"နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ" (၃) ကြိမ်။
အနန္တောအနန္တငါးပါးကို အာရုံပြု၍ ညီညာဖြဖြ ကန်တော့ကြပါစို့ -
"နမော ဗုဒ္ဓဿ" - သစ္စာလေးပါး မြတ်တရားကို ပိုင်းခြားထင်ထင် သိမြင်တော်မူသော ရှင်တော်မြတ်စွာဘုရားသခင် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော ဓမ္မဿ" - မဂ်လေးတန်၊ ဖိုလ်လေးတန်၊ နိဗ္ဗာန် ပရိယတ် ဆယ်ပါးသော တရားတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော သံဃဿ" - မဂ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဖိုလ်၌တည်သော ပုဂ္ဂိုလ်လေးပါး ဤ ရှစ်ပါးသော အရိယာ သံဃာတော်မြတ်အား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော မာတာပိတုဿ" - မိဘနှစ်ပါးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
"နမော အာစရိယဿ" - ဝိပဿနာ ဉာဏ်မျက်စိနှစ်ကွင်း အလင်းရအောင် သစ္စာလေးပါးတရားတော်နှင့် ကုသပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ရှင် မိုးကုတ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးနှင့် မုံလယ်ဆရာတော်ဘုရားကြီးအား ရည်ညွှတ်သဒ္ဓါ စေတနာဖြင့် ပန်ထွာမြတ်နိုး လက်စုံမိုး၍ ရှိခိုးပါ၏ အရှင်ဘုရား။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ယနေ့ သာသနာတော်နှစ် ၂၅၆၆ ခုနှစ်၊ ကောဇာသက္ကရာဇ် ၁၃၈၄ ခုနှစ်၊ တော်သလင်းလပြည့်ကျော် (၃) ရက်၊ ခရစ်နှစ် ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၃) ရက်၊ အင်္ဂါနေ့။
ဒီနေ့မှာတော့ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ "Applied Psychology" စီးရီးမှာ တစ်ဦးချင်း EQ (စိတ်ခံစားမှုဉာဏ်ရည်) ကနေ တစ်ဆင့်မြင့်ပြီး "အဖွဲ့အစည်းအတွင်း EQ ကျင့်သုံးမှု" (Organizational Emotional Intelligence) အကြောင်းကို ဆွေးနွေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု၊ ရုံးဌာနတစ်ခုမှာ လူတော်တွေချည်းပဲ စုထားရုံနဲ့ မအောင်မြင်ပါဘူး။ အဲဒီလူတော်တွေကြားမှာ "Chemistry" မိဖို့ လိုပါတယ်။ ခေတ်သစ် စီမံခန့်ခွဲမှုပညာ (Organizational Behavior) မှာ ဒါကို "Group Dynamics" (အုပ်စုတွင်း လှုပ်ရှားမှုစွမ်းအား) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
မြတ်စွာဘုရားရှင်က သံဃာအဖွဲ့အစည်း တည်တံ့ခိုင်မြဲဖို့အတွက်၊ အဖွဲ့ဝင်တွေကြားမှာ ထားရှိရမယ့် "ကော်" (Glue) သဖွယ်ဖြစ်တဲ့ တရား (၆) ပါးကို ဟောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒါကို "သာရဏီယတရား" လို့ ခေါ်ပါတယ်။
အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဆက္ကနိပါတ်၊ သာရဏီယသုတ်မှာ ဒီလို လာရှိပါတယ်။
"မေတ္တံ ကာယကမ္မံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဟောတိ သဗြဟ္မစာရီသု အာဝိ စေဝ ရဟော စ။ ... မေတ္တံ ဝစီကမ္မံ ... မေတ္တံ မနောကမ္မံ ... အယမ္ပိ ဓမ္မော သာရဏီယော ပိယကရဏော ဂရုကရဏော သင်္ဂဟာယ အဝိဝါဒါယ သာမဂ္ဂိယာ ဧကီဘာဝါယ သံဝတ္တတိ။"
(အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ ဆက္ကနိပါတ်၊ သာရဏီယသုတ်၊ စာမျက်နှာ - ၃၀၈)
