Day: 353 | ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃ | အနက်ရောင်အပေါက် (Black Hole) နှင့် လောဘတွင်း | သံယုတ္တနိကာယ်၊ လောကန္တရိက် | Astrophysics
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
ဒီနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၇ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၅ ခုနှစ်၊ နတ်တော်လဆန်း (၇) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ (၁၉) ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့ မင်္ဂလာရှိတဲ့ နံနက်ခင်းအချိန်အခါသမယမှာ တရားနာရောက်ရှိလာကြတဲ့ သူတော်ကောင်းများအားလုံး... စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို မျိုချနိုင်လောက်အောင် အားကြီးလှသော အနက်ရောင်အပေါက် (Black Hole) ကဲ့သို့သော လောဘတွင်းနက်ကြီးထဲမှ လွတ်မြောက်နိုင်ကြပါစေ၊ အရာရာကို ဆွဲယူသိမ်းပိုက်လိုသော တဏှာဆွဲငင်အားကို ဖြတ်တောက်၍ လွတ်လပ်ငြိမ်းချမ်းသော နိဗ္ဗာန်ဓါတ်ကို မျက်မှောက်ပြုနိုင်ကြပါစေလို့ ဦးပဉ္ဇင်းအနေနဲ့ ရှေးဦးစွာ မေတ္တာပို့သ နှုတ်ခွန်းဆက်သလိုက်ပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ဒီနေ့တော့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာ၊ နက္ခတ္တရူပဗေဒ (Astrophysics) မှာ အထိတ်လန့်စရာအကောင်းဆုံး၊ အနက်ရှိုင်းဆုံး လျှို့ဝှက်ချက်ကြီးတစ်ခုဖြစ်တဲ့ "Black Hole" (အနက်ရောင်အပေါက်) အကြောင်းနဲ့၊ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခဲ့တဲ့ လူသားတို့ရဲ့ စိတ်နှလုံးထဲက အဆုံးမရှိသော "လောဘတွင်း" အကြောင်းကို နှိုင်းယှဉ်ပြီး အကျယ်တဝင့် ဟောကြားသွားပါမယ်။
"ကဲ... မျက်လုံးလေးတွေ မှိတ်ထားပြီး စိတ်ကူးကြည့်စမ်းပါ။ သူတော်ကောင်းတို့ဟာ အာကာသယာဉ်တစ်စီးနဲ့ စကြဝဠာရဲ့ အနက်ရှိုင်းဆုံး နေရာတစ်ခုကို ရောက်နေတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ ကြယ်တွေ မရှိဘူး။ အလင်းရောင် မရှိဘူး။ အမှောင်ထု တိတိကျကျပဲ ရှိတယ်။
ဒါပေမဲ့ ရုတ်တရက်... အဲဒီ အမှောင်ထုထဲကနေ မမြင်ရတဲ့ လက်တံကြီးတစ်ခုက သူတော်ကောင်းတို့ရဲ့ ယာဉ်ကို ဆွဲယူလိုက်တယ်။ အင်ဂျင်တွေ အကုန်ဖွင့်ပြီး ရုန်းပေမယ့် မရတော့ဘူး။ အဲဒီ 'အရာ' က အလင်းရောင်ကိုတောင် မျိုချပစ်နိုင်တယ်။ အဲဒီ တွင်းနက်ကြီးထဲကို ကျသွားရင် ဘယ်တော့မှ ပြန်ထွက်လာလို့ မရတော့ဘူး။ အချိန်တွေ ရပ်သွားမယ်။ ခန္ဓာကိုယ်တွေ ဆွဲဆန့်ခံရပြီး ပျက်စီးသွားမယ်..."
