Day: 351 |၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ | အက်တမ် (Atom) နှင့် ရုပ်ကလာပ် | အဘိဓမ္မ၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီ၊ ရူပကလာပ် | Atomic Theory
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း (၅) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၇) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်းအချိန်အခါသမယမှာ တရားနာရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး... မြင်မြင်သမျှသော ရုပ်ဝတ္ထုအစုအဝေး၊ ခန္ဓာကိုယ်အစုအဝေးတို့ကို အပေါ်ယံ ပုံသဏ္ဍာန်၌ လမ်းဆုံးမနေဘဲ၊ အတွင်းအနှစ်သာရဖြစ်သော အက်တမ် (Atom) မျှသာ၊ ရုပ်ကလာပ်မျှသာ ဖြစ်ကြောင်း ဉာဏ်မျက်လုံးဖြင့် ထိုးထွင်းသိမြင်နိုင်ကြပါစေ၊ အနှစ်မရှိသော ရုပ်တရားတို့အပေါ်၌ တွယ်တာမက်မောနေသော တဏှာအစွဲအလမ်းများကို ပယ်သတ်နိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒီနေ့တော့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာရဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်တဲ့ "အက်တမ်" (Atom) သီအိုရီနဲ့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ အဘိဓမ္မာတရားတော်လာ "ရူပကလာပ်" (Rupa-kalapa) သဘောတရားတို့ကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး အကျယ်တဝင့်၊ အသေးစိတ် ဟောကြားသွားပါမယ်။ ဒီတရားတော်ဟာ အင်မတန် နက်နဲပါတယ်။ ရုပ်ဝတ္ထုလောကရဲ့ အသေးငယ်ဆုံး အစိတ်အပိုင်းတွေအထိ ဉာဏ်နဲ့ ခွဲစိတ်ကြည့်ရှုရမယ့် တရားဖြစ်တဲ့အတွက် သူတော်ကောင်းတို့အနေနဲ့ အထူးအလေးထားပြီး နာယူမှတ်သားကြဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။
လောကကြီးမှာ လူတွေဟာ "ငါ့ကိုယ်၊ ငါ့အိမ်၊ ငါ့ရွှေ၊ ငါ့ငွေ" ဆိုပြီး အရာဝတ္ထုတွေကို အခိုင်အမာကြီး ရှိနေတယ်လို့ ထင်မှတ်မှားပြီး စွဲလမ်းနေကြတယ်။ တကယ်တော့ ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာအရ ကြည့်ရင်ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာအရ ကြည့်ရင်ပဲဖြစ်ဖြစ်... ဒီလောကကြီးမှာ "အစိုင်အခဲ" (Solid) ဆိုတာ လုံးဝ (လုံးဝ) မရှိပါဘူး။ အားလုံးဟာ အလွန်သေးငယ်တဲ့ အမှုန်အမွှားလေးတွေ စုစည်းထားပြီး၊ အဲဒီ အမှုန်လေးတွေကလည်း တစ်စက္ကန့်မှာ အကြိမ်ပေါင်း ကုဋေကုဋာမက ဖြစ်လိုက် ပျက်လိုက် လှုပ်ရှားနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအချက်ကို သေသေချာချာ သဘောပေါက်သွားရင် "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲ (Atta-ditthi) ဟာ အလိုလို ပြုတ်ကျသွားနိုင်ပါတယ်။
ဒီအကြောင်း အသေးစိတ် မပြောခင်မှာ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို ပညတ် (Concept) နယ်ပယ်ကနေ ခွာပြီး၊ ပရမတ် (Ultimate Reality) နယ်ပယ်ထဲကို ရောက်သွားအောင် "ဓာတုဝဝတ္ထာန်" (ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း) လို့ခေါ်တဲ့ ရုပ်ကို ဖြိုခွဲရှုမှတ်နည်း အလုပ်ပေးလေး တစ်ခုလောက် အရင် စမ်းလုပ်ကြည့်ရအောင်။ ဒီနေ့တော့ ခန္ဓာကိုယ်ကို အက်တမ် (Atom) တွေအဖြစ်၊ အမှုန်တွေအဖြစ် မြင်အောင် ကြိုးစားကြည့်ကြမယ်။
ကဲ... အားလုံးပဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထား၊ မျက်လုံးလေးတွေကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ စိတ်ကို လျှောက်မသွားစေနဲ့နော်။