ဒီပါဠိတော်ရဲ့ အနှစ်သာရကို "Organizational Checklist" (အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးလွှာ) အနေနဲ့ အသေးစိတ် ဖြန့်ခွဲကြည့်ရအောင် -
၁။ မေတ္တံ ကာယကမ္မံ = ကိုယ်အမူအရာဖြင့် မေတ္တာထားခြင်း။ (ရုံးခန်းထဲ ဝင်လာရင် ပြုံးပြတာ၊ ကူညီတာ၊ တံခါးဖွင့်ပေးတာတွေ ပါဝင်ပါတယ်)။
၂။ မေတ္တံ ဝစီကမ္မံ = နှုတ်ဖြင့် မေတ္တာထားခြင်း။ (Feedback ပေးရင်တောင် ကြမ်းတမ်းစွာ မပြောဘဲ Constructive ဖြစ်အောင် ပြောတာ)။
၃။ မေတ္တံ မနောကမ္မံ = စိတ်ဖြင့် မေတ္တာထားခြင်း။ (ကွယ်ရာမှာတောင် မကောင်းမကြံတာ)။
၄။ သာဓာရဏဘောဂီ = လာဘ်လာဘကို မျှဝေသုံးစွဲခြင်း။ (Bonus တွေ၊ အခွင့်အရေးတွေကို မျှမျှတတ ခွဲဝေတာ)။
၅။ သီလသာမည = စောင့်ထိန်းသော စည်းကမ်းတူညီခြင်း။ (Policy ကို အားလုံး တန်းတူ လိုက်နာတာ)။
၆။ ဒိဋ္ဌိသာမည = အယူအဆ တူညီခြင်း။ (Vision & Mission ကို အားလုံး သဘောပေါက် လက်ခံတာ)။
အယမ္ပိ ဓမ္မော = ဤတရားတို့သည်။ ပိယကရဏော = ချစ်ခင်မှုကို ပြုတတ်၏။ ဂရုကရဏော = လေးစားမှုကို ပြုတတ်၏။ သာမဂ္ဂိယာ = ညီညွတ်ခြင်းငှာ ဖြစ်၏။
ဒီသဘောတရားတွေက စာရွက်ပေါ်မှာ ကောင်းပေမယ့်၊ လက်တွေ့မှာ ဘယ်လောက် ခက်ခဲသလဲဆိုတာ ဦးဇင်းတို့ သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ Case-O256 (The Silo Department) က သက်သေပြနေပါတယ်။
ဖြစ်စဉ်က ဒီလို။ ပြတိုက်ရဲ့ "သုတေသနဌာန" နဲ့ "ပြတိုက်ထိန်းသိမ်းရေးဌာန" နှစ်ခုကြားမှာ စစ်အေးတိုက်ပွဲ ဖြစ်နေတယ်။ သုတေသနသမားတွေက "ငါတို့က ပညာရှင်တွေ၊ မင်းတို့က စောင့်ရတဲ့သူတွေ" ဆိုပြီး မာနထားတယ်။ ထိန်းသိမ်းရေးသမားတွေကလည်း "ငါတို့က လက်တွေ့လုပ်ရတာ၊ မင်းတို့က စာပဲ ရေးတတ်တာ" ဆိုပြီး အထင်သေးတယ်။ အစည်းအဝေးလုပ်ရင် တစ်ဖက်နဲ့တစ်ဖက် စကားမပြောဘူး။ အချက်အလက်တွေ (Data) ကို မမျှဝေဘဲ ဝှက်ထားကြတယ်။ ဒါကို Management မှာ "Silo Effect" (စပါးကျီ သီးခြားဖြစ်နေခြင်း) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
ဒီပြဿနာကြောင့် ဓာတ်တော်မှတ်တမ်းတင်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တွေ နှောင့်နှေးလာတယ်။ အဲဒီမှာ ဦးဇင်းက Policy 7, Article 7.5 (Inter-departmental Harmony & Conflict Resolution) ကို ကိုင်စွဲပြီး ကြားဝင်ရပါတယ်။ ဒီမူဝါဒမှာ "ဌာနအချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ဝန်ထမ်းစွမ်းဆောင်ရည် (KPI) ၏ အဓိက အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်" လို့ ပြဌာန်းထားပါတယ်။
ဦးဇင်းက ဌာနမှူးနှစ်ယောက်ကို ခေါ်ပြီး Template T225 (Team Harmony & EQ Audit Scorecard) ကို ဖြေခိုင်းလိုက်တယ်။ ဒီ Template က သာရဏီယတရား (၆) ပါးကို အမှတ်ပေးစနစ် (Scoring System) အဖြစ် ပြောင်းထားတာပါ။
ဥပမာ -
"သင့်ဌာနသည် အခြားဌာန၏ အောင်မြင်မှုကို ဝမ်းမြောက်ပါသလား (မုဒိတာ)?" (Yes/No)
"ပြဿနာဖြစ်လျှင် လူကို အပြစ်တင်သလား၊ စနစ်ကို ပြင်သလား?"
"သတင်းအချက်အလက်ကို မျှဝေပါသလား (သာဓာရဏဘောဂီ)?"