ကြောက်စရာ မကောင်းဘူးလား။ အဲဒါဟာ "Black Hole" ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ပိုကြောက်စရာ ကောင်းတာက... အဲဒီ Black Hole ဟာ အာကာသထဲမှာတင် ရှိတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ရဲ့ ရင်ထဲမှာလည်း ရှိနေပါတယ်။ "လိုချင်တယ်... လိုချင်တယ်" လို့ အော်နေတဲ့ လောဘစိတ်ဟာ ဖြည့်လေ မပြည့်လေ၊ ထည့်လေ မဝင်လေ ဖြစ်နေတဲ့ တွင်းနက်ကြီး တစ်ခုပါပဲ။
ဒီအကြောင်း အသေးစိတ် မပြောခင်မှာ... ဦးပဉ္ဇင်းတို့ စိတ်ကလေးကို အဲဒီ လောဘတွင်းထဲ မကျအောင် ထိန်းချုပ်တဲ့ "အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း" နဲ့ "မရဏနုဿတိ" ကို တွဲဖက်ပြီး စိတ်ဆွဲငင်အား (Gravitational Pull of Mind) ကို လျှော့ချတဲ့ အလုပ်ပေးလေး တစ်ခုလောက် အရင် စမ်းလုပ်ကြည့်ရအောင်။
ကဲ... အားလုံးပဲ ခန္ဓာကိုယ်ကို ဖြောင့်ဖြောင့်ထား၊ မျက်လုံးလေးတွေကို မှိတ်ထားလိုက်ပါ။ စိတ်ကို လျှောက်မသွားစေနဲ့နော်။
အခု ယောဂီတို့ရဲ့ စိတ်အာရုံထဲမှာ... ကိုယ် အလိုချင်ဆုံး၊ အမက်မောဆုံး အရာတစ်ခု (ဥပမာ - ရွှေ၊ ငွေ၊ အိမ်၊ ချစ်သူ) ကို မြင်ယောင်ကြည့်ပါ။
အဲဒီအရာက ကိုယ့်စိတ်ကို သံလိုက်လို ဆွဲငင်နေတာကို သတိထားကြည့်ပါ။ "လိုချင်တယ်... ရချင်တယ်" ဆိုတဲ့ ဆွဲအား (Gravity) ကို ခံစားကြည့်ပါ။
အခု... အဲဒီအရာကို "အနက်ရောင် အပေါက်" (Black Hole) ကြီးတစ်ခု အဖြစ် ပြောင်းလဲမြင်ယောင်လိုက်ပါ။
"ဒီအရာနောက်ကို လိုက်သွားရင်... ငါ့ရဲ့ အချိန်တွေ ကုန်မယ်။ ငါ့ရဲ့ သိက္ခာတွေ ကုန်မယ်။ ငါ့ရဲ့ ငြိမ်းချမ်းမှုတွေ စုပ်ယူခံရမယ်"။
"ဒါဟာ အဆင်းလှပေမယ့် မျိုချမယ့် တွင်းနက်ကြီးပါလား"။
ပြီးရင်... အဲဒီ တွင်းဝကနေ နောက်ပြန်ဆုတ်တဲ့အနေနဲ့ "နေပါစေတော့... စွန့်လွှတ်လိုက်ပါပြီ" (Nekkhamma) ဆိုတဲ့ စိတ်ကလေးနဲ့ ရုန်းထွက်လိုက်ပါ။
ဆွဲအား လျော့သွားတဲ့ လွတ်လပ်ပေါ့ပါးမှု (Escape Velocity) ကို ခံစားပြီး... ဝင်လေ ထွက်လေလေးကို ခဏလောက် ရှုမှတ်နေပေးပါ။
(ယောဂီများ ရှုမှတ်ရန် ခေတ္တ တိတ်ဆိတ်ခြင်း)
ကိုင်း... စိတ်ကလေး လောဘဆွဲအားကနေ လွတ်မြောက်သွားပြီ ဆိုရင် မျက်လုံးလေးတွေ ပြန်ဖွင့်ပြီး ဦးပဉ္ဇင်း ပြောမယ့် ခေတ်သစ် နက္ခတ္တဗေဒရဲ့ "Black Hole" သဘောတရားကို နားထောင်ကြည့်ကြစို့။
သိပ္ပံပညာမှာ "Black Hole" (တွင်းနက်) ဆိုတာ ကြယ်ကြီးတွေ သေဆုံးသွားပြီးနောက် ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ အလောင်းအစားတွေကနေ ဖြစ်ပေါ်လာတာပါ။ ကြယ်ကြီးတစ်လုံး (ဥပမာ - နေထက် အဆပေါင်းများစွာ ကြီးတဲ့ကြယ်) ဟာ သူ့ရဲ့ လောင်စာကုန်သွားတဲ့အခါ၊ သူ့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင် ဆွဲငင်အား (Gravity) ကို မတောင့်ခံနိုင်တော့ဘဲ အတွင်းကို ပြိုကျ (Collapse) သွားတယ်။ အဲဒီလို ပြိုကျသွားတဲ့အခါ ဒြပ်ထု (Mass) တွေဟာ အလွန်သေးငယ်တဲ့ နေရာလေးတစ်ခုမှာ သွားပြီး သိပ်သည်းသွားတယ်။
သိပ်သည်းလွန်းအားကြီးတော့ သူ့ရဲ့ ဆွဲငင်အား (Gravity) က အတိုင်းအဆ မရှိ ဖြစ်သွားတယ်။ ဘယ်လောက် ပြင်းထန်သလဲဆိုရင်... အလင်းရောင် (Light) တောင်မှ သူ့နားက ဖြတ်သွားရင် လွတ်အောင် မပြေးနိုင်ဘူး။ အထဲကို စုပ်ယူခံလိုက်ရတယ်။ အလင်းပြန်မထွက်နိုင်တော့တဲ့အတွက် သူ့ကို မမြင်ရဘူး။ "အမည်းရောင်" အဖြစ်ပဲ တွေ့ရတယ်။ ဒါကြောင့် "Black Hole" လို့ ခေါ်တာပါ။
