Day: 128 | ၇ မေ ၂၀၂၄ | ပန်းနာရင်ကျပ် (သောတိန္ဒြေနှင့် အသံ) | သံယုတ္တနိကာယ်၊ အာနာပါန | Pulmonology
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ ဒီနေ့ဟာ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၆ ခုနှစ်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ မေလ (၇) ရက်နေ့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေ့ဟာ ကမ္ဘာ့ပန်းနာရင်ကျပ်ရောဂါနေ့ (World Asthma Day) ဖြစ်သလို၊ သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကြီး ပြီးဆုံးခဲ့တဲ့ နေ့တစ်နေ့လည်း ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်ပွဲတွေ ငြိမ်းလို့ ကမ္ဘာကြီး အသက်ရှူချောင်ခဲ့သလို၊ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ရောဂါစစ်ပွဲတွေ ငြိမ်းအေးပြီး လွတ်လပ်စွာ အသက်ရှူနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းက မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကဲ... တရားမဟောမီ၊ တရားမနာမီမှာ ဒီနေ့ဟောကြားမယ့် "သောတိန္ဒြေ" (နားအစိုးရခြင်း) ဆိုတဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို "အသံ" ပေါ်မှာ တည်ငြိမ်သွားအောင် ရှုမှတ်ကြည့်ရအောင်။ မျက်စိကို မှိတ်ထားပါ။ ပတ်ဝန်းကျင်က အသံတွေကို နားမထောင်ပါနဲ့။ မိမိရဲ့ နှာခေါင်းဝကနေ လေဝင်သွားတိုင်း၊ လေထွက်သွားတိုင်း ကြားရတဲ့ "ရှဲ... ရှဲ..." ဆိုတဲ့ လေတိုးသံလေးကိုပဲ နားစွင့်ထားပါ။ "ငါနားထောင်နေတာ မဟုတ်ဘူး၊ နားအကြည်ဓာတ် (သောတိန္ဒြေ) က သူ့အလုပ်သူ လုပ်နေတာပါလား" လို့ နှလုံးသွင်းပြီး (၁) မိနစ်လောက် ငြိမ်သက်စွာ ရှုမှတ်လိုက်ကြရအောင်...။
ကဲ... စိတ်ကလေး အတော်အတန် ငြိမ်သက်သွားပြီဆိုရင် ဒီနေ့ခေတ် "အဆုတ်ဆေးပညာ" (Pulmonology) နဲ့ "အသံလှိုင်းရူပဗေဒ" (Acoustics) ရှုထောင့်ကနေ ဓမ္မကို ချိတ်ဆက် ကြည့်ကြရအောင်။ ပန်းနာရင်ကျပ် (Asthma) ဆိုတာ လေပြွန်လေးတွေ ကျဉ်းမြောင်းသွားလို့ လေစီးဆင်းမှု (Airflow) ခက်ခဲသွားတဲ့ ရောဂါပါ။ သိပ္ပံနည်းကျ ပြောရရင် လေပြွန်ကျဉ်းသွားတဲ့အခါ လေတွေက အတင်းတိုးဝှေ့ ဝင်ထွက်ရတဲ့အတွက် "Turbulence" (လေပွေလှိုင်း) တွေ ဖြစ်ပေါ်လာတယ်။ အဲဒီ လေပွေလှိုင်းတွေက လေပြွန်နံရံကို ရိုက်ခတ်ပြီး "Wheezing" လို့ခေါ်တဲ့ တရွှီရွှီမြည်သံ၊ တရွှဲရွှဲမြည်သံတွေ ထွက်ပေါ်လာစေပါတယ်။