ပထမဆုံး... ယောဂီတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို "ငါ"၊ "ယောကျာ်း"၊ "မိန်းမ" ဆိုတဲ့ ပုံသဏ္ဍာန် (Shape) အနေနဲ့ မကြည့်ပါနဲ့။
စိတ်အာရုံထဲမှာ အဏုမြူမှန်ပြောင်း (Microscope) ကြီးတစ်ခုနဲ့ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကို ချဲ့ကြည့်လိုက်တယ်လို့ သဘောထားပါ။
၁။ အသားမျှင်အဆင့် - ပထမဆုံး အရေပြားကို ဖောက်ထွင်းကြည့်လိုက်ရင် အသားမျှင်တွေ၊ ကြွက်သားတွေ၊ သွေးကြောတွေကို တွေ့ရမယ်။
၂။ ဆဲလ်အဆင့် - အဲဒီ အသားမျှင်တွေကို ထပ်ချဲ့ကြည့်လိုက်ရင် သန်းပေါင်းများစွာသော ဆဲလ် (Cells) လေးတွေ ပျားအုံကြီးလို စုဖွဲ့နေတာကို တွေ့ရမယ်။ အဲဒီ ဆဲလ်တွေဟာ အသက်ရှူနေကြတယ်၊ အစာစားနေကြတယ်၊ သေဆုံးနေကြတယ်။
၃။ မော်လီကျူးအဆင့် - အဲဒီ ဆဲလ်တွေကို ထပ်ချဲ့လိုက်ရင် DNA တွေ၊ ပရိုတိန်းတွေ၊ ရေမော်လီကျူး (H2O) တွေကို တွေ့ရမယ်။
၄။ အက်တမ်အဆင့် - အဲဒီ မော်လီကျူးတွေကို ထပ်ပြီး ဖြိုခွဲလိုက်တဲ့အခါ... ကာဗွန်၊ ဟိုက်ဒရိုဂျင်၊ အောက်ဆီဂျင်၊ နိုက်ထရိုဂျင် ဆိုတဲ့ "အက်တမ်" (Atoms) အမှုန်အမွှားလေးတွေကိုပဲ တွေ့ရတော့မယ်။
အခု ယောဂီတို့ရဲ့ စိတ်ထဲမှာ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်ကြီး ပျောက်သွားပြီ။
အစားထိုး ဝင်ရောက်လာတာကတော့... မရေမတွက်နိုင်တဲ့ အမှုန်အမွှားပေါင်းများစွာ၊ ဖုန်မှုန့်လေးတွေလို တဖွဲဖွဲ လှုပ်ရှားနေတဲ့ စွမ်းအင်ကွင်းပြင်ကြီး (Energy Field) တစ်ခုကိုပဲ မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။
"ဒီအမှုန်လေးတွေဟာ ငြိမ်မနေဘူး... တုန်ခါနေတယ်... လည်ပတ်နေတယ်"။
"ဒီအမှုန်လေးတွေကြားမှာ ဟာလာဟင်းလင်း (Space) တွေ ရှိနေတယ်"။
"ငါ့လက်က ငါ့ခြေထောက်ကို ထိလိုက်တယ် ဆိုတာ... တကယ်တော့ အက်တမ်အစုအဝေး တစ်ခုက နောက်ထပ် အက်တမ်အစုအဝေး တစ်ခုကို တွန်းကန်လိုက်တာပါလား"။
"ရုပ်ဟူသည် အမှုန်အမွှား (Particles) မျှသာ... အနှစ်သာရ ရှာမရပါလား"။
အဲဒီလို ကိုယ့်ကိုယ်ကို "အမှုန်အစုအဝေး" (Cluster of Particles) အဖြစ် ရှုမြင်ပြီး... "မမြဲဘူး... မမြဲဘူး... ဆွေးမြေ့နေတယ်... ပြိုကွဲနေတယ်" ဆိုတဲ့ အသိစိတ်ကလေးနဲ့ ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို ခဏလောက် ရှုမှတ်နေပေးပါ။
(ယောဂီများ ရှုမှတ်ရန် ခေတ္တ တိတ်ဆိတ်ခြင်း)
ကိုင်း... စိတ်ကလေး သိမ်မွေ့သွားပြီ၊ အထည်ဒြပ် (Solid form) တွေ ပျောက်ကွယ်သွားပြီ ဆိုရင် မျက်လုံးလေးတွေ ပြန်ဖွင့်ပြီး ဦးပဉ္ဇင်း ပြောမယ့် ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာရဲ့ "Atomic Theory" (အဏုမြူသီအိုရီ) အကြောင်းကို နားထောင်ကြည့်ကြစို့။
လောကကြီးမှာ ရှိရှိသမျှ အရာဝတ္ထုအားလုံး - ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ထိုင်နေတဲ့ ကြမ်းပြင်၊ ဝတ်ထားတဲ့ သင်္ကန်း၊ ရှူနေတဲ့ လေ၊ သောက်နေတဲ့ ရေ - အားလုံးဟာ "အက်တမ်" (Atom) လို့ခေါ်တဲ့ အခြေခံ အစိတ်အပိုင်းလေးတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ "Atom" ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ဂရိဘာသာစကား "Atomos" က လာတာ။ "ထပ်မံ ခွဲစိတ်၍ မရသော အရာ" (Indivisible) လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာမှာတော့ အဲဒီ အက်တမ်ကိုတောင် ထပ်ခွဲလို့ ရနေပါပြီ။
အက်တမ်တစ်ခုရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံကို ကြည့်မယ်ဆိုရင် အလွန် အံ့သြစရာ ကောင်းပါတယ်။
အလယ်ဗဟိုမှာ "Nucleus" (နျူကလိယ) လို့ခေါ်တဲ့ အမြုတေ ရှိတယ်။ အဲဒီထဲမှာ "Proton" (ပရိုတွန်) နဲ့ "Neutron" (နယူထရွန်) ဆိုတဲ့ အမှုန်တွေ ပူးကပ်နေတယ်။