ဒီနေရာမှာ Black Hole ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း နှစ်ခုကို သိထားဖို့ လိုပါတယ် -
၁။ Event Horizon (ဖြစ်ရပ် မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း): ဒါကတော့ "ပြန်လမ်းမဲ့ စည်းဝိုင်း" (Point of No Return) ပါပဲ။ ဒီစည်းဝိုင်းကို ကျော်လိုက်တာနဲ့ ပြန်ထွက်ဖို့ လမ်းမရှိတော့ဘူး။ အပြင်ကလူက ကြည့်ရင် အဲဒီနားရောက်သွားတဲ့ အရာဝတ္ထုဟာ ရပ်တန့်သွားသလို ထင်ရပေမယ့်၊ တကယ်တော့ အတွင်းကို ဆွဲစုပ်ခံလိုက်ရပြီ။
၂။ Singularity (ဆုံချက်မဲ့ အမှတ်): ဒါကတော့ တွင်းနက်ရဲ့ ဗဟိုချက်မ (Center) ပါ။ အဲဒီနေရာမှာ ရူပဗေဒ နိယာမတွေ အကုန် ပျက်စီးသွားပြီ။ သိပ်သည်းဆ အနန္တ (Infinite Density) ဖြစ်နေတဲ့ နေရာပေါ့။
အခု ပုံမှာ မြင်ရတဲ့အတိုင်းပဲ၊ Black Hole ဟာ အာကာသထဲက "သရဲဘီလူး" ကြီးပါပဲ။ သူက ဘာကိုမှ မပေးဘူး။ အကုန် ယူတယ်။ ကြယ်တွေ၊ ဂြိုဟ်တွေ၊ အလင်းတန်းတွေ အားလုံးကို "စား" ပစ်တယ်။ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက Black Hole နားရောက်သွားရင် ဖြစ်မယ့် အခြေအနေကို "Spaghettification" လို့ ခေါ်တယ်။ ခေါက်ဆွဲသားလို ဆွဲဆန့်ခံရပြီး ပြတ်ထွက်သွားတာကို ပြောတာပါ။
ဒါကို ကြည့်ခြင်းအားဖြင့်... လောကမှာ "ဆွဲငင်အား" (Gravity/Attachment) လွန်ကဲလာရင် "ပျက်စီးခြင်း" သာ ရှိတယ်ဆိုတာကို သိပ္ပံပညာက သက်သေပြနေပါတယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ခေတ်သစ် နက္ခတ္တရူပဗေဒ (Astrophysics) အရ "Black Hole" (အနက်ရောင်အပေါက်) ဆိုတာ ဒြပ်ထုသိပ်သည်းဆ အလွန်များပြီး အလင်းရောင်ကိုတောင် ပြန်မလွှတ်တဲ့၊ အရာရာကို မျိုချပစ်တဲ့ စကြဝဠာရဲ့ တွင်းနက်ကြီး ဖြစ်ကြောင်း၊ သူ့အနား ရောက်သွားတဲ့ အရာဝတ္ထုမှန်သမျှ "Spaghettification" လို့ခေါ်တဲ့ ခေါက်ဆွဲမျှင်လို ဆွဲဆန့်ဖြတ်တောက် ခံရကြောင်းတွေကို သိပ္ပံနည်းကျ သဘောပေါက်ခဲ့ကြပြီးပြီ။
အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ သံယုတ္တနိကာယ်၊ မဟာဝဂ္ဂပါဠိတော်မှာ လာရှိတဲ့ "လောကန္တရိက်" (Lokantarika) ငရဲကြီး အကြောင်းနဲ့၊ လူသားတွေရဲ့ စိတ်နှလုံးထဲက "တဏှာလောဘ" (Craving/Greed) တွင်းနက်ကြီး အကြောင်းကို ဒီခေတ်သစ်သိပ္ပံအမြင်နဲ့ ချိန်ထိုးပြီး နက်နက်နဲနဲ လေ့လာကြည့်ကြရအောင်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က စကြဝဠာ အနေအထားကို ဟောကြားရာမှာ "လောကန္တရိက" ဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို သုံးခဲ့ပါတယ်။ "လောက" ဆိုတာ စကြဝဠာ၊ "အန္တရ" ဆိုတာ အကြား၊ "ဣက" ဆိုတာ ရှိသော အရပ်။ ဆိုလိုတာက စကြဝဠာ သုံးခု ဆုံတဲ့ ကြားနေရာမှာ လုံးဝ (လုံးဝ) အလင်းရောင် မရောက်တဲ့၊ အင်မတန် အေးစက်ပြီး မှောင်မိုက်တဲ့ နေရာတစ်ခု ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ပါဠိတော်မှာ -
"အန္ဓကာရာ" - အမိုက်တိုက် ဖြစ်ကုန်၏။