ပုံမှန်လူတစ်ယောက်အတွက်တော့ ဒီအသံဟာ "ရောဂါလက္ခဏာ" (Symptom) သက်သက်ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဓမ္မအမြင်နဲ့ ကြည့်ရင်တော့ ဒါဟာ "ဝါယောဓာတ်" (Wind Element) ရဲ့ ဖောက်ပြန်မှုကို "သောတိန္ဒြေ" (Ear Faculty) က ဖမ်းယူရရှိတဲ့ အချက်ပြမှု (Signal) တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကားအင်ဂျင်သံ မမှန်ရင် စက်ပြင်ဆရာက နားထောင်ပြီး သိသလိုပါပဲ၊ ယောဂီပုဂ္ဂိုလ်ဟာလည်း ကိုယ့်အသက်ရှူသံရဲ့ ကြမ်းတမ်းမှုကို နားထောင်ပြီး "သြော်... ရုပ်တရားတွေ မညီညွတ်တော့ပါလား၊ စစ်ပွဲဖြစ်နေပါလား" လို့ ဆင်ခြင်နိုင်ပါတယ်။ အသံဆိုတာ ကြောက်စရာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဝါယော (လေ) နဲ့ ပထဝီ (နံရံ) တိုက်ခိုက်ခြင်းရဲ့ ရလဒ် (Vibration) မျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကဲ... သိပ္ပံဘက်ကနေ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပါဠိတော်ဘက်ကို ကူးပြီး ကြည့်ကြရအောင်။ အဘိဓမ္မာပိဋကတ်နဲ့ သုတ္တန်တွေမှာ "ဣန္ဒြေ" (Indriya) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို မကြာခဏ တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။ "ဣန္ဒြေ" ဆိုတာ "အစိုးရခြင်း" (Dominance / Control) လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်မှာ မျက်စိက မြင်တဲ့ကိစ္စကို အစိုးရတယ် (စက္ခုန္ဒြေ)၊ နားက ကြားတဲ့ကိစ္စကို အစိုးရတယ် (သောတိန္ဒြေ)။
ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ အဓိကထား ပြောမယ့် "သောတိန္ဒြေ" (Sotindriya) ဆိုတာ နားထဲမှာ ရှိတဲ့ "ကြားနိုင်စွမ်းသော သဘောတရား" ဖြစ်ပါတယ်။
ဘုရားရှင်က "ဣန္ဒြိယသံဝရသီလ" (Indriya Samvara Sila) ဆိုပြီး ဣန္ဒြေတွေကို လုံခြုံအောင် စောင့်ထိန်းဖို့ ဟောထားပါတယ်။ ပန်းနာရင်ကျပ် ထတဲ့အခါ၊ ဒါမှမဟုတ် မောပန်းတဲ့အခါ လူတွေ ဘာဖြစ်သွားသလဲ ဆိုတော့ "သောတိန္ဒြေ" မလုံခြုံတော့ပါဘူး။ ကိုယ့်ရင်ဘတ်ထဲက ထွက်လာတဲ့ "အီ... အီ..." မြည်သံ၊ မောသံတွေကို ကြားပြီး "ငါ... ဒုက္ခရောက်နေပြီ၊ ငါ... သေတော့မယ်" ဆိုပြီး ကြောက်စိတ် (Dosa/Fear) တွေ ဝင်လာတယ်။ အဲဒါ "သောတိန္ဒြေ" ကို ကိလေသာ ဝင်စီးသွားတာပါပဲ။ နားက အသံကိုပဲ ကြားတာပါ၊ "သေမယ်" ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို နားက ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ စိတ်က ထင်တာပါ။ ဒါကြောင့် ဘုရားရှင်က "ကြားကာမတ္တ ကြားရာတွင် ထားပါ" (Dinthe Ditha Mattam) လို့ ဟောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါကို မျက်စိထဲ မြင်အောင် ထပ်ပြောရရင်... အိမ်တစ်အိမ်မှာ "အသံဖမ်းစက်" (Microphone) တစ်လုံး တပ်ထားတယ် ဆိုပါစို့။ အဲဒီ မိုက်ခရိုဖုန်းက ခွေးဟောင်သံကိုလည်း ဖမ်းပေးမယ်၊ သီချင်းသံကိုလည်း ဖမ်းပေးမယ်။ သူ့မှာ ကြောက်တာ၊ ကြိုက်တာ မရှိဘူး။ အသံလာရင် လှုပ်ရှားမယ် (Vibrate)၊ အသံမလာရင် ငြိမ်နေမယ်။ သူ့ကိစ္စကို သူပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် လုပ်တယ်။ သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ နား (Sota) ဟာလည်း အဲဒီ မိုက်ခရိုဖုန်းနဲ့ တူပါတယ်။ ရင်ဘတ်ထဲက အသံမြည်နေတာဟာ စက်ပျက်နေတဲ့ အသံပါ။ အဲဒီအသံကို "ငါ့ရောဂါ" လို့ သွားမစွဲဘဲ၊ "မိုက်ခရိုဖုန်းက အသံဖမ်းနေတာပါလား" လို့သာ သဘောထားလိုက်ရင် စိတ်ပူစရာ မလိုတော့ပါဘူး။