အဲဒီ နျူကလိယရဲ့ ဘေးပတ်လည်မှာတော့ "Electron" (အီလက်ထရွန်) လို့ခေါ်တဲ့ အမှုန်လေးတွေက အလွန်မြန်တဲ့ အရှိန်နဲ့ လည်ပတ်နေကြတယ်။ နေလုံးကြီးကို ဂြိုဟ်တွေ လှည့်ပတ်နေသလိုမျိုးပေါ့။
ဒါပေမဲ့ ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ထင်သလို အက်တမ်ဆိုတာ "အခဲ" (Solid Ball) လေးတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ တွက်ချက်ပြထားတဲ့ ဥပမာတစ်ခု ရှိတယ်။ အကယ်၍ အက်တမ်တစ်ခုကို "ဘောလုံးကွင်း" (Football Stadium) ကြီးလောက် ချဲ့လိုက်မယ် ဆိုပါစို့။
အလယ်က နျူကလိယ (Nucleus) ဟာ ကွင်းလယ်မှာ ချထားတဲ့ "ပဲစေ့" (Pea) လေး တစ်စေ့လောက်ပဲ ရှိမယ်။
ဘေးက လှည့်ပတ်နေတဲ့ အီလက်ထရွန်တွေက ပွဲကြည့်စင် အမြင့်ဆုံးကနေ ပျံသန်းနေတဲ့ "ခြင်ကောင်" လေးတွေလောက်ပဲ ရှိမယ်။
ဒါဆို ကျန်တဲ့ နေရာလွတ်ကြီးက ဘာလဲ။
ဘာမှ မရှိပါဘူး။ "ဟာလာဟင်းလင်း" (Empty Space) ပါပဲ။
စဉ်းစားကြည့်နော် သူတော်ကောင်းတို့။ အက်တမ်ရဲ့ ၉၉.၉၉၉၉၉၉၉% ဟာ ဟင်းလင်းပြင်ကြီး ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီ အက်တမ်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး၊ တိုက်တာအဆောက်အအုံကြီးတွေဟာလည်း တကယ်တမ်းကျတော့ "ဟင်းလင်းပြင်" (Void) ကြီးပါပဲ။ အီလက်ထရွန်တွေက ပန်ကာရွက်လို အရမ်းမြန်မြန် လည်နေလို့သာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့က လက်နဲ့ ထိလို့ရတဲ့ "အထည်" ရှိသယောင်ယောင် ထင်နေရတာ။ တကယ်တော့ "မာတယ်" (Hardness) ဆိုတာ အက်တမ်တွေရဲ့ တွန်းကန်အား (Electromagnetic Repulsion) သက်သက်သာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ ဟောပြောနည်းစနစ် (Method #53 - စက်ရုံ လုပ်ငန်းစဉ် နှိုင်းယှဉ်နည်း) ကို အသုံးပြုပြီး အက်တမ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ပုံကို စက်ရုံကြီးတစ်ခုနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ရှင်းပြချင်ပါတယ်။
အက်တမ်တစ်ခုကို "စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်တဲ့ စက်ရုံကြီး" (Energy Factory) တစ်ခုလို့ မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။
၁။ Nucleus (နျူကလိယ) ဟာ စက်ရုံရဲ့ "Control Center" (ဗဟိုထိန်းချုပ်ခန်း) နဲ့ တူပါတယ်။ အဲဒီမှာ စက်ရုံတစ်ခုလုံးရဲ့ အလေးချိန် (Mass) အားလုံးနီးပါး ရှိနေတယ်။ ပရိုတွန်နဲ့ နယူထရွန်တွေဟာ အဲဒီ ဗဟိုဌာနမှာ ထိုင်ပြီး စက်ရုံကို တည်ငြိမ်အောင် ထိန်းထားတဲ့ မန်နေဂျာကြီးတွေပေါ့။
၂။ Electrons (အီလက်ထရွန်) တွေကတော့ စက်ရုံရဲ့ ခြံစည်းရိုး ပတ်လည်မှာ ကင်းလှည့်နေတဲ့ "Security Guards" (လုံခြုံရေး ဝန်ထမ်း) တွေ၊ သို့မဟုတ် "Delivery Men" (ပစ္စည်းပို့သမား) တွေနဲ့ တူပါတယ်။ သူတို့က တစ်နေရာတည်းမှာ မနေဘူး။ မနားမနေ ပြေးလွှားနေတယ်။ သူတို့ရဲ့ တာဝန်က တခြား စက်ရုံ (တခြား အက်တမ်) တွေနဲ့ ဆက်သွယ်ဖို့၊ ဓာတ်ပြုဖို့ (Chemical Bonding) ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ Energy Forces (စွမ်းအင်များ) - ဒီစက်ရုံ လည်ပတ်နေတာ "လျှပ်စစ်သံလိုက်အား" (Electromagnetic Force) နဲ့ "နျူကလီးယား အား" (Nuclear Force) ဆိုတဲ့ စွမ်းအင်တွေကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ စက်ရုံလည်ပတ်သံ "ဝုန်း... ဝုန်း... ဝုန်း" ဆိုပြီး မကြားရပေမယ့်၊ အက်တမ်တိုင်းဟာ တုန်ခါမှု (Vibration) နဲ့ လည်ပတ်နေတာပါ။