"တိမိသာ" - မျက်စိဖွင့်ကြည့်သော်လည်း ဘာမှ မမြင်ရလောက်အောင် မိုက်မဲကုန်၏။
"အသံဝုတာ" - အောက်ခြေ အခင်းမရှိ၊ ဟာလာဟင်းလင်း ဖြစ်ကုန်၏။
ဆိုပြီး ဟောထားတယ်။ ဒီအင်္ဂါရပ်တွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ တွေ့ရှိထားတဲ့ "Black Hole" တွေရဲ့ သဘာဝနဲ့ အံ့သြစရာကောင်းလောက်အောင် တူညီနေပါတယ်။ Black Hole ဆိုတာလည်း အလင်းရောင် မရှိဘူး (အန္ဓကာရ)၊ ခြေကုပ်စရာ မရှိဘူး (Singularity ဘက်ကို ပြိုကျနေတာ)။
ဒါပေမဲ့ ဦးပဉ္ဇင်း ပြောချင်တာက အာကာသထဲက တွင်းနက်ကြီး အကြောင်းထက်၊ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ရင်ထဲက "လောဘ" (Lobha) ဆိုတဲ့ တွင်းနက်ကြီး အကြောင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဘုရားရှင်က "တဏှာ" ကို "ဇာလိနီ" (ကွန်ရက်) လို့လည်း ဟောသလို၊ "သမုဒ္ဒရာ" (မပြည့်နိုင်သော ပင်လယ်) လို့လည်း တင်စားပါတယ်။
Black Hole ဟာ ကြယ်တွေကို မျိုချပြီး ဘယ်တော့မှ "ဗိုက်ဝတယ်" ဆိုတာ မရှိသလိုပါပဲ... လောဘ ဆိုတာလည်း ရလေ လိုလေ၊ အိုလေ လောဘလေ ဆိုသလို ဘယ်တော့မှ ဖြည့်လို့ မပြည့်ပါဘူး။
သိပ္ပံပညာမှာ Black Hole ရဲ့ ဆွဲငင်အား (Gravity) က အချိန် (Time) ကို ကွေးညွတ်စေတယ်လို့ ဆိုတယ်။ Black Hole နားမှာ အချိန်တွေ နှေးသွားတယ်။ (Time Dilation)။
ဓမ္မနယ်ပယ်မှာလည်း ဒီအတိုင်းပါပဲ။ လောဘကြီးတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်၊ ပြိတ္တာ (Peta) ဘဝ ရောက်သွားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအတွက် အချိန်ဆိုတာ ကုန်ဆုံးဖို့ အရမ်းခက်ခဲပါတယ်။ ဆင်းရဲဒုက္ခ ခံစားနေရတဲ့သူအတွက် တစ်ရက်ဟာ တစ်နှစ်လောက် ကြာတယ်လို့ ထင်ရတယ်။ လောဘဇော တိုက်နေတဲ့သူအတွက် "စောင့်ဆိုင်းရခြင်း" ဟာ ငရဲပါပဲ။ သူလိုချင်တာ ချက်ချင်း မရရင် ရင်ထဲမှာ ပူလောင်ပြီး အချိန်တွေ ရပ်တန့်နေသလို ခံစားရတယ်။
နောက်ပြီး Black Hole ရဲ့ ဗဟိုချက်မှာ "Singularity" (အမှတ်တစ်နေရာတည်းတွင် သိပ်သည်းနေခြင်း) ရှိတယ်။ ဒါဟာ "အတ္တ" (Self/Ego) နဲ့ အင်မတန် တူပါတယ်။
"အတ္တ" ဆိုတာ "ငါ... ငါ... ငါ" ဆိုပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဗဟိုပြုထားတဲ့ (Self-centered) သဘောတရားပါပဲ။
Black Hole က အနားမှာ ရှိသမျှ အရာဝတ္ထုတွေကို သူ့ဗဟိုချက်ဆီ ဆွဲယူသလို... "အတ္တ" ကြီးတဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာလည်း လောကမှာ ရှိသမျှ အရာအားလုံးကို "ငါ့အတွက်၊ ငါ့ဖို့" ဆိုပြီး ဆွဲယူတတ်ပါတယ်။
"ဒီပစ္စည်းလည်း ငါ့အတွက်၊ ဒီရာထူးလည်း ငါ့အတွက်၊ ဒီလူတွေရဲ့ အချစ်လည်း ငါ့အတွက်" ဆိုပြီး အရာရာကို စုပ်ယူဖို့ ကြိုးစားတယ်။
ဒါပေမဲ့ Black Hole ထဲ ဝင်သွားတဲ့ အရာတွေ ပျက်စီးသွားသလိုပဲ... အတ္တကြီးတဲ့သူရဲ့ ဘေးနားက လူတွေ၊ မိတ်ဆွေတွေ၊ မိသားစုတွေဟာ သူ့ရဲ့ "အတ္တဆွဲငင်အား" (Ego Gravity) ကြောင့် စိတ်ဆင်းရဲရတယ်၊ ပျက်စီးရတယ်၊ နောက်ဆုံးတော့ သူ့အနားကနေ ထွက်ပြေးကုန်ကြတယ်။ သူကတော့ အမှောင်ထဲမှာ တစ်ယောက်တည်း ကျန်ရစ်ခဲ့တာပေါ့။