ကဲ... ပါဠိတော်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီးပြီဆိုတော့... အခု အပိုင်းမှာတော့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ရင်ကျပ်နေတဲ့အချိန်၊ မောဟိုက်နေတဲ့အချိန်မှာ "သောတိန္ဒြေ" ကို အသုံးပြုပြီး ဘယ်လို ဝိပဿနာ ရှုမလဲဆိုတာ အသေးစိတ် ဓာတ်ခွဲကြည့်ကြရအောင်။
ရင်ဘတ်ထဲမှာ ကြပ်လာပြီ၊ အသက်ရှူရ ခက်လာပြီ။ အသံတွေ မြည်လာပြီ။
၁။ အာရုံ (Object): ရင်ဘတ်ထဲက ထွက်လာတဲ့ လေတိုးသံ၊ ညည်းသံ (သဒ္ဒါရုံ)။
၂။ ဒွါရ (Door): နားအကြည်ဓာတ် (သောတိန္ဒြေ)။
၃။ ဝိညာဉ် (Consciousness): ကြားသိစိတ် (သောတဝိညာဉ်)။
လက်တွေ့ ရှုမှတ်ပုံ:
မျက်စိကို မှိတ်လိုက်ပါ။ ခန္ဓာကိုယ်ကို မကြည့်ပါနဲ့။ "နား" (Ear) ကိုပဲ အာရုံစိုက်ပါ။
ရင်ဘတ်ထဲက "ရှဲ... ရှဲ..." သံကို ကြားရင် "အသံ... အသံ..." လို့ မှတ်ပါ။
"ငါ မောတယ်" (Wrong View) လို့ စိတ်က ပြောလာရင် ချက်ချင်း ပယ်ပါ။ "ဒါ ငါ မဟုတ်ဘူး။ ဝါယောဓာတ် (လေ) နဲ့ ပထဝီဓာတ် (လေပြွန်) တိုက်ပွဲဖြစ်တဲ့ အသံ။ အဲဒီ စစ်ပွဲသတင်းကို သောတိန္ဒြေ (နား) က သတင်းပို့နေတာ" လို့ ဓာတ်ခွဲလိုက်ပါ။
နားက "ကြောက်တယ်" လို့ ပြောသလား။ မပြောပါဘူး။ နားက "မြည်တယ်" လို့ပဲ ပြောတာ။ ကြောက်တာက "စိတ္တ" (Mind)။ အဲဒီတော့ နားရဲ့ အလုပ် (Hearing) နဲ့ စိတ်ရဲ့ အလုပ် (Thinking/Fearing) ကို ခွဲခြားလိုက်ပါ။
"သောတိန္ဒြေ" ဟာ ကြားခြင်းကိစ္စမှာ အစိုးရတဲ့ ဗိုလ် (Indriya) ဖြစ်ပါတယ်။ သူက အသံကို လက်ခံပေးရုံပဲ ရှိတယ်။ သူ့နယ်ပယ်ထဲမှာ "ငါ" မရှိဘူး။ ဒီလို ရှုမြင်လိုက်ရင် ရောဂါဝေဒနာနဲ့ "ငါ" ကင်းကွာသွားပြီး (Detachment)၊ ကြောက်စိတ် ငြိမ်သွားပါလိမ့်မယ်။ ကြောက်စိတ် ငြိမ်ရင် လေပြွန်တွေ ပြန်ပွပွလာပြီး အသက်ရှူ ချောင်သွားတတ်ပါတယ်။
၁။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ:
"ငါ့ရင်ဘတ်ကြီး ကြပ်နေတယ်" လို့ မဆိုပါနဲ့။ "ဝါယောဓာတ်တွေ ပိတ်မိနေတယ်" လို့ ဆိုပါ။ "ငါကြားတယ်" လို့ မယူပါနဲ့။ "သောတိန္ဒြေ (နားအကြည်) က အသံလှိုင်းကို ဖမ်းယူနေတာ" လို့ ယူပါ။ စက်ကိရိယာ သဘော မြင်အောင်ကြည့်ပါ။
၂။ သဿတဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ:
အသက်ရှူသံကို သေချာ နားထောင်ပါ။ တစ်ဆက်တည်း မြည်နေတာ မဟုတ်ဘူး။ "ရှဲ" ခနဲ မြည်တယ်၊ ပျောက်သွားတယ်။ ပြန်မြည်တယ်။ အသံတောင်မှ မမြဲပါဘူး။ ရောဂါဝေဒနာလည်း အတက်အကျ ရှိပါတယ်။ "ဒါကြီးက ငါ့ကို အမြဲ ဒုက္ခပေးနေတော့မှာပဲ" ဆိုတဲ့ အတွေးကို ဒီ အနိစ္စသဘောနဲ့ ဖြိုခွင်းပါ။
၃။ ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ ဖြုတ်ပုံ:
"ရောဂါဖြစ်တာ ဘာမှ မဆိုင်ဘူး၊ ဆေးသောက်ရင် ပြီးတာပဲ" လို့ မထင်ပါနဲ့။ ဒီရုပ်ခန္ဓာကြီးဟာ ကံ (Kamma) ကြောင့် ဖြစ်လာတာ။ ရှေးက သူတစ်ပါး အသက်ကို ညှဉ်းဆဲခဲ့ဖူးရင် ဒီဘဝမှာ ရောဂါများတတ်တယ်။ အကြောင်းအကျိုးကို လက်ခံပြီး၊ "ငါ ဒီဝဋ်ကြွေးကို သည်းခံခြင်းနဲ့ ဆပ်မယ်" လို့ နှလုံးသွင်းပါ။
ဒီနေရာမှာ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးရဲ့ ပုဒ်ရေ (၃၇) မှာ လာရှိတဲ့ "သရဏဂုံတည်ခြင်း၏ အကျိုး (၅)" ကို ဆက်စပ်ပြီး ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပုဒ်ရေ (၃၇) မှာ "သုဂတိဘဝသို့ ရောက်စေခြင်း" အကြောင်း ညွှန်းဆိုထားပါတယ်။ သောတိန္ဒြေကို မစောင့်ထိန်းနိုင်ဘဲ၊ သေခါနီးမှာ ကိုယ့်အသက်ရှူသံကို နားထောင်ပြီး ကြောက်လန့်တကြား သေဆုံးရင် အပါယ်ကျနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သရဏဂုံတည်သူ၊ တရားရှိသူကတော့ အဲဒီအသံကို "တရားသံ" (Dhamma Sound) အဖြစ် ပြောင်းလဲ နားထောင်နိုင်ပါတယ်။ "အနိစ္စသံ... ဒုက္ခသံ... အနတ္တသံ" လို့ နားထောင်ရင်း၊ သောတိန္ဒြေမှာ သတိကပ်ပြီး သေဆုံးရင် နတ်ပြည် (သုဂတိ) သို့ ရောက်နိုင်ပါတယ်။
ဒီအချက်ကို လက်တွေ့ဘဝမှာ ဘယ်လို အသုံးချမလဲဆိုတာ ပေါ်လွင်စေဖို့ Hswagata ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဇာတ်လမ်း (Case-2528) လေးတစ်ခုကို ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီဇာတ်လမ်းက Template T166 (Health Incident Report) နဲ့ Policy 7, Art 7.7 (Occupational Health) ကို လက်တွေ့ ကျင့်သုံးခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်လေးပါ။
ပြတိုက်ရဲ့ မော်ကွန်းထိန်း (Archivist) ဖြစ်တဲ့ "ဒေါ်သီတာ" (အမည်လွှဲ) ဟာ ပန်းနာရင်ကျပ် အခံရှိသူ တစ်ယောက်ပါ။ တစ်နေ့တော့ သူဟာ ဖုန်မှုန့်တွေ ထူထပ်တဲ့ ပေစာတိုက်ခန်းထဲမှာ အလုပ်လုပ်ရင်း ရုတ်တရက် ရင်ကျပ်လာပါတော့တယ်။ ရှူဆေးဘူး (Inhaler) ကလည်း မေ့ကျန်ခဲ့တယ်။ ဒေါ်သီတာဟာ အသက်ရှူမရတော့ဘဲ ကြမ်းပြင်ပေါ်မှာ လဲကျသွားတယ်။ သူ့နားထဲမှာ သူ့ရဲ့ အသက်ရှူသံ "အီ... အီ..." မြည်နေတာကို ကြားရလေ၊ သူ ပိုကြောက်လေ ဖြစ်နေတယ်။ "ငါ ဒီမှာတင် တစ်ယောက်တည်း သေတော့မှာလား" ဆိုတဲ့ အတွေးက လွှမ်းမိုးသွားတယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ ကင်းလှည့်နေတဲ့ ရဟန်းတစ်ပါး ရောက်လာတယ်။ ဒေါ်သီတာရဲ့ အဖြစ်ကို မြင်တော့ ချက်ချင်း ပြတိုက်ဆေးခန်းကို အကြောင်းကြားပြီး၊ ဒေါ်သီတာ ဘေးမှာ ထိုင်ကာ တရားပြပေးတယ်။
"ဒကာမကြီး... မကြောက်နဲ့။ ဘုန်းဘုန်း ပြောတာ နားထောင်။ အသက်ကို အတင်းမရှူနဲ့။ ဒကာမကြီးရဲ့ နား (သောတိန္ဒြေ) ကိုပဲ အလုပ်ခိုင်းလိုက်။ ရင်ဘတ်ထဲက အသံကို နားထောင်။ အဲဒါ ဒကာမကြီး အသံ မဟုတ်ဘူး။ 'လေ' အသံ။ ကြောက်စရာ မလိုဘူး။ အသံ... အသံ... လို့ပဲ မှတ်"