ဒီ "အက်တမ်စက်ရုံ" တွေဟာ တစ်ခုချင်းစီ သီးသန့် ရပ်တည်လို့ မရပါဘူး။ သူတို့ အချင်းချင်း လက်ချိတ်လိုက်တဲ့အခါ (Electron Sharing) "မော်လီကျူး" (Molecule) ဆိုတဲ့ "စက်မှုဇုန်" ကြီး ဖြစ်လာတယ်။ အဲဒီ စက်မှုဇုန်တွေ ပေါင်းလိုက်တော့မှ "ဆဲလ်" (Cell) ဆိုတဲ့ "မြို့တော်" ကြီး ဖြစ်လာတာ။
ဒါကြောင့် သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးဟာ တကယ်တော့ "အက်တမ်စက်ရုံပေါင်း ကုဋေကုဋာ" မနားမနေ လည်ပတ်နေတဲ့ ယန္တရားကြီး တစ်ခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစက်ရုံကြီးထဲမှာ "ငါ" ဆိုတဲ့ ပိုင်ရှင် ဘယ်နားမှာ သွားထိုင်မလဲ။ ရှာလို့ မတွေ့နိုင်ပါဘူး။ စက်ရုံလည်ပတ်မှု လုပ်ငန်းစဉ် (Process) သက်သက်သာ ရှိပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာရဲ့ "Atomic Theory" (အဏုမြူသီအိုရီ) အရ လောကကြီးမှာ အခိုင်အမာဆိုတာ မရှိဘူး၊ ဟာလာဟင်းလင်း (Void) နဲ့ စွမ်းအင်အမှုန် (Energy Particles) တွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှုသာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ဥပမာတွေ၊ နှိုင်းယှဉ်ချက်တွေနဲ့ သဘောပေါက်ခဲ့ကြပြီးပြီ။ အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ အဘိဓမ္မာတရားတော်၊ ဓမ္မသင်္ဂဏီကျမ်းမှာ လာရှိတဲ့ "ရူပကလာပ်" (Rupa-kalapa) သဘောတရားတွေကို ဒီခေတ်သစ်သိပ္ပံအမြင်နဲ့ ချိန်ထိုးပြီး နက်နက်နဲနဲ လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။
အဘိဓမ္မာမှာ "ရုပ်" (Matter) ကို ဟောတဲ့အခါ ဘုရားရှင်က "အတုံးလိုက် အခဲလိုက်" (Mass) အနေနဲ့ မဟောပါဘူး။ "ကလာပ်" (Kalapa) ဆိုတဲ့ အမှုန်အမွှား အစုအဝေး သဘောတရားနဲ့ ဟောကြားတော်မူပါတယ်။ "ကလာပ်" ဆိုတာ "အစု၊ အဝေး၊ အစည်း" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က ရုပ်တရားတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပုံကို "မှုန်၊ မွှား၊ သေး၊ ငယ်" တဲ့ အဆင့်ထိ ခွဲခြားပြခဲ့တယ်။ ရှေးကျမ်းဂန်တွေမှာ "ရထရေဏု" (ရထားဘီးက ထွက်တဲ့ ဖုန်မှုန့်) တစ်မှုန်ကို ၃၆ ပုံ ပုံမှ "တဇ္ဇာရီ" တစ်မှုန် ရတယ်လို့ ဆိုတယ်။ အဲဒီလို ၃၆ ပုံ၊ ၃၆ ပုံ ဆင့်ကဲဆင့်ကဲ ခွဲစိတ်သွားလိုက်တာ... နောက်ဆုံး "ပရမာဏုမြူ" (Paramanu) အဆင့်ထိ ရောက်သွားတယ်။
ဒါဟာ ဒီနေ့ခေတ် သိပ္ပံပညာရှင်တွေ အီလက်ထရွန် မိုက်ခရိုစကုပ် (Electron Microscope) နဲ့ ကြည့်မှ မြင်ရတဲ့ အက်တမ် (Atom) ထက်တောင် ပိုပြီး သေးငယ်နက်နဲပါသေးတယ်။ ဘုရားရှင်က မိုက်ခရိုစကုပ် မပါဘဲ၊ သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်ကြီးနဲ့ ဒီရုပ်ကလာပ်တွေကို ထိုးထွင်းမြင်ခဲ့တာပါ။
အဘိဓမ္မာသဘောအရ ရုပ်ကလာပ် (အက်တမ်) တစ်ခုမှာ အနည်းဆုံး ဓာတ်သဘော (၈) မျိုး (အဋ္ဌကလာပ်) ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားပါတယ်။ ဒါကို ခေတ်သစ်သိပ္ပံနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ကြစို့။
၁။ ပထဝီဓာတ် (Earth Element):
အဘိဓမ္မာ: မာခြင်း၊ ပျော့ခြင်း၊ ခက်ထန်ခြင်း သဘော။
သိပ္ပံ: ဒါဟာ အက်တမ်တစ်ခုရဲ့ "Mass" (ဒြပ်ထု) သို့မဟုတ် နျူကလိယ (Nucleus) မှာရှိတဲ့ ပရိုတွန်နဲ့ နယူထရွန်တွေရဲ့ သိပ်သည်းမှုသဘောနဲ့ တူပါတယ်။ ရုပ်ဝတ္ထုတစ်ခုကို ကိုင်ကြည့်လို့ "မာတယ်" လို့ ခံစားရတာဟာ ဒီပထဝီဓာတ် (Mass Resistance) ကြောင့်ပါ။
၂။ အာပေါဓာတ် (Water Element):
