ်းလျှောက်နေကြတယ်။
လုံခြုံရေး တာဝန်ကျနေတဲ့ "ဦးလေးကြီး" (ပြတိုက်လုံခြုံရေးမှူး) က တံခါးကို ချက်ချင်း မဖွင့်ပေးဘဲ လက်ကာပြပြီး တားလိုက်တယ်။
ကိုနိုင်က ဒေါသထွက်ပြီး ကားမှန်ချကာ အော်ပါလေရော။
"ခင်ဗျား ဘာလုပ်တာလဲ။ ဒါ VIP ကားဗျ။ ခင်ဗျား အလုပ်ဖြုတ်ချင်လို့လား"
ဦးလေးကြီးက မတုန်မလှုပ်နဲ့ ပြန်ပြောတယ်။
"မောင်ရင်... စိတ်လျော့ပါ။ VIP ဖြစ်လေ ပိုပြီး စည်းကမ်းရှိရလေပေါ့။ ဒီမှာ လူတွေ အများကြီး။ မောင်ရင် အရှိန်နဲ့ ဝင်လာရင် ကလေးတစ်ယောက်ယောက်ကို တိုက်မိသွားရင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။ VIP ကုသိုလ် လာယူတာ၊ အကုသိုလ် ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်"
အဲဒီအချိန်မှာ နောက်ခန်းက ပါလာတဲ့ VIP ဧည့်သည်တော်ကြီးက စကားသံကြားလို့ ဆင်းလာတယ်။ ဦးလေးကြီးက သူ့ကို T240 (လူအုပ်ထိန်းသိမ်းရေး အစီအစဉ်) စာရွက်လေး ပြပြီး ရှင်းပြတယ်။
"ဘုရားဖူးတို့... Policy 13, Art 13.3 အရ 'ယာဉ်အန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးသည် ပထမ' လို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဓာတ်တော်တွေကို ဖူးချင်ရင် စိတ်နှလုံး အေးချမ်းမှ ရပါတယ်။ လောလောလတ်လတ် ဒေါသနဲ့၊ အရှိန်နဲ့ ဝင်လာရင် မသင့်တော်ပါဘူး။ ကျေးဇူးပြုပြီး ယာဉ်ကို အရှိန်လျှော့၊ စည်းကမ်းတကျ ဝင်ပေးပါ"
VIP ကြီးက သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်တယ်... ဦးလေးကြီး ပြောတာ မှန်တယ်။ ကျွန်တော်တို့က ကုသိုလ်လိုချင်လို့ လောနေတာ၊ သတိလွတ်သွားတယ်။ ကိုနိုင်... ကားကို ဖြည်းဖြည်းမောင်းကွာ" လို့ အမိန့်ပေးလိုက်တယ်။
ကိုနိုင်လည်း ရှက်သွားပြီး "ဟုတ်ကဲ့ပါ... ကျွန်တော် စေတနာစောပြီး သတိလွတ်သွားပါတယ်" လို့ ဝန်ခံတယ်။
ဦးလေးကြီးက ပြုံးပြီး "ရပါတယ် မောင်ရင်ရယ်။ ယာဉ်မောင်းတယ် ဆိုတာ ကားကိုပဲ ထိန်းရတာ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ့်စိတ်ကိုပါ ထိန်းရတာ။ စိတ်ကို ဘရိတ်အုပ်တတ်မှ ယာဉ်မောင်းကောင်း ပီသတာ" လို့ ဆုံးမလိုက်တယ်။
တွေ့လိုက်တယ် မဟုတ်လား... စည်းကမ်းတစ်ခုကို လိုက်နာလိုက်တာနဲ့ အန္တရာယ်ပေါင်းများစွာကို တားဆီးနိုင်ခဲ့သလို၊ လူတိုင်းအတွက်လည်း ငြိမ်းချမ်းမှု ရသွားစေပါတယ်။
ကိုင်း... ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ယာဉ်စည်းကမ်း လမ်းစည်းကမ်း" တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်ကြရအောင်။
ယာဉ်တိုက်မှုများ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရမှုများ၊ လမ်းပေါ်တွင် စိတ်ညစ်ရခြင်းများသည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။
အလျင်လိုခြင်း၊ စည်းကမ်းမလိုက်နာချင်ခြင်း၊ "ငါ" ဟူသော မာနတက်ခြင်း၊ သတိလွတ်ခြင်း (မောဟ) သည် "သမုဒယသစ္စာ"။
စည်းကမ်းကို လိုက်နာ၍ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းခြင်း၊ စိတ်၏ တည်ငြိမ်မှုကို ရရှိခြင်းသည် "နိရောဓသစ္စာ"။
လမ်းသွားလမ်းလာတိုင်း သတိကပ်ခြင်း၊ မျက်စိ (စက္ခုန္ဒြေ) ကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ သူတစ်ပါးအပေါ် မေတ္တာထားခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ" မည်ပါပေတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့လည်း နေ့စဉ် လမ်းပေါ်ထွက်တိုင်း "ငါသည် ယာဉ်ကို မောင်းနေသည် မဟုတ်၊ ခန္ဓာရထားကြီးကို သတိဖြင့် ထိန်းကျောင်းနေသည်" ဟု နှလုံးသွင်းနိုင်ကြပါစေ။
ယာဉ်စည်းကမ်း၊ လမ်းစည်းကမ်းများကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် မိမိရော သူတစ်ပါးပါ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းဝေးကြပြီး၊ သံသရာခရီးလမ်းဆုံး နိဗ္ဗာန်ရွှေပြည်သို့ ဖြောင့်တန်းစွာ မောင်းနှင် ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၆ မေ ၂၀၂၄
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