ဒေါ်သီတာက ပထမတော့ မရဘူး။ ကြောက်စိတ်က များနေတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရဟန်းက Method #62 (Fear Application - သံဝေဂယူခြင်း) ကို သုံးပြီး အသံမာမာနဲ့ သတိပေးလိုက်တယ်။
"ဒကာမကြီး... အခုချိန်မှာ ကြောက်စိတ်နဲ့ သေရင် အပါယ်ကျမယ်နော်။ အသံကို ကြောက်နေရင် သောတိန္ဒြေ ပျက်ပြီ။ နားကို ထိန်း။ အသံကို အသံလို့ပဲ မှတ်။ ငါမပါစေနဲ့"
"အပါယ်" ဆိုတဲ့ စကားကို ကြားလိုက်တော့ ဒေါ်သီတာ ဖျပ်ခနဲ သတိဝင်လာတယ်။ သူ့စိတ်က ရင်ဘတ်က ဝေဒနာကနေ ခွာပြီး၊ နားထဲက အသံဆီကို ရောက်သွားတယ်။ "ဟုတ်တယ်... ဒါ အသံပဲ... ငါ မဟုတ်ဘူး" လို့ နှလုံးသွင်းလိုက်တဲ့အချိန်မှာ၊ သူ့ရဲ့ ကြွက်သားတွေ ပြေလျော့သွားတယ်။ အသက်ရှူသံလည်း ငြိမ်သွားတယ်။ ဆေးအဖွဲ့ ရောက်လာပြီး Oxygen ပေးလိုက်တော့ အသက်ဘေးက လွတ်သွားတယ်။
နောက်ပိုင်းမှာ ဒေါ်သီတာက "အရှင်ဘုရား... အဲဒီတုန်းက တပည့်တော် နားထဲမှာ ကိုယ့်အသံကို ကိုယ်ပြန်ကြားပြီး အရမ်းကြောက်နေတာ။ ဆရာတော်က 'ဒါ လေအသံ၊ နားက ကြားရုံပဲ ရှိတယ်' လို့ ပြောလိုက်တော့မှ ကြောက်စိတ် ပျောက်သွားတာ" လို့ လျှောက်ထားတယ်။ ပြတိုက်ကလည်း Policy 7 အရ ဝန်ထမ်းတွေအတွက် ကျန်းမာရေး အကာအကွယ် (Mask) တွေ ထပ်မံ ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့ပါတယ်။
"သောတိန္ဒြေ" ကို နားလည်ပြီး ထိန်းချုပ်နိုင်ရင် အသက်အန္တရာယ် ကြုံလာတဲ့အခါမှာတောင် စိတ်မပျက်စီးဘဲ တောင့်ခံနိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။
ကိုင်း... ဒီနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "ပန်းနာရင်ကျပ်နှင့် သောတိန္ဒြေ" တရားတော်ကို သစ္စာလေးပါးနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်ကြရအောင်။
အသက်ရှူကျပ်ခြင်း၊ ရောဂါဝေဒနာ ခံစားရခြင်း၊ မလိုလားအပ်သော အသံများကို ကြားရခြင်းသည် "ဒုက္ခသစ္စာ"။
အသက်ကို တွယ်တာခြင်း၊ ရောဂါကို ကြောက်လန့်ပြီး တုန်လှုပ်ခြင်း၊ အသံကို ငါဟု စွဲလမ်းခြင်းသည် "သမုဒယသစ္စာ"။
ရုပ်နာမ်တို့၏ ငြိမ်းအေးရာ၊ ပူလောင်မှုကင်းရာ နိဗ္ဗာန်သည် "နိရောဓသစ္စာ"။
သောတိန္ဒြေကို စောင့်ထိန်းခြင်း၊ ဝင်လေထွက်လေနှင့် အသံကို သတိဖြင့် ရှုမှတ်ခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ" မည်ပါပေတယ်။
သူတော်ကောင်းတို့ အနေနဲ့လည်း ဤခန္ဓာကိုယ်ကြီး မဖောက်ပြန်ခင်၊ ရောဂါမဝင်ခင် အချိန်လေးမှာ "နား" အပါအဝင် ဣန္ဒြေ (၆) ပါးကို လုံခြုံအောင် စောင့်ထိန်းနိုင်ကြပါစေ။
စစ်ဘေး၊ ရောဂါဘေး၊ အသက်ရှူကျပ်ခြင်းဘေး အမျိုးမျိုးမှ ကင်းဝေးကြပြီး၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၇ မေ ၂၀၂၄
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.