အဘိဓမ္မာ: ယိုစီးခြင်း၊ ဖွဲ့စည်းခြင်း (Cohesion) သဘော။
သိပ္ပံ: ဒါဟာ အက်တမ်ထဲက အမှုန်တွေကို ကွဲထွက်မသွားအောင် ဆွဲစည်းထားတဲ့ "Nuclear Force" (နျူကလီးယား အား) သို့မဟုတ် မော်လီကျူးတွေကို တွဲစပ်ပေးတဲ့ "Chemical Bond" (ဓာတုစည်းနှောင်အား) နဲ့ တူပါတယ်။ ဒီဓာတ်သာ မရှိရင် အက်တမ်တွေ ကွဲထွက်ပြီး ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီး တစစီ ဖြစ်သွားမှာပါ။
၃။ တေဇောဓာတ် (Fire Element):
အဘိဓမ္မာ: ပူခြင်း၊ အေးခြင်း၊ ရင့်ကျက်ခြင်း (Maturation) သဘော။
သိပ္ပံ: ဒါဟာ အက်တမ်တွေရဲ့ "Thermal Energy" (အပူစွမ်းအင်) သို့မဟုတ် အီလက်ထရွန်တွေရဲ့ "Kinetic Energy" (အရွေ့စွမ်းအင်) ပါပဲ။ အပူချိန်တက်လာရင် အက်တမ်တွေ ပိုမြန်မြန် လှုပ်ရှားလာသလို၊ တေဇောဓာတ် လွန်ကဲရင် ရုပ်တွေ ပျက်စီးလွယ် (ရင့်ကျက်) လာပါတယ်။
၄။ ဝါယောဓာတ် (Wind Element):
အဘိဓမ္မာ: ထောက်ကန်ခြင်း၊ လှုပ်ရှားခြင်း (Motion/Vibration) သဘော။
သိပ္ပံ: ဒါဟာ အီလက်ထရွန်တွေရဲ့ ဂြိုဟ်ပတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း မနားမနေ လည်ပတ်နေမှု (Orbital Motion) ပါပဲ။ ရုပ်ဝတ္ထုတစ်ခု တင်းမာနေတာ၊ ဖောင်းပွနေတာဟာ အတွင်းထဲက အက်တမ်တွေရဲ့ တွန်းကန်လှုပ်ရှားမှု (Pressure) ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။
ကြည့်စမ်း... သူတော်ကောင်းတို့။ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ က ဟောခဲ့တဲ့ တရားတော်နဲ့ ဒီနေ့ခေတ် ကွမ်တမ်ရူပဗေဒဟာ တစ်ထပ်တည်း ကျနေတာ အံ့သြစရာ မကောင်းဘူးလား။ ဒါပေမဲ့ သိပ္ပံနဲ့ ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာရဲ့ အဓိက ကွာခြားချက်က "အနိစ္စ" (Impermanence) ကို ရှုမြင်ပုံပါပဲ။
သိပ္ပံက "Matter is neither created nor destroyed" (ဒြပ်ထုသည် မပျောက်ပျက်နိုင်၊ ပုံသဏ္ဍာန်သာ ပြောင်းလဲသည်) လို့ ပြောတယ်။
ဗုဒ္ဓအဘိဓမ္မာကတော့ "ရုပ်ကလာပ်တို့သည် ဖြစ်ပြီးလျှင် ချက်ချင်း ပျက်သည်" (Uppada, Thiti, Bhanga) လို့ ဟောတယ်။ တစ်စက္ကန့်အတွင်းမှာ ကုဋေတစ်သိန်းမက ဖြစ်လိုက် ပျက်လိုက် ဖြစ်နေတာ။ မီးချောင်း (Fluorescent Tube) ကို ကြည့်လိုက်ရင် ငြိမ်နေသလို ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တော့ မီးလှိုင်းလေးတွေ တဖျပ်ဖျပ် ဖြစ်ပျက်နေသလိုပါပဲ။
ကဲ... ပါဠိတော်ကို အခြေခံပြီးတော့ ဝိပဿနာ ရှုကွက်ထဲကို ဆက်ဝင်ကြစို့။ ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ မြင်နေရတဲ့ "အခဲ" (Solid) ကြီးကို "အမှုန်" (Particles) အဖြစ် ဘယ်လို ဖြိုခွဲရှုမှတ်မလဲ။ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီးရဲ့ ပုဒ်ရေ (၂၀၂) မှာ လာရှိတဲ့ "တဏှာပဟာန" (တဏှာကို ပယ်ခြင်း) ဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ကြည့်မယ်။
လူတစ်ယောက်က "ဒါ ငါ့ရွှေတုံး၊ ဒါ ငါ့ကျောက်သံပတ္တမြား" ဆိုပြီး တန်ဖိုးထား စွဲလမ်းနေတယ် ဆိုပါစို့။
ပထမဆုံး "မျက်စိ" (စက္ခုဒွါရ) က အဆင်း၊ အရောင် (ဝဏ္ဏ) ကို မြင်တယ်။
အဲဒီမှာ "ဃနသညာ" (အစိုင်အခဲဟု ထင်မှတ်ခြင်း) ဝင်လာတယ်။ "ရွှေတုံးကြီး၊ လှလိုက်တာ" ဆိုပြီး။
အဲဒီ အထင်အမြင်မှား (ပညတ်) အပေါ်မှာ "လိုချင်တယ်" ဆိုတဲ့ "တဏှာ" (Craving) ဖြစ်လာတယ်။
အဲဒီ တဏှာကြောင့် "ငါ့အပိုင်" ဆိုတဲ့ "ဥပါဒါန်" (Clinging) ဖြစ်ပြီး၊ ပျောက်မှာ ကြောက်တဲ့ ဒုက္ခတွေ ဆက်ဖြစ်လာတယ်။
တကယ်တမ်း ဝိပဿနာ ဉာဏ် (သို့မဟုတ်) အက်တမ်မျက်လုံး နဲ့ ဓာတ်ခွဲကြည့်လိုက်ရင်...