ကဲ... ပါဠိတော်ကို အခြေခံပြီးတော့ ဝိပဿနာ ရှုကွက်ထဲကို ဆက်ဝင်ကြစို့။ ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ရင်ထဲမှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ လောဘ၊ တဏှာ ဆိုတဲ့ တွင်းနက်ကြီးထဲကို မကျသွားအောင်၊ "Event Horizon" (ပြန်လမ်းမဲ့ စည်းဝိုင်း) ကို မကျော်မိအောင် ဘယ်လို ရှုမှတ်မလဲ။ "တဏှာပဟာန" (တဏှာကို ပယ်ခြင်း) ဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ကြည့်မယ်။
လူတစ်ယောက်က အာရုံငါးပါး (ရူပ၊ သဒ္ဒ၊ ဂန္ဓ၊ ရသ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗ) ထဲက တစ်ခုခုကို အလွန်အမင်း စွဲလမ်းနေတယ် ဆိုပါစို့။ (ဥပမာ - လောင်းကစား လုပ်ချင်တာ၊ မူးယစ်ဆေး သုံးချင်တာ၊ သူများပစ္စည်း လိုချင်တာ)။
ပထမဆုံး "မျက်စိ" (စက္ခုဒွါရ) က အာရုံကို မြင်လိုက်တယ်။
အဲဒီ အာရုံက "ဆွဲငင်အား" (Gravitational Pull) တစ်ခု ထုတ်လွှတ်လိုက်တယ်။ "လာပါ... ယူပါ... သုံးစွဲပါ" ဆိုပြီး မြှူဆွယ်တယ်။
အဲဒီ ဆွဲအားနောက်ကို စိတ်က ပါသွားတယ်။ ဒါကို "နန္ဒီရာဂ" (နှစ်သက်တပ်မက်မှု) လို့ ခေါ်တယ်။
အဲဒီအချိန်မှာ သတိ (Mindfulness) မရှိရင်... စိတ်ဟာ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အာရုံရဲ့ "Event Horizon" (ပြန်လမ်းမဲ့ စည်း) နားကို ကပ်သွားတယ်။
စည်းကို ကျော်လိုက်ပြီ ဆိုတာနဲ့ "ဥပါဒါန်" (Clinging) ဖြစ်သွားပြီ။ အဲဒီကျရင် ပြန်ဆွဲထုတ်ဖို့ အရမ်းခက်သွားပြီ။ လောဘတွင်းထဲ ကျသွားပြီ။ ကိုယ့်သိက္ခာ၊ ကိုယ့်စီးပွား၊ ကိုယ့်ဘဝ အားလုံးကို အဲဒီတွင်းက မျိုချပစ်လိုက်တော့တာပဲ။
တကယ်တမ်း ဝိပဿနာ ဉာဏ် (သို့မဟုတ်) နက္ခတ္တဗေဒ မျက်လုံး နဲ့ ဓာတ်ခွဲကြည့်လိုက်ရင်...
၁။ ဆွဲအားကို ရှုပါ (Observe the Gravity):
အာရုံတစ်ခုကို မြင်လို့ လိုချင်စိတ် ပေါက်လာရင်... ပစ္စည်းကို မကြည့်ပါနဲ့။ ကိုယ့်ရင်ဘတ်ထဲက "ဆွဲအား" ကို ကြည့်ပါ။
"ဟော... ရင်ထဲမှာ လှုပ်ရှားလာပြီ။ ဆွဲငင်နေပြီ။ မျှော့ကြိုးနဲ့ ဆွဲသလို ခံစားရတယ်"။
"ဒါဟာ ငါ မဟုတ်ဘူး။ လောဘရဲ့ သတ္တိ (Energy of Greed) သက်သက်ပါလား"။
၂။ အန္တရာယ်ကို မြင်ပါ (Visualize the Black Hole):
ကိုယ့်စိတ်ကို ဆွဲဆောင်နေတဲ့ အရာ (ဥပမာ - အိမ်ထောင်ရှင် အမျိုးသမီး တစ်ယောက်၊ မတရားသော ငွေ) ကို "လှပသော ကြယ်" လို့ မမြင်ပါနဲ့။ "Black Hole" ကြီးလို့ မြင်ယောင်လိုက်ပါ။
"ဒီအရာက လှတော့ လှတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူ့အနား ကပ်သွားရင် ငါ့ဘဝတစ်ခုလုံး စုပ်ယူခံရလိမ့်မယ်။ ငါ့ရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာတွေ Spaghettification ဖြစ်ပြီး စုတ်ပြတ်သတ်ကုန်လိမ့်မယ်"။
"အလင်းရောင် (ပညာ) ကိုတောင် မျိုချမယ့် အကောင်ကြီးပါလား"။
၃။ လွတ်မြောက်အရှိန်ကို သုံးပါ (Apply Escape Velocity):
Black Hole ရဲ့ ဆွဲအားကနေ လွတ်ဖို့ဆိုရင် ဒုံးပျံတွေက "Escape Velocity" (လွတ်မြောက်အရှိန်) ကို သုံးပြီး ရုန်းထွက်ရတယ်။
ဓမ္မနယ်ပယ်မှာ Escape Velocity ဆိုတာ "နေက္ခမ္မ" (ထွက်မြောက်လိုစိတ်) နဲ့ "ဝီရိယ" (ကြိုးစားအားထုတ်မှု) ပါပဲ။