ရလဒ်ထွက်လာတော့ နှစ်ဖက်စလုံးရဲ့ EQ Score က "အနီရောင်အဆင့်" (Critical) ဖြစ်နေတယ်။ ဌာနမှူးနှစ်ယောက်သား ရလဒ်ကို ကြည့်ပြီး မျက်နှာပျက်သွားကြတယ်။ "ဦးဇင်း... တပည့်တော်တို့က အလုပ်ပြီးဖို့ပဲ ကြိုးစားနေတာ၊ ဆက်ဆံရေး ပျက်နေတာ သတိမထားမိဘူး" လို့ ဝန်ခံကြတယ်။
အဲဒီနောက် ဦးဇင်းက Google ရဲ့ နာမည်ကျော် "Project Aristotle" အကြောင်း ပြောပြလိုက်တယ်။ Google က အဖွဲ့ပေါင်းရာချီကို လေ့လာတဲ့အခါ၊ အတော်ဆုံး အဖွဲ့တွေမှာ ရှိတဲ့ တူညီချက်က "လူတော်တွေ ရှိနေခြင်း" မဟုတ်ဘဲ၊ "Psychological Safety" (စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုံခြုံမှု) ရှိနေခြင်း ဖြစ်တယ် ဆိုတာကို တွေ့ရှိခဲ့တယ်။ အဖွဲ့ဝင်တွေက "ငါ အမှားလုပ်မိရင်တောင် အဖွဲ့က လက်ခံပေးလိမ့်မယ်" ဆိုတဲ့ ယုံကြည်မှု ရှိမှ အလုပ်ဖြစ်တာပါ။
အခု ဦးဇင်းတို့ ပြတိုက်မှာလည်း T225 ရလဒ်ကို အခြေခံပြီး "Cross-Department Lunch" (ဌာနပေါင်းစုံ နေ့လယ်စာစားပွဲ) တွေကို စီစဉ်ပေးခဲ့တယ်။ သုတေသန ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်က ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်နဲ့ တွဲပြီး တစ်ရက်လောက် အလုပ်လဲလုပ်ကြည့်ဖို့ (Job Shadowing) စီစဉ်ပေးလိုက်တယ်။
ရလဒ်ကတော့... တစ်လလောက် ကြာတဲ့အခါ သူတို့ကြားမှာ "Empathy" (စာနာမှု) ပေါ်လာတယ်။ "ဟာ... ထိန်းသိမ်းရေးသမားတွေလည်း ပင်ပန်းပါလား၊ သုတေသနသမားတွေလည်း ခေါင်းစားရပါလား" ဆိုပြီး နားလည်သွားကြတယ်။ အရင်က "သူ၊ ငါ" ကွဲနေတာကနေ၊ အခုတော့ "ငါတို့ သွာဂတ" (We Hswagata) ဆိုတဲ့ ဧကီဘာဝ (One Entity) စိတ်ဓာတ် ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။
ဒကာကြီး ဒကာမကြီးတို့... ကိုယ့်ရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်မှာ၊ ကိုယ့်ရဲ့ အဖွဲ့အစည်းမှာ ဒီလို ပြဿနာတွေ ရှိနေရင် သာရဏီယတရား (၆) ပါးကို Checklist တစ်ခုလို အသုံးပြုပြီး စစ်ဆေးကြည့်ပါ။
၁။ ငါတို့ အချင်းချင်း ပြုံးပြရဲ့လား (ကာယကမ္မ)။
၂။ ငါတို့ ပြောဆိုတာတွေက အားပေးစကားလား၊ နှိမ်တဲ့စကားလား (ဝစီကမ္မ)။
၃။ ငါတို့ရဲ့ Vision က တစ်ူတည်း ဟုတ်ရဲ့လား (ဒိဋ္ဌိသာမည)။
အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု အောင်မြင်တယ်ဆိုတာ "အဆောက်အအုံ" ကောင်းလို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အထဲမှာ ရှိတဲ့ လူတွေရဲ့ "စိတ်ဓာတ်အဆောက်အအုံ" ခိုင်မာလို့သာ ဖြစ်ပါတယ်။
နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့... သွာဂတပြတိုက်ရဲ့ ဝန်ထမ်းများသာမက၊ တရားနာ ပရိသတ်အပေါင်းတို့သည်လည်း မိမိတို့ ရောက်လေရာ ဌာန၊ အဖွဲ့အစည်းတိုင်းမှာ သာရဏီယတရားများကို လက်ကိုင်ပြုပြီး၊ ညီညွတ်မျှတသော၊ စိတ်ချမ်းသာဖွယ်ကောင်းသော လုပ်ငန်းခွင်အသိုင်းအဝိုင်းကို ဖန်တီးနိုင်ကြပါစေ ကုန်သတည်း။
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု
ဗုဒ္ဓ သာသနံ စိရံ တိဌတု။
သာဓု... သာဓု... သာဓု...။
ဘိက္ခု ဣန္ဒသောမ သိရိဒန္တမဟာပါလက
The Office Of Siridantamahapalaka
Hswagata Buddha Tooth Relics Preservation Private Museum
နေ့စွဲ - ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ (၁၃) ရက်