၁။ ဖြိုခွဲခြင်း (Deconstruction): အဲဒီ ရွှေတုံးကို အက်တမ်အဆင့်ထိ ချဲ့ကြည့်လိုက်။ ဘာတွေ့မလဲ။ ရွှေရောင် မရှိတော့ဘူး။ "ပရိုတွန် ၇၉ လုံး၊ အီလက်ထရွန် ၇၉ လုံး" ပါတဲ့ အက်တမ်အစုအဝေးကိုပဲ တွေ့ရမယ်။
၂။ နှိုင်းယှဉ်ခြင်း (Comparison): ရွှေတုံးက အက်တမ်နဲ့၊ မြေကြီးခဲက အက်တမ်နဲ့၊ ခွေးချေးတုံးက အက်တမ်... ဘာကွာလဲ။ အခြေခံအားဖြင့် ပရိုတွန်၊ နယူထရွန်၊ အီလက်ထရွန် ချည်းပါပဲ။ အရေအတွက် (Quantity) ပဲ ကွာတာ၊ သဘောတရား (Quality) မကွာပါဘူး။
၃။ သုညတ (Voidness): အဲဒီ ရွှေအက်တမ်ရဲ့ အတွင်းပိုင်းကို ကြည့်ရင် ၉၉% က ဟာလာဟင်းလင်း (Empty Space)။
"ဪ... ငါ မက်မောနေတာ ဒီဟာလာဟင်းလင်းကြီး ပါလား။ ငါ လိုချင်နေတာ ဒီတုန်ခါနေတဲ့ အမှုန်အမွှားလေးတွေ ပါလား"။
ဒီလို မြင်လိုက်တာနဲ့ "တန်ဖိုး" (Value) ဆိုတဲ့ ပညတ် လျော့ကျသွားတယ်။ "ငါ့ဟာ" ဆိုတဲ့ အစွဲ လျော့ကျသွားတယ်။
ခန္ဓာကိုယ်ကို ရှုတဲ့အခါမှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။
မှန်ထဲကြည့်လိုက်ရင် "ငါ လှတယ်" လို့ ထင်ရတယ်။
အက်တမ်နည်းနဲ့ ရှုလိုက်ရင်... "ကာဗွန်အက်တမ်၊ ရေမော်လီကျူး၊ ဘက်တီးရီးယား ပိုးမွှား" တွေ စုဝေးနေတဲ့ အစုအဝေးကြီး။
"ငါ့မျက်နှာ" ဆိုတာ မရှိဘူး။ "ရုပ်ကလာပ်" တွေရဲ့ တဖွဲဖွဲ ဖြစ်ပျက်နေမှု (Oscillation) သာ ရှိတယ်။
အဲဒီ ရုပ်ကလာပ်တွေက "အိုခြင်း" (Jara) ဆိုတဲ့ မီးလောင်နေတယ်။ "သေခြင်း" (Marana) ဆိုတဲ့ လမ်းဆုံးကို သွားနေတယ်။
အဲဒီလို (Verse 202) အရ အနှစ်မရှိတဲ့ အမှုန်အမွှားတွေအပေါ်မှာ တွယ်တာနေတဲ့ တဏှာကို ပယ်သတ်လိုက်ပါ။ "ငါ" မရှိရင် "ငါ့အတွက်" ဆိုပြီး ပူလောင်စရာ မလိုတော့ပါဘူး။
သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကြီးကို "အက်တမ်စက်ရုံ" (Atomic Factory) ကြီး တစ်ခုလို့ သဘောထားပါ။
စက်ရုံထဲမှာ ကုန်ကြမ်း (အာဟာရ) တွေ ဝင်လာမယ်။ စက်တွေ (ကံ၊ စိတ်၊ ဥတု) က လည်ပတ်မယ်။ ကုန်ချော (ရုပ်အသစ်) တွေ ထွက်မယ်။ အညစ်အကြေး (ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ်) တွေ စွန့်ထုတ်မယ်။
ဒီလုပ်ငန်းစဉ် (Process) ကြီးက ၂၄ နာရီ မနားတမ်း လည်ပတ်နေတာ။
စက်ရုံမန်နေဂျာ (စိတ်) က "ငါ့စက်ရုံ" လို့ ထင်နေပေမယ့်၊ တကယ်တော့ စက်ရုံအစိတ်အပိုင်း (အက်တမ်) တွေက သူ့သဘောသူဆောင်ပြီး ပျက်စီးယိုယွင်းနေတာ။
"ငါ ပိုင်တာ ဘာမှ မရှိပါလား... စက်ရုံလည်ပတ်မှု သက်သက်ပါလား" လို့ ဉာဏ်နဲ့ သိမြင်လိုက်ရင်... "ငါ့ခန္ဓာ" ဆိုတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကြီး (Burden of Self) လျှောကျသွားပြီး စိတ်အေးချမ်းမှု ရပါလိမ့်မယ်။
သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး... သူတော်ကောင်းတို့။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက အက်တမ်ကို ဖြိုခွဲလိုက်တော့ "စွမ်းအင်" (Nuclear Energy) ထွက်လာတယ်။ အဲဒီ စွမ်းအင်က လောကကို အကျိုးပြုသလို၊ ဖျက်ဆီးလည်း ဖျက်ဆီးနိုင်တယ်။
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာကတော့ "အတ္တ" (Ego) ဆိုတဲ့ အက်တမ်ကို ဉာဏ်နဲ့ ဖြိုခွဲလိုက်တော့ "နိဗ္ဗာန်" (Nibbana) ဆိုတဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှုစွမ်းအင် ထွက်လာတယ်။ ဒီစွမ်းအင်ကတော့ ဘယ်သူ့ကိုမှ မဖျက်ဆီးဘူး။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲကိုပဲ ဖျက်ဆီးပစ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ အက်တမ်သီအိုရီနဲ့ ရူပကလာပ် သဘောတရားတွေကို နှိုင်းယှဉ်လေ့လာပြီး၊ "အခဲ" (Solid) လို့ ထင်ရတဲ့အရာတွေဟာ တကယ်တော့ "အမှုန်" (Particles) တွေရဲ့ အစုအဝေးမျှသာ ဖြစ်ကြောင်း၊ "ငါ" ဆိုတဲ့ အစွဲကို ဒီအသိဉာဏ်နဲ့ ဘယ်လို ဖြိုခွင်းရမလဲဆိုတာကို သဘောပေါက်ခဲ့ကြပြီးပြီ။ အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ ဒီ "အနှစ်မရှိမှု" (Emptiness) ကို သိမြင်သွားတဲ့အခါ လက်တွေ့ဘဝမှာ တွေ့ကြုံရတဲ့ လောကဓံတွေကို ဘယ်လို ရင်ဆိုင်ကျော်ဖြတ်မလဲ ဆိုတာကို ရှင်းလင်းသွားအောင် ဥပမာသာဓက ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခုနဲ့ ပြောပြချင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခု (Case-2651) ကို ပြောပြပါမယ်။ တကယ်တော့ ဒါဟာ ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းတွေကို အစွဲအလမ်းကြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် သတိထားစရာ၊ သံဝေဂရစရာ ဖြစ်ရပ်လေးပါပဲ။
တစ်ခါတုန်းက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ကို ရတနာကုန်သည် သူဌေးမကြီးတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူ့မှာ အင်မတန် တန်ဖိုးကြီးတဲ့ "စိန်လက်စွပ်" တစ်ကွင်း ပါတယ်။ စိန်ပွင့်ကလည်း ကြီးလိုက်တာ မပြောပါနဲ့တော့။ သူက အဲဒီလက်စွပ်ကို လက်က မချွတ်ရဲဘူး။ ဘုရားရှိခိုးရင်တောင် လက်သီးဆုပ်ပြီး ရှိခိုးတာ။ "ပျောက်သွားမှာ၊ ခြစ်ရာထင်သွားမှာ" ကြောက်နေတာကိုး။ သူ့စိတ်တစ်ခုလုံးက အဲဒီ "ကာဗွန်အက်တမ် အစုအဝေး" (Carbon Crystal) လေးပေါ်မှာပဲ ရောက်နေတယ်။
ကံဆိုးချင်တော့ တစ်နေ့မှာ သူ ပြတိုက်အိမ်သာ ဝင်ရင်းနဲ့ လက်ဆေးလိုက်တာ၊ လက်စွပ်က ဆပ်ပြာနဲ့ ချော်ထွက်ပြီး ဘေစင်ပိုက်ပေါက်ထဲ ကျသွားပါလေရော။ သူဌေးမကြီးခမျာ အော်လိုက်တာ ပြတိုက်တစ်ခုလုံး ဟိန်းသွားတာပဲ။ "ငါ့လက်စွပ်၊ ငါ့အသက်၊ ငါ သေပါပြီ" ဆိုပြီး ရင်ဘတ်စည်တီးပြီး ငိုတော့တာ။ ပိုက်ပြင်သမားတွေ ခေါ်၊ ပိုက်တွေ ဖြုတ်ရှာပေမယ့် ရှာမတွေ့တော့ဘူး။ ရေစီးနဲ့ ပါသွားပြီ။
သူဌေးမကြီးက မေ့လဲမလို ဖြစ်နေတယ်။ "ဆရာတော်... တပည့်တော် ရင်တွေ ကွဲပါပြီ။ အဲဒီလက်စွပ်က သိန်းပေါင်းထောင်ချီ တန်တာပါ" ဆိုပြီး ပူဆွေးနေတယ်။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ (Policy 9, Article 9.4) ဖြစ်တဲ့ "သိပ္ပံနှင့် ဓမ္မ ပေါင်းစပ်၍ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုစားခြင်း" ဆိုတဲ့ အချက်ကို အခြေခံပြီး သူ့ကို ကယ်တင်ခဲ့ရတယ်။ ဦးပဉ္ဇင်းက သူ့ကို ရေအေးအေးလေး တစ်ခွက် တိုက်ပြီး၊ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ မေးခွန်းထုတ်တယ်။
"ဒကာမကြီး... စိတ်ကို လျှော့ပါ။ ဒကာမကြီး ဆုံးရှုံးသွားတာ ဘာလဲ။ စိန်ဆိုတာ ဘာလဲ သိလား" လို့ မေးလိုက်တယ်။
သူက မျက်ရည်တွေနဲ့ "စိန်ဆိုတာ ရတနာပါ ဘုရား" လို့ ဖြေတယ်။
"သိပ္ပံနည်းအရ ပြောရရင်... စိန်ဆိုတာ 'မီးသွေး' (Charcoal) နဲ့ အတူတူပဲ။ နှစ်ခုစလုံးက 'ကာဗွန်အက်တမ်' (Carbon Atoms) တွေချည်းပဲ။ မြေကြီးအောက်မှာ ဖိအားများလို့ မာသွားတာပဲ ကွာတယ်။ ဒကာမကြီးရဲ့ လက်စွပ်က အက်တမ်တွေ အစီအစဉ် ပျက်သွားရင် မီးသွေးတုံး ဖြစ်သွားမှာပဲ။ အခု ရေထဲပါသွားတော့လည်း သဘာဝတရားထဲကို ကာဗွန်အက်တမ်တွေ ပြန်ရောက်သွားတာပဲ" လို့ (Deconstructive approach) နဲ့ ရှင်းပြလိုက်တယ်။