"ငါ ဒီတွင်းထဲ မကျခံနိုင်ဘူး။ ရုန်းမှ ရမယ်" ဆိုတဲ့ သတိသံဝေဂနဲ့ ချက်ချင်း မျက်နှာလွှဲလိုက်ပါ။ နေရာ ရွှေ့လိုက်ပါ။ အာရုံ ပြောင်းလိုက်ပါ။ (Verse 202) အရ တဏှာရဲ့ ကပ်ငြိမှုကို ဓားနဲ့ ဖြတ်သလို ဖြတ်ချလိုက်ပါ။
သူတော်ကောင်းတို့... အာကာသယာဉ်မှူးတွေဟာ Black Hole နား ရောက်ရင် အင်ဂျင်အကုန်ဖွင့်ပြီး ထွက်ပြေးကြရတယ်။ တစ်စက္ကန့် နောက်ကျရင် အသက်ပါသွားနိုင်လို့ပါ။
ဦးပဉ္ဇင်းတို့လည်း ဒီလိုပါပဲ။ "လောဘ" ဆိုတဲ့ တွင်းနက်ကြီးက နေ့စဉ်နဲ့အမျှ ကိုယ့်ကို ဆွဲယူနေတာ။
ဈေးဝယ်စင်တာ ရောက်ရင် ပစ္စည်းတွေက ဆွဲတယ်။
ဖုန်းဖွင့်လိုက်ရင် Facebook ပေါ်က ပုံရိပ်တွေက ဆွဲတယ်။
အဲဒီ ဆွဲအားတွေကြားမှာ "သတိ" (Sati) ဆိုတဲ့ အင်ဂျင်ကို စက်သေမထားပါနဲ့။ အမြဲတမ်း နှိုးထားပါ။ သတိလွတ်တာနဲ့ မျိုချခံရမှာပါ။
လောဘတွင်းထဲ ကျသွားတဲ့ လူသားတွေ... ထောင်ထဲမှာ၊ ဆေးရုံမှာ၊ သုသာန်မှာ ဘယ်လောက်များနေပြီလဲ ကြည့်လိုက်ပါ။ သူတို့အားလုံး "Event Horizon" ကို မတော်တဆ ကျော်မိသွားကြသူတွေချည်းပါပဲ။
သေချာ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး... သူတော်ကောင်းတို့။ Black Hole ဟာ အရာရာကို မျိုချနိုင်ပေမယ့် " Hawking Radiation" (ဟော့ကင်း ရောင်ခြည်) ဆိုတဲ့ သီအိုရီအရ... Black Hole တွေဟာလည်း တဖြည်းဖြည်း အငွေ့ပျံပြီး ပျောက်ကွယ်သွားတတ်ပါတယ် တဲ့။ ဆိုလိုတာက... ဘယ်လောက်ကြီးတဲ့ လောဘဖြစ်ဖြစ်၊ "အနိစ္စ" (Impermanence) တရားကို မလွန်ဆန်နိုင်ပါဘူး။
ကိုယ့်စိတ်ထဲမှာ လောဘတွင်းကြီး ဖြစ်နေရင်လည်း စိတ်မပျက်ပါနဲ့။ "ဒါန" (Giving) ဆိုတဲ့ အလင်းရောင်ကို ဖြည့်သွင်းပေးပါ။ "ပေးကမ်းခြင်း" ဟာ "ယူငင်ခြင်း" (Black Hole) ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ပါပဲ။ ပေးကမ်းလိုက်တဲ့အခါ တွင်းနက်ကြီး ပိတ်သွားပြီး "White Hole" (အရာရာကို ထုတ်လွှတ်ပေးသော အလင်းတွင်း) အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပါလိမ့်မယ်။
ကိုင်း... သူတော်ကောင်းတို့ရေ... ခုနက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ "Black Hole" ဆိုတဲ့ တွင်းနက်ကြီးနဲ့ "လောဘ" တို့ရဲ့ တူညီတဲ့ သဘောတရားများ၊ အဲဒီ တွင်းနက်ထဲကနေ "Escape Velocity" (လွတ်မြောက်အရှိန်) သုံးပြီး ဘယ်လို ရုန်းထွက်ရမယ် ဆိုတာတွေကို သဘောပေါက်ခဲ့ကြပြီးပြီ။ အခု ဆက်လက်ပြီးတော့ လောဘတွင်းနက်ထဲ ကျလုဆဲဆဲ ဖြစ်သွားတဲ့ လူတစ်ယောက်ကို ဓမ္မနည်းလမ်းနဲ့ ဘယ်လို ဆွဲတင်ကယ်တင်ခဲ့ရသလဲ ဆိုတာကို ရှင်းလင်းသွားအောင် ဥပမာသာဓက ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခုနဲ့ ပြောပြချင်တယ်။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခု (Case-2653) ကို ပြောပြပါမယ်။ တကယ်တော့ ဒါဟာ လောင်းကစား (Gambling) ဆိုတဲ့ Black Hole ထဲကို ကျရောက်သွားတဲ့ လူငယ်လေးတစ်ယောက်ရဲ့ ဖြစ်ရပ်မှန်ပါပဲ။
တစ်ခါတုန်းက ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ကို လူငယ်လေးတစ်ယောက် ရောက်လာတယ်။ သူ့ပုံစံက တော်တော်လေး စိတ်ပျက်အားငယ်နေတဲ့ ပုံစံပေါ့။ မျက်ကွင်းတွေ ညိုနေတယ်၊ လက်တွေ တုန်နေတယ်။ သူက ဦးပဉ္ဇင်းရှေ့မှာ ဒူးထောက်ပြီး ငိုတယ်။
"ဆရာတော်... တပည့်တော်ကို ကယ်ပါဦး။ တပည့်တော် ဘဝပျက်ပါပြီ။ အွန်လိုင်း လောင်းကစား (Online Gambling) မှာ ပိုက်ဆံတွေ အကုန်ပါသွားပါပြီ။ မိဘတွေရဲ့ သိမ်းထားတဲ့ ပိုက်ဆံတွေပါ ခိုးပြီး ဆော့မိလိုက်တယ်။ အခု အကြွေးတွေ ဝိုင်းနေပြီ။ သေချင်စိတ်ပဲ ပေါက်တော့တယ်" လို့ လျှောက်တယ်။
လောင်းကစား ဆိုတာ လူ့လောကရဲ့ အဆိုးဆုံး Black Hole တစ်ခုပါပဲ။ နိုင်ရင် ပိုလိုချင်တယ်၊ ရှုံးရင် ပြန်ရချင်တယ်။ အဲဒီ "လိုချင်မှု" (Greed) နဲ့ "မခံချင်စိတ်" (Dosa) ဟာ သူ့ကို တွင်းဝကနေ တွန်းချလိုက်တာ။ သူက "Event Horizon" (ပြန်လမ်းမဲ့ စည်း) ကို ကျော်သွားပြီးပြီ။ သူ့ရဲ့ သိက္ခာ၊ ယုံကြည်မှု၊ ငွေကြေး အားလုံးကို အဲဒီတွင်းက မျိုချလိုက်ပြီ။
ဒီနေရာမှာ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ပြတိုက်ရဲ့ မူဝါဒ (Policy 4, Article 4.1) ဖြစ်တဲ့ "လူငယ်များအား လမ်းမှားမှ ဆွဲတင်ခြင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး" (Rehabilitation & Counseling) ဆိုတဲ့ အချက်ကို အခြေခံပြီး သူ့ကို ကူညီခဲ့ရတယ်။ ဦးပဉ္ဇင်းက သူ့ကို ဆူပူကြိမ်းမောင်းမနေတော့ဘဲ၊ နက္ခတ္တဗေဒ ဥပမာနဲ့ပဲ ရှင်းပြတယ်။
"ဒကာလေး... မင်း အခု Black Hole ထဲ ရောက်နေတာ။ Black Hole ထဲမှာ ရုန်းလေ နစ်လေပဲ။ မင်း ပိုက်ဆံ ပြန်ရချင်လို့ ထပ်ဆော့ရင်၊ မင်းရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပါ Spaghettification ဖြစ်ပြီး စုတ်ပြတ်သတ်သွားလိမ့်မယ်" လို့ ပြောလိုက်တယ်။
သူက "ဒါဆို တပည့်တော် ဘာလုပ်ရမလဲ ဘုရား" လို့ မေးတယ်။
"ပထမဆုံး... 'ရပ်' လိုက်ပါ။ (Stop the Engine)။ ရှုံးသွားတဲ့ ပိုက်ဆံတွေကို 'စွန့်လွှတ်' လိုက်ပါ။ (Abandon the Cargo)။ အာကာသယာဉ်တစ်စီး တွင်းထဲကျခါနီးရင် ဝန်တွေကို ဖြုတ်ချပြီး ရုန်းပြေးရသလိုမျိုး... မင်းရဲ့ 'ငါ ပြန်ရမယ်' ဆိုတဲ့ မာနနဲ့ လောဘဝန်ထုပ်တွေကို အခုချက်ချင်း ဖြုတ်ချလိုက်ပါ။ လက်ရှိ ကျန်နေတဲ့ အသက်ကိုပဲ အရင်ကယ်ပါ" လို့ လမ်းညွှန်လိုက်တယ်။
ဦးပဉ္ဇင်းက သူ့ကို ပြတိုက်မှာ "အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်း" (Reflection on Foulness/Death) ကို ရက်သတ္တပတ် တစ်ပတ်လောက် ဝင်ပြီး ရှုမှတ်ခိုင်းတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ လောဘအားကြီးနေတဲ့သူကို သေခြင်းတရားနဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှ ကြောက်စိတ်ဝင်ပြီး လောဘငြိမ်းတတ်လို့ပါ (Counter-gravity)။
တရားစခန်း ပြီးတဲ့အခါ သူ တော်တော်လေး တည်ငြိမ်သွားတယ်။ "ဆရာတော်... တပည့်တော် ရှုံးသွားတဲ့ ငွေတွေက တကယ်တော့ စက္ကူတွေပါပဲ။ တပည့်တော်ရဲ့ စိတ်ကိုတော့ အဆုံးရှုံးမခံတော့ပါဘူး" ဆိုပြီး အသိဝင်သွားတယ်။
နောက်ပိုင်းမှာ သူဟာ အလုပ်ကြိုးစားပြီး အကြွေးတွေကို ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြန်ဆပ်တယ်။ လောင်းကစားဝိုင်းတွေကို မြင်ရင် "ဟော... တွင်းနက်ကြီးတွေ လာနေပြီ" ဆိုပြီး ဝေးဝေးက ရှောင်ပြေးတတ်လာတယ်။