ပြီးတော့ ဦးပဉ္ဇင်းက ဆက်ပြောတယ်။ "ဒကာမကြီး... အဲဒီ အက်တမ်ခဲလေး ရှိနေတုန်းက ဒကာမကြီးမှာ 'ပူပန်မှု' (Worry) ဆိုတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ရှိနေတယ်။ အခု ပျောက်သွားပြီ ဆိုတော့... 'ပူစရာ မလိုတော့ဘူး' ဆိုတဲ့ လွတ်လပ်မှု (Freedom) မရဘူးလား။ ပစ္စည်းကတော့ ဆုံးရှုံးသွားပြီ။ ဒါ အတိတ်ပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဒကာမကြီးရဲ့ စိတ်ကိုပါ ထပ်ပြီး အဆုံးရှုံး မခံပါနဲ့။ အက်တမ်ခဲလေး တစ်ခုအတွက်နဲ့ လူ့ဘဝရဲ့ တန်ဖိုးရှိတဲ့ စိတ်ငြိမ်းချမ်းမှုကို မလဲလိုက်ပါနဲ့" လို့ အားပေးလိုက်တယ်။
အဲဒီလို သိပ္ပံနဲ့ ဓမ္မ တွဲပြီး ဟောလိုက်တော့မှ သူဌေးမကြီးလည်း သဘောပေါက်သွားတယ်။ "မှန်ပါ့ ဆရာတော်... တပည့်တော်က ကျောက်ခဲကို အသက်ထက် တန်ဖိုးထားမိတာ မှားပါတယ်" ဆိုပြီး တရားသံဝေဂ ရသွားတယ်။ သူ့မျက်နှာမှာ သောကတွေ လျော့ကျသွားပြီး၊ "ရှိတုန်းကလည်း စိတ်ပူရတယ်၊ မရှိတော့လည်း ဆွေးရတယ်... တကယ်တော့ ဝန်ထုတ်ကြီးပါလား" ဆိုတဲ့ အသိဉာဏ် ဝင်သွားခဲ့တယ်။
တွေ့လိုက်တယ် မဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ အက်တမ်သီအိုရီကို နားလည်ထားရင် လောကဓံကို ခံနိုင်ရည် ရှိလာတယ်။ "ငါ့ပစ္စည်း ပျက်စီးသွားတယ်" လို့ မမြင်တော့ဘဲ၊ "အက်တမ်တွေ နေရာရွှေ့သွားတာပဲ၊ ဖွဲ့စည်းပုံ (Structure) ပြောင်းသွားတာပဲ" လို့ မြင်တတ်လာတယ်။ ရုပ်ဝတ္ထုဆိုတာ တည်မြဲတဲ့အရာ မဟုတ်ဘူး။ ရေမြှုပ်ပူပေါင်းလို ခဏလေး ဖောင်းကြွလာပြီး ပြန်ကွဲသွားမယ့် အရာတွေပါ။ အဲဒါတွေကို ဖက်တွယ်ထားရင် ကိုယ်ပဲ နာကျင်ရပါလိမ့်မယ်။
ကိုင်း... ဒီလောက်ဆိုရင် ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "အက်တမ်နှင့် ရူပကလာပ်" အကြောင်းအရာကို သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်လိုက်ကြစို့။
ယနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ အထဲမှာ...
အက်တမ်အမှုန်၊ ရုပ်ကလာပ်တို့၏ မနားမနေ ဖြစ်လိုက်ပျက်လိုက် ဖောက်ပြန်နေခြင်း၊ အနှစ်သာရမရှိ ဟာလာဟင်းလင်း ဖြစ်ခြင်း သဘောတရားသည် ဆင်းရဲခြင်း အစစ်ဖြစ်တဲ့ "ဒုက္ခသစ္စာ"။
အဲဒီ မခိုင်မြဲသော အမှုန်အမွှား ရုပ်ဝတ္ထုများအပေါ် "ငါ၊ ငါ့ဟာ၊ အခိုင်အမာ" ဟု အထင်မှားပြီး စွဲလမ်းတပ်မက်နေသော တဏှာဒိဋ္ဌိတို့သည် ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း "သမုဒယသစ္စာ"။
အဲဒီ တဏှာအစွဲများ ချုပ်ငြိမ်းပြီး ရုပ်နာမ်တို့၏ အနှစ်မဲ့ (Sunnata) ကို သိမြင်ကာ၊ အက်တမ်ထက် သိမ်မွေ့သော ငြိမ်းအေးခြင်း နိဗ္ဗာန်သည်သာ "နိရောဓသစ္စာ"။
အဲဒီ ဉာဏ်အမြင်ကို ရရှိဖို့အတွက် ရုပ်ကို ဖြိုခွဲရှုမြင်သော ဓာတုဝဝတ္ထာန်၊ အနိစ္စသညာ၊ သတိ၊ သမာဓိ၊ ပညာ မဂ္ဂင်တရားများကို ကျင့်ကြံခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ"။
ဆိုပြီး သစ္စာလေးပါး တရားတော်မြတ်ကြီးကို ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းနိုင်ကြပါစေ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... ဤသို့ ဟောကြားရသော ဓမ္မကုသိုလ်၊ နာကြားရသော သောတကုသိုလ် အစုစုတို့ကြောင့်... ယနေ့ တရားနာ ကြွရောက်လာကြသော သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် ဃနသညာ (အထည်ဒြပ် အစွဲ) မှ ကင်းဝေးကြပြီးလျှင်... ရုပ်ကလာပ်တို့၏ ဖြစ်ပျက်ကို မြင်နိုင်ကြပါစေ၊ အက်တမ်ကမ္ဘာ၏ အနှစ်မဲ့ကို သိမြင်၍ တဏှာကို ပယ်သတ်နိုင်ကြပါစေ၊ ကိုယ်၏ ကျန်းမာခြင်း၊ စိတ်၏ ချမ်းသာခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကာ... နောက်ဆုံးတွင် ရုပ်နာမ်ခန္ဓာ အိမ်ကြီးမှ အပြီးတိုင် လွတ်မြောက်ရာဖြစ်သော မြတ်နိဗ္ဗာန်သို့ ဧကန်မုချ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၁၇ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