တွေ့လိုက်တယ် မဟုတ်လား... သူတော်ကောင်းတို့ရေ။ "လောဘ" ဆိုတာ အစကတော့ သေးသေးလေးပါ။ "နည်းနည်းလောက် စမ်းကြည့်မယ်" ဆိုပြီး စတယ်။ ဒါပေမဲ့ တွင်းနက်ဆိုတာ အနားရောက်လေ ဆွဲအားပြင်းလေပါပဲ။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို မထိန်းနိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေ မရောက်ခင်၊ အဝေးကတည်းက "သတိ" နဲ့ ရှောင်ကွင်းသွားတာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။ "ရောင့်ရဲခြင်း" (Santutthi) ဆိုတဲ့ ဒိုင်းကာကို တပ်ဆင်ထားရင် ဘယ်လို Black Hole မျိုးကမှ ကိုယ့်ကို မဆွဲယူနိုင်ပါဘူး။
ကိုင်း... ဒီလောက်ဆိုရင် ဒီနေ့ ဦးပဉ္ဇင်းတို့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ "အနက်ရောင်အပေါက်နှင့် လောဘတွင်း" အကြောင်းအရာကို သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားနဲ့ ချိတ်ဆက်ပြီး နိဂုံးချုပ် ကြည့်လိုက်ကြစို့။
ယနေ့ ဟောကြားခဲ့တဲ့ အထဲမှာ...
အဆုံးမရှိ လောင်ကျွမ်းနေသော၊ ဖြည့်၍မပြည့်နိုင်သော၊ အရာရာကို မျိုချဖျက်ဆီးတတ်သော လောဘမီး၊ ဒေါသမီးတို့သည် ပူလောင်ခြင်း ဆင်းရဲခြင်း အစစ်ဖြစ်တဲ့ "ဒုက္ခသစ္စာ"။
အဲဒီ တွင်းနက်ထဲသို့ တွန်းပို့လိုက်သော "လိုချင်တယ်၊ ရချင်တယ်၊ ငါ့အတွက်" ဟူသော တဏှာ၊ အဝိဇ္ဇာတို့သည် ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်း "သမုဒယသစ္စာ"။
အဲဒီ လောဘတွင်းနက်ကြီးကို ဖို့ပစ်လိုက်ခြင်း၊ တပ်မက်မှု ကင်းကွာ၍ လွတ်လပ်ပေါ့ပါးသော စိတ်ကို ရရှိခြင်း၊ ငြိမ်းအေးသော နိဗ္ဗာန်သည်သာ "နိရောဓသစ္စာ"။
အဲဒီ လွတ်မြောက်မှုကို ရရှိဖို့အတွက် လောဘ၏ အပြစ်ကို ရှုမြင်သော ဉာဏ်ပညာ၊ ရောင့်ရဲခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း၊ မဂ္ဂင်ရှစ်ပါးကို ကျင့်ကြံခြင်းသည် "မဂ္ဂသစ္စာ"။
ဆိုပြီး သစ္စာလေးပါး တရားတော်မြတ်ကြီးကို ဆင်ခြင်နှလုံးသွင်းနိုင်ကြပါစေ။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ဦးပဉ္ဇင်း ဆုတောင်းမေတ္တာ ပို့သချင်တာကတော့... ဤသို့ ဟောကြားရသော ဓမ္မကုသိုလ်၊ နာကြားရသော သောတကုသိုလ် အစုစုတို့ကြောင့်... ယနေ့ တရားနာ ကြွရောက်လာကြသော သူတော်ကောင်း အပေါင်းတို့သည် လောဘတည်းဟူသော တွင်းနက်ကြီးထဲသို့ မကျရောက်ကြပါစေနှင့်၊ အကယ်၍ ကျရောက်နေလျှင်လည်း လွတ်မြောက်အရှိန်ဖြင့် ရုန်းထွက်နိုင်ကြပါစေ၊ ကိုယ်၏ ကျန်းမာခြင်း၊ စိတ်၏ ချမ်းသာခြင်းတို့နှင့် ပြည့်စုံကာ... နောက်ဆုံးတွင် တဏှာကင်းရာ၊ အပူကင်းရာ၊ အမှောင်ကင်းရာ ဖြစ်သော မြတ်နိဗ္ဗာန်သို့ ဧကန်မုချ ရောက်ရှိနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဋ္ဌတု။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
The Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum.
နေ့စွဲ - ၁၉ ဒီဇင်ဘာ ၂၀၂၃
ORCID: 0009-0000-0697-4760
Website: www.siridantamahapalaka.com
Sao Dhammasami @ Bhikkhu Indasoma Siridantamahapalaka is Specially trained in Buddhist archaeology and historical tracking of tooth relics through stūpa research registries; integrates archaeological charts, travel accounts, and museum records to support preservation for study and veneration